ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ – BORIS MURAVIEV

Α)ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ

Αν αναχθούμε στη ρίζα του όρου, βλέπουμε ότι με τη λέξη σύμβολο οι αρχαίοι Έλληνες εννοούσαν τις λέξεις και τα σημεία αναγνωρίσεως των μεμυημένων στα μυστήρια της Δήμητρας, της Κυβέλης και του Μίθρα. Με το ίδιο πνεύμα και ο Χριστιανισμός εφάρμοσε την έννοια του Συμβόλου στο Σύμβολο της Πίστεως και στις τρεις παραλλαγές του στο Σύμβολο των Αποστόλων (Β' αιών), στο Σύμβολο της Νίκαιας (325), που εγκαθιστά το ομοούσιον της φύσεως του Πατρός και του Υιού και στο συμπληρωματικό σύμβολο του 380, που καθόρισε τη φύση του Αγίου Πνεύματος.

Από τον περασμένο αιώνα, η λέξη σύμβολο τείνει να πάρει όλο και πλατύτερη σημασία και χάνει προοδευτικά την πρωταρχική ελληνική ή χριστιανική της έννοια. Έτσι στη νεώτερη φιλολογία, ο Συμβολισμός εμφανίζεται σαν αντίδραση στην καθαρά αναπαραστατική τέχνη της Σχολής του Παρνασσού. Το σύμβολο εκεί έχει συλληφθή σαν έκφραση της εσωτερικής σχέσεως μεταξύ δύο αντικειμένων. Εκείνο που ανήκει στο φυσικό κόσμο θεωρείται, ότι υπενθυμίζει εκείνο που έχει εκφραστή στον ηθικό κόσμο και ότι φθάνει τις βαθύτερες πτυχές της ανθρώπινης ψυχής. Γι' αυτό και παρέλαβαν την ποίηση των συμβολιστών με τη μουσική που ο ρυθμός και οι ήχοι της προκαλούν συναισθήματα και συγκινήσεις μη αναλυόμενα.

Είναι ωστόσο σαφές ότι με αυτή την αντίληψη, το σύμβολο νοείται σαν σημείο δημιουργημένο από τον άνθρωπο με σκοπό να διευκολύνει την επικοινωνία των ιδεών, των εννοιών, των εναντιώσεων, των μηνυμάτων του, όλων εκείνων δηλαδή που τοποθετούνται στο ανθρώπινο πεδίο, όσο εκλεπτυσμένα κι αν είναι. Η αντίληψη αυτή αφήνει απεριόριστη ελευθερία στο θέμα της δημιουργίας και της ερμηνείας ατομικών συμβόλων.

Άρα, μια τέτοια δημιουργία δεν είναι παρά το γεγονός της ανθρώπινης υποανάπτυκτης και μη ισορροπημένης ανθρώπινης Προσωπικότητας, και τα σύμβολα αυτού του τύπου, καθώς και το είδος του συμβολισμού που γεννούν, δεν έχουν παρά πολύ σχετική αξία. Η παραδοχή τους από στενώτερους ή ευρύτερους κύκλους ανθρώπων του ίδιου πολιτισμού, οφείλεται σε κάποια ομοιομορφία κατά την παραμόρφωση της προσωπικότητάς του, που αποτελεί αντανάκλαση της αντίστοιχης ομοιομορφίας που παράγεται από την αγωγή και την παιδεία. Το ίδιο συχνά συμβαίνει με την υπνωτική επίδραση της Μόδας. Είναι μια παραμόρφωση ηθελημένη από τις αδύναμες φύσεις που θέλουν να περάσουν για ισχυρές – και πηγάζει από το φόβο τους μήπως θεωρηθούν ξεπερασμένες. Ο φόβος αυτός γίνεται έμμονη ιδέα και δημιουργεί κάθε είδους «πρωτοπορειακότητα» στην τέχνη όπως και αλλού.

Από εσωτερική όμως σκοπιά, τα Σύμβολα είναι πάντοτε εξ Αποκαλύψεως, και η βαθύτερη έννοιά τους, επειδή είναι ακριβής δεν μπορεί να υποστεί καμμία ελεύθερη ερμηνεία, αφού τα Σύμβολα εκφράζουν με ανθρώπινα λόγια, με σχήματα ή με έργα τέχνης, αντικειμενικές αλήθειες που έχουν συλληφθή μέσα σε υψηλότερη κατάσταση συνειδήσεως. Κάποιο λοιπόν εσωτερικά αναγνωρισμένο σύμβολο, μπορεί να γίνει μερικά ή ολικά κατανοητό, ανάλογα με το συνειδησιακό επίπεδο εκείνου που προσπαθεί να εισδύσει στο νόημά του. Αλλά με οποιοδήποτε βαθμό συνειδήσεως και αν συλληφθή το γενικό νόημά του δεν θα αλλάξει αλλά θα παραμείνει το ίδιο όποιος κι αν είναι ο βαθμός κατανοήσεως και δεν θα εκτεθή σε καμμία ελεύθερη ερμηνεία. Δεν θα μπορούσε να είναι αλλοιώς, διότι τα αποκαλυμμένα σύμβολα εισάγουν σε έναν κόσμο τοποθετημένο πέρα από τον απλό υποκειμενισμό διεπόμενο από τις αντικειμενικά έγκυρες ιδέες και τις έννοιες, τις οποίες εκφράζουν τα σύμβολα.

Με άλλα λόγια, τα σύμβολα είναι μηνύματα μεταβιβαζόμενα όχι από άνθρωπο σε άνθρωπο, όπως συνέβαινε στην περίπτωση των σχολών των συμβολιστών του 19ου και του 20ου αιώνα, αλλά από τον ανώτερο κόσμο προς τον δικό μας κόσμο για να χρησιμοποιηθούν από τους αναζητητές της Αλήθειας. Κάθε εσωτερικά έγκυρο σύμβολο περικλείει συνεπώς ένα σύνολο πραγματικών πληροφοριών – Γνώσεως – που αναφέρονται σε ορισμένες όψεις, γεγονότα ή νόμους του νοούμενου κόσμου έξω από τις αισθήσεις μας, ενώ ταυτόχρονα, προσφέρει μια κλείδα ώστε να μπορέσει ο ερευνητής να φθάσει στο βαθύτερο, το ολοκληρωμένο του νόημα.

Στην εσωτερική διδασκαλία η πρακτική αξία των συμβόλων προχωρεί ακόμη μακρύτερα, γιατί επιτρέπουν στον ερευνητή, που με συνειδητές προσπάθειες αναπτύσσει μέσα του νέες ικανότητες, να ελέγξει την πρόοδό του στον τομέα της όλο και πιο εκτεταμένης κατανοήσεως των γεγονότων που εμφανίζονται στο νοούμενο κόσμο, τον ερμηνευόμενο από τα σύμβολα. Είναι η περίπτωση της Αποκαλύψεως που έγινε στον Άγιο Ιωαννη στο νησί της Πάτμου καθώς αυτός «εγένετο εν Πνεύματι». Ένα τέτοιο σύμβολο, μολονότι ο απόστολος το μετέφρασε σε λόγια ανθρώπινα, δεν μπορεί να συλληφθή ολοκληρωτικά παρά μόνον από όσους έχουν φθάσει στο συνειδησιακό εκείνο επίπεδο του ανώτερου συγκινησιακού κέντρου, από όπου ο ίδιος ο Ιωάννης έλαβε την αποκάλυψη.

Η ανθρώπινη διάνοια, δηλαδή η αναφερόμενη στην προσωπικότητα – ακόμη και η πιο εκλεπτυσμένη – δεν θα μπορούσε, στη συνηθισμένη της κατάσταση, να κατανοήσει την Αποκάλυψη. Γιατί αυτή η διάνοια του ανθρώπου μόνο με τις δικές της δυνάμεις και χωρίς τη συνδρομή κάποιας μεθοδικής εσωτερικής διαμορφώσεως, σταματάει εμπρός στο αδιαπέραστο τείχος του Αγνώστου: είναι το Ignorabimus του Virchou.

Β)ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ

Εφιστούμε και πάλι την προσοχή στην ουσιαστική διάκριση που πρέπει να γίνεται ανάμεσα στο συνηθισμένο και στο εσωτερικό νόημα της έννοιας του συμβόλου.

Γενικά μπορεί να λεχθή ότι στην πρώτη περίπτωση τα σύμβολα είναι συμβατικά σημεία κατανοητά από οποιονδήποτε έχει μυηθή στη σημασία τους: τα σύμβολα αυτά δημιουργούνται με διανοητικά μέσα, και μπορούν να αποκρυπτογραφηθούν με τα ίδια μέσα, από οποιονδήποτε διαθέτει τονα κατάλληλο κώδικα. Η σημασία των συμβόλων αυτού του τύπου μπορεί να καλύπτεται – και καλύπτεται συχνά – πίσω από ένα μυστικό όπως κρατούνται μυστικοί οι κωδικοί αριθμοί που χρησιμοποιούνται στις διπλωματικές και στρατιωτικές διαβιβάσεις. Έτσι ο σπουδαστής, καθώς το νόημα αυτών των συμβόλων, ακόμη και το πιο λεπτό και το πιο ευαίσθητο, δεν ξεπερνά το διανοητικό επίπεδο, μπορεί να το αντιληφθή χωρίς να είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθή μια βαθειά μεταβολή στο ον του. Εξάλλου το ότι μυήθηκε σ' αυτό το είδος δεν συνεπάγεται μια τέτοια μεταβολή.

Είναι όπως εκείνος που επιδίδεται σε επιστημονικές μελέτες. Όσο μακρυά και αν τον οδηγήσει η πρόοδός του, αυτός ο ίδιος δεν θα έχει αλλάξει σε τίποτε: καλός ή κακός, έντιμος ή όχι, γενναιόδωρος ή φιλάργυρος, θα μείνει όπως ήταν, παρά τη σημασία των τυχόν ανακαλύψεων ή εφευρέσεών του στον τομέα του.

Αντίθετα η κατανόηση των εσωτερικών συμβόλων, αποτέλεσμα αποκαλύψεων, δωρεών της Θείας Χάριτος, απαιτεί μια προοδευτική ανάπτυξη, σε ποιότητα και δύναμη, των κατάλληλων ικανοτήτων που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση μέσα στο σπουδαστή. Φθάνει εκεί κανείς με ένταση της θελήσεώς του προς τον επιδιωκόμενο σκοπό. Αυτή η ένταση καταλήγει, όταν είναι αρκετή και κατάλληλα προσανατολισμένη, σε μια σειρά από κεκτημένες μερικές αποκαλύψεις που υπερβαίνουν σταδιακά τις παραχωρούμενες. Οι μερικές αυτές αποκαλύψεις δεν μπορούν να αποκτηθούν παρά με διπλή εργασία, που απαιτεί, από τη μια μεριά ισχυρή συγκέντρωση της επιθυμίας να ανακαλύψει κανείς με τη μέγιστη αυτή ένταση της θελήσεως, την έννοια του εξεταζόμενου συμβόλου και από την άλλη μεριά, ταυτόχρονη και ισοδύναμη συγκέντρωση του πνεύματος του ερευνητή προς το Εγώ μέσα στα βάθητου εαυτού του. Για την τελευταία αυτή μορφή της εργασίας, ο σπουδαστής που ξέρει πως να προσεύχεται, θα ζητήσει θερμά το Φως του ΧΡΙΣΤΟΥ.

Για να καρποφορήσουν οι προσπάθειες αυτές πρέπει να στηρίζονται στην πίστη και να συνεχίζονται με μια τοποθέτηση προσμονής στηριγμένης στην εμπιστοσύνη που χαρακτηρίζει την παρεμβολή ενός ρεύματος της αληθινής θελήσεως. Το στήριγμα της πίστεως είναι απαραίτητο για να έχουν οι προσπάθειες καλή έκβαση: μια σκεπτικιστική τοποθέτηση ή ακόμη και αυτό το καρτεσιανό πνεύμα κλείνουν στο σπουδαστή τη μισανοιγμένη από προσφερόμενη αποκάλυψη θύρα.

Τα παραπάνω εξηγούν ένα ρητό παράδοξο με την πρώτη ματιά, το οποίο, κατά τους πρώτους αιώνες, οι Πιστοί χρησιμοποιούσαν συχνά στις συζητήσεις τους με τους εθνικούς: «εάν δεν πιστεύετε δεν θα καταλάβετε!».

Είναι αυτονόητο λοιπόν ότι κάθε προσφερόμενη αποκάλυψη όσο μερική και αν είναι, σημειώνει την πραγμάτωση κάποιας προόδου του σπουδαστή στις έρευνές του και με αυτό τον τρόπο μεταμορφώνει το είναι του κατάλληλα.

Τώρα είναι ευνόητο ότι αν στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για μύηση στο μυστικό συμβατικών σημείων που μπορούν οπωσδήποτε να σχηματίσουν μια κλίμακα με πολλές βαθμίδες, στη δεύτερη περίπτωση δεν πρόκειται πια για μυστικό μεταβιβαζόμενο από άνθρωπο σε άνθρωπο με καθαρά διανοητικό τρόπο – και που μπορεί να διαφυλαχτή ή να προδοθή – αλλά για μύηση στο μυστήριο, μυστήριο από τη φύση του ανοιχτό σε όλους, αλλά προσιτό μόνο σε εκείνους οι οποίοι με αποτελεσματική εσωτερική εργασία, συνήθως επίπονη, φθάνουν να ανυψώσουν το επίπεδο του όντος τους ή, με άλλα λόγια, να αυξήσουν την ικανότητα του «περιέχοντός» τους.

Αυτό, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να εννοείται με το λόγο του Ιησού: «Ου πάντες χωρούσι τον Λόγον τούτον αλλ' οις δέδοται» και ακόμη «ο δυνάμενος χωρείν, χωρείτω».

BORIS MURAVIEV

ΓΝΩΣΗ ΤΡΙΤΟΣ ΤΟΜΟΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ)

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ-ΤΣΙΡΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Κριτική ανάλυση του Πάτερ Ημών – ΜΠΟΡΙΣ ΜΟΥΡΑΒΙΕΦ

Είναι τώρα καιρός να υποβάλουμε σε κριτική ανάλυση μέσα στο πνεύμα της μελέτης που αποτελεί το αντικείμενο του Τρίτου Μέρους του Τόμου τούτου, το κείμενο της προσευχής του Ιησού – το Πάτερ Ημών – έτσι όπως έχει φθάσει μέχρις εμάς και έπειτα να αναγνωρίσουμε αφού το αποκαταστήσουμε στην πρωταρχική του μορφή, το κεντρικό σημείο της διδασκαλίας του Κυρίου που κληροδοτήθηκε στους πιστούς και στους απογόνους του.

*

**

Στις σύγχρονες γλώσσες, η προσευχή του Ιησού παρουσιάζεται με την παρακάτω μορφή:

9. Πάτερ ημών

ο εν τοις ουρανοίς, αγιασθήτω το όνομά Σου

10. ελθέτω η βασιλεία Σου, γενηθήτω το θέλημά Σου,

ως εν ουρανώ και επί της γης.

11. τον άρτον ημών το καθημερινόν δος ημίν σήμερον,

12. και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών

ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών.

13. και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν,

αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού,

ότι Σου εστιν η βασιλεία και η δύναμις και η δόξα

εις τους αιώνας. Αμήν(1).

Θα υποβάλουμε αυτό το κείμενο σε κριτική ανάλυση και γι' αυτό πρέπει να υπενθυμίσουμε το γενικό κανόνα που εφαρμόζεται σε κάθε ερμηνεία κειμένου, δηλαδή την ερμηνεία από το σύνολο του κειμένου.

Ο ιερός Αυγουστίνος απαιτούσε τα χωρία του Ευαγγελίου να σχολιάζονται με αυτό τον τρόπο και διαμαρτυρόταν έντονα για την κακοπιστία ορισμένων σχολιαστών που καθώς έλεγε «διαλέγουν ορισμένα χωρία, αποσπασμένα από τις Γραφές και με αυτά μπορούν να πλανήσουν τους αδαείς καθώς δεν συνδέουν τις μεν με τις δε, τις προηγούμενες με τις επόμενες προτάσεις με τις οποίες η θέληση και η σκέψη του συγγραφέα μπορούν να γίνουν κατανοητές»(2).

Θα εξετάσουμε λοιπόν την προσευχή του Ιησού μέσα στο πλαίσιό της, δηλαδή μέσα στο πλαίσιο των ιδεών που εκφράζονται στους 5 προηγούμενους στίχους:

5.Και όταν προσεύχη, ουκ έση ώσπερ οι υποκριταί, ότι φιλούσιν εν ταις συναγωγαίς και εν ταις γωνίαις των πλατειών εστώτες προσεύχεσθαι, όπως αν φανώσι τοις ανθρώποις. Αμήν λέγω υμίν ότι απέχουσι τον μισθόν αυτών.

6.συ δε όταν προσεύχη, είσελθε εις το ταμείον σου, και κλείσας την θύραν σου πρόσευξαι τω πατρί σου τω εν τω κρυπτώ, και ο πατήρ σου ο βλέπων εν τω κρυπτώ αποδώσει σοι εν τω φανερώ.

7.Προσευχόμενοι δε μη βαττολογήσητε ώσπερ οι εθνικοί. Δοκούσι γαρ ότι εν τη πολυλογία αυτών εισακουσθήσονται.

8.μη ουν ομοιωθήτε αυτοίς. Οίδε γάρ ο πατήρ υμών ων χρείαν έχετε προ του υμάς αιτήσαι αυτόν.

9.ούτως ουν προσεύχεσθαι υμείς(3).

και έπειτα, στους εικοσιένα στίχους των σχολίων που ακολουθούν και επαναλαμβάνουν τις προτροπές των στίχων 5-9, τονίζοντας ορισμένες από αυτές. Έτσι, ο όγδοος στίχος επαναλαμβάνεται και σχολιάζεται ευρύτατα στους στίχους 31 κ.έ., με τα ακόλουθα λόγια:

31.μη ουν μεριμνήσητε λέγοντες, τι φάγωμεν ή τι πίωμεν ή τι περιβαλώμεθα;

32.πάντα γαρ ταύτα τα έθνη επιζητεί. Οίδε γαρ ο πατήρ υμών ο ουράνιος ότι χρήζετε τούτων απάντων.

33.ζητείτε δε πρώτον την βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού, και ταύτα πάντα προστεθήσετε υμίν.

34.μη ουν μεριμνήσητε εις την αύριον. Η γαρ αύριον μεριμνήσει τα εαυτής. Αρκετόν τη ημέρα η κακία αυτής(4).

Είναι φανερό ότι ο Χριστός, με αυτά τα λόγια προσπαθούσε να ελκύσει την προσοχή των ανθρώπων μακρυά από τις «ανάγκες» που τους απορροφούσαν και να την κατευθύνει προς την επιθυμία του ανώτερου άρτου, του ενός ου εστι χρεία(5).

*

**

Ας επανέλθουμε στο ίδιο κείμενο της προσευχής όπως γράφτηκε παραπάνω. Βλέπουμε ότι από τους πέντε στίχους που τη συνθέτουν, οι τέσσερις, μαζί με το στίχο που παρακαλεί για την απαλλαγή από τον πονηρό(6), αναφέρονται σε πράγματα θεία. Έτσι η ίδια η προσευχή, όπως και το σύνολο του Κεφαλαίου στ' του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου, είναι αφιερωμένα στην αρχή ότι η ζωή στο νοητικό πεδίο είναι ανώτερη της ζωής στο φαινομενικό πεδίο. Ταυτόχρονα, παρακινούν τον άνθρωπο να συγκεντρώνει τις προσπάθειές του στην εφαρμογή της αρχής αυτής και του υπόσχονται ότι τα υπόλοιπα, δηλαδή οι ανάγκες της ζωής θα του δωθούν επί πλέον αν σεβαστεί αυτή την προτεραιότητα.

Ένας μόνο στίχος μέσα στους πέντε αποτελεί παραφωνία στην αρμονία των τεσσάρων άλλων και των εικοσιεννέα που συμπληρώνουν το Κεφάλαιο στ': είναι ο στίχος 11, που ζητάει:

11.Τον άρτον ημών τον καθημερινόν δος ημίν σήμερον(7), ενώ δύο φορές (στ' 7 και 32) ο Ιησούς δηλώνει ότι μια τέτοια προσευχή είναι προσευχή εθνικών.

Τα προηγούμενα μας οδηγούν να συμπεράνουμε ότι ο στίχος 11 με αυτή τη μορφή βρίσκεται σε έντονη αντίφαση με ολόκληρη την προσευχή όπως και με το σύνολο του Κεφαλαίου στ'.

Το σλαβονικό, όπως και το ελληνικό κείμενο, δεν παρουσιάζουν αυτή την αντίφαση, γιατί δεν τίθεται θέμα καθημερινού άρτου, αλλά επιούσιου άρτου(8), με άλλα λόγια ουρανίου άρτου, άρτου εξ ουρανού(9) για τον οποίο ο Ιησούς είχε μιλήσει πολλές φορές.

*

**

Απομένει τώρα να δούμε πως η έννοια του καθημερινού άρτου στη δύση όπου είναι σταθερά ριζωμένη στο πνεύμα της μάζας των πιστών, αντικατέστησε την έννοια του επιουσίου άρτου. Το θέμα είναι ακόμη πιο αινιγματικό καθώς αν ανατρέξει κανείς στη Βουλγκάτα, συναντά την έκφραση panem nostrum supersudstantialem da nobis hodie(10) που είναι ακριβής. Η αρχική έκφραση εμφανίζεται επίσης και στις πρώτες μεταφράσεις του Ευαγγελίου στις σύγχρονες γλώσσες. Έτσι σε μία έκδοση της Λυών του Nicolas Petit, του 1540, ο ενδέκατος στίχος είναι μεταφρασμένος σωστά, με αυτούς τους όρους: Donne-nous auiourdhuy nostre pain supersubstantiel(11). Συνεχίζωντας τις έρευνες βρήκαμε ένα άλλο Ευαγγέλιο, που κυκλοφόρησε τον επόμενο αιώνα, το 1616 στην La Rochelle, όπου αυτός ο τύπος είχε ήδη διαμορφωθή έτσι: Donne-nous aujourd' hui nostra pain quotibien(12).

Ο τόπος και ο χρόνος της εκδόσεως οδηγούν στη σκέψη ότι ο νεωτερισμός αυτός οφειλόταν στο ορθολογιστικό πνεύμα των Ουγενότων, που η La Rochelle ήταν την εποχή εκείνη το φρούριό τους. Αλλά όμως, αν για το Καλβινιστικό πνεύμα η εκλογίκευση του μυστικού αυτού τύπου, ακόμη και λανθασμένου, ήταν καθ' εαυτή λογική, δεν εξηγείται πως, αυτή η μετάφραση του διαμαρτυρόμενου δόγματος – όπως και ορισμένες παραλλαγές της – μπόρεσαν να βρουν θέση στα καθολικά Ευαγγέλια και να λάβουν, νομότυπα, το επισκοπικό τυποθήτω. Ένα Ευαγγέλιο π.χ., που τυπώθηκε στο Παρίσι στο τυπογραφείο των Αυγουστίνων, φέρει το τυποθήτω με αυτά τα λόγια:

«Έχοντας υπ' όψιν την έκθεση του Κανονικού κ. Ferry Προέδρου της Επισκοπικης Επιτροπής Ελέγχου των βιβλίων, και διδάκτορος των γραμμάτων, ο επίσκοπος της Nimses εγκρίνει ευχαρίστως τη μετάφραση του Αγίου κατά Ματθαίον Ευαγγελίου από τους Αιδεσιμωτάτους Πατέρες Αυγουστίνους της Μεταστάσεως.

Le Vigan (Card), σε ποιμενική περιοδία, 30 Αυγούστου 1891.

Ιωάννης -Αλφρέδος, επίσκοπος Nimes».

Στο Ευαγγέλιο αυτό, ο στίχος 11 του στ' Κεφαλαίου παρουσιάζεται:

11.Donnez-nous aujourd' hui le pain necessaire a notre subsistance.

11.Δος ημίν σήμερον τον αναγκαίον δια την συντήρησίν μας άρτον.

Μπορεί να υπολογιστή η απόσταση αυτού του τύπου από τα αυθεντικά λόγια του Ιησού που μίλησε για άρτο επιούσιο και ο αναγνώστης μας θα διακρίνει ασφαλώς το αποτέλεσμα της δράσεως του Γενικού Νόμου ο οποίος ενδιαφέρεται να εξουδετερώσει τις πολύ δραστικές επιδράσεις «Β» που αποτελούν απειλή για τον κόσμο όπου βασιλεύουν οι επιδράσεις «Α».

Έγινε η προσπάθεια να αποδείξουμε πράγματα σχεδόν προφανή από μόνα τους γιατί η προσευχή του Ιησού, το Πάτερ ημών, βρίσκεται στο κέντρο της Διδασκαλίας. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι δεν υπήρξε ποτέ στη Γη, ούτε και θα υπάρξει ποτέ κάποια επίκληση που να ξεπερνάει ή απλώς να είναι ισότιμη με αυτήν.

Η προσευχή αυτή είναι ένα πέταγμα προς το Φως και ταυτόχρονα προς την Αγάπη γιατί ο Θεός είναι ταυτόχρονα Φως και Αγάπη(13). Διατυπώνοντάς την ο Ιησούς θέλησε να διδάξει στον αδαμικό άνθρωπο, το βυθισμένο στο εκτυφλωτικό σκοτάδι που απορρέει από την ταύτισή του με την Προσωπικότητά του, πως να επικαλείται τη βοήθεια του θερμού Φωτός της Αγάπης, το οποίο είχε στερηθή από τη στιγμή της Πτώσεως. Απο αυτή τη διδακτική άποψη οι 5 στίχοι από τους οποίους αποτελείται η προσευχή, συνοψίζουν ολόκληρο το Ευαγγέλιο και τις επιστολές που το σχολιάζουν. Υπάρχει όμως ακόμη κάτι. Η προσευχή αυτή προσφέρει επιπλέον στον αδαμικό άνθρωπο ένα μυστικό μέσον να ανέβει και πάλι το ρεύμα της Αγάπης του Απολύτου Ι που, καθώς κατέρχεται προς τον πλανήτη μας, υφίσταται σημαντική απώλεια ενέργειας. Επομένως, σε όλες τις βαθμίδες της Ακτίνας της Δημιουργίας η ζωή είναι μια συνισταμένη που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα από τη συζυγία της παλλόμενης Αγάπης του Απολύτου Ι. Καθώς η δράση του εξασθενεί προοδευτικά όσο διασχίζει τα επίπεδα του κόσμου και ποσοτικά αντιστρόφως ανάλογα προς τη θηλυκή αγάπη «το θέλημα της σαρκός», αγάπη παθητική, αδρανή, που απορρέει απ'οτη Βασίλισσα των Ουρανών. Η αντίστοιχη αναλογία των δύο αυτών στοιχείων είναι 25% και 75% στην περίπτωση του προαδαμικού ανθρώπου, ενώ στην περίπτωση του αδαμικού ανθρώπου 50% και από τα δύο μέρη.

Με την πτώση ο αδαμικός άνθρωπος διέκοψε τη Θεία αυτή ισορροπία και εγκαταλείποντας θεληματικά το ελφρύ του σώμα, το καμωμένο από «χουν από της γης» για ένα χονδροειδές περικάλυμμα που έμοιαζε με των προαδαμικών, βυθίστηκε κατά μια βαθμίδα μέσα στα σκότη. Η προσευχή που του δίδαξε ο Ιησούς τον εφοδιάζει με ένα θαυμάσιο όργανο, χάρις στο οποίο μπορεί, όπως είπαμε, να προσπαθήσει «να ανέβει αντίθετα στο ρεύμα» και να αποκαταστήσει και πάλι μέσα του τη διασπασμένη ισορροπία των δυνάμεων.

Η αρχιτεκτονική της Θείας αυτής προσευχής είναι, θα λέγαμε, εγκάρσια. Μια προσεκτική εξέταση επιτρέπει στο μαθητή να διακρίνει στους 5 στίχους του Πάτερ Ημών 9 αυτόνομα στοιχεία που αντιστοιχούν στους φθόγγους της Μεγάλης Κοσμικής Οκτάβας: (όρα το σχήμα).

Θα προσπαθήσουμε τώρα να αναλύσουμε την προσευχή κάτω από αυτό το πρίσμα, προκειμένου να συλλάβουμε καλά το νόημα καθενός από τα στοιχεία της:

Διακρίνουμε εύκολα ότι αυτά τοποθετούνται με κατεύθυνση εκ των άνω προς τα κάτω, σε τέσσερις ομάδες που περιλαμβάνουν αντίστοιχα τέσσερα, δύο, ένα και δύο στίχους.

Η πρώτη ομάδα έχει γενικό χαρακτήρα και προπαρασκευαστικό ρόλο. Να καθαρίσει τη φραγμένη καρδιά του πιστού για να μπορέσει να διεισδύσει ελεύθερα σ' αυτό το λεπτό ρεύμα της Αγάπης που απορρέει από το Απόλυτο Ι: τον Πατέρα. Η διαδικασία αυτή αποτελεί μια πρώτη συνθήκη sine qua non για την αποτελεσματικότητα της προσευχής. Είναι δύσκολο να πραγματοποιηθή μέσα στο σάλο του κόσμου «Α» και ακριβώς για να τη διευκολύνει ο Ιησούς έκαμε αυτή τη σύσταση: Συ δε όταν προσευχή, είσελθε εις το ταμιείον σου, και κλείσας την θύραν σου πρόσευξαι τω πατρί σου τω εν τω κρυπτώ και ο πατήρ σου ο βλέπων εν τω κρυπτώ αποδώσει σοι εν τω φανερώ(16).

Η παραπάνω προπαρασκευαστική εργασία είναι απαραίτητη ώστε η καρδια να απομονωθή από το σάλο της ζωής και να τοποθετηθή σε μια ηθελημένη κατάσταση συγκεντρώσεως. Αν αυτή η απομόνωση επιτύχει, ο πιστός θα είναι σε θέση να πλησιάσει τα στοιχεία της δεύτερης ομάδας – το πέμπτο και το έκτο – με πνεύμα δραστήριο, ικανό να τολμά(17). Θα ζητήσει τότε την επέμβαση του Απολύτου ΙΙ: τον Χριστό, επιούσιο άρτο, να αποκτήσει με τη βοήθεια της Χάριτος την εξάλειψη του καρμικού του βάρους, συνεπώς την αγνοποίησή του.

Η συμπεριφορά του Χριστού προς τον ικέτη που επιδεικνύει τόλμη είνα πάντοτε θετική. Ή καλύτερα, ο ίδιος ασκεί στην ανθρώπινη καρδιά μια σταθερή πίεση όπως το υποδεικνύουν τα λόγια του: Ιδού, έστηκα επί την θύραν και κρούω(18).

________________

1.Μτ., στ', 8-13, Καινή Διαθήκη, μετ. στα γαλλικά Louis Segond Νέα έκδ. αναθεωρημένη εκτ. Μεγ. Βρεττανία, Πανεπιστημιακό Τυπογραφείο της Οξφόρδης, Παρίσι, 1932. σελ. 12.

2.«Bene Augustinus contra Adimantum: Particulas guasdam de scripturis eligunt, quibus decipiant non connectentes quae supra et infra scripta sunt, ex quibus voluntas et intentio scriptonis possi intelligi...» C4 (c.14).

3.Μτ., ένθ. Ανωτ., 5-9

4.Ένθ.ανωτ., 31-34. Υπογραμμίζει ο συγγραφέας.

5.Λκ., ι', 42

6.Δηλαδή το Απόλυτο ΙΙΙ

7.Υπογραμμίζει ο συγγραφέας. Σημειώνεται ότι στα σχόλια του εσωτερισμού η λέξη σήμερον αναφέρεται γενικά σε ολόκληρη τη ζωή του ατόμου.

8.Στα ρωσσικά.

9.Ιω., στ' 32, 33, 34, 35, 41, 51, κλπ. Κι ακόμη: εργάζεσθε με την βρώσιν την απολλυομένη, αλλά την βρώσιν την μένουσαν εις ζωήν αιώνιον, ένθ. Ανώτ. Στ', 27.

10.Novum Testamentum, Bulgatae Editionis. Ex Vaticanis Editionibus Earumque correctorio. P. Michael Hetzemauer O.C. Prov. Tirol. sept. Approbatus lector S. Theologiae et Guardianus Cum Approbatione Ecclesiastica Omnipote. Libraria Academica Wagneriana, MDCCCIC, Secundum Matthaem, Caput VI, 11.

Η Βουλγκάτα μεταφράστηκε από τα εβραϊκά από τον Άγιο Ιερώνυμο (331 – περί το 420) κατά τα τέλη του 4ου αιώνα, με εντολή του Πάπα Δαμάσιου. Είναι η μόνη λατινική μετάφραση που αναγνωρίστηκε ως κανονική από τη Σύνοδο του Τρέντο.

11.Το πρώτο τμήμα της Καινής Διαθήκης, στα αρχαία Γαλλικά, αναθεωρημένο και διορθωμένο από τον Nicolas Petit, Λυών, 1540, σελ. 7 (μεταφ. Le Fevre).

12.Η Βίβλος, δηλαδή Όλη η Αγία Γραφή της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, La Rochelle, εκδ. M. H. Hauttin, από τον Corneil Hertzmann, 1616.

13.Ιω., α', 6-9.

14.Σημειώσατε ότι ο Πατήρ είναι το Άγιο Πνεύμα. Παρακαλεί λοιπόν εδώ ο προσευχόμενος να έρθει η Εποχή του Αγίου Πνεύματος.

15.Το Απόλυτο ΙΙΙ.

16.Μτ., στ', 6. Παρατηρείται ότι το κείμενο βρίσκεται στο Κεφάλαιο ΕΞΗ και στον στίχο έξη, αριθμό διπλά εκλεκτό που σημαίνει όπως γνωρίζουμε την Ανάσταση.

17.Ο Ιησούς είπε: «θάρσει θύγατερ. Η πίστις σου σέσωκέ σε!» (Μτ., θ', 22)

18.Αποκ., γ', 20.

ΜΠΟΡΙΣ ΜΟΥΡΑΒΙΕΦ

ΓΝΩΣΗ

ΤΡΙΤΟΣ ΤΟΜΟΣ

(ΚΥΚΛΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ)

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Μείζονες Αριθμοί – ΜΠΟΡΙΣ ΜΟΥΡΑΒΙΕΦ

Στην αρχαία Αίγυπτο, οι ιδιότητες των αριθμών και ιδιαίτερα των Μειζόνων Αριθμών, αποτελούσαν αντικείμενο σπουδής των σοφών. Από τη μελέτη τους απέρρευσε μια επιστήμη που εξαπλώθηκε στην Ελλάδα, με τα Μυστήρια του Ορφέα και τη Διδασκαλία του Πυθαγόρα και του Πλάτωνα, και μαζί με τη Μυητική Σοφία των Ελλήνων, πέρασε στο στύνολο της παραδοσιακής χριστιανικής γνώσεως. Η επιστήμη αυτή, επιβεβαιωμένη σε πολλές περιπτώσεις από τον ίδιο τον Ιησού κατά τη διάρκεια της ζωής του, εμπλουτισμένη μετά την Ανάσταση με τις αποκαλύψεις προς τους Θαβωρίτες μαθητές, τον Πέτρο, τον Ιωάννη, και τον Ιάκωβο, μεταφέρθηκε κατόπιν προφορικά από γενεά σε γενεά. Σήμερα, η επιστήμη αυτή εξαπλωμένη κατά ένα μέρος – και στο μέτρο που είναι απαραίτητο και αρκετό για τις ταυτόχρονες ανάγκες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό πεδίο – θα οδηγήσει την ανθρωπότητα, στα μέσα της μεταβατικής περιόδου όπου βρίσκεται σήμερα, ή στην επιτυχία, στην Εποχή του Αγίου Πνεύματος, ή στην αποτυχία, οπότε θα υποστή την κύρωση ενός Κατακλυσμού δια Πυρός.

---

Βέβαια η γνώση των ιδιοτήτων των αριθμών είναι ακόμη και ένας από τους στόχους της θετικής επιστήμης και οι σχετικές μελέτες στις οποίες προβαίνει αποτελούν ένα σημαντικό κλάδο και, από πολλές απόψεις διδακτικό, των μαθηματικών. Πάντως οι παράξενες αυτες μελέτες έχουν πολύ αφηρημένο χαρακτήρα, επειδή είναι απαλλαγμένες από το κοσμικό περιεχόμενο, ή, ακριβέστερα, δεν είναι καθόλου τοποθετημένες σ' αυτό.

Υπενθυμίζουμε ότι σε κάθε επιστημονική μελέτη είναι απαραίτητο για να φθάσει κανείς σε συγκεκριμένα αποτελέσματα, να ακολουθήσει ένα σχέδιο ανταποκρινόμενο στη δομή του εξεταζόμενου αντικειμένου. Κάτω από αυτό το πρίσμα, το περιεχόμενο των προηγουμένων Κεφαλαίων προβάλλει τη σημαντική προσπάθεια του ανθρωπίνου πνεύματος που επέτρεψε να συλληφθούν Θείες Αποκαλύψεις και να μεταδοθούν στους επιγενόμενους.

Για να αντιληφθεί κανείς το σύστημα που δόθηκε συνοπτικά σε τούτο το Δεύτερο Μέρος του βιβλίου, θα πρέπει να συλλάβει και να δχτή τη θεμελιακή ιδέα ότι η δομή καθε Δημιουργίας στο σύνολό της, όπως και στις παραμικρότερες λεπτομέρειές της, στηρίζεται στους αριθμούς. Η ιδέα αυτή, αδιάφορο αν αποκαλύφθηκε ή κατακτήθηκε, απέσπασε τη μελέτη των ιδιοτήτων των αριθμών από το χώρο των αφηρημένων θεωρήσεων.

Το σύστημα των 22 εγγεγραμμένων κανονικών πολυγώνων από τα οποία απέρρευσαν οι 22 Μείζονες Αριθμοί και τα ιερά αλφάβητα, συμπληρωμένο με το σύστημα των τριών Μεγάλων Συμβόλων που αντιστοιχεί στις τρεις κοσμικές οκτάβες, περικλείει συνοπτικά τις αποκαλύψεις και τα αποτελέσματα των συνειδητών προσπαθειών των αρχαίων σοφών, των Αποστόλων και των πνευματικών τους απογόνων.

Τούτη η μελέτη αποτελεί ένα σύνολο αντίστοιχο οργανικά προς το σύνολο της κοσμικής δομής αν θεωρηθή κάτω από αυτό το πρίσμα. Όσο συνοπτικά και αν είναι, τα στοιχεία και οι ενδείξεις που περιέχει, πρέπει να αρκούν για να αναληφθούν και να συνεχιστούν οι αναζητήσεις για την επίλυση του α, ή του β ιδιαίτερου προβλήματος που συνδέεται με αυτή τη δομή.

Αλλά τούτο δεν αρκεί. Πρέπει να εκτεθή και η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στην αρχαιότητα, εξελληνίστηκε, και εκχριστιανίστηκε ύστερα και τελικά εκσυγχρονίστηκε με την εφαρμογή του συστήματος των δεκαδικών κλασμάτων, αυτού του καρπού της ανακαλύψεως του Μηδέν και των αραβικών αριθμών.

---

Στην αρχαιότητα, καθώς δεν υπήρχαν οι αντίστοιχες αλγεβρικές έννοιες, οι σοφοί έπρεπε να ανατρέξουν στη γεωμετρική μέθοδο για να μελετήσουν συστηματικά τις ιδιότητες των Αριθμών.

Η μέθοδος αυτή βασίζεται σε τρία θεμελιώδη στοιχεία: τον κύκλο, σύμβολο της αιωνιότητος, το νόμο του Τρία (Δημιουργία) και το νόμο του Επτά (λειτουργία) και χρειάζεται όργανα εργασίας το διαβήτη και τον κανόνα.

Έχουμε εξηγήσει ότι κάθε ζωντανή δημιουργία ξεκινά από το Νόμο του Τρία και υποτάσσεται στο Νόμο του Επτά. Και ακόμη ότι με την εφαρμογή του Νόμου του Επτά στη Δημιουργία κατά το θέλημα του Απολύτου, η μεγάλη οκτάβα συμπληρώθηκε με δύο στοιχεία, προορισμένα να πληρώσουν τα διαστήματα ανάμεσα στους φθόγγους DO – SI και FA – MI. Τώρα γίνεται περισσότερο κατανοητό το διπλό αυτό θείο τέχνασμα που έχει εκτεθεί στους δύο πρώτους τόμους του “ΓΝΩΣΗ” και επαναλαμβάνεται εδώ για να εντυπωθή στο πνεύμα του αναγνώστη το θαυμαστό σχέδιο που επιτρέπει σε όλους και σε όλα να υπάρχουν μέσα στο χώρο και μέσα στο χρόνο:

α.Να καμπυλωθεί ο χρόνος ώστε με το Νόμο του Επτά να αποκτήσει κυκλικό χαρακτήρα για να εμποδιστή ο “Κρόνος” να καταπιεί τα παιδιά του, τουλάχιστον αμέσως.

β.Να πληρωθούν κατόπιν τα διαστήματα που χωρίζουν αντίστοιχα τους φθόγγους DO – SI και FA – MI με το σύστημα των τριών κοσμικών κλιμάκων.

Με αυτή την πλήρωση η Μεγάλη Οκτάβα περιλαμβάνει 9 αυτόνομα στοιχεία: τους 7 φθόγγους και δύο πληρωμένα διαστήματα. Και αν για να κλείσει ο κύκλος και να υπάρξειη αντανάκλαση μέσα στο σχήμα, της φυσικής, κυκλικής διαδικασίας, προστεθή το επόμενο DO, τα αυτόνομα στοιχεία γίνονται 10. (Αυτός είναι ο συλλογισμός από τον οποίο απέρρευσε το δεκαδικό σύστημα που έφερε από την Αίγυπτο στην Ελλάδα ο Πυθαγόρας)

ξεκινόντας από εκεί, οι αρχαίοι διαίρεσαν την περιφέρεια του κύκλου σε 9 ίσα μέρη και σε καθένα τους αποδόθηκε ένας από τους 9 αντίστοιχους αριθμούς. Το 0 ήταν τοποθετημένο στην κορυφή του κύκλου, καλυμμένα και κρυμμένο από τον αριθμό 9 όπως στο ακόλουθο σχήμα: (βλέπε ανωτέρω)

Θα ήταν ανώφελο να σημειωθή εδώ ο τρόπος με τον οποίο συνδέονταν οι συλλογισμοί στην αρχαιότητα, όπου τα γράμματα κατείχαν θέση αριθμών. Τότε, επειδή έλειπε το σύστημα των δεκαδικών κλασμάτων, οι σοφοί ήταν υποχρεωμένοι, καθώς δεν διέθεταν τον τρόπο εκφράσεως με αλγεβρικές έννοιες να ανατρέχουν σε γεωμετρικές παραστάσεις. Επειδή ο δρόμος που ακολουθούσαν αναγκαστικά ήταν πολύ πιο μακρύς και λιγώτερο εύκολος, εμείς θα συνεχίσουμε να εκθέτουμε τη μέθοδο με την εκσυγχρονισμένη της μορφή.

---

Το 0 κρυμμένο στο παραπάνω σχήμα, πίσω από τον αριθμό 9 αντιπροσωπεύει την αρχή και το τέλος του κύκλου που το σύνολό του χαρακτηρίζεται από το Μείζονα Αριθμό 10, σύμβολο, όπως είδαμε, της ΖΩΗΣ και της ΔΟΝΗΣΕΩΣ, δηλαδή της καθαυτό κυκλικής κινήσεως.

Θα ήταν ίσως πολύ τολμηρό να προβάλουμε αμέσως ότι, κάθε αριθμός αντιπροσωπεύει ένα ζωντανό όν. Η ιδέα όμως αυτή θα μπορούσε να γίνει δεκτή εύκολα, με τη μορφή του ζωντανού συμβόλου και με αυτή την έννοια, κάθε αριθμός, θα λέγαμε, ιδιαίτερα κάθε Μείζων Αριθμός, είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα συμβατικό σημείο προορισμένο για την α ή β ορολογία ή ταξινόμηση των γεγονότων και των ιδεών. Γιατί πέρα από αυτό το ρόλο, ένας αριθμός κατάλληλα χρησιμοποιούμενος και ερμηνευόμενος αποκαλύπτει τη φύση και τη διαδικασία της ζωής αν αυτή θεωρηθή από την άποψη με την οποία ο αριθμός είναι οργανικά δεμένος.

---

Έχουμε τονίσει επανειλημμένα ότι η γεωμετρική μέθοδος εκφράσεως της μαθηματικής σκέψεως, είναι πολύ παλαιότερη από την αλγεβρική. Ουμε πίσης σημειώσει ότι, στη μελέτη μας αυτή θα ακολουθήσουμε την εκσυγχρονισμένη μέθοδο, διατηρώντας όμως ανέπαφη τη σειρά της λογικής ακολουθίας των αρχαίων με την εύληπτη άλλωστε διευκρίνιση ότι αυτός ο “εκσυγχρονισμός” χρονολογείται τουλάχιστον από μια χιλιετία.

Η εκσυγχρονισμένη γεωμετρική μέθοδος της μελέτης των ιδιοτήτων των αριθμών, έχει συλληφθή για κάθε δεδομένο αριθμό σαν μια γραφική πράξη εφαρμοσμένη στο βασικό σχήμα. Ακολουθούνται οι αριθμοί που σχηματίζουν τα δεκαδικά κλάσματα που προκύπτουν από τη διαδοχική διαίρεση των αριθμών, αρχίζοντας από το 1, το 2, το 3, κλπ., μέχρι τον αριθμό που μελετάται και φυσικά κλείνει τον κύκλο τον συμβολιζόμενο από την ολοκληρωμένη πράξη με τον τύπο:

Χ:Χ=0.999999...=1

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, για τις εσωτερικές μας μελέτες, οι ιδιότητες των δύο Μειζόνων Αριθμών:

13 – Ο ΘΑΝΑΤΟΣ

7 – Η ΥΛΗ

Οι αριθμοί αυτοί συμβολίζουν τα δύο μεγάλα προβλήματα της ζωής που από τη λύση τους εξαρτάται, στο ατομικό πεδίο, η σωτηρία της ψυχής μας (της προσωπικότητος) και στο γενικό επίπεδο η επιτυχημένη έκβαση της μεταβατικής Περιόδου, και, συνεπώς, η τύχη ολόκληρης της ανθρωπότητος.

ΜΠΟΡΙΣ ΜΟΥΡΑΒΙΕΦ

ΓΝΩΣΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ – ΤΣΙΡΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Ο άνθρωπος μέσα στο Σύμπαν - ΜΠΟΡΙΣ ΜΟΥΡΑΒΙΕΦ

Ο αστρονομικός κόσμος που παρατηρούμε από τον πλανήτη μας, παρουσιάζεται έτσι γιατί βλέπουμε το σώμα του Σύμπαντος από το εσωτερικό του. Και δεν το αντιλαμβανόμαστε σαν σύνολο γιατί οι παρατηρήσεις μας γίνονται και ερμηνεύονται στη δική μας κλίμακα. Και αυτή, σε σχέση με το σύνολο είναι απειροελάχιστη. Μας παραπλανούν οι αποστάσεις μεταξύ των άστρων που είναι εστίες ζωντανής ύλης. Μόρια του παγκόσμιου οργανισμού. Θεωρούμενες προοπτικά, από μέσα προς τα έξω, οι αποστάσεις μας φαίνονται τεράστιες. Η πυκνότης όμως του συνόλου του Σύμπαντος είναι ανάλογη με την πυκνότητα του σώματός μας.

Ο άνθρωπος μέσα στο Σύμπαν μοιάζει με μικροοργανισμό μέσα στο ανθρώπινο σώμα. Αν μπορούσαμε να γίνουμε μικρόβια, θα βλέπαμε το σώμα μας από το εσωτερικό του, όπως τώρα παρατηρούμε τον έναστρο ουρανό με τους γαλαξίες, τους οποίους αντιπροσωπεύουν τα όργανα του σώματός μας. Αν, αντίθετα, μπορούσαμε να γίνουμε τεράστιοι και να δούμε το Σύμπαν στη δική του κλίμακα, θα το βλέπαμε σαν ένα ζωντανό σώμα. Ειναι το αποτέλεσμα της αρχής της Σχετικότητος.

Ποιό είναι λοιπόν σε αυτόν τον Κόσμο το νόημα της ανθρώπινης ζωής, όπως τη γνωρίζουμε;

Ο άνθρωπος υπάρχει για δύο λόγους: σαν στοιχείο του παγκόσμιου οργανισμού εξυπηρετεί τους σκοπούς οργανισμού αυτού. Σαν μεμονωμένο άτομο μπορεί να επιδιώξει τους δικούς του σκοπούς.

Για να κατανοηθή καλύτερα γιατί και πως είναι συνδεδεμένοι οι δύο αυτοί στόχοι, ας πάρουμε ένα παράδειγμα: Η θέση του ανθρώπου μέσα στο Σύμπαν είναι ανάλογη με τη θέση ενός κυττάρου του ανθρωπίνου σώματος. Κάθε κύτταρο αποτελεί μέρος ενός οργάνου που, με τη σειρά του, σαν στοιχείο μιας ομάδας οργάνων, εξασφαλίζει την καλή πορεία κάποιας λειτουργίας του οργανισμού.

Ας εξετάσουμε, από την άποψη αυτή, τη μοίρα ενός κυττάρου μας. Υπόκειται σε δύο κατηγορίες νόμων, ή απλούστερα, ας πούμε ότι κυριαρχείται από δύο νόμους.

Ο πρώτος συγκρατεί το κύτταρο στη θέση του και στην επιστήμη του εσωτερισμού ονομάζεται Γενικός Νόμος. Ο δεύτερος επιτρέπει στο κύτταρο κάποια ελευθερία δράσεως και ονομάζεται Νόμος της Εξαιρέσεως.

Ο πρώτος, νόμος συντηρητικός, φροντίζει ώστε το όργανο, στο οποίο ανήκει το κύτταρο να λειτουργεί ανεμπόδιστα. Για να επιτύχει ο σκοπός αυτός πρέπει πρώτα τα κύτταρα του ορισμένου οργάνου να εκπληρώσουν, όσο ζουν, το ρόλο που τους έχει ανατεθή. Ο Γενικός Νόμος λοιπόν υποχρεώνει τα κύτταρα να παραμένουν στις θέσεις τους, να ολοκληρώνουν την εργασία τους και να της αφιερώνουν την ίδα τους τη ζωή..

Είναι φανερό ότι, αν αυτός ο νόμος δεν συγκρατούσε τα κύτταρα του σώματος μέσα στα όρια κάθε οργάνου, αν δεν τα ανάγκαζε να συμβάλουν στη λειτουργία του, τα όργανα του σώματός μας δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρξουν. Ετσι ο νόμος αυτός είναι ωφέλιμος γιατί, εξασφαλίζοντας την ύπαρξη των οργάνων, επιτρέπει την διατήρηση του σώματος.

Αλλά το ανθρώπινο σώμα συνεχίζει να ζει και μετά από ολική αφαίρεση ορισμένων οργάνων. Σήμερα γνωρίζουμε ότι, όταν πρόκειται για ορισμένα όργανα, η αφαίρεση αυτή δεν φέρνει και μεγάλες ανωμαλίες στη λειτουργία του οργανισμού. Και μάλιστα, ο οργανισμός ανέχεται την τμηματική αποκοπή οργάνων χωρίς η γενική οικονομία του να κινδυνεύει. Αυτό μαρτυρεί ότι η εξαφάνιση ορισμένων κυττάρων που αντιπροσωπεύουν ένα ελάχιστο μέρος ενός οργάνου, περνάει απαρατήρητη γιατί η λειτουργία δεν θίγεται. Και καθώς ο ουσιαστικός ρόλος του Γενικού Νόμου είναι να επαγρυπνά για τη συνέχεια της λειτουργίας, δεν αντιλαμβάνεται την εξαφάνιση αυτή αφου δεν του φέρνει προσκόμματα. Συμβολικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα κύτταρα, όταν ξεφύγουν από το νόμο αυτό, υπάγονται στο Νόμο της Εξαιρέσεως.

Η απόδραση μερικών κυττάρων είναι, εξ άλλου, ένα φαινόμενο που παράγεται συνεχώς. Με πολλούς και διαφόρους ρυθμούς, τα κύτταρά μας, από το επιδερμικό ως το νευρικό, ανανεώνονται ασταμάτητα. Παράλληλα όμως με την εσωτερική ανανέωση, παρατηρούνται εξαφανίσεις κυττάρων που αντικαθίστανται ή όχι από καινούργιες ενότητες.

Ως εδώ, η αναλογία με τη μοίρα του ανθρώπου απέναντι στο Γενικό Νόμο και στο Νόμο της Εξαιρέσεως μπορεί να θεωρηθεί πλήρης.

Σταματάει όμως εδώ, τουλάχιστον σύμφωνα με όσα ξέρουμε σήμερα. Πραγματικά, στην κίνηση αυτή της ζωής, των μετακινήσεων και του θανάτου των κυττάρων, δεν υπάρχουν ενδείξεις για να σκεφτή κανείς ότι το πέρασμα από το Γενικό Νόμο στο Νόμο της Εξαιρέσεως γίνεται με συνειδητή ενέργεια των κυττάρων.

Για τον άνθρωπο το πράγμα είναι διαφορετικό.

Ο άνθρωπος, σαν κύτταρο της ανθρωπότητος, αποτελεί τμήμα της οργανικής ζωής επάνω στη Γη. Η ζωή, στο σύνολό της, είναι ένα πολύ ευαίσθητο όργανο του πλανήτη μας, με σημαντικό ρόλο στην οικονομία του ηλιακού συστήματος. Σαν κύτταρο του οργάνου αυτού, ο άνθρωπος υπάγεται στο Γενικό Νόμο που τον συγκρατεί στη θέση του. Βέβαια, ο νόμος του αφήνει κάποιο περιθώριο, ανέχεται ορισμένες ελεύθερες κινήσεις μέσα στα όρια που έχει καθορίσει.

Μέσα στα όρια αυτά, που αντικειμενικά είναι πολύ περιορισμένα αλλά υποκειμενικά είναι πολύ περιορισμένα αλλά υποκειμενικά φαίνονται ευρύτατα, ο άνθρωπος μπορεί να αφήσει ελεύθερες τις επιθυμίες και τις φιλοδοξίες του. Χωρίς να επεκταθούμε στον προσδιορισμό των ορίων και στη λεπτομερή περιγραφή των συνθετικών στοιχείων του Γενικού Νόμου μπορούμε να δώσουμε ένα παράδειγμα: η πείνα και η δουλεία της εργασίας για την εξασφάλιση της επιβιώσεως είναι από τους φορείς του νόμου αυτού. Αλλος φορέας είναι η αλυσσιδωτή σχέση: ερωτικό ένστικτο, αναπαραγωγή, φροντίδα των γονέων για τα παιδιά τους. Η εσωτερική αρχή που εφαρμόζεται σε αυτή την όψη της ζωής είναι: ο σαρκικός έρωτας είναι αναγκαίος για το γενικό καλό. Τέλος, ο φόβος και οι συνέπειές του είναι η τρίτη ομάδα φορέων του Γενικού Νόμου. Γενικά, το περιθώριο που ο Γενικός Νόμος έχει παραχωρήσει στις ελεύθερες κινήσεις, φθάνει μέχρι το όριο που, με μια λέξη – οπωσδήποτε όχι πολύ επιστημονική αλλά παραστατική – μπορούμε να ονομάσουμε: αστική ευτυχία, σταδιοδρομία σε οποιονδήποτε κλάδο της ανθρώπινης δραστηριότητος: περιουσία, οικογένεια, έρωτες, τιμές, κλπ.ολα αυτά όμως με την απαραίτητη προϋπόθεση της παραδοχής – έστω και υποσυνείδητης αλλά ανεπιφύλακτης – του αναπόφευκτου Θανάτου.

Οσο ο άνθρωπος δέχεται χωρίς πάλη, την αρχή του τελικού αφανισμού της Προσωπικότητάς του, μπορείν να ενεργεί στη ζωή χωρίς να προσελκύει εναντίον του την έντονη πίεση του Γενικού Νόμου.

Η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική αν αρχίσει τη μάχη για να ξεπεράσει τα όρια του Γενικού Νόμου. Προσκρούει τότε στη δράση που κατευθύνεται εναντίον του από το Γενικό Νόμο και τα παράγωγά του. Ο νόμος δρα συγχρόνως σε πολλά πεδία: στο φυσικό, στο ψυχικό και στο ηθικό. Η δράση του στο ηθικό πεδίο έχει γίνει αντιληπτή από τον άνθρωπο, από πάρα πολύ παλαιά χρόνια, με την προσωποποιημένη μορφή του Διαβόλου.

Στην ορθόδοξη Παράδοση, η δαιμονολογία κατέχει σημαντική θέση. Βρίσκουμε εκεί πρακτικές διαπιστώσεις, λεπτές και βαθειές παρατηρήσεις για τις ποικίλες και επικίνδυνες μορφές της δράσεως του Διαβόλου στις διάφορες περιστάσεις. Η δράση του έχει τέτοια έκταση ώστε φθάνει ως το σημείο να χρησιμοποιεί, για να ικανοποιήσει τους σκοπούς του, την καλή πίστη των ανθρώπων.

Βρίσκουμε ακόμη πολύτιμες συμβουλές θεμελιωμένες στην πείρα χιλιετηρίδων, ιδιαίτερα χρήσιμες στους σπουδαστές της επιστήμης του εσωτερισμού. Γιατί μόλις αποκτήσουν τα πρώτα θετικά αποτελέσματα θα προσκρούσουν, οπωσδήποτε, στην ενεργητική αντίδραση του νόμου και στο παιγνίδι του Πονηρού.

Πρέπει να αντιληφθούμε ότι ο άνθρωπος, παίρνοντας θέση κάτω από την αιγίδα του Νόμου της Εξαιρέσεως, εναντιώνεται στο Γενικό Νόμο. Μάλιστα έχει κληθή να τον ανατρέψει, σε ατομική εννοείται κλίμακα. Δεν πρέπει να ξεχνά – αλλοιώς θα υποστή αιφνιδιαστική επίθεση – ότι η σωτηρία εξαρτάται από τη νίκη του εναντίον του Διαβόλου, της προσωποποιημένης – όπως είπαμε – μορφής, στο ηθικό πεδίο, του Γενικού Νόμου. Και τούτο, παρά το γεγονός ότι ο νόμος αυτός – σαν νόμος κοσμικός – είναι φυσικά θείος. Δεν πρέπει να θορυβηθούμε όμως γιατί και ο Νόμος της Εξαιρέσεως είναι, επίσης, θείος νόμος. Ο άνθρωπος διαλέγοντάς τον, εξυπηρετεί και πάλι το συμφέρον του συνόλου, διαφορετικά όμως, με έναν τρόπο ασύγκριτα πιο αποτελεσματικό. Στην πάλη του προς τον πρώτο νόμο, υποβλάλλεται σε δοκιμασίες που, συχνά, παίρνουν την μορφή πειρασμών.

Η ορθόδοξη διδασκαλία είχε αφιερώσει στο θέμα αυτό πολλές βαθειές μελέτες. Περιέχουν, όπως ήδη αναφέραμε, πολύτιμες πρακτικές συμβουλές. Ας επισημάνουμε όμως την έμμεση μορφή της διαβολικής δράσεως. Αν ο αναζητητής, προχωρώντας ίσια προς το σκοπό – δηλαδή την απελευθέρωση και τη Σωτηρία – υπερπηδήσει τα διαδοχικά εμπόδια και αποδείξει έτσι ότι έχει τη δύναμη να αψηφήσει την επιρροή του Γενικού Νόμου, ο ίδιος ο νόμος αρχίζει να ενεργεί έμμεσα εναντίον του αναζητητή, συνήθως μέσα από τους ανθρώπους του στενού του περιβάλλοντος, όταν δεν ακολουθούν και εκείνοι τον ίδιο δρόμο. Η δράση αυτή, στο ηθικό πεδίο, παίρνει συχνά συγκινισιακές μορφές επικαλούμενη τα ευγενικά, γενναιόδωρα και αφιλοκερδή αισθήματά του, τη φιλανθρωπία, τις υποχρεώσεις ή τον οίκτο του. Και όλα αυτά για να τον οδηγήσει σε ένα αδιέξοδο, υποδηλώνοντάς του ότι έτσι επιστρέφει στο καθήκον του, στον ίδιο δρόμο κλπ. Ετσι φωτίζεται η βαθύτερη έννοια των λόγων του Ιησού όταν έλεγε ότι εχθροί του ανθρώπου οι οικιακοί αυτού.

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ "ΓΝΩΣΗ"  

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ)

ΤΟΥ ΜΠΟΡΙΣ ΜΟΥΡΑΒΙΕΦ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΓΓΕΛΟΥ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

ΔΥΟ ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΤΟΥ TIME AFTER TIME AΠΟ ΤΟΝ MILES.