[Απόσπασμα από το Κεφάλαιο «Με τα βρακιά τους κατεβασμένα»]
Κοντά σε μια ερειπωμένη πόλη της Γαλλίας, ο Ρόμελ στέκεται όρθιος κρατώντας στα χέρια του ένα χιλιοταλαιπωρημένο βιβλιαράκι. Το ξεφυλλίζει με περιέργεια και περιεργάζεται τις μουντζουρωμένες σημειώσεις. Δεν είναι το σημειωματάριό του, αλλά κάτι που μόλις του έχει παραδώσει ο Στρατηγός Feuchtinger. Η 21η Μεραρχία Panzer του Feuchtinger το έχει ανακαλύψει στη διάρκεια της μάχης που εξακολουθεί να μαίνεται ανάμεσα στους Γερμανούς και τους Συμμάχους εισβολείς γύρω από αυτή την πόλη, τον Ιούνιο του 1944. όπως διαπιστώνεται, πρόκειται για το προσωπικό ημερολόγιο ενός Άγγλου αξιωματικού, του Λοχαγού Alistair Bannerman. Είναι γραμμένο με τη μορφή ενός μεγάλου γράμματος προς την Elizabeth, τη νεαρή σύζυγο που είχε αφήσει σε μια αγροικία στο Dorset όταν έφυγε για να αναλάβει τη διοίκηση μιας διμοιρίας αντιαρματικών εναντίον των Γερμανών. Χάρη σε αυτό και με τη βοήθεια διερμηνέα, ο Ρόμελ μαθαίνει μερικά πράγματα για την ψυχή των ανδρών τους οποίους πολεμά και για τις τελευταίες ημέρες τους στην Αγγλία, καθώς προετοιμάζονταν για τη μεγαλύτερη εισβολή στην Ιστορία.
Το ημερολόγιο αρχίζει την Κυριακή, 28 Μαΐου του 1944 – την ημέρα που ο Ρόμελ είχε περάσει με τον Μαρκήσιο de Choisy. Σε κάποιο ανώνυμο στρατόπεδο στο Sussex της νοτιοανατολικής Αγγλίας, μόλις έχουν ληφθεί πλήρη μέτρα ασφαλείας και όλες οι κινήσεις από και προς το στρατόπεδο ελέγχονται αυστηρά. Για πρώτη φορά ο Λοχαγός Bannerman αισθάνεται παγιδευμένος. Συνειδητοποιεί ότι μπορεί να μην ξαναδεί τη νεαρή του οικογένεια και το ημερολόγιο αρχίζει να αναφέρεται ανάμεσα στο ειδυλλιακό παρελθόν, το ανιαρό παρόν και τα φριχτά γεγονότα που μέλλουν να συμβούν. «Προς το παρόν δεν αισθανόμαστε μεγαλειώδεις» γράφει. «Σε αυτή τη ζωή υπάρχουν ένα σωρό μικροενοχλήσεις. Οι ατέλειωτες ασκήσεις, η πίεση, οι αρβύλες και οι ιδρωμένες κάλτσες, και τώρα η αίσθηση ότι ζεις σε κλουβί – όλα αυτά είναι μικροενοχλήσεις που υψώνουν ένα τείχος ανάμεσα σε εμάς και τη ζωή, όπως θέλουν να τη παρουσιάζουν οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί, από την περίοπτη θέση τους. Έχω προσπαθήσει να εξηγήσω στη διμοιρία μου ότι ετοιμαζόμαστε να γράψουμε Ιστορία και ότι κάποια ημέρα τα παιδιά τους θα διαβάζουν για τα κατορθώματά μας στα σχολικά τους βιβλία, αλλά το μόνο που βλέπω είναι μισά χαμόγελα...».
Έτσι συνεχίζει το ημερολόγιο – άλλοτε περιγράφοντας ότι τα αποβατικά για τα άρματα μάχης είναι πιο άνετα σκάφη σε σύγκριση με τα πλοιάρια εφόδου του πεζικού, όπου οι στρατιώτες ξερνοβολούν ο ένας επάνω στον άλλο στη διάρκεια μιας αποβατικής άσκησης, και άλλοτε επιστρέφει με νοσταλγία σε βαρκάδες το Μάιο στο Dorset, σε πικνικ, στο απαλό φόρεμα της συζύγου του και στις τρυφερές στιγμές που είχε ζήσει μαζί της την άνοιξη. «Μετά σκέφτομαι εσένα, την οικογένειά μου, τον Οκτώβριο , όταν τα μήλα βρίσκονται ήδη στις αποθήκες και τα φθινοπωρινά λουλούδια πλημμυρίζουν τους κήπους με τα χαλκοκόκκινα και μπλε χρώματά τους. Τα πρωινά είναι ψυχρά και γεμάτα υγρασία, κάνοντας τα λιβάδια να αστράφτουν από σταγόνες σαν διαμάντια, αλλά κάνει ακόμα αρκετή ζέστη, έτσι μπορείς να ξαπλώνεις στην ύπαιθρο – όπως έκανα τον περασμένο Οκτώβριο παρακολουθώντας τα πρώτα βήματα του Andrew...».
Συνεπώς ο Bannerman προετοιμάζεται για την προσεχή μάχη. «Ιδροκοπούμε μέσα στις χοντροφτιαγμένες αρβύλες και τις απολυμασμένες στολές», γράφει, «συναρμολογώντας και οπλίζοντας τα ατσάλινα θηρία μας, για να καταστρέψουμε τη Φύση στην απέναντι πλευρά της Μάγχης». Διοικεί τον ουλαμό του εδώ και δεκαοκτώ μήνες και σε αυτό το διάστημα έχει πάρει μόλις λίγες ημέρες άδεια για να δει την Elizabeth. «Ξέρω ποιοι από τους άνδρες μου είναι ευτυχισμένοι με το γάμο τους, ποιοι έχουν παιδιά, και, επίσης, ξέρω τα ονόματα μερικών. Ξέρω τους λουφαδόρους και αυτούς που δήθεν τα ξέρουν όλα». Κάπου κάπου δείχνει ενοχλημένος με τις γεμάτες βεβαιότητα διακηρύξεις του Τσώρτσιλ, του Μοντγκόμερι και του Αϊζενχάουερ. «Είναι τερατώδες να μιλάς για αυτή την επικείμενη θυσία αίματος σαν να πρόκειται για μια ημέρα στον ιππόδρομο ή για κάποιο παιχνίδι. Δεν είναι. Ο πόλεμος είναι μια ανήθικη υπόθεση, προσβάλλει την ανθρώπινη ελευθερία, την αξιοπρέπεια και την ειρήνη με ένα είδος βραδύνοιας, απληστίας και απάθειας και μεταμορφώνει όλους του ανθρώπους σε ερπετά που δεν βλέπουν την ώρα να χιμήξουν το ένα στο λαρύγγι του άλλου, να καταστρέψουν τις φημισμένες και όμορφες πόλεις τους και τις αξίες που χρειάστηκαν 2.000 χρόνια για να δημιουργήσουν… Για τους στρατιώτες που στεγάζονται σε πρόχειρα παραπήγματα οι ραδιοφωνικές ρητορείες του Τσώρτσιλ ακούγονται λιγάκι ενοχλητικές. Δεν έχουν μεγάλη εμπιστοσύνη στον Καινούργιο Κόσμο ούτε πιστεύουν σε κάποια μεγαλόπνοη απελευθερωτική αποστολή. Γνωρίζουν ότι θα δημιουργηθεί ένα απέραντο οστεοφυλάκιο. Το μόνο που θέλουν είναι να βάλουν ένα τέλος σε όλα, και να επιστρέψουν στη ζωή του πολίτη, στα σπίτια τους στην προσωπική τους ζωή, στις συζύγους και στα αγαπημένα τους προσωπα».
Το ημερολόγιο επιστρέφει στην Κυριακή, 28 Μαΐου. «Μόλις φάγαμε και στη συνέχεια ακούσαμε μια ομιλία του διοικητή μας. Επανέλαβε μερικά από τα πράγματα που ανέφερε ο Μοντγκόμερι στους επικεφαλής των ταγμάτων… Αναφέρει ότι οι πρώτες τέσσερις ημέρες θα είναι κρίσιμες, και θα χρειαστεί να ριψοκινδυνεύσουμε. Πρέπει να δράσουμε γρήγορα και με τόλμη για να κερδίσουμε έδαφος. Ο διοικητής μας λέει ότι οι πιο κρίσιμες στιγμές μας θα είναι οι πρώτες έξι ώρες, όταν θα πρέπει να προωθηθούμε στην ξηρά με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη δύναμη για να φθάσουμε στον Αντικειμενικό μας Σκοπό – μια πόλη με το κωδικό όνομα «Πολωνία». Δεν γνωρίζω που βρίσκεται. Είναι απόρρητο και, Δόξα τω Θεώ, από αυτή την άποψη η ασφάλειά μας φαίνεται ικανοποιητική. Σκέψου τη στιγμή που θα ανοίξουμε τους χάρτες μας στο πλοίο και θα μάθουμε το αληθινό όνομα του στόχου της επίθεσής μας… Ο διοικητής λέει ότι ο Ρόμελ προσφάτως επιθεώρησε το κομμάτι του εδάφους στο οποίο πρόκειται να εισβάλουμε και έχει ενισχυθεί ακόμα περισσότερο, όπως και οι υπόλοιπες επάκτιες οχυρώσεις. Έχουν τοποθετήσει σε βάθος μερικούς πολύ επικίνδυνους πασσάλους και μεταλλικά σουβλιά μέσα στο νερό και δίχως αμφιβολία μας επιφυλάσσουν πολύ περισσότερες εκπλήξεις. Ο Μόντι όμως λέει ότι δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τις εκπλήξεις τους μένοντας πίσω και περιμένοντας. Λένε ότι η τάδε μεραρχία Panzer έχει ήδη μετακινηθεί πλησιέστερα στην περιοχή μας. Διαθέτει περίπου είκοσι άρματα Tiger, ενενήντα Panther και πάνω από εκατό Panzer IV. Επομένως είναι σαφές ότι τα έξι μικρά πυροβόλα μου θα τα αναχαιτίσουν, στην περίπτωση που επιτεθούν εναντίον του τάγματός μας».
Είναι πλέον 31 Μαΐου. Στη Γαλλία ο Ρόμελ μελετά τα διαγράμματα της παλίρροιας και αποφασίζει ότι σύντομα θα μπορέσει να φύγει με άδεια για τη Γερμανία χωρίς να ανησυχεί. Στο Sussex, τα αποβατικά στρατεύματα παίρνουν τα τελευταία τους γράμματα από το σπίτι. «Τώρα υπάρχει μόνο ο πόλεμος» γράφει ο Bannerman στο ημερολόγιο του. «Σε νοσταλγώ πολύ, για την κατανόησή σου, για την ήρεμη αγάπη σου και για την τρυφερότητα σου, και σήμερα θέλω τόσο πολύ να πλημμυρίσω το στόμα σου με παθιασμένα και παράτολμα φιλιά, να ξαπλώσω πλάι σου και να νιώσω την αβάσταχτη γλύκα από το γυμνό κορμί σου, μέσα σε ένα δροσερό δωμάτιο, με την καλοκαιρινή αύρα να χαϊδεύει σαν ζέφυρος την επιδερμίδα σου. Ω, πόσο με βασανίζει να νιώθω τον πόθο του καλοκαιριού στο αίμα μου, αυτή τη δικαιολογημένη λαχτάρα για σένα, αγαπημένη και γοητευτική γυναίκα μου. Κι όμως, ξέρω ότι το καθήκον και το συρματόπλεγμα, η μοίρα και η ανθρώπινη τρέλα απλώνουν χιλιάδες μίλια ανάμεσά μας!… Πόση γιγάντια προσπάθεια πρέπει να καταβάλει τώρα ο κάθε άνδρας, για να αντιμετωπίσει κάτι σαν κι αυτό. Άνδρες, που η ζωή τους μπορεί να τελειώσει πολύ σύντομα, άνδρες σχεδόν αμόρφωτοι και αδαείς, χωρίς φιλοσοφικά ερείσματα, άνδρες με ασθενικές αποξενωμένες, φτωχές ή άπορες οικογένειες, άνδρες που δεν έχουν γνωρίσει ποτέ την αγάπη, άνδρες που δεν είχαν ποτέ τους μεγάλες φιλοδοξίες, ούτε και ήθελαν μια νέα παγκόσμια τάξη. Κι όμως όλοι πηγαίνουμε πρόθυμα στη μάχη, όπως μας έχουν διατάξει. Ελπίζω ότι η χώρα θα αναγνωρίσει αυτούς τους άνδρες για αυτό που έχουν να κάνουν τώρα...».
Κοντά σε μια ερειπωμένη πόλη της Γαλλίας, ο Ρόμελ στέκεται όρθιος κρατώντας στα χέρια του ένα χιλιοταλαιπωρημένο βιβλιαράκι. Το ξεφυλλίζει με περιέργεια και περιεργάζεται τις μουντζουρωμένες σημειώσεις. Δεν είναι το σημειωματάριό του, αλλά κάτι που μόλις του έχει παραδώσει ο Στρατηγός Feuchtinger. Η 21η Μεραρχία Panzer του Feuchtinger το έχει ανακαλύψει στη διάρκεια της μάχης που εξακολουθεί να μαίνεται ανάμεσα στους Γερμανούς και τους Συμμάχους εισβολείς γύρω από αυτή την πόλη, τον Ιούνιο του 1944. όπως διαπιστώνεται, πρόκειται για το προσωπικό ημερολόγιο ενός Άγγλου αξιωματικού, του Λοχαγού Alistair Bannerman. Είναι γραμμένο με τη μορφή ενός μεγάλου γράμματος προς την Elizabeth, τη νεαρή σύζυγο που είχε αφήσει σε μια αγροικία στο Dorset όταν έφυγε για να αναλάβει τη διοίκηση μιας διμοιρίας αντιαρματικών εναντίον των Γερμανών. Χάρη σε αυτό και με τη βοήθεια διερμηνέα, ο Ρόμελ μαθαίνει μερικά πράγματα για την ψυχή των ανδρών τους οποίους πολεμά και για τις τελευταίες ημέρες τους στην Αγγλία, καθώς προετοιμάζονταν για τη μεγαλύτερη εισβολή στην Ιστορία.
Το ημερολόγιο αρχίζει την Κυριακή, 28 Μαΐου του 1944 – την ημέρα που ο Ρόμελ είχε περάσει με τον Μαρκήσιο de Choisy. Σε κάποιο ανώνυμο στρατόπεδο στο Sussex της νοτιοανατολικής Αγγλίας, μόλις έχουν ληφθεί πλήρη μέτρα ασφαλείας και όλες οι κινήσεις από και προς το στρατόπεδο ελέγχονται αυστηρά. Για πρώτη φορά ο Λοχαγός Bannerman αισθάνεται παγιδευμένος. Συνειδητοποιεί ότι μπορεί να μην ξαναδεί τη νεαρή του οικογένεια και το ημερολόγιο αρχίζει να αναφέρεται ανάμεσα στο ειδυλλιακό παρελθόν, το ανιαρό παρόν και τα φριχτά γεγονότα που μέλλουν να συμβούν. «Προς το παρόν δεν αισθανόμαστε μεγαλειώδεις» γράφει. «Σε αυτή τη ζωή υπάρχουν ένα σωρό μικροενοχλήσεις. Οι ατέλειωτες ασκήσεις, η πίεση, οι αρβύλες και οι ιδρωμένες κάλτσες, και τώρα η αίσθηση ότι ζεις σε κλουβί – όλα αυτά είναι μικροενοχλήσεις που υψώνουν ένα τείχος ανάμεσα σε εμάς και τη ζωή, όπως θέλουν να τη παρουσιάζουν οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί, από την περίοπτη θέση τους. Έχω προσπαθήσει να εξηγήσω στη διμοιρία μου ότι ετοιμαζόμαστε να γράψουμε Ιστορία και ότι κάποια ημέρα τα παιδιά τους θα διαβάζουν για τα κατορθώματά μας στα σχολικά τους βιβλία, αλλά το μόνο που βλέπω είναι μισά χαμόγελα...».
Έτσι συνεχίζει το ημερολόγιο – άλλοτε περιγράφοντας ότι τα αποβατικά για τα άρματα μάχης είναι πιο άνετα σκάφη σε σύγκριση με τα πλοιάρια εφόδου του πεζικού, όπου οι στρατιώτες ξερνοβολούν ο ένας επάνω στον άλλο στη διάρκεια μιας αποβατικής άσκησης, και άλλοτε επιστρέφει με νοσταλγία σε βαρκάδες το Μάιο στο Dorset, σε πικνικ, στο απαλό φόρεμα της συζύγου του και στις τρυφερές στιγμές που είχε ζήσει μαζί της την άνοιξη. «Μετά σκέφτομαι εσένα, την οικογένειά μου, τον Οκτώβριο , όταν τα μήλα βρίσκονται ήδη στις αποθήκες και τα φθινοπωρινά λουλούδια πλημμυρίζουν τους κήπους με τα χαλκοκόκκινα και μπλε χρώματά τους. Τα πρωινά είναι ψυχρά και γεμάτα υγρασία, κάνοντας τα λιβάδια να αστράφτουν από σταγόνες σαν διαμάντια, αλλά κάνει ακόμα αρκετή ζέστη, έτσι μπορείς να ξαπλώνεις στην ύπαιθρο – όπως έκανα τον περασμένο Οκτώβριο παρακολουθώντας τα πρώτα βήματα του Andrew...».
Συνεπώς ο Bannerman προετοιμάζεται για την προσεχή μάχη. «Ιδροκοπούμε μέσα στις χοντροφτιαγμένες αρβύλες και τις απολυμασμένες στολές», γράφει, «συναρμολογώντας και οπλίζοντας τα ατσάλινα θηρία μας, για να καταστρέψουμε τη Φύση στην απέναντι πλευρά της Μάγχης». Διοικεί τον ουλαμό του εδώ και δεκαοκτώ μήνες και σε αυτό το διάστημα έχει πάρει μόλις λίγες ημέρες άδεια για να δει την Elizabeth. «Ξέρω ποιοι από τους άνδρες μου είναι ευτυχισμένοι με το γάμο τους, ποιοι έχουν παιδιά, και, επίσης, ξέρω τα ονόματα μερικών. Ξέρω τους λουφαδόρους και αυτούς που δήθεν τα ξέρουν όλα». Κάπου κάπου δείχνει ενοχλημένος με τις γεμάτες βεβαιότητα διακηρύξεις του Τσώρτσιλ, του Μοντγκόμερι και του Αϊζενχάουερ. «Είναι τερατώδες να μιλάς για αυτή την επικείμενη θυσία αίματος σαν να πρόκειται για μια ημέρα στον ιππόδρομο ή για κάποιο παιχνίδι. Δεν είναι. Ο πόλεμος είναι μια ανήθικη υπόθεση, προσβάλλει την ανθρώπινη ελευθερία, την αξιοπρέπεια και την ειρήνη με ένα είδος βραδύνοιας, απληστίας και απάθειας και μεταμορφώνει όλους του ανθρώπους σε ερπετά που δεν βλέπουν την ώρα να χιμήξουν το ένα στο λαρύγγι του άλλου, να καταστρέψουν τις φημισμένες και όμορφες πόλεις τους και τις αξίες που χρειάστηκαν 2.000 χρόνια για να δημιουργήσουν… Για τους στρατιώτες που στεγάζονται σε πρόχειρα παραπήγματα οι ραδιοφωνικές ρητορείες του Τσώρτσιλ ακούγονται λιγάκι ενοχλητικές. Δεν έχουν μεγάλη εμπιστοσύνη στον Καινούργιο Κόσμο ούτε πιστεύουν σε κάποια μεγαλόπνοη απελευθερωτική αποστολή. Γνωρίζουν ότι θα δημιουργηθεί ένα απέραντο οστεοφυλάκιο. Το μόνο που θέλουν είναι να βάλουν ένα τέλος σε όλα, και να επιστρέψουν στη ζωή του πολίτη, στα σπίτια τους στην προσωπική τους ζωή, στις συζύγους και στα αγαπημένα τους προσωπα».
Το ημερολόγιο επιστρέφει στην Κυριακή, 28 Μαΐου. «Μόλις φάγαμε και στη συνέχεια ακούσαμε μια ομιλία του διοικητή μας. Επανέλαβε μερικά από τα πράγματα που ανέφερε ο Μοντγκόμερι στους επικεφαλής των ταγμάτων… Αναφέρει ότι οι πρώτες τέσσερις ημέρες θα είναι κρίσιμες, και θα χρειαστεί να ριψοκινδυνεύσουμε. Πρέπει να δράσουμε γρήγορα και με τόλμη για να κερδίσουμε έδαφος. Ο διοικητής μας λέει ότι οι πιο κρίσιμες στιγμές μας θα είναι οι πρώτες έξι ώρες, όταν θα πρέπει να προωθηθούμε στην ξηρά με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη δύναμη για να φθάσουμε στον Αντικειμενικό μας Σκοπό – μια πόλη με το κωδικό όνομα «Πολωνία». Δεν γνωρίζω που βρίσκεται. Είναι απόρρητο και, Δόξα τω Θεώ, από αυτή την άποψη η ασφάλειά μας φαίνεται ικανοποιητική. Σκέψου τη στιγμή που θα ανοίξουμε τους χάρτες μας στο πλοίο και θα μάθουμε το αληθινό όνομα του στόχου της επίθεσής μας… Ο διοικητής λέει ότι ο Ρόμελ προσφάτως επιθεώρησε το κομμάτι του εδάφους στο οποίο πρόκειται να εισβάλουμε και έχει ενισχυθεί ακόμα περισσότερο, όπως και οι υπόλοιπες επάκτιες οχυρώσεις. Έχουν τοποθετήσει σε βάθος μερικούς πολύ επικίνδυνους πασσάλους και μεταλλικά σουβλιά μέσα στο νερό και δίχως αμφιβολία μας επιφυλάσσουν πολύ περισσότερες εκπλήξεις. Ο Μόντι όμως λέει ότι δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τις εκπλήξεις τους μένοντας πίσω και περιμένοντας. Λένε ότι η τάδε μεραρχία Panzer έχει ήδη μετακινηθεί πλησιέστερα στην περιοχή μας. Διαθέτει περίπου είκοσι άρματα Tiger, ενενήντα Panther και πάνω από εκατό Panzer IV. Επομένως είναι σαφές ότι τα έξι μικρά πυροβόλα μου θα τα αναχαιτίσουν, στην περίπτωση που επιτεθούν εναντίον του τάγματός μας».
Είναι πλέον 31 Μαΐου. Στη Γαλλία ο Ρόμελ μελετά τα διαγράμματα της παλίρροιας και αποφασίζει ότι σύντομα θα μπορέσει να φύγει με άδεια για τη Γερμανία χωρίς να ανησυχεί. Στο Sussex, τα αποβατικά στρατεύματα παίρνουν τα τελευταία τους γράμματα από το σπίτι. «Τώρα υπάρχει μόνο ο πόλεμος» γράφει ο Bannerman στο ημερολόγιο του. «Σε νοσταλγώ πολύ, για την κατανόησή σου, για την ήρεμη αγάπη σου και για την τρυφερότητα σου, και σήμερα θέλω τόσο πολύ να πλημμυρίσω το στόμα σου με παθιασμένα και παράτολμα φιλιά, να ξαπλώσω πλάι σου και να νιώσω την αβάσταχτη γλύκα από το γυμνό κορμί σου, μέσα σε ένα δροσερό δωμάτιο, με την καλοκαιρινή αύρα να χαϊδεύει σαν ζέφυρος την επιδερμίδα σου. Ω, πόσο με βασανίζει να νιώθω τον πόθο του καλοκαιριού στο αίμα μου, αυτή τη δικαιολογημένη λαχτάρα για σένα, αγαπημένη και γοητευτική γυναίκα μου. Κι όμως, ξέρω ότι το καθήκον και το συρματόπλεγμα, η μοίρα και η ανθρώπινη τρέλα απλώνουν χιλιάδες μίλια ανάμεσά μας!… Πόση γιγάντια προσπάθεια πρέπει να καταβάλει τώρα ο κάθε άνδρας, για να αντιμετωπίσει κάτι σαν κι αυτό. Άνδρες, που η ζωή τους μπορεί να τελειώσει πολύ σύντομα, άνδρες σχεδόν αμόρφωτοι και αδαείς, χωρίς φιλοσοφικά ερείσματα, άνδρες με ασθενικές αποξενωμένες, φτωχές ή άπορες οικογένειες, άνδρες που δεν έχουν γνωρίσει ποτέ την αγάπη, άνδρες που δεν είχαν ποτέ τους μεγάλες φιλοδοξίες, ούτε και ήθελαν μια νέα παγκόσμια τάξη. Κι όμως όλοι πηγαίνουμε πρόθυμα στη μάχη, όπως μας έχουν διατάξει. Ελπίζω ότι η χώρα θα αναγνωρίσει αυτούς τους άνδρες για αυτό που έχουν να κάνουν τώρα...».
Η σκέψη του Bannerman τρέχει συνεχώς στο ζεστό και ήμερο τοπίο του Dorset, σε περιπάτους στην ύπαιθρο, στον έρωτα και στα γέλια: « “Ο Ουίνι το Αρκουδάκι!” Το έχω μαζί μου – αυτό και την Καινή Διαθήκη. Σύντομα θα ανθίσουν τα τριαντάφυλλα, τα ρόδα θα ταιριάζουν έξοχα με το λευκό και μπλε ριγέ σου φόρεμα. Αν ήσουν εδώ, θα ξεκούμπωνα σιγά σιγά τα κουμπιά του φορέματος σου, ύστερα θα φιλούσα πρώτα το σβέρκο σου, μετά το μικρό λακκάκι στο λαιμό σου και μετά την απαλή σχισμή ανάμεσα στα στήθη σου. Κι εκεί θα έβαζα τα τριαντάφυλλα, μια τέλεια διακόσμηση για ένα τόσο όμορφο μέρος… Αύριο είναι 1 Ιουνίου και θα κάνουμε ένα βήμα πιο κοντά. Προωθούμαστε προς τον τομέα της επιβίβασης. Σήμερα μας έδωσαν τους κωδικούς για τις πρώτες ημέρες. Γεμίσαμε τα κάνιστρα μας με καύσιμα και πήραμε τις μερίδες και τα πυρομαχικά μας».
1ΙΟΥΝΙΟΥ. Στον τομέα της επιβίβασης περιμένουν και προσπαθούν να μαντέψουν ποια πόλη θα είναι η «Πολωνία». Κάνουν βόλτες, πίνουν μπύρα, κοπανούν τα πλήκτρα του πιάνου στη λέσχη και τραγουδούν τραγούδια όπως το We Must Never Say Goodbye, το Moonlight Becomes You και το As Time Goes By. Μαθαίνει ανησυχητικές ειδήσεις: εκείνη η μεραρχία Panzer κατευθύνεται προς την «Πολωνία» και κάνει τακτικές ασκήσεις.
2 ΙΟΥΝΙΟΥ. Ο Ρόμελ έχει βγει ξανά για κυνήγι με τον Μαρκήσιο de Choisy. Ο Bannerman γράφει: «Σήμερα το πρωί ακούσαμε ότι αύριο το ξημέρωμα πάμε για επιβίβαση. Οπότε, αρχίζει το πανηγύρι».
3 ΙΟΥΝΙΟΥ. Ο Ρόμελ στο Παρίσι, αγοράζει παπούτσια. Το ημερολόγιο του Bannerman αναφέρει: «Εγερτήριο νωρίς, αφού ξυπνήσαμε στις 4:30. Κάτω από το φως της λάμπας θυέλλης, μόλις προλάβαμε να μεταλάβουμε στις 5:00, προτού αναχωρήσουμε στις 6:00». Η ημέρα περνά μεταφέροντας με βίντσι τα βαρέα πυροβόλα και τον εξοπλισμό στο αποβατικό σκάφος. «Η Ημέρα D είναι η Δευτέρα, οπότε μας μένει μόνο, αύριο, η Κυριακή».
4ΙΟΥΝΙΟΥ. Το πρωί καθώς ο Ρόμελ αναχωρεί από τη Γαλλία για το σπίτι του στο Herrlingen, ο Bannerman γράφει: «Σου έχω γράψει ένα γράμμα αλλά δεν ξέρω αν θα έρθει κάποιος για να το πάρει. Είμαστε αγκυροβολημένοι, φυσά δυνατός άνεμος και η θάλασσα είναι φουρτουνιασμένη… Έχουμε μεταφέρει στο πλοίο αυτά τα θηριώδη ρυμουλκούμενα και το κατάστρωμα είναι ασφυκτικά γεμάτο με ελκυστήρες, τζιπ, οχήματα μεταφοράς προσωπικού, πυροβόλα και άρματα μάχης. Οι άνδρες κοιμούνται πάνω σε λινάτσες ή μέσα στα οχήματά τους, με τρεις κουβέρτες ο καθένας. Ξάπλωσα λίγο μετά τις εννέα μέσα στην τιμονιέρα και κοιμήθηκα βαθιά πάνω σε ένα φορείο. Πιστεύω ότι η Ημέρα D θα είναι η αυριανή, κι έτσι δεν μου μένει πολύς καιρός… Προσεύχομαι να έχω θάρρος, μολονότι ξέρω πως δεν είμαι ήρωας…
»Στο όχημα μεταφοράς προσωπικούτου λοχία Matthews, μέσα στο οποίο υποτίθεται ότι θα επιβιβασθώ, όλοι στη μονάδα έχουν γράψει με κιμωλία τα ονόματα των κοριτσιών τους και έχουν ζωγραφίσει καρδούλες. Έτσι, για να μη μείνω απ’ έξω, πρόσθεσα το όνομά σου στην γκαλερί. Βρίσκεσαι ανάμεσα στην Doris του υποδεκανέα Baker και στη Vera του λοχία Matthews. Το λιμάνι είναι πλημμυρισμένο από πλοία, έχουν υψωθεί μπαλόνια φραγμού(1) και οι άνδρες γευματίζουν ανά μικρές ομάδες. Αναρωτιέμαι ποιο φόρεμα να φοράς. Είναι 13:00 και υποθέτω ότι αυτή τη στιγμή θα κατεβάζεις τον Andrew για το κυριακάτικο γεύμα. Τα ηλιοκαμένα χέρια σου ετοιμάζουν το φαγητό και εκείνος το απαιτεί γκρινιάζοντας από το καρεκλάκι του. Αν ήμουν τώρα μαζί σου, θα σε διέκοπτα για αρκετή ώρα, για ένα φιλί και θα έβλεπα το γέλιο στα μάτια σου, καθώς θα γύριζες για να μου προσφέρεις τα απαλά σου χείλη, προτού στραφείς ξανά στη δουλειά σου σαν καλή μητέρα. Πόσο μου αρέσει να βλέπω την ντροπαλή έκφραση κατάπληξης στο πρόσωπο του Andrew όταν μας βλέπει να αγκαλιαζόμαστε… Είμαστε στο λιμάνι όλη την ημέρα. Η εισβολή έχει αναβληθεί λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών και το λιμάνι είναι γεμάτο πλοία».
Ο Bannerman βγαίνει στην ακτή για να ξεμουδιάσει. Το ίδιο κάνει και ο Ρόμελ στη Γερμανία, μαζί με τη Λούσι (την γυναίκα του).
5 ΙΟΥΝΙΟΥ. Ο Bannerman γράφει: «Φυσά ακόμα δυνατός άνεμος, αλλά λίγο μετά το πρωινό σηκώσαμε άγκυρα και σαλπάραμε. Τα κατάλευκα βράχια φωτίζονται από τον ήλιο σαν λευκές κουρτίνες κατά μήκος της χαμηλής καταπράσινης ακτής. Ο λευκός στόλος από τα αρματαγωγά, τα σκάφη υποστήριξης με τα μεγάλα ασημένια μπαλόνια φραγμού και τα άλλα ταχέα σκάφη, που αφήνουν πίσω τους σύννεφα λευκού αφρού, σχηματίζουν μια υπέροχη εικόνα από γαλάζιο, λευκό και ασημί. Ένα μέρος της βρετανικής αρμάδας δείχνει περισσότερο σαν να λαμβάνει μέρος σε αγώνες ανοικτής θαλάσσης.
»Δίνεται το σήμα: “Άνοιγμα σφραγισμένων διαταγών στις 7:00”. Μια άλλη διαταγή από μια βενζινάκατο: “Ώρα απόπλου 12:30”. Επομένως η Ημέρα D πρέπει να είναι η αυριανή. Σαλπάραμε στις 12:45. Συγκέντρωσα όλους τους άνδρες και τους είπα ότι έφθασε η ώρα. Δεν μου ήταν εύκολο να μιλήσω, καθώς έπρεπε με το ένα χέρι να κρατώ το κιγκλίδωμα και με το άλλο τα έγγραφα, και να έχω το νου μου μήπως ο άνεμος μου πάρει το μικρόφωνο από τα χέρια. Έπρεπε να φωνάζω για να ακουστώ πάνω από τον άνεμο, τη θάλασσα και τις μηχανές. Τους είπα με μεγάλη συναίσθηση απέναντι στη σημασία αυτής της στιγμής, ότι αύριο είναι η Ημέρα D και ότι τα πρώτα κύματα της επίθεσης μας θα πλήξουν τις ακτές στις 7:25. αντικειμενικός μας Σκοπός είναι η Caen. Οι δυνάμεις μας πρόκειται να εισβάλουν στη Νορμανδία και τη Βρετάνη. Εκείνη τη νύχτα, ο Bannerman δυσκολεύεται να κοιμηθεί.
6 ΙΟΥΝΙΟΥ. «Νομίζω πως όλοι έχουμε την αίσθηση, κάπου κάπου ότι ονειρευόμαστε. Ο φίλος μου ο James μίλησε για λογαριασμό όλων όταν είπε: “Έχω συνεχώς την αίσθηση ότι η γυναίκα μου θα με σκουντήσει στην πλάτη για να μου πει ότι παρακοιμήθηκα και ότι έχω αργήσει μισή ώρα για το πρωινό”. Τώρα είναι 3:00 και βρίσκομαι επάνω στη γέφυρα. Το φεγγάρι λάμπει και παρά τη συννεφιά έχει αρκετό φως. Μπορώ να διακρίνω τις νηοπομπές και τις σειρές από τα μικρά σκάφη και τα σκούρα μπαλόνια να διαγράφονται μπροστά και πίσω μας, πάνω στην γκρίζα θάλασσα… Έτσι, σαλπάρουμε προς την Caen. Κι εσύ, άγγελε μου, ελπίζω να κοιμάσαι, να κοιμάσαι βαθιά στην κρεβατοκάμαρα των παιδιών. Το να σε σκέπτομαι με έχει βοηθήσει τόσο. Έχω αντλήσει μεγάλο κουράγιο από αυτό. Σε φαντάζομαι να ακούς καθημερινά το δελτίο των εννέα και να με σκέφτεσαι τρυφερά. Ελπίζω ότι ο Andrew κοιμάται βαθιά με το ξανθό του κεφάλι ακουμπισμένο στο μαξιλαράκι του και ότι ο Richard έχει βολευτεί μέσα στο κρεβατάκι του».
Οι ώρες περνούν, καθώς ο αποβατικός στόλος πλησιάζει αργά στη Νορμανδία. Δεξιά του, ο Bannerman μπορεί να διακρίνει αντιαεροπορικά πυρά – πρέπει να είναι η άμυνα του Χερβούργου. «Πιστεύω πως θα πρέπει ήδη να έχεις ακούσει τις ειδήσεις αγάπη μου. Τα μάτια μου δακρύζουν καθώς συνειδητοποιώ ότι αυτή ακριβώς τη στιγμή μπορεί να ακούς το δελτίο...»
Αμέσως μετά το ημερολόγιο σταματά απότομα.
David Irving
Ρόμελ
Η Αλεπού της Ερήμου
Μετάφραση Γιάννης Καστανάρας
Εκδόσεις Γκοβόστη 2005
1ΙΟΥΝΙΟΥ. Στον τομέα της επιβίβασης περιμένουν και προσπαθούν να μαντέψουν ποια πόλη θα είναι η «Πολωνία». Κάνουν βόλτες, πίνουν μπύρα, κοπανούν τα πλήκτρα του πιάνου στη λέσχη και τραγουδούν τραγούδια όπως το We Must Never Say Goodbye, το Moonlight Becomes You και το As Time Goes By. Μαθαίνει ανησυχητικές ειδήσεις: εκείνη η μεραρχία Panzer κατευθύνεται προς την «Πολωνία» και κάνει τακτικές ασκήσεις.
2 ΙΟΥΝΙΟΥ. Ο Ρόμελ έχει βγει ξανά για κυνήγι με τον Μαρκήσιο de Choisy. Ο Bannerman γράφει: «Σήμερα το πρωί ακούσαμε ότι αύριο το ξημέρωμα πάμε για επιβίβαση. Οπότε, αρχίζει το πανηγύρι».
3 ΙΟΥΝΙΟΥ. Ο Ρόμελ στο Παρίσι, αγοράζει παπούτσια. Το ημερολόγιο του Bannerman αναφέρει: «Εγερτήριο νωρίς, αφού ξυπνήσαμε στις 4:30. Κάτω από το φως της λάμπας θυέλλης, μόλις προλάβαμε να μεταλάβουμε στις 5:00, προτού αναχωρήσουμε στις 6:00». Η ημέρα περνά μεταφέροντας με βίντσι τα βαρέα πυροβόλα και τον εξοπλισμό στο αποβατικό σκάφος. «Η Ημέρα D είναι η Δευτέρα, οπότε μας μένει μόνο, αύριο, η Κυριακή».
4ΙΟΥΝΙΟΥ. Το πρωί καθώς ο Ρόμελ αναχωρεί από τη Γαλλία για το σπίτι του στο Herrlingen, ο Bannerman γράφει: «Σου έχω γράψει ένα γράμμα αλλά δεν ξέρω αν θα έρθει κάποιος για να το πάρει. Είμαστε αγκυροβολημένοι, φυσά δυνατός άνεμος και η θάλασσα είναι φουρτουνιασμένη… Έχουμε μεταφέρει στο πλοίο αυτά τα θηριώδη ρυμουλκούμενα και το κατάστρωμα είναι ασφυκτικά γεμάτο με ελκυστήρες, τζιπ, οχήματα μεταφοράς προσωπικού, πυροβόλα και άρματα μάχης. Οι άνδρες κοιμούνται πάνω σε λινάτσες ή μέσα στα οχήματά τους, με τρεις κουβέρτες ο καθένας. Ξάπλωσα λίγο μετά τις εννέα μέσα στην τιμονιέρα και κοιμήθηκα βαθιά πάνω σε ένα φορείο. Πιστεύω ότι η Ημέρα D θα είναι η αυριανή, κι έτσι δεν μου μένει πολύς καιρός… Προσεύχομαι να έχω θάρρος, μολονότι ξέρω πως δεν είμαι ήρωας…
»Στο όχημα μεταφοράς προσωπικούτου λοχία Matthews, μέσα στο οποίο υποτίθεται ότι θα επιβιβασθώ, όλοι στη μονάδα έχουν γράψει με κιμωλία τα ονόματα των κοριτσιών τους και έχουν ζωγραφίσει καρδούλες. Έτσι, για να μη μείνω απ’ έξω, πρόσθεσα το όνομά σου στην γκαλερί. Βρίσκεσαι ανάμεσα στην Doris του υποδεκανέα Baker και στη Vera του λοχία Matthews. Το λιμάνι είναι πλημμυρισμένο από πλοία, έχουν υψωθεί μπαλόνια φραγμού(1) και οι άνδρες γευματίζουν ανά μικρές ομάδες. Αναρωτιέμαι ποιο φόρεμα να φοράς. Είναι 13:00 και υποθέτω ότι αυτή τη στιγμή θα κατεβάζεις τον Andrew για το κυριακάτικο γεύμα. Τα ηλιοκαμένα χέρια σου ετοιμάζουν το φαγητό και εκείνος το απαιτεί γκρινιάζοντας από το καρεκλάκι του. Αν ήμουν τώρα μαζί σου, θα σε διέκοπτα για αρκετή ώρα, για ένα φιλί και θα έβλεπα το γέλιο στα μάτια σου, καθώς θα γύριζες για να μου προσφέρεις τα απαλά σου χείλη, προτού στραφείς ξανά στη δουλειά σου σαν καλή μητέρα. Πόσο μου αρέσει να βλέπω την ντροπαλή έκφραση κατάπληξης στο πρόσωπο του Andrew όταν μας βλέπει να αγκαλιαζόμαστε… Είμαστε στο λιμάνι όλη την ημέρα. Η εισβολή έχει αναβληθεί λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών και το λιμάνι είναι γεμάτο πλοία».
Ο Bannerman βγαίνει στην ακτή για να ξεμουδιάσει. Το ίδιο κάνει και ο Ρόμελ στη Γερμανία, μαζί με τη Λούσι (την γυναίκα του).
5 ΙΟΥΝΙΟΥ. Ο Bannerman γράφει: «Φυσά ακόμα δυνατός άνεμος, αλλά λίγο μετά το πρωινό σηκώσαμε άγκυρα και σαλπάραμε. Τα κατάλευκα βράχια φωτίζονται από τον ήλιο σαν λευκές κουρτίνες κατά μήκος της χαμηλής καταπράσινης ακτής. Ο λευκός στόλος από τα αρματαγωγά, τα σκάφη υποστήριξης με τα μεγάλα ασημένια μπαλόνια φραγμού και τα άλλα ταχέα σκάφη, που αφήνουν πίσω τους σύννεφα λευκού αφρού, σχηματίζουν μια υπέροχη εικόνα από γαλάζιο, λευκό και ασημί. Ένα μέρος της βρετανικής αρμάδας δείχνει περισσότερο σαν να λαμβάνει μέρος σε αγώνες ανοικτής θαλάσσης.
»Δίνεται το σήμα: “Άνοιγμα σφραγισμένων διαταγών στις 7:00”. Μια άλλη διαταγή από μια βενζινάκατο: “Ώρα απόπλου 12:30”. Επομένως η Ημέρα D πρέπει να είναι η αυριανή. Σαλπάραμε στις 12:45. Συγκέντρωσα όλους τους άνδρες και τους είπα ότι έφθασε η ώρα. Δεν μου ήταν εύκολο να μιλήσω, καθώς έπρεπε με το ένα χέρι να κρατώ το κιγκλίδωμα και με το άλλο τα έγγραφα, και να έχω το νου μου μήπως ο άνεμος μου πάρει το μικρόφωνο από τα χέρια. Έπρεπε να φωνάζω για να ακουστώ πάνω από τον άνεμο, τη θάλασσα και τις μηχανές. Τους είπα με μεγάλη συναίσθηση απέναντι στη σημασία αυτής της στιγμής, ότι αύριο είναι η Ημέρα D και ότι τα πρώτα κύματα της επίθεσης μας θα πλήξουν τις ακτές στις 7:25. αντικειμενικός μας Σκοπός είναι η Caen. Οι δυνάμεις μας πρόκειται να εισβάλουν στη Νορμανδία και τη Βρετάνη. Εκείνη τη νύχτα, ο Bannerman δυσκολεύεται να κοιμηθεί.
6 ΙΟΥΝΙΟΥ. «Νομίζω πως όλοι έχουμε την αίσθηση, κάπου κάπου ότι ονειρευόμαστε. Ο φίλος μου ο James μίλησε για λογαριασμό όλων όταν είπε: “Έχω συνεχώς την αίσθηση ότι η γυναίκα μου θα με σκουντήσει στην πλάτη για να μου πει ότι παρακοιμήθηκα και ότι έχω αργήσει μισή ώρα για το πρωινό”. Τώρα είναι 3:00 και βρίσκομαι επάνω στη γέφυρα. Το φεγγάρι λάμπει και παρά τη συννεφιά έχει αρκετό φως. Μπορώ να διακρίνω τις νηοπομπές και τις σειρές από τα μικρά σκάφη και τα σκούρα μπαλόνια να διαγράφονται μπροστά και πίσω μας, πάνω στην γκρίζα θάλασσα… Έτσι, σαλπάρουμε προς την Caen. Κι εσύ, άγγελε μου, ελπίζω να κοιμάσαι, να κοιμάσαι βαθιά στην κρεβατοκάμαρα των παιδιών. Το να σε σκέπτομαι με έχει βοηθήσει τόσο. Έχω αντλήσει μεγάλο κουράγιο από αυτό. Σε φαντάζομαι να ακούς καθημερινά το δελτίο των εννέα και να με σκέφτεσαι τρυφερά. Ελπίζω ότι ο Andrew κοιμάται βαθιά με το ξανθό του κεφάλι ακουμπισμένο στο μαξιλαράκι του και ότι ο Richard έχει βολευτεί μέσα στο κρεβατάκι του».
Οι ώρες περνούν, καθώς ο αποβατικός στόλος πλησιάζει αργά στη Νορμανδία. Δεξιά του, ο Bannerman μπορεί να διακρίνει αντιαεροπορικά πυρά – πρέπει να είναι η άμυνα του Χερβούργου. «Πιστεύω πως θα πρέπει ήδη να έχεις ακούσει τις ειδήσεις αγάπη μου. Τα μάτια μου δακρύζουν καθώς συνειδητοποιώ ότι αυτή ακριβώς τη στιγμή μπορεί να ακούς το δελτίο...»
Αμέσως μετά το ημερολόγιο σταματά απότομα.
Ρόμελ
Η Αλεπού της Ερήμου
Μετάφραση Γιάννης Καστανάρας
Εκδόσεις Γκοβόστη 2005
Οι φωτογραφίες προέρχονται από:
όπου επίσης αναγράφεται ότι:
«Bannerman's notebook was confiscated when he was taken prisoner by the Germans on 7 June 1944. Having narrowly escaped death, and survived the ordeal of a prisoner of war camp, Bannerman returned home to his wife and sons in April 1945.
Extraordinarily, some years later a German translation of his diary was returned to him, and is now available to read. The book accompanies the ITV documentary If I Don't Come Home - Letters from D-Day, in which Bannerman features».
