Κατά Μάικ – Μάριος Χάκκας

Δε με παραδέχονται γιατί τινάζω τις γέφυρες πίσω μου και καίω συχνά τα καράβια μου. Και πρέπει κάθε φορά να χτίζω καινούργια, που κι αυτά θα τ’ αφήσω στα ρηχά να σαπίζουν.
Δε με παραδέχονται, ίσως γιατί ό,τι γράφω, γράφεται έτσι που να μη γίνεται τραγούδι σουξέ, σενάριο για ταινία, να μην ταιριάζει για την τηλεόραση, το ραδιόφωνο ή ό,τι άλλο θα μας καθίσουν στο σβέρκο στο μέλλον. Κι αν κανένας πάει να με παραδεχτεί προς στιγμή, τον φαρμακώνω αμέσως και τον αφήνω στις μαύρες του.
Έχω ένα φίλο καλό που γράφει κι αυτός και σιχαίνεται τα πάντα, μέχρι τους μπαμπάδες που δείχνουν καμαρώνοντας των παιδιών τους τις φωτογραφίες, ιδίως εκείνους που κολλάνε στο αμάξι τους φωτογραφία με «Μπαμπά, μην τρέχεις». Ε, κι αυτός ακόμα, ο τόσο ελεύθερος και άναρχος, σέβεται κάτι, τους σκοτωμένους, ιδίως όσους πέσανε για μια ιδέα, γι’ αυτό τους βάζει μες στα γραφτά του ανάμεσα στους ζωντανούς, συνήθως κάτι καθάρματα που τους δίνει τρεχούμενα ονόματα, φθαρμένα στην καθημερινή συναλλαγή: Μιχάλης και Νίκος. Όμως για τα παιδιά που χαθήκανε χρησιμοποιεί παράξενα ονόματα, Μάικ και Νικ, μάλιστα τώρα τελευταία μού ανακάλυψε και κάποιον Λούη κι ήταν περίπου χαρούμενος που είχε ένα τόσο άφθαρτο όνομα, έστω ένα όνειρο να πιαστεί και να πάει.
Πάω λοιπόν και τον βρίσκω κάνοντας τον βιαστικό. «Κάτσε», μου λέει, «να τα πούμε λιγάκι». Τον βλέπω πως είναι σχεδόν ευτυχισμένος από την επίσκεψη, μ’ αγαπάει και θέλει να το εκδηλώσει. «Όχι, βιάζομαι», του κάνω, «πρέπει να πληρώσω ένα γραμμάτιο σε κάποιον τοκογλύφο Μάικ, έπειτα να περάσω από το σπίτι του Λούη, δεν τον ξέρεις, παλιός συμμαθητής μου και τώρα κολλημένος για τα καλά στα φουστάνια της γυναίκας του. Και μετά είναι κι ο Νικ, που με περιμένει στο καφενείο, μανιώδης για τάβλι». Τον βλέπω που ξινίζεται, του κακοφαίνεται ένας Μάικ τοκογλύφος, Νικ ταβλαδόρος και Λούη βολεμένος κοντά στη γυναίκα του. Το ξέρω πως έτσι γίνομαι κακός, αλλά δε μου αρέσουν τα ημίμετρα, κι άλλωστε είναι ο μόνος τρόπος, τόσο πολύ που μ’ αγαπάει, να μη δω σε κανένα γραφτό του το όνομα Μαρ.
Φεύγω και τον αφήνω περίλυπο. Συναντάω τον Τάκη, φίλο, αρκετά σαραντάρη, μόνιμα ξαπλωμένο στο στρωματέξ του ερωτισμού, που δουλεύει κανονικό κοντέρ για γυναίκες, τις παίρνει από πίσω, λέει βρομόλογα, «Κουκλάρα μου, έρχεσαι μέχρι το ξενοδοχείο που σε χρειάζομαι». Τον ανακατώνω κι αυτόν λέγοντας πως μόνο ο σεξουαλισμός θα μας σώσει, ο σοσιαλισμός δε θα έρθει (είναι κι εδώ ελαφρά ανορθόδοξος), μόνο να βιαστούμε κάνοντας τα μαλλιά μας σαλίγκαρο, όσο υπάρχουν κι αυτά τα ελάχιστα, ν’ αγαπηθούμε παράφορα και να εξαφανιστούμε σε σπουδαίες αγκαλιές, σε οξείες γωνίες με ατέρμονα σκέλη.
Όχι πως δεν του αρέσουν όλ’ αυτά, μα, να, μέσα σε όρια, κι εγώ του σπάω τα σύνορα, τον τραβάω με το ζόρι πιο πέρα, μέσα στην κατεύθυνσή του οπωσδήποτε, αλλά σε σημείο που δεν το ‘χει σκεφτεί, βάζω φιτίλια στις αναστολές του, του μιλάω για όργια, τη μέθοδο με τις φωτογραφίες, κι επάνω στον μπιντέ, κι από μακριά, εντελώς τηλεπαθητικά – η μέθοδος με το τηλέφωνο. «Όχι, όχι. Μέχρι τον Γκαροντί. Πάρα πέρα δεν πάω». «Μα γιατί; Άπαξ κι είσαι ανορθόδοξος, γιατί δεν τραβάς μέχρι τέλος; Τι τον θέλεις τον Γκαροντί, για γκαραντί; Τι πας να περισώσεις, καημένε;»
Έτσι πολεμάω την αηδιαστική λέξη «σνομπάρω» με την πιο αηδιαστική «πλιζάρω», δικής μου επινόησης, κι αν κι αυτή περάσει σε χρήση, μπορεί να βγάλω μιαν άλλη, «σοριάρω» ή κάτι ανάλογο.
Δε θέλω οπαδούς, χειροκροτήματα, ισοκρατήματα, ανθρώπους ν’ ακουμπάνε επάνω μου, ιδέες, προπαντός ιδέες, οποιεσδήποτε ιδέες που σε κάνουν ν’ αγαπάς το φορτίο σου, σου ανοίγουν ένα κάποιο παράθυρο και τραβάς προς τα κει, κι αυτό αντί να μεγαλώνει γίνεται ολοένα μικρότερο, όλο και πιο μακρινό, τελειώνει η ζωή σου και μένεις μ’ ένα νεκρικό χαμόγελο προς τ’ όραμά σου.
Μ’ αρέσουν οι απελπισμένοι, αυτοί που καπνίζουν αβέρτα τσιγάρα, κουνάνε νευρικά το πόδι τους, και ξημερώνονται στα ξενυχτάδικα, ξέροντας πως δεν έχουν να γραπωθούν από πουθενά, πως δεν υπάρχει Μάικ, μα μόνο Μιχάλης, φτηνά ανθρωπάκια τριγύρω τους που σπάνε γραμμάτια, βγάζουνε δόντια, καταστιχογραφούν και πορνεύουν.
Εμ, πως να με παραδεχτούνε μετά; Πως να με παραδεχτούνε, όταν όλοι είναι γραπωμένοι από κάπου κι εγώ τους λέω πως δεν έχει νόημα ούτε η σκέψη τους ούτε η πράξη τους, δεν έχει νόημα τίποτε, ούτε καν αυτές οι φράσεις, πολύ περισσότερο οι κακίες μου κι οι καλοσύνες των άλλων που είναι γεμάτες αφέλεια. Ακόμα και τα παιδιά που σκοτώθηκαν μέσα στο δάσος, χάσανε τη ζωή τους χωρίς αποτέλεσμα, χαντακώθηκαν, βούλωσαν τα ορύγματα, κι ήρθαν κατόπιν οι άλλοι, ήρθαν οι νικητές και ξεθάβανε λιωμένα πτώματα, ήρθαν και τους φωτογράφιζαν, ενώ η μάνα τού Τάκη έπρεπε να αναγνωρίσει το παιδί της από τις κουμπότρυπες του παντελονιού, όχι από το πρόσωπο, αυτό δεν υπήρχε καθόλου, μόνο από τις κουμπότρυπες που τις είχε σιάξει η ίδια με μια ραφή ιδιότροπη (ήταν φραγκοραφτού) «Αχ, το παιδάκι μου. Να οι κουμπότρυπες που τις έσιαξα», έτσι κι έτσι (δε θυμάμαι ακριβώς, πέρασε άλλωστε τόσος καιρός από τότε που ξεθάβανε τα παιδιά μέσα από το δάσος), «αυτό είναι το παιδάκι μου», όλο έλεγε κι άλλοι δε χαμπαρίζανε τίποτε, μόνο φωτογράφιζαν, και βγήκαν αργότερα με τις εφημερίδες τους παρουσιάζοντας «τα εγκλήματα», κάνοντας τα θύματα θύτες, δηλαδή πως σφαγιάσθηκε ο Τάκης από τον Τάκη.
Και μετά μου λες εμένα, και μετά μου λες πως είναι δυνατόν να με παραδεχτούνε, να μου δώσουν βραβείο των δώδεκα, διακρίσεις, στεφάνια, επικήδειους. Ποιοι; Οι σιτοπώλες και οι άλλοι;
Γιατί μη νομίζετε πως δεν έχω και εναντίον των άλλων. Έχω ράμματα για τη γούνα των πάντων. Πως θα γινόταν ο Τάκης αν ζούσε, πως θα τον σιάχναν οι δικοί του, νομίζετε; Ίδιο με τον άλλον τον Τάκη, τον ανορθόδοξο. Εκεί θα καταντούσε. Κι έτσι δεν έχει καμιά σημασία, ούτε για κείνον που έζησε ούτε για κείνον που χάθηκε. Δεν υπάρχει δικαίωση. Κάθε είδους δικαίωση είναι κατασκευή κι ίσως το μόνο που υπάρχει είναι η στιγμή που περπατάς ή που στέκεσαι κατά έναν τρόπο που ποτέ άλλος άνθρωπος δε στάθηκε ή δεν περπάτησε, εννοώ μ’ αυτό το σουλούπι και τούτη τη φάτσα μέσα στο χώρο, κι αυτό είναι όλο, κι ας έρθουν οι άλλοι μετά εκατομμύρια χρόνια να φέρουν τη φωνή μου πίσω, ας φωτογραφήσουν τη φαλάκρα του Σωκράτη και του Χριστού το γενάκι. Τι με νοιάζει εμένα!
Γιατί διαπιστώνω τώρα πως οι πολυκατοικίες και οι άσφαλτοι που τόσο πολύ κατακρίναμε μες στα γραφτά μας δε μου φταίνε σε τίποτε. Εγώ πια κρούω των πολυκατοικιών τα κουδούνια αντί για ένα ρόπτρο, κι αυτό είναι όλο. Όποιος θέλει παίρνει το σήμα, κατεβαίνει στην άσφαλτο κι αρχίζει να παίρνει διάφορες στάσεις, ξέροντας πως κανένας άλλος δεν εκτόπισε ακριβώς τον ίδιο όγκο αέρα, στο ίδιο μέρος, την ίδια στιγμή, κι αυτό είναι. Πάρα πέρα δεν έχει. Ενώ τις ζαριές του Νικ τις έχουν φέρει οπωσδήποτε άλλοι πρωτύτερα κι έχουν παίξει ακριβώς κατά όμοιο τρόπο. Λοιπόν;

Μάριος Χάκκας
Άπαντα
[Ο Μπιντές]
Εκδόσεις Κέδρος 2008

Μπροστά σ’ έναν τάφο – Μάριος Χάκκας

Πήγα στον τάφο του Μαρξ. Για να φτάσω εκεί, πέρασα μέσα από ένα πάρκο με δυο λιμνούλες κι είδα ένα σκιουράκι που το τράταρα σοκολάτα. Την πήρε με τα μπροστινά ποδαράκια του και την τραγάνιζε. Έπειτα προχώρησα στο νεκροταφείο. Στη φυλακή μου ήρθε ένα δέμα που είχε μέσα και μερικές σοκολάτες. Φυσικά τις μοίρασα στους φίλους μου. Όταν αργότερα μάλωσα με κάποιον συγκρατούμενο, μου το χτύπησε: «Εμένα δε μου έδωσες τσικολάτο». Ήταν ένα ορεσίβιος ισοβίτης. Λίγες μέρες αργότερα έκανε δήλωση κι έφυγε. Το νεκροταφείο παλιό, εγκατελειμμένο. Τα εβραίικα μνήματα στο βάθος πιο παρατημένα. Το δικό του ξεχωρίζει. Ένα μεγάλο γρανιτένιο κεφάλι. Έγραψε «Το Κεφάλαιο», αγαπούσε τη γυναίκα του, και τον χαρτζιλίκωνε ο Φρειδερίκος. Το 2000 μ.Χ. θα υπάρχουν δισεκατομμύρια μοιχοί. Το 2000 «Το Κεφάλαιο» θα είναι επιτέλους σωστά μεταφρασμένο (όχι η γυροβολιά του προϊόντου), θα μπορεί κανένας να χαίρεται το νεύρο του και την ειρωνεία του. Μασάω τη σοκολάτα μου και τον κοιτάζω. Συνήθως καταθέτουν στεφάνια ή βάζουνε μπόμπες. Σφυρίζω το τραγουδάκι «Ω Κάρολ». Μου ‘ρχεται να κατουρήσω. Ερημιά. Τραβιέμαι λιγάκι παράμερα και την αμολάω σε μια πατουλιά. Βγαίνει ο σκίουρος, φαίνεται πάρκο και νεκροταφείο συγκοινωνούν, και με τα μπροστινά του ποδάρια μου κάνει νόημα πως τέλειωσε η σοκολάτα. «Άκουσε ποντίκι, αν είσαι το ίδιο, δε σου δίνω σοκολάτα. Αυτά τα πράγματα πρέπει να μοιράζονται σε όλους εξίσου. Όχι επειδή έχουμε μια γνωριμία να την εκμεταλευτείς». Κάποτε μοίρασα αυτό το σπάνιο είδος για τη φυλακή μόνο στους φίλους μου, με αποτέλεσμα να κάνει ο άλλος δήλωση. Έκανα μερικές νύχτες να κοιμηθώ. Εξαιτίας μου χάθηκε ένας οπαδός του Μαρξ και τώρα που βρίσκομαι μπροστά στον τάφο του δε θέλω να μου συμβεί κάτι τέτοιο. Καλά κοιμάμαι.

Άλλωστε έκανα δήλωση κι εγώ, όχι βέβαια γιατί δεν μου δώσανε σοκολάτα, άλλες αιτίες. Ήταν που κάποιος συνήθιζε να λέει «ο Βλαδίμηρος είπε», κι επειδή το είπε εκείνος έπρεπε να το τηρήσουμε εμείς. Κυρίως δε μου άρεσε που τον έλεγε Βλαδίμηρο, σαν να ήταν πρώτα ξαδέρφια. Ένας άλλος τον έλεγε Ίλιτς. Για τον Κάρολο μιλούσανε σπάνια και το Φρειδερίκο ακόμα πιο σπάνια. Όμως τους άρεσε να λένε τη φράση «αφήστε τους νεκρούς να προχωρούν» που είπε κάποιος μετέπειτα. Όλοι αυτοί οι μετέπειτα λέγανε μπούρδες. Εγώ αγαπούσα το Βλαδίμηρο Βλαδιμήρου με το άταχτο τσουλούφι που αποτυπωνότανε «με τη βαριά στο καύκαλο του κόσμου», ίσως γιατί ψυλλιάστηκε νωρίς, ίσως και για κείνη τη σφαίρα που σφήνωσε στο καύκαλό του.

Όλα ξεκίνησαν απ’ αυτό το γρανιτένιο κεφάλι που στέκει μπροστά μου, κι εκείνοι κι οι άλλοι, κι ετούτοι κι οι μετέπειτα, κι οι καλοί κι οι κακοί, μόνο που οι καλοί βγήκαν γρήγορα από τη μέση, πλάκωσαν τα ντουγκασβίλια και τους ξεπάστρεψαν, έτσι που μείναν επάνω μόνο οι αχώνευτοι. Θα μου πείτε «βρέστε μου μια κατσαρόλα που να βράζει το γάλα χωρίς να το χύνει». Αυτό προσπαθώ τόσα χρόνια, κάθε πρωί λέων να προσέξω για να μη φουσκώσει και πάντα την παθαίνω. Έτσι την πάθαμε όλοι, κι ίσως κι ο ίδιος ο Μαρξ, γιατί δεν πιστεύω να ήθελε αυτούς τους αχώνευτους.

ΜΑΡΙΟΣ ΧΑΚΚΑΣ

ΑΠΑΝΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ 2008

Τσιλιμπίκ ή Τσιλιμπάκι - ΜΑΡΙΟΣ ΧΑΚΚΑΣ

 

Είναι μια παραποίηση στις γνωστές απόψεις του Kαντ -I can’t, I can’t-, όχι λεκτική, αλλά ουσιαστική, που καθορίζει την έσχατη στάση μου, κάτι σαν χλευασμό προς τ’ αστέρια, ένας διαρκής υποβιβασμός των ουρανίων σωμάτων κι ένα είδος μπερδέματος με τ’ ανθρώπινα σώματα, ακόμα και με τον κοινωνικό οργανισμό στο σύνολό του.

Ο Kαντ θαύμαζε την αρμονία στον ουρανό κι εγώ για τον ίδιο χώρο σκέφτομαι πράγματα τελείως άλλα: Πόσο είναι στερεό το στερέωμα; Φρίττει όσο κι εγώ τις χειμωνιάτικες νύχτες; Πάσχει από μοναξιά κι από έλλειψη κάποιου νοήματος;

Δυο πράγματα με κάνουν διαρκώς ν’ απορώ: Η σύγχυση μέσα μου και τ’ άσκοπο των αστεριών να συνωθούνται στον ουρανό, τι κάνουν εκεί; Ένα φως ασθενές και μια διασκόμηση τις πιο πολλές φορές περιττή. Όσο για το που δεν τρακέρνουν τον Kαντ, δεν ξέρουμε τι έγινε στο παρελθόν, ούτε και τι μπορεί να γίνει στο μέλλον. Άλλωστε και οι άνθρωποι κατάφεραν να μη συγκρούονται τα κινούμενα σώματα, είναι ζήτημα ρύθμισης της κυκλοφορίας από ηλεκτρονικούς εγκεφάλους και δεν έχει για μένα τουλάχιστον καμιά σημασία, δε μ’ ενθουσιάζει καθόλου.

Στο κάτω κάτω δεν είναι τίποτα το εξαιρετικό να είσαι αστέρι.

Μπορώ να γίνω όλος ένα φως, ρίχνοντας στις φλέβες, στα γάγγλια, ακόμα και κάτω απ’ το δέρμα μια ποσότητα φωσφόρου. Θα είμαι μια διαρκώς φλεγόμενη βάτος κι επιπλέον κινούμενη. Όχι σαν αυτές τις κωλοφωτιές που τις σβήνει το πρώτο συννεφάκι περνώντας μπροστά τους ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος κλείνοντας μόνο τα μάτια.

Είμαι πολύ πάνω απ’ τ’ αστέρια. Μπορώ να πω «χαίρετε, κύριε Oυλκέρογλού μου» ή «τι κάνετε, κυρία Mπιτζίδου». Ακόμα μπορώ να πω «τσιλιμπίκ», ενώ όλα μαζί τ’ αστέρια δεν μπορούν να πουν ούτε «τσιλ».

Kαι η αρμονία μέσα μας κι έξω μας ούτε που με νοιάζει. Μπούχτισα πια από αρμονίες, κάτι χέρια-αστέρια και περιστέρια-μαχαίρια με κάνουνε να ξερνάω, ενώ αγάλλομαι στη δυσαρμονία, έστω αστέρια-τσουτσούνες κι ας μην του ταιριάζει, ας δυσαρμονίσουμε και μια φορά, αρκετά μας ταλαιπώρησαν οι εύκολες ρίμες, οι κραυγές των ηλεκτρικών μπουζουκιών, οι μπουάτ κι οι μπουτίκ που δεν έχουνε σχέση καμιά με τα μπούτια. Προτιμώ μια επιστροφή στην πηγή, στη σχισμή, πολυτρίχια δακρύζουν κι οι σάτυροι που τα παραμερίζουνε στάζοντα για να φτάσω στη ρίζα.

Αθήνα, η αρμονία σου είναι να ψωνίζεις και ταυτόχρονα να ψωνίζεσαι. Από «φράγκο ό,τι να πάρετε» μέχρι θάλασσες και νησιά στο σφυρί. Πουλώ κι εγώ τα νιάτα μου όσο όσο από την πόλη των ωνίων να γλιτώσω, δίνω το ένα μου αρχίδι για δυο μαύρα μάτια, οχτώ ώρες από τη ζωή μου για ένα πουκάμισο, τα ποιήματά μου βορά στους άσχετους, την καρδιά μου ασπαίρουσα να σπέρνει φως ανέσπερο.

Κι ο Έσπερος, τι νομίζετε πως κάνει; Τρεμοσβήνει όλο αγωνία, ίσως καταλαβαίνει το τέλος του και ζητιανεύει κάποια βοήθεια, ξέροντας όμως πως δεν πρόκειται να ’ρθει ποτέ. Γιατί παρατείνει την αγωνία του, πρώτος αυτός απ’ όλα τ’ αστέρια να εμφανίζεται μες στην εσπέρα με εκκλήσεις χωρίς ανταπόκριση; Ας συγκρουστούν επιτέλους κι όπου βγάλει αυτή η υπόθεση μεταδίνοντας και σε μένα κάτι από το παγκόσμιο σύγκρυο.

Γιατί, είναι αλήθεια, πάει καιρός που δε συγκινούμαι, σχεδόν είμαι άδειος και μου είναι απαραίτητο να γίνει κάτι σαν κουλουβάχατα μέσα στο σύμπαν, έτσι που να βρίσκεται σε ανταπόκριση με το δικό μου: Κομήτες που ξεφύγαν την τροχιά τους και κινούν εναντίον μας απειλητικά την ουρά τους, αστέρες πρώτου μεγέθους που χάνονται μέσα στο άπειρο κι άλλοι ανύπαρχτοι παίρνουν τη θέση τους, ο Τοξότης επιτέλους να ρίχνει το τόξο του, κι ο Υδροχόος κρουνός κι ασταμάτητη κρήνη να κατρακυλάει ξανθά ξεπλεγμένα μαλλιά, όπως καταρράχτης που χάνεται σε καταβόθρα, να ρίχνεται έξω από το χάος του κόσμου.

Με κούρασαν επιστήμη και κοινωνιολογική ερμηνεία. Επιδιώκω μια κοινωνία που θα γίνουνε τα πάντα μπάχαλα: Αστέρες πρώτου μεγέθους να παίζουνε ρόλο κομπάρσου, διαδηλωτές και τανκς μέσα στους δρόμους, ποιος πρώτος, ποιος δεύτερος, όλοι να παριστάνουν τους έσχατους (εκτελούσα διαταγές, αφεντικό, να σου λένε), ανθρωπάκια που ταξιδεύουν με το λεωφορείο, πρωθυπουργοί που περιμένουν στη στάση σειρά.

Δε μου αρέσουνε οι τέλειες κοινωνίες, οι αισθητικές κι οι αρμονίες.

Όλα να πάσχουνε κάπου, σώματα, σύμπαν κι ομάδες κατά γκρεμού, κι επιπλέον καμιά όρεξη για νέο στήσιμο. Αντίθετα, μανία για περισσότερα χαλάσματα γύρω. Έτσι κι αλλιώς, κι αυτοί που λένε πως σιάχνουνε κυβερνήσεις, παπάδες, μυστήρια, περισσότερο όλεθρο σκορπίζουν τριγύρω τους.

Δε με εκφράζει πια καμιά σκοπιμότητα και καμιά λογική, κυρίως το αναπόφευκτο του θανάτου κάποιων κυττάρων, μερικών οργανισμών που κλείνουν τον κύκλο τους και δε θα ξανάρθουν.

Ακόμα και στον οργανισμό μου τον ίδιο θέλω να μαλώνουν τα κύτταρα, να επιμένουν τα παλιά, να αντιστέκονται, πεθαμένα πια να μην αποβάλλονται, να παραμένουν εκεί προκαλώντας μια γενική αναστάτωση.

ΜΑΡΙΟΣ ΧΑΚΚΑΣ
ΑΠΑΝΤΑ
(ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΙΟ)
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ 2013