ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ - Arthur C. Clarke

 

Λαοί της Γης, μη φοβάστε. Οι προθέσεις μας είναι ειρηνικές και γιατί όχι, άλλωστε; Είμαστε ξαδέρφια σας. Δεν είναι η πρώτη φορά που ερχόμαστε στη Γη.
Θα μας αναγνωρίσετε όταν συναντηθούμε, σε μερικές ώρες από τώρα. Πλησιά­ζουμε το ηλιακό σύστημα σχεδόν με την ταχύτητα αυτού του ραδιοφωνικού μηνύ­ματος. Ο Ήλιος ήδη κατακλύζει τον ουρανό μπροστά μας. Είναι ο ίδιος που μοι­ράστηκαν οι δικοί μας και οι δικοί σας πρόγονοι πριν από δέκα εκατομμύρια χρόνια. Είμαστε άνθρωποι, όπως και εσείς. Όμως εσείς ξεχάσατε την ιστορία σας, ενώ εμείς θυμηθήκαμε τη δική μας.
Αποικίσαμε τη Γη κατά τη βασιλεία των μεγάλων ερπετών, που πέθαιναν όταν φτάσαμε, και τα οποία δεν μπορέσαμε να σώσουμε. Ο κόσμος ήταν τότε ένας τροπικός πλανήτης και θεωρήσαμε ότι θα ήταν ένα ωραίο σπίτι για το λαό μας.
Κάναμε λάθος. Αν και ήμασταν κυρίαρχοι του διαστήματος, γνωρίζαμε τόσα λίγα για το κλίμα, για την εξέλιξη των ειδών, για τη γενετική...
Για εκατομμύρια καλοκαίρια -δεν υπήρχαν χειμώνες εκείνα τα αρχαία χρόνια- η αποικία άκμασε. Αν και ήταν εκ των πραγμάτων απομονωμένη, σε ένα σύμπαν όπου το ταξίδι από το ένα άστρο στο άλλο διαρκεί χρόνια, διατήρησε την επαφή με το μητρικό της πολιτισμό. Τρεις ή τέσσερις φορές ανά αιώνα έρχονταν διαστη­μόπλοια που έφερναν νέα από το γαλαξία.
Όμως πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια η Γη άρχισε να αλλάζει. Για αιώνες ήταν ένας τροπικός παράδεισος. Μετά έπεσε η θερμοκρασία και οι πάγοι άρχισαν να απλώνονται από τους πόλους. Καθώς άλλαζε το κλίμα άλλαζαν και οι άποικοι.
Γνωρίζουμε πλέον ότι ήταν μια φυσική προσαρμογή στην αλλαγή κλίματος και στο τέλος του μεγάλου καλοκαιριού, όμως εκείνοι που είχαν κάνει τη Γη σπίτι τους για τόσες πολλές γενιές πίστεψαν ότι είχαν προσβληθεί από κάποια περίεργη και αποκρουστική αρρώστια. Μια αρρώστια που δεν σκότωνε, που δεν προκαλούσε σωματικές βλάβες - που μόνο παραμόρφωνε. Κάποιοι όμως είχαν ανοσία.
Η αλλαγή δεν επηρέασε τους ίδιους και τα παιδιά τους. Και έτσι, μέσα σε μερικές χιλιάδες χρόνια η αποικία χωρίστηκε σε δύο ξεχωριστές ομάδες, σχεδόν σε δύο διαφορετικά είδη, που το ένα αντιμετώπιζε το άλλο με καχυποψία και ζήλια.
Ο χωρισμός έφερε φθόνο, διχόνοια και, τέλος, σύγκρουση. Καθώς η αποικία διαλυόταν και το κλίμα ολοένα χειροτέρευε, όσοι μπορούσαν εγκατέλειψαν τη Γη. Οι υπόλοιποι βυθίστηκαν στη βαρβαρότητα.
Θα μπορούσαμε να είχαμε διατηρήσει επαφή, αλλά υπάρχουν τόσα πολλά πράγ­ματα που πρέπει να γίνουν σε ένα σύμπαν εκατό εκατομμυρίων αστεριών. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια δεν γνωρίζαμε ότι κάποιοι από εσάς είχατε επιβιώσει.
Τότε λάβαμε τα πρώτα ραδιοφωνικά σήματα, μάθαμε τις απλές γλώσσες σας και ανακαλύψαμε ότι καταφέρατε να βγείτε από εκείνη την πρωτόγονη κατάσταση.
Ερχόμαστε να σας συναντήσουμε, τους χαμένους μας συγγενείς, και να σας βοη­θήσουμε.
Ανακαλύψαμε πολλά πράγματα στους αιώνες που πέρασαν από τότε που εγκατα­λείψαμε τη Γη. Αν επιθυμείτε να επαναφέρετε το αιώνιο καλοκαίρι που επικρα­τούσε πριν από την Εποχή των Παγετώνων, μπορείτε να το κάνετε. Το κυριότερο είναι ότι έχουμε μια απλή θεραπεία για την αποκρουστική αλλά ακίνδυνη γενετι­κή αρρώστια που προσέβαλε τόσο μεγάλο μέρος των αποίκων.
Ίσως και να έχει εκλείψει η ασθένεια, αλλά, αν όχι, σας έχουμε καλά νέα. Λαοί της Γης, μπορείτε να επανενταχτείτε στην κοινωνία του σύμπαντος χωρίς να νιώ­θετε ντροπή ή αμηχανία.
Αν κάποιοι από εσάς είστε ακόμα λευκοί, μπορούμε να σας θεραπεύσουμε.
 Νοέμβριος 1963

Arthur C. Clarke
Η ΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΣΚΟΤΟΥΣ - ARTHUR C. CLARKE

 

Δεν είμαι από εκείνους τους Αφρικανούς που ντρέπονται για τη χώρα τους επειδή μέσα σε πενήντα χρόνια σημείωσε λιγότερη πρόοδο από ό,τι η Ευρώπη σε πεντακόσια. Το γεγονός όμως ότι σε κάποιες περιπτώσεις δεν καταφέραμε να αναπτυχθούμε όσο γρήγορα θα έπρεπε ίσως να οφείλεται σε δικτάτορες, όπως είναι ο Τσάκα. Και γι' αυτό φταίμε μόνο εμείς και εμείς έχουμε την ευθύνη για τη βελτίωση της κατάστασης.

Επιπλέον, είχα κι άλλους λόγους που επιθυμούσα να καταστρέψω το Μεγάλο Αρχηγό, τον Παντοδύναμο, το Μάτι Που Βλέπει Τα Πάντα. Ανήκε στη φυλή μου, είχαμε κάποια συγγένεια μέσω μιας από τις γυναίκες του πατέρα μου και είχε θέσει υπό διωγμό την οικογένεια μας από τη στιγμή που πήρε την εξουσία στα χέρια του. Αν και δεν συμμετείχαμε στην πολιτική, δύο από τους αδερφούς μου είχαν εξαφανιστεί και ένας άλλος είχε σκοτωθεί σε ένα ανεξήγητο αυτοκινητικό δυστύχημα. Η δική μου ελευθερία οφειλόταν αναμφίβολα στη θέση μου ως ενός από τους λίγους επιστήμονες της χώρας με διεθνή φήμη.

Όπως και πολλοί άλλοι διανοούμενοι, άργησα να ταχθώ εναντίον του Τσάκα, διότι θεωρούσα, όπως και οι εξίσου παραπλανημένοι Γερμανοί στη δεκαετία του 1930, ότι κάποιες φορές ένας δικτάτορας ήταν η μόνη απάντηση στο πολιτικό χάος. Ενδεχομένως η πρώτη ένδειξη του καταστροφικού μας λάθους φάνηκε όταν ο Τσάκα κατάργησε το σύνταγμα και υιοθέτησε το όνομα του αυτοκράτορα των Ζουλού του δεκάτου ένατου αιώνα, του οποίου πίστευε πραγματικά ότι ήταν μετενσάρκωση.

Από εκείνη τη στιγμή η μεγαλομανία του ολοένα μεγάλωνε. Όπως όλοι οι τύραννοι, δεν εμπιστευόταν κανέναν και παντού γύρω του έβλεπε συνωμοσίες.

Η πεποίθηση του δεν ήταν αβάσιμη. Είχαν γίνει γνωστές τουλάχιστον έξι απόπειρες κατά της ζωής του και είχαν υπάρξει και άλλες που είχαν αποσιωπηθεί. Η αποτυχία τους είχε ενισχύσει τη βεβαιότητα του Τσάκα για τον προορισμό του και είχε επιβεβαιώσει τη φανατική πεποίθηση των οπαδών του για την αθανασία του. Καθώς η αντιπολίτευση απελπιζόταν τα αντίμετρα του Μεγάλου Αρχηγού γίνονταν πιο αμείλικτα και πιο βάρβαρα. Το καθεστώς του Τσάκα δεν ήταν άλλωστε το πρώτο, στην Αφρική ή αλλού, που βασάνιζε τους αντιπάλους του. Ήταν όμως το πρώτο που μετέδιδε τηλεοπτικά τα βασανιστήρια.

Ακόμα και τότε, παρά την ντροπή που ένιωθα από το σοκ και την αποστροφή που επικρατούσε σε όλο τον κόσμο, δεν θα είχα κάνει τίποτα, αν η μοίρα δεν είχε τοποθετήσει το όπλο στα χέρια μου. Δεν είμαι άνθρωπος της δράσης και αποστρέφομαι τη βία, αλλά, όταν συνειδητοποίησα τη δύναμη που είχα, η συνείδηση μου δεν με άφηνε να ησυχάσω. Μόλις εγκατέστησαν τον εξοπλισμό τους οι τεχνικοί της NASA και παρέδωσαν το Υπέρυθρο Σύστημα Επικοινωνιών Hughes Mark Χ, άρχισα να καταστρώνω τα σχέδια μου.

Φαίνεται παράξενο που η χώρα μου, μία από τις πιο υπανάπτυκτες στον κόσμο, έπαιζε κεντρικό ρόλο στην κατάκτηση του διαστήματος. Αυτό οφείλεται σε μια γεωγραφική σύμπτωση, προς μεγάλη δυσαρέσκεια των Ρώσων και των Αμερικανών. Δεν μπορούν όμως να κάνουν κάτι γι' αυτό. Η Ουμπάλα βρίσκεται στον Ισημερινό, ακριβώς κάτω από τις τροχιές όλων των πλανητών. Και διαθέτει ένα μοναδικό και ανεκτίμητο φυσικό χαρακτηριστικό: το αδρανές ηφαίστειο που είναι

γνωστό ως Κρατήρας Ζάμπουε.

Όταν έσβησε ο Ζάμπουε, περισσότερο από ένα εκατομμύριο χρόνια πριν, η λάβα σταδιακά υποχώρησε και σταθεροποιήθηκε σε μια σειρά αναβαθμίδων, σχηματίζοντας ένα κοίλωμα με πλάτος ενάμισι χιλιομέτρου και βάθος τριακοσίων περίπου μέτρων. Με ελάχιστο σκάψιμο και με τοποθέτηση πολύ λίγων καλωδίων μετατράπηκε στο μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο στη Γη. Επειδή το τεράστιο κάτοπτρο είναι σταθερό, σαρώνει κάθε τμήμα του ουρανού μόνο για λίγα λεπτά κάθε εικοσιτετράωρο, καθώς η Γη στρέφεται γύρω από τον άξονα της. Αυτό ήταν ένα τίμημα που οι επιστήμονες ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν σήματα από μη επανδρωμένα διαστημικά εξερευνητικά οχήματα και διαστημόπλοια που βρίσκονταν στα όρια του ηλιακού συστήματος.

Ο Τσάκα ήταν ένα πρόβλημα που δεν είχαν προβλέψει. Είχε ανέβει στην εξουσία όταν οι εργασίες είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί και έπρεπε να βρουν έναν τρόπο να συνεργαστούν μαζί του. Ευτυχώς, λόγω δεισιδαιμονίας, σεβόταν την επιστήμη και επίσης χρειαζόταν όσο περισσότερα ρούβλια και δολάρια μπορούσε να πάρει.

Το Ισημερινό Κέντρο Μελέτης Απώτερου Διαστήματος δεν κινδύνευε από τη μεγαλομανία του. Αντιθέτως, συνέβαλλε στην ενίσχυση της. Το Μεγάλο Πιάτο είχε μόλις ολοκληρωθεί, όταν ανέβηκα για πρώτη φορά στον πύργο που υψωνόταν στο κέντρο του. Ένας κάθετος ιστός, με ύψος που ξεπερνούσε τα 450 μέτρα, στήριζε τις κεραίες του δέκτη στην εστία της τεράστιας κοιλότητας. Ένας μικρός ανελκυστήρας, που μπορούσε να μεταφέρει τρία άτομα, ανέβαινε αργά ως την κορυφή του.

Αρχικά δεν μπορούσα να δω τίποτε άλλο εκτός από το γυαλιστερό δίσκο που ήταν επικαλυμμένος με ένα φύλλο αλουμινίου και εκτεινόταν γύρω μου σε ακτίνα οκτακοσίων περίπου μέτρων. Όμως, όταν ανέβηκα πάνω από το χείλος του κρατήρα, μπόρεσα να δω τη Γη που ευχόμουν να σώσω. Χιονισμένο και γαλάζιο στην καταχνιά της δύσης, διακρινόταν το όρος Ταμπάλα, η δεύτερη ψηλότερη κορυφή στην Αφρική, και ανάμεσα μας εκτείνονταν ατελείωτα χιλιόμετρα ζούγκλας. Τη ζούγκλα εκείνη διέτρεχαν, ακολουθώντας μια διαδρομή γεμάτη στροφές, τα λασπωμένα νερά του ποταμού Νία, της μοναδικής λεωφόρου που γνώριζαν εκατομμύρια συμπατριώτες μου. Μερικά ξέφωτα, ο σιδηρόδρομος και η λευκή λάμψη της πόλης στο βάθος ήταν οι μόνες ενδείξεις της ανθρώπινης ύπαρξης.

Για μια ακόμη φορά ένιωσα τελείως ανίσχυρος, όπως συμβαίνει όποτε βλέπω την Ουμπάλα από ψηλά και συνειδητοποιώ πόσο ασήμαντος είναι ο άνθρωπος απέναντι στην άγρυπνη ζούγκλα.

Η καμπίνα του ανελκυστήρα σταμάτησε σε ύψος τετρακοσίων μέτρων από το έδαφος. Όταν βγήκα έξω, βρέθηκα σε μια μικροσκοπική αίθουσα, γεμάτη με ομοαξονικά καλώδια και όργανα. Μια σκάλα κάλυπτε την απόσταση που οδηγούσε, μέσα από τη στέγη, σε μια πλατφόρμα όχι μεγαλύτερη από ένα τετραγωνικό μέτρο περίπου. Δεν ήταν μέρος για κάποιον που υποφέρει από ιλίγγους. Δεν υπήρχε ούτε καν κάποιο προστατευτικό κάγκελο. Ένα αλεξικέραυνο στη μέση της πλατφόρμας έδινε μια αίσθηση ασφάλειας και δεν το άφησα ούτε στιγμή όση ώρα στεκόμουν σε εκείνη τη μεταλλική πλατφόρμα, τόσο κοντά στα σύννεφα.

Η εκπληκτική θέα και ο ενθουσιασμός του μικρού αλλά υπαρκτού κινδύνου με έκαναν να χάσω την αίσθηση του χρόνου. Ένιωσα σαν θεός, τελείως αποκομμένος από τα εγκόσμια, ανώτερος όλων των άλλων ανθρώπων. Και τότε ήξερα, με μαθηματική βεβαιότητα, ότι αυτή ήταν μια πρόκληση που ο Τσάκα δεν θα μπορούσε με τίποτα να αγνοήσει.

Ο συνταγματάρχης Μτάνγκα, ο επικεφαλής ασφαλείας, θα έφερνε αντίρρηση, όμως ο Τσάκα δεν θα τον άκουγε. Γνωρίζοντας τον Τσάκα, θα μπορούσε κανείς να προβλέψει με απόλυτη βεβαιότητα ότι την ημέρα των επίσημων εγκαινίων θα στεκόταν εκεί, μόνος, για αρκετά λεπτά, επιθεωρώντας την αυτοκρατορία του. Ο σωματοφύλακας του θα περίμενε στην αίθουσα που βρίσκεται από κάτω, αφού θα είχε ήδη ελέγξει το χώρο για εκρηκτικούς μηχανισμούς. Δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα για να τον σώσουν όταν θα τον χτυπούσα από απόσταση 4.800 μέτρων περίπου και πέρα από τους λόφους που υψώνονταν ανάμεσα στο ραδιοτηλεσκόπιο και στο παρατηρητήριο μου. Ήμουν χαρούμενος που υπήρχαν αυτοί οι λόφοι, οι οποίοι, αν και δυσκόλευαν την κατάσταση, με προστάτευαν από κάθε υποψία. Ο συνταγματάρχης Μτάνγκα ήταν ένας πολύ έξυπνος άντρας, αλλά δεν νομίζω ότι μπορούσε να κατανοήσει ότι υπήρχε ένα όπλο που μπορεί να πυροβολήσει πίσω από γωνίες. Και είναι βέβαιο ότι θα αναζητούσε κάποιο όπλο, ακόμα και αν δεν έβρισκε πουθενά σφαίρες...

Επέστρεψα στο εργαστήριο και ξεκίνησα τους υπολογισμούς μου. Δεν άργησα να ανακαλύψω το πρώτο μου λάθος. Επειδή είχα δει το συγκεντρωμένο φως της ακτίνας λέιζερ να τρυπά συμπαγές ατσάλι σε ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου, είχα θεωρήσει ότι το Mark Χ θα μπορούσε να σκοτώσει έναν άνθρωπο. Όμως δενείναι τόσο απλό. Υπό κάποια έννοια ο άνθρωπος είναι πιο δύσκολη περίπτωση από το ατσάλι. Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται κυρίως από νερό, το οποίο έχει δεκαπλάσια θερμική ικανότητα από οποιοδήποτε μέταλλο. Μια ακτίνα φωτός, που μπορούσε να τρυπήσει θωρακισμένα μέταλλα ή να μεταφέρει ένα μήνυμα ως τον Πλούτωνα, που ήταν ο σκοπός για τον οποίο είχε σχεδιαστεί το Mark Χ, θα προκαλούσε σε έναν άνθρωπο μόνο ένα οδυνηρό, αλλά αρκετά επιφανειακό έγκαυμα. Το χειρότερο που θα μπορούσα να κάνω στον Τσάκα, από τόσο μεγάλη απόσταση, θα ήταν να ανοίξω μια τρύπα στην πολύχρωμη κουβέρτα της φυλής μας, που φορούσε με τόσο επιδεικτικό τρόπο, για να του αποδείξω ότι ήταν και αυτός όπως όλοι οι άλλοι άνθρωποι.

Έφτασα στο σημείο σχεδόν να εγκαταλείψω το σχέδιο μου. Όμως δεν το έκανα.

Ενστικτωδώς ήξερα ότι η απάντηση βρισκόταν μπροστά μου και ότι έπρεπε απλώς να τη δω. Θα μπορούσα ίσως να χρησιμοποιήσω τις αόρατες σφαίρες θερμότητας για να κόψω ένα από τα καλώδια που στηρίζουν τον πύργο, ώστε να καταρρεύσει όταν ο Τσάκα θα βρισκόταν στην κορυφή. Οι υπολογισμοί που έκανα έδειξαν ότι αυτό θα ήταν δυνατό μόνο αν το Mark Χ λειτουργούσε χωρίς διακοπή επί δεκαπέντε δευτερόλεπτα. Τα καλώδια, σε αντίθεση με τους ανθρώπους, δεν κινούνται, οπότε δεν χρειαζόταν να ρισκάρω τα πάντα σε έναν και μόνο παλμό ενέργειας. Δεν θα χρειαζόταν να βιαστώ.

Αν όμως προκαλούσα ζημιά στο τηλεσκόπιο, θα ήταν σαν προδοσία απέναντι στην επιστήμη και σχεδόν ένιωσα ανακούφιση όταν διαπίστωσα ότι αυτό το σχέδιο δεν ήταν εφικτό. Είχαν ληφθεί τόσο πολλά μέτρα για να διασφαλιστεί η σταθερότητα του ιστού, που θα έπρεπε να κόψω τρία διαφορετικά καλώδια για να τον ρίξω κάτω. Αυτό αποκλειόταν. Θα απαιτούνταν ώρες λεπτομερών προσαρμογών για να ρυθμίσω και να σκοπεύσω τη συσκευή για κάθε βολή ακριβείας.

Έπρεπε να σκεφτώ κάτι άλλο και επειδή χρειαζόμαστε πολύ χρόνο για να δούμε το προφανές, ήταν μόλις μία εβδομάδα πριν από τα επίσημα εγκαίνια του τηλεσκοπίου όταν αποφάσισα τι θα έκανα στον Τσάκα, στο Μάτι Που Βλέπει Τα Πάντα, στον Παντοδύναμο, στον Πατέρα του Λαού του.

Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές μου είχαν ήδη ρυθμίσει και καλιμπράρει τον εξοπλισμό και ήμασταν έτοιμοι για τις πρώτες δοκιμές με πλήρη ισχύ. Καθώς περιστρεφόταν πάνω στη βάση του, μέσα στο θόλο του αστεροσκοπείου, το Mark Χ έμοιαζε ακριβώς σαν ένα ανακλαστικό τηλεσκόπιο με δύο κάτοπτρα - κάτι άλλωστε που ήταν. Ένα κάτοπτρο τριάντα έξι ιντσών συγκέντρωνε τον παλμό λέιζερ και τον εστίαζε στο διάστημα, ενώ ένα άλλο χρησίμευε ως δέκτης εισερχόμενων μηνυμάτων και ως ένα ισχυρό τηλεσκοπικό στόχαστρο του συστήματος.

Ελέγξαμε την ευθυγράμμιση στον πλησιέστερο ουράνιο στόχο, τη Σελήνη. Αργά ένα βράδυ στόχευσα στο κέντρο της ημισελήνου και εκτόξευσα έναν παλμό. Δυόμισι δευτερόλεπτα μετά ακούστηκε μια αχνή ηχώ από μακριά. Τα είχαμε καταφέρει.

Υπήρχε μια ακόμα λεπτομέρεια που έμενε να ρυθμιστεί και έπρεπε να τη ρυθμίσω εγώ, με απόλυτη μυστικότητα. Το ραδιοτηλεσκόπιο βρισκόταν βόρεια του αστεροσκοπείου, πίσω από τους λόφους που εμπόδιζαν την άμεση οπτική επαφή με το αστεροσκοπείο. Νοτιότερα βρισκόταν ένα βουνό. Το γνώριζα καλά, καθώς πριν από πολλά χρόνια είχα βοηθήσει στην εγκατάσταση ενός σταθμού κοσμικών ακτίνων εκεί. Τώρα θα χρησίμευε για ένα σκοπό που ποτέ δεν είχα φανταστεί όταν η χώρα μου ήταν ελεύθερη.

Λίγο πιο κάτω από την κορυφή βρίσκονταν τα ερείπια ενός παλιού φρουρίου, εγκαταλελειμμένου εδώ και χρόνια. Χρειάστηκε να ψάξω λίγο μέχρι να βρω το σημείο που ήθελα, μια μικρή σπηλιά, λιγότερο από χίλια μέτρα ψηλή, ανάμεσα σε δύο τεράστιες πέτρες που είχαν πέσει από τα αρχαία τείχη. Κρίνοντας από τους ιστούς αράχνης, κανείς άνθρωπος δεν είχε μπει σε αυτή για πολλές γενιές. Όταν γονάτισα στο άνοιγμα της, μπόρεσα να δω ολόκληρη την έκταση του Κέντρου Απώτερου Διαστήματος να απλώνεται για χιλιόμετρα. Στα ανατολικά φαίνονταν οι κεραίες του παλιού Σταθμού Παρακολούθησης τον Apollo, που είχε αναλάβει την επιστροφή των πρώτων αστροναυτών από τη Σελήνη. Πιο πέρα βρισκόταν το αεροδρόμιο, στο οποίο πλησίαζε για να προσγειωθεί ένα μεγάλο φορτηγό αεροπλάνο. Το μόνο που με ενδιέφερε, όμως, ήταν η ανεμπόδιστη θέα από αυτό το σημείο προς το θόλο του Mark Χ, ως την κορυφή του ιστού του ραδιοτηλεσκόπιου, πέντε χιλιόμετρα περίπου νοτιότερα.

Μου πήρε τρεις μέρες για να εγκαταστήσω το προσεκτικά κατασκευασμένο, οπτικά τέλειο κάτοπτρο στο κρυφό του κοίλωμα. Οι λεπτομερείς μικρομετρικές ρυθμίσεις που απαιτούνται για να είναι ακριβής ο προσανατολισμός χρειάστηκαν τόσο πολύ χρόνο, που φοβήθηκα ότι δεν θα ήταν έτοιμο εγκαίρως. Όμως τελικά η γωνία ήταν σωστή, με ακρίβεια κλάσματος της μοίρας. Όταν στόχευσα το τηλεσκόπιο του Mark Χ στο μυστικό σημείο στο βουνό, μπορούσα να δω πάνω από

τους λόφους πίσω μου. Το οπτικό πεδίο ήταν πολύ περιορισμένο, όμως ήταν αρκετό. Ο στόχος είχε μήκος μόνο ενός περίπου χιλιομέτρου και μπορούσα να σκοπεύσω σε όποιο σημείο του ήθελα, με απόκλιση μιας ίντσας.

Στην πορεία που είχα ορίσει το φως μπορούσε να ταξιδέψει και προς τις δύο κατευθύνσεις. Ό,τι έβλεπα μέσα από το σκόπευτρο του τηλεσκοπίου βρισκόταν αυτόματα στο πεδίο βολής του πομπού.

Ένιωσα περίεργα, τρεις μέρες αργότερα, περιμένοντας στο ήσυχο αστεροσκοπείο, με τις γεννήτριες ηλεκτρικών παλμών να βουίζουν γύρω μου, παρακολουθώντας τον Τσάκα να μπαίνει στο οπτικό πεδίο του τηλεσκοπίου. Ένιωσα ένα αίσθημα θριάμβου, όπως ένας αστρονόμος που έχει υπολογίσει την τροχιά ενός νέου πλανήτη και μετά τον εντοπίζει στο σημείο που είχε προβλέψει ανάμεσα στα

άστρα. Το σκληρό του πρόσωπο ήταν γυρισμένο στο πλάι όταν τον πρωτοείδα, και έμοιαζε σαν να είναι μόλις εννιά μέτρα μακριά μου, με τη μέγιστη μεγέθυνση που χρησιμοποιούσα. Περίμενα υπομονετικά, με ήρεμη βεβαιότητα, για τη στιγμή που ήξερα ότι θα ερχόταν, τη στιγμή που ο Τσάκα θα έμοιαζε να κοιτά κατευθείαν προς το μέρος μου. Τότε, κρατώντας στο αριστερό μου χέρι την εικόνα ενός αρχαίου θεού του οποίου το όνομα δεν θα αναφέρω, ενεργοποίησα με το δεξί μου χέρι τις συστοιχίες που πυροδοτούσαν το λέιζερ, στέλνοντας τον αθόρυβο αόρατο κεραυνό πέρα από τα βουνά.

Ναι, ήταν πολύ καλύτερα έτσι. Ο Τσάκα άξιζε να πεθάνει, αλλά ο θάνατος θα τον μετέτρεπε σε μάρτυρα και θα ενίσχυε την ισχύ του καθεστώτος του. Αυτό που του είχα προκαλέσει ήταν χειρότερο από θάνατο και θα γέμιζε φόβο τους προληπτικούς υποστηρικτές του.

Το Μάτι Που Βλέπει Τα Πάντα δεν είχε πεθάνει, όμως δεν θα έβλεπε ποτέ ξανά.

Μέσα σε λίγα κλάσματα του δευτερολέπτου τον είχα ρίξει χαμηλότερα και από τον ταπεινότερο ζητιάνο στο δρόμο.

Και δεν τον είχα καν πονέσει. Δεν υπάρχει πόνος όταν η λεπτή μεμβράνη του αμφιβληστροειδούς χιτώνα καίγεται με τη θερμότητα χιλίων ήλιων.

Φεβρουάριος 1964

ARTHUR C. CLARKE

Η ΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

ΜΟΝΟΣ ΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ – ARTHUR C. CLARKE

Ο Μπόουμαν είχε αντιληφθεί κάποιες αλλαγές στα μοτίβα της συμπεριφοράς του. Θα ήταν παράλογο να περιμένει κάτι διαφορετικό, δεδομένων των περιστάσεων. Δεν μπορούσε πια να ανεχτεί τη σιωπή. Εκτός αν κοιμόταν ή μιλούσε με τη Γη, είχε πάντα ανοιχτό το ηχοσύστημα του σκάφους σε σχεδόν οδυνηρή ένταση.

Στην αρχή, έχοντας ανάγκη τη συντροφιά της ανθρώπινης φωνής, άκουγε κλασικά θεατρικά ιδίως τα έργα του Σο, του Ιψεν και του Σέξπιρ- ή απαγγελίες ποιημάτων από την τεράστια βιβλιοθήκη ηχογραφήσεων της Ανακάλυψης.Τα ζητήματα με τα οποία ασχολούνταν, ωστόσο, φάνταζαν τόσο μακρινά ή ικανά να επιλυθούν με λίγο κοινό νου, που μετά από λίγο έχασε την υπομονή του μαζί τους.

Ετσι, το γύρισε στην όπερα – συνήθως στα ιταλικά ή τα γερμανικά, ώστε να μην τον περισπά ούτε καν το ελάχιστο διανοητικό περιεχόμενο που περιείχαν οι περισσότερες όπερες. Η φάση αυτή κράτησε δύο εβδομάδες πριν συνειδητοποιήσει ότι ο ήχος όλων εκείνων των θαυμάσια εξασκημένων φωνών απλώς επιδείνωνε τη μοναξιά του. Αλλά τελικά εκείνο που έκλεισε αυτό τον κύκλο ήταν το Requiem του Βέρντι, ένα έργο που δεν είχε ακούσει ποτέ να εκτελείται στη Γη. Το “Dies Irae”, βοώντας εκκωφαντικά μέσα στο άδειο σκάφος,δυσοίωνα ταιριαστό με την κατάστασή του, τον τσάκισε εντελώς. Και όταν το σάλπισμα της Δευτέρας Παρουσίας ήχησε από τους ουρανούς, δεν άντεξε άλλο.

Από τότε και μετά έπαιζε μόνο οργανική μουσική. Ξεκίνησε με τους ρομαντικούς συνθέτες, αλλά έναν έναν τους ξεφορτωνόταν, καθώς η συναισθηματική τους διαχυτικότητα του πλάκωνς την ψυχή. Ο Σιμπέλιους, ο Τσαϊκόφσκι, ο Μπερλιόζ άντεξαν μερικές εβδομάδες. Ο Μπετόβεν αρκετά περισσότερο. Βρήκε επιτέλους τη γαλήνη, όπως και τόσοι άλλοι, στην αφηρημένη αρχιτεκτονική του Μπαχ, διανθισμένη πότε πότε με λίγο Μότσαρντ.

Ετσι λοιπόν η Ανακάλυψη προχωρούσε προς τον Κρόνο, συχνά παλλόμενη από την ήρεμη μουσική του τσέμπαλου, τις μαρμαρωμένες στο χρόνο σκέψεις ενός μυαλού που είχε επιστρέψει στο χώμα πάνω από διακόσια χρόνια νωρίτερα.

ARTHUR C. CLARKE

2001: ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ANUBIS

ΤΑ ΕΝΝΕΑ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ – ΑΡΘΟΥΡ ΚΛΑΡΚ

Ο γιατρός Βάγκνερ κατάφερε να αυτοσυγκρατηθεί. Ηταν αξιέπαινος. Υστερα είπε: “Η αναφορά σας είναι λίγο περίεργη. Μα την πίστη μου, είναι πρώτη φορά που βλέπω σ' ένα θιβετιανό μοναστήρι έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Δεν θέλω να είμαι αδιάκριτος, αλλά δεν βλέπω σε τι μπορεί να χρησιμεύσει ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής σ' ένα τέτοιο ίδρυμα. Μπορώ να ρωτήσω τι θα τον κάνετε;”

Ο λάμα, αφού τακτοποίησε τις πτυχές του μεταξωτού του ράσου, έβαλε πάνω στο γραφείο τον λογαριθμικό κανόνα και μόλις είχε κάνει τους υπολογισμούς του για να δει τη διαφορά λίρας – δολαρίου.

Αν πιστέψω τον κατάλογο, ο ηλεκτρονικός σας υπολογιστής, τύπου 5, είναι ικανός να κάνει όλες τις μαθηματικές πράξεις μέχρι και δέκα δεκαδικές. Επομένως αυτό που μ' ενδιαφέρει είναι τα γράμματα και όχι οι αριθμοί. Θα σας ζητούσα να τροποποιήσετε την περίμετρο της εξόδου του υπολογιστή, ώστε αντί για αριθμούς να τυπώνει γράμματα.

-Δε σας έπιασα καλά...

-Από τότε που ιδρύθηκε το μοναστήρι μας, εδώ και τρεις αιώνες, έχουμε αφιερωθεί σε μια συγκεκριμένη δουλειά. Είναι μια δουλειά που είμαι σίγουρος πως θα σας φανεί περίεργη, αλλά ακούστε με, προσεκτικά.

-Σύμφωνοι.

-Είναι απλό. Θέλουμε να φτιάξουμε έναν κατάλογο με όλους τους πιθανούς συνδυασμούς ονομάτων, που μπορούν να δοθούν στο Θεό.

-Συγνώμη;

Ο ιερέας του Βούδα συνέχισε ατάραχος:

“Εχουμε βάσιμους λόγους να πιστεύουμε πως όλα αυτά τα ονόματα περιλαμβάνουν περισσότερα από εννέα γράμματα κατά σειρά της αλφαβήτου μας”.

-Και κάνετε αυτή τη δουλειά εδώ και τρεις αιώνες;

-Ναι. Υπολογίσαμε πως χρειαζόμαστε δεκαπέντε χιλιάδες χρόνια, για να τελειώσουμε αυτή τη δουλειά.

Ο γιατρός άφησε ένα σφύριγμα γεμάτο θαυμασμό:

“Οκέι. Τώρα καταλαβαίνω γιατί θέλετε να νοικιάσετε μια από τις μηχανές μας. Αλλά ποιός είναι ο σκοπός αυτής της επιχείρησης;”

Για ένα κλάσμα δευτερολέπτου ο ιερέας δίστασε να απαντήσει, και ο Βάγκνερ φοβήθηκε πως είχε προσβάλει αυτό τον περίεργο πελάτη, που είχε κάνει ένα τέτοιο ταξίδι, Λάσσα – Ν. Υόρκη, με τη λίστα των τιμών των νομισμάτων και με τον κατάλογο των εταιρειών που έχουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές, στην τσέπη του ράσου του.

“Μπορείτε να το ονομάσετε τελετουργικό όλο αυτό, αν θέλετε, αλλά αποτελεί ένα βασικό κομμάτι της πίστης μας”, είπε ο ιερέας του Βούδα. “Τα ονόματα που έχουν δοθεί στο Υπέρτατο Ον, Θεός, Δίας, Ιεχωβάς, Αλλάχ κλπ. Δεν είναι παρά ετικέτες που τις έχουν δημιουργήσει οι άνθρωποι. Κάποιες φιλοσοφικές θεωρίες που είναι πολύ σύνθετες, για να σας μιλήσω γι' αυτές τώρα, μας οδήγησαν στο εξής συμπέρασμα: μέσα απ' όλους τους δυνατούς χειρισμούς και τις τροποποιήσεις που μπορούμε να κάνουμε στα γράμματα, βρίσκονται τα πραγματικά ονόματα του Θεού. Επομένως ο σκοπός μας είναι να τα βρούμε όλα και να τα καταγράψουμε”.

-Ναι, το βλέπω. Αρχίσατε από το Α και φτάσατε στο Ω.

-Εκτός του ότι χρησιμοποιούμε τη δική μας αλφάβητο.

Νομίζω πως θα σας είναι εύκολο να μετατρέψετε τη γραφομηχανή, ώστε να γράφει τα δικά μας γράμματα. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα που θα πρέπει να το αντιμετωπίσετε εκ των προτέρων. Να τοποθετήσετε ειδικές περιμέτρους, ώστε να αποκλείει από πριν, τους συνδυασμούς που μας είναι άχρηστοι.

-Τρεις; Θέλετε να πείτε δύο.

-Οχι, τρεις. Θα μας έπαιρνε πολύ χρόνο, να σας το εξηγήσω, ακόμα και αν καταλαβαίνατε τη γλώσσα μας.

Ο Βάγκνερ απάντησε στα γρήγορα: “Βέβαια, βέβαια, συνεχίστε”.

-Θα σας είναι εύκολο να προσαρμόσετε τον αυτόματο υπολογιστή σας στη λειτουργία αυτού του σκοπού. Με το κατάλληλο πρόγραμμα, ένα μηχάνημα αυτής της κατηγορίας, θα μπορούσε να μετατρέπει το ένα γράμμα μετά το άλλο και να τυπώνει το αποτέλεσμα. Ετσι συμπέρανε με ηρεμία ο ιερέας του Βούδα, αυτό που θα μας έπαιρνε δεκαπέντε χιλιάδες χρόνια να το τελειώναμε, θα το τελειώσουμε σε εκατό ημέρες.

Ο γιατρός Βάγκνερ, ένιωσε πως έχασε την αίσθηση της πραγματικότητας, ανάμεσα στα ψηλά κτίρια, στο θόρυβο και τα χρωματιστά φώτα της Ν. Υόρκης. Είχε μεταφερθεί σ' έναν άλλο κόσμο. Εκεί πέρα, στο απομακρυσμένο μοναστήρι χτισμένο πάνω στο βουνό, ολόκληρες γενιές θιβετιανών μοναχών, έφτιαχναν εδώ και τρεις αιώνες λίστες με ονόματα που δεν είχαν καμιά έννοια. Δεν υπάρχουν λοιπόν όρια στην ανθρώπινη τρέλα; Αλλά ο γιατρός Βάγκνερ, δεν μπορούσε να εξωτερικεύσει τις σκέψεις του. Ο πελάτης έχει πάντα δίκιο.

Απάντησε:

-Δεν αμφιβάλλω καθόλου πως θα μπορούσαμε να μετατρέψουμε το μηχάνημα τύπου 5, με τέτοιο τρόπο, ώστε να τυπώνει τις λίστες που επιθυμείτε. Η εγκατάσταση και η λειτουργία δε μας ανησυχούν καθόλου. Αντίθετα, δε θα ήταν εύκολο να σας την παραδώσουμε, έτσι, στο Θιβέτ.

-Μπορούμε να το τακτοποιήσουμε αυτό. Τα μεμονομένα εξαρτήματα είναι ευαίσθητα για να μεταφέρονται με το αεροπλάνο. Αλλωστε γι' αυτό το λόγο διαλέξαμε το δικό σας μηχάνημα. Εσεις μπορείτε να στείλετε τα κομμάτια στις Ινδίες και τα υπόλοιπα θα τα αναλάβουμε εμείς.

-Επιθυμείτε να πάρετε μαζί σας, δύο μηχανικούς μας;

-Ναι, για να το τοποθετήσουν και να το παρακολουθούν τις εκατό μέρες που μας χρειάζονται να τελειώσουμε.

-Θα το αναφέρω στη διεύθυνση του προσωπικού, είπε ο Βάγκνερ, σημειώνοντας στο μπλοκ του. Υπάρχουν δύο ζητήματα ακόμα, να λύσουμε...

Πριν τελειώσει καλά καλά τη φράση του, ο λάμα έβγαλε από την τσέπη του ένα φύλλο χαρτί:

-Αυτό είναι το πιστοποιητικό του λογαριασμού μου στην τράπεζα της Ασίας.

-Σας ευχαριστώ. Είναι τέλεια... Αλλά, αν μου επιτρέπετε, θα ήθελα να σας κάνω και τη δεύτερη ερώτηση, παρόλο που μου φαίνεται αυτονόητη, γεγονός που με κάνει διστακτικό. Έχετε ηλεκτρικό;

-Εχουμε μια γεννήτρια ντήζελ ηλεκτρική των 50KW και 110 βολτ. Την έχουμε πέντε χρόνια και λειτουργεί καλά. Διευκολύνει πολύ τη ζωή μας στο μοναστήρι. Την πήραμε κυρίως για να δουλεύει ο μύλος των προσευχών.

-Μάλιστα, θα έπρεπε να το είχα σκεφτεί”.

Από τις επάλξεις του μοναστηριού η θέα σου έφερνε ίλιγγο, αλλά σιγά σιγά το συνήθιζες.

Τρεις μήνες πέρασαν και ο Ζωρζ Χάνλεϊ δεν εντυπωσιαζόταν καθόλου πια από τα 600 μέτρα ύψος που χώριζαν το μοναστήρι από την κοιλάδα. Ακουμπισμένος πάνω σε κάτι πέτρες, ο μηχανικός χάζευε τα μακρινά βουνά παρόλο που αγνωούσε το όνομά τους. “Η επιχείρηση όνομα του Θεού” όπως την είχε βαφτίσει ένας καλαμπουρτζής της εταιρείας, ήταν η πιο τρελή δουλειά που είχε αναλάβει ποτέ.

Βδομάδα τη βδομάδα, η μηχανή τύπου 5, έγραφε χιλιάδες φύλλα χαρτιού. Με υπομονή και επιμονή, ο υπολογιστής συγκέντρωσε όλους τους πιθανούς συνδιασμούς που μπορεί να κάνει το θιβετιανό αλφάβητο με τη σειρά. Οι καλόγεροι έκοβαν με προσοχή κάποιες λέξεις που έβγαιναν από τη μηχανή και τα κολλούσαν με ευλάωεια σε τεράστια βιβλία. Σε μια βδομάδα είχαν τελειώσει.

Ο Χάνλεϊ αγνούσε με τι μυστικούς υπολογισμούς έφτασαν στο συμπέρασμα ότι δεν έπρεπε να μελετήσουν τις ομάδες των δέκα, είκοσι, εκατό και χιλίων γραμμάτων και δεν είχε και καμιά όρεξη να μάθει. Μέσα στους εφιάλτες του, ονειρευόταν πως ο μεγάλος λάμα, είχε αποφασίσει ξαφνικά να κάνουν λίγο πιο σύνθετο το πρόγραμμα και να το συνεχίσουν μέχρι το 2060. Αυτός ο γελοίος ανθρωπάκος του φαινόταν πως ήταν ικανός να το κάνει.

Η βαριά ξύλινη πόρτα, χτύπησε. Ο Τσακ ερχόταν να τον συναντήσει. Ο Τσακ κάπνιζε, όπως συνήθως, ένα πούρο: είχε γίνει δημοφιλής ανάμεσα στους καλόγερους γιατί τους μοίραζε πούρα Αβάνας. Αυτοί οι τύποι θα μπορούσαν να ήταν τελείως εκκεντρικοί σκέφτηκε ο Χάνλεϊ, αλλά δεν ήταν πουριτανοί. Οι συχνές επισκέψεις στο χωριό, δεν ήταν χωρίς ενδιαφέρον...

-ακου Ζωρζ, είπε ο Τσακ, έχουν προβλήματα.

-Παρέλυσε η μηχανή;

-Οχι.

Ο Τσακ κάθησε στο πεζούλι της έπαλξης. Ηταν περίεργο, γιατί συνήθως ζαλιζόταν:

-Θα σου αποκαλύψω το μυστικό της υπόθεσης.

-Μα το γνωρίζουμε!

-Ξέρουμε αυτό που θέλουν να κάνουν οι καλόγεροι, αλλά δεν γνωρίζουμε το λόγο της πράξης τους.

-Μπα, είναι μουρλοί.

-Ακου Ζωρζ, ο γέρος μου εξήγησε. Σκέφτονται πως αν γράψουν όλα αυτά τα ονόματα, ο θείος σκοπός θα προσβληθεί. Η ανθρώπινη ράτσα θα έχει εκπληρώσει το σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε.

-Τότε λοιπόν περιμένουν πως θα αυτοκτονήσουμε;

-Αχρηστο. Οταν η λίστα συμπληρωθεί, θα περβει ο Θεός και όλα θα έχουν τελειώσει.

-Οταν θα τελειώσουμε θα έρθει το τέλος του κόσμου;

Ο Τσακ γέλασε νευρικά:

-Αυτό είπα κι εγώ στο γέρο. Με κοίταξε τότε παράξενα, όπως ένας καθηγητής κοιτάει έναν ηλίθιο μαθητή, και μου είπε: Α δε θα είναι κάτι τόσο ασήμαντο!...

Ο Ζωρζ σκέφτηκε ένα λεπτό.

-Είναι ένας τύπος ανθρώπου με ανοιχτό μυαλό, είπε, αλλά αυτό δεν αλλάζει τίποτε αφού ξέρουμε πως είναι μουρλός.

-Ναι. Μα δεν βλέπεις τι μπορεί να συμβεί; Αν τελειώσουν οι λίστες και σύμφωνα με τη θιβετιανή έκδοση, δε χτυπήσει η τρομπέτα του αρχαγγέλου γαβριήλ, μπορεί να πιστέψουν πως φταίμε εμείς. Μην ξεχνάς πως είναι η δική μας μηχανή που χρησιμοποιούν. Δεν μ' αρέσει αυτό καθόλου...

Συμφωνώ, είπε σιγανά ο Ζωρζ, αλλά έχω δει και άλλα παρόμοια. Οταν ήμουν παιδί στη Λουιζιάνα, είχαμε έναν κήρυκα που ανάγγειλε πως την ερχόμενη Κυριακή θα έρθει το τέλος του κόσμου. Αρκετοί τύποι τον πίστεψαν, μερικοί μάλιστα πούλησαν και τα σπίτια τους. Κανείς όμως δεν θύμωσε την επόμενη Κυριακή. Ο κόσμος σκέφτηκε πως είχε πέσει έξω, ως προς την ημερομηνία και μερικοί από αυτούς το πιστεύουν ακόμα και σήμερα.

-Στην περίπτωση που δεν το έχεις αντιληφθεί, δε βρισκόμαστε στη Λουιζιάνα. Βρισκόμαστε μόνοι οι δυό μας ανάμεσα σε εκατοντάδες καλόγερους. Τους λατρεύω, αλλά θα προτιμούσα να ήμουν αλλού, όταν ο ηγούμενος καταλάβει πως η επιχείρηση απέτυχε.

-Υπάρχει μια λύση. Ενα μικρό ανώδυνο σαμποτάζ. Το αεροπλάνο φτάνει σε μια βδομάδα, και το μηχάνημα τελειώνει τη δουλειά του σε 4 μέρες, αφου δουλεύει 24 ώρες τη μερα. Δε μας απομένει παρά να το βάλουμε να ξανακάνει κάποια πράγματα για δυο τρεις μέρες. Αν είναι καλά προγραμματισμένο θα μπορέσουμε να είμαστε στο αεροδρόμιο, όταν και το τελευταίο γράμμα θα βγαίνει από τη μηχανή.

Εφτά μέρες αργότερα, καθώς κατέβαιναν καβάλα στα μικρόσωμα πόνυ, το φιδωτό μονοπάτι, ο χάνλεϊ είπε:

-εχω λίγες τύψεις. Δεν το σκάω γιατί φοβάμαι, αλλά γιατί λυπάμαι. Δε θα ήθελα να έβλεπα τα μούτρα αυτών των ανθρώπων, όταν η μηχανή θα σταματήσει.

-Κατά τη γνώμη μου, ήξεραν πολύ καλά πως το κάναμε για να σωθούμε αλλά δεν τους ενδιέφερε καθόλου. Ξέρουν τώρα πως η μηχανή είναι αυτόματη και δεν έχει ανάγκη παρακολούθησης. Και σκέφτονται πως δεν υπάρχει μέλλον.

Ο Ζώρζ γύρισε το κορμί του πίσω και κοίταξε.

Τα κτίρια του μοναστηριού διαγράφονταν σαν σκοτεινές σιλουέτες την ώρα του δειλινού. Μικρά φώτα έλαμπαν που και που πάνω στα τείχη, όπως τα φώτα ενός πλοίου που ταξιδεύει. Ηλεκτρικές λάμπες ήταν κρεμασμένες πάνω από τη μηχανή τύπου 5.

Τι να γινόταν άραγε στο τέλος ο ηλεκτρονικός υπολογιστής; Οι καλόγεροι θα τον κατέστρεφαν άραγε από το θυμό τους; Ή μήπως ξανάρχιζαν από την αρχή;

Φανταζόταν τι θα γινόταν εκείνη τη στιγμή πίσω από τα μεγάλα τείχη. Ο μεγάλος λάμα και οι βοηθοί του θα εξέταζαν τα χαρτιά, ενώ οι δόκιμοι θα έκοβαν τα ονόματα και θα τα κολούσαν σε μεγάλα τετράδια. Και όλα αυτά θα γίνονταν μέσα σε μια κατανυκτική ατμόσφαιρα. Δε θα ακουγόταν παρά το χτύπημα στη μηχανή, σαν μια ψιλή βροχή πάνω στο χαρτί.

Ακόμα και ο υπολογιστής που υπολόγιζε χιλιάδες γράμματα το δευτερόλεπτο θα ήταν σιωπηλός.

Η φωνή του Τσακ, διέκοψε τις ονειροπολήσεις τους.

-Νατο είναι πράγματι υπέροχο.

Το αεροπλάνο, σαν ένας μικρός ασημένιος σταυρός, ερχόταν να προσγειωθεί στο μικρό αεροδρόμιο της τύχης.

Αυτή η θέα σ' έκανε να θέλεις να πιεις ένα παγωμένο ουίσκι.

Ο Τσακ άρχισε να τραγουδάει αλλά σταμάτησε γρήγορα. Τα βουνά δεν τον ενέπνεαν και τόσο πολύ.

Ο Ζωρζ συμβουλεύτηκε το ρολόϊ του.

Θα είμαστε στο αεροδρόμιο σε μια ώρα, είπε. Και πρόσθεσε: Νομίζεις πως ο υπολογιστής θα έχει τελειώσει πια;

Ο Τσακ δεν απάντησε και ο Ζωρζ γύρισε το κεφάλι.

Είδε το πρόσωπο του Τσακ άσπρο σαν πανί, να κοιτάει τον ουρανό.

“Κοίτα” μουρμούρισε ο Τσακ.

Ο Ζωρζ σήκωσε τα μάτια.

Για τελευταία φορά, μέσα στη γαλήνη των πανύψηλων βουνών και πάνω από τα κεφάλια τους, τ' άστρα έσβηναν...

ΑΡΘΟΥΡ ΚΛΑΡΚ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΡΑΣΓΑΝΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΚΤΟΣ

ΟΙ ΕΠΙΚΥΡΙΑΡΧΟΙ – ΑΡΘΟΥΡ ΚΛΑΡΚ

Η επιχείρηση ήταν φυσικά από την άποψη των Επικυριάρχων πολύ μικρή, αλλά για την γη ήταν το πιο μεγάλο γεγονός που είχε συμβεί ποτέ. Χωρίς καμιά προειδοποίηση τα μεγάλα πλοία έφθασαν σαν χείμαρρος από τα άγνωστα βάθη του διαστήματος. Αναρίθμητες φορές μυθιστορήματα είχαν περιγράψει μια τέτοια μέρα, αλλά κανείς ποτέ δεν πίστεψε ότι θα συνέβαινε κάποτε στην πραγματικότητα. Τώρα είχε επιτέλους συμβεί. Οι σιωπηλές λαμπερές σιλουέττες που αιωρούντο πάνω από κάθε χώρα ήταν το σύμβολο μιας επιστήμης που ο Ανθρωπος δεν είχε ελπίδες να φτάσει για αιώνες. Για έξι μέρες έπλεαν ακίνητες πάνω από τις πόλεις του, χωρίς να δείχνουν ότι ήξεραν την ύπαρξή του. Δεν ήταν όμως ανάγκη να το δείξουν. Δεν ήταν δυνατόν να ήταν απόλυτα τυχαίο το γεγονός ότι είχαν σταματήσει επάνω ακριβώς από τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, το Παρίσι, τη Μόσχα, την Ρώμη, το Καίηπ Τάουν, το Τόκιο, την Καμπέρα...

Πριν ακόμη περάσουν αυτές οι μέρες που πάγωσαν την καρδιά, αρκετοί άνθρωποι είχαν ανακαλύψει την αλήθεια. Αυτή δεν ήταν η πρώτη, δειλή επαφή μιας φυλής που δεν ήξερε τίποτε για τον Ανθρωπο. Μέσα σ' αυτά τα σιωπηλά, ακίνητα πλοία, αυθεντίες της ψυχολογίας μελετούσαν τις αντιδράσεις της ανθρωπότητας. Οταν η καμπύλη της έντασης θα έφτανε στο αποκορύφωμά της, θα ενεργούσαν.

Και την έκτη ημέρα, ο Καρέλλεν, ο επόπτης της γης, ανακοίνωσε την ύπαρξή του στη Γη με μια ραδιοφωνική εκπομπή που εκάλυψε κάθε ραδιοφωνική συχνότητα. Μίλησε αγγλικά τόσο τέλεια, ώστε η συζήτηση που προκάλεσε στις δύο πλευρές του Ατλαντικού κράτησε μια ολόκληρη γενιά. Το περιεχόμενο όμως του λόγου ήταν πιο συγκλονιστικό από τον τρόπο που εκφράσθηκε. Με οποιαδήποτε κριτήρια κι αν τον έκρινε κανείς, ήταν έργο υπέρτατης μεγαλοφυίας, που έδειχνε πλήρη και απόλυτη κατοχή των ανθρωπίνων πραγμάτων. Δεν υπήρχε αμφιβολία ότι η ευρυμάθεια και η δεξιοτεχνία του, οι δελεαστικές ενδείξεις μιας γνώσεως που ήταν ακόμη απρόσιτη, ήταν όλα προμελετημένα για να πείσουν την ανθρωπότητα ότι βρισκόταν εμπρός σε μια ακαταμάχητη πνευματική δύναμη. Οταν τελείωσε ο Καρέλλεν, τα κράτη της Γης κατάλαβαν ότι η αβέβαιη ανεξαρτησία τους είχε τελειώσει. Οι τοπικές, εσωτερικές κυβενήσεις, θα διατηρούσαν τις εξουσίες τους, αλλά στο ευρύτερο πεδίο των διεθνών σχέσεων η πρωτοβουλία των τελικών αποφάσεων είχε ξεφύγει από τα ανθρώπινα χέρια. Οι αντιρρήσεις – οι διαμαρτυρίες – όλα ήταν μάταια.

Ηταν δύσκολο να περιμένει κανείς ότι όλα τα κράτη του κόσμου θα υποτάσσονταν χωρίς αντίσταση σε μια τέτοια μείωση των εξουσιών τους. Κι όμως η ενεργητική αντίσταση παρουσίαζε σοβαρές δυσχέριες, γιατί η καταστροφή των σκαφών των Επικυριάρχων, στην περίπτωση που θα ήταν δυνατή, θα εξαφάνιζε και τις πόλεις που βρίσκονταν κάτω τους. Παρ' όλα αυτά μια μεγάλη δύναμη έκανε την απόπειρα. Ίσως οι υπεύθυνοι είχαν την ελπίδα ότι θα “πετύχαιναν μ' ένα σμπάρο δυό τρυγόνια” γιατί ο στόχος του ατομικού βλήματός τους βρισκόταν πάνω από την πρωτεύουσα ενός γειτονικού αλλά όχι φιλικού κράτους.

Καθώς το είδωλο του μεγάλου πλοίου γέμιζε την οθόνη της τηλεοράσεως στο μυστικό δωμάτιο ελέγχου, ο μικρός όμιλος αξιωματικών και τεχνικών που παρακολουθούσε ια πρέπει να αισθάνθηκε πολλές δυνατές συγκινήσεις. Αν πετύχαιναν, ποιές θα ήταν οι ενέργειες των υπολοίπων πλοίων; θα μπορούσαν να καταστραφούν κι αυτά και ν' αφήσουν έτσι την ανθρωπότητα ν' ακολουθήσει ξανά τον δρόμο της μόνη; Ή ο Καρέλλεν θα έπαιρνε μια τρομερή εκδίκηση απ' αυτούς που του επιτέθηκαν;

Η οθόνη έμεινε απότομα κενή καθώς το βλήμα καταστράφηκε μόλις ήλθε σε επαφή. Αμέσως η προβολή συνεχίσθηκε από μια εναέρια μηχανή λήψεως που βρισκόταν πολλά μίλια μακριά. Στο κλάσμα του δευτερολέπτου που μεσολάβησε, η πύρινη σφαίρα θα έπρεπε να είχε κιόλας σχηματισθεί και να γέμιζε τον ουρανό με την ηλιακή φλόγα της.

Κι όμως δεν έγινε τίποτε απολύτως. Το μεγάλο πλοίο παρέμεινε ακίνητο, άθικτο, λουσμένο στο φως του ήλιου, εκεί στην άκρη του διαστηματος. Οχι μόνον, δεν μπόρεσε η βόμβα να το αγγίξει, αλλά ούτε κανείς μπόρεσε ποτέ να αντιληφθεί τι ακριβώς συνέβη στο βλήμα. Εκτός απ' αυτό, ο Καρέλλεν δεν έκανε τίποτε εναντίον των υπευθύνων, ούτε καν έδειξε ότι κατάλαβε την επίθεση. Τους αγνόησε περιφρονητικά, και τους άφησε να αγωνιούν για μια εκδίκηση που ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε. Ηταν μια συμπεριφορά πολύ περισσότερο αποτελεσματική και αποκαρδιωτική από κάθε άλλη πράξη αντιποίνων. Η υπεύθυνη κυβέρνηση κατέρρευσε τελείως μέσα σε λίγες εβδομάδες κι ύστερα από ένα ξέσπασμα αμοιβαίων κατηγοριών.

Παρουσιάστηκαν επίσης και μερικές περιπτώσεις παθητικής αντιστάσεως στην πολιτική των Επικυριάρχων. Συνήθως ο Καρέλλεν τις αντιμετώπιζε με το ν' αφήνει τους ενδιαφερόμενους να κάνουν ό,τι ήθελαν μέχρι να ανακαλύψουν οι ίδιοι ότι το μόνο που κατάφερναν ήταν να βλάπτουν τους εαυτούς των με την άρνησή τους για συνεργασία. Μόνο μια φορά έλαβε άμεσα μέτρα εναντίον μιας κυβερνήσεως που αντιδρούσε.

Για περισσότερα από εκατό χρόνια, η Δημοκρατία της Νοτίου Αφρικής ήταν το κέντρο κοινωνικών αναταραχών. Πολλοί καλοπροαίρετοι και από τις δύο πλευρές, προσπάθησαν να επιτύχουν μια προσέγγιση, αλλά μάταια – οι φόβοι και οι προκαταλήψεις ήταν πολύ βαθειά ριζωμένες για να επιτρέψουν την συνεργασία. Οι εναλλασσόμενες κυβερνήσεις διέφεραν μόνο ως προς τον βαθμό της αδιαλλαξίας τους. Η χώρα ήταν διαποτισμένη με το δηλητήριο του μίσους και τις συνέπειες ενός εμφυλίου πολέμου.

Οταν φάνηκε πια καθαρά ότι δεν μπορούσε να γίνει καμιά προσπάθεια να τελειώσουν οι διακρίσεις, ο Καρέλλεν έκανε μια προειδοποίηση. Απλώς προσδιόρισε μια ημέρα και ώρα – τίποτε άλλο. Επεκράτησε ανησυχία, όχι όμως φόβος ή πανικός γιατί κανείς δεν πίστευε ότι οι Επικυρίαρχοι θα έκαναν καμιά ενέργεια βίας ή καταστροφής που θα στρεφόταν χωρίς διάκριση εναντίον αθώων και ενόχων.

Και είχαν δίκιο. Το μόνο που συνέβη ήταν ότι μόλις ο ήλιος διέσχισε τον μεσημβρινό του Καίπ Τάουν – έσβησε. Το μόνο που έμεινε ορατό ήταν ένα χλωμό, πορφυρό ίχνος που δεν έδινε ούτε φως ούτε ζέστη. Εξω στο διάστημα, το φως του ήλιου είχε πολωθεί κάπως από δύο διασταυρούμενα πεδία, ώστε να μη περνά καμιά ακτινοβολία. Η περιοχή που καλύπτονταν έτσι είχε διάμετρο πεντακόσια χιλιόμετρα και ήταν ένας τέλειος κύκλος.

Η επίδειξη κράτησε τριάντα λεπτά. Ηταν αρκετά. Την επόμενη ημέρα η κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής ανακοίνωσε ότι θα αποδίδονταν πάλι πλήρη πολιτικά δικαιώματα στη λευκή μειονότητα.

Εκτός από αυτά τα μεμονωμένα περιστατικά, η ανθρώπινη φυλή είχε δεχθεί τους Επικυριάρχους σαν κάτι φυσικό. Σ' ένα εκπληκτικά σύντομο χρονικό διάστημα, το αρχικό σοκ είχε περάσει και ο κόσμος συνέχισε την ζωή του ξανά. Η μεγαλύτερη αλλαγή που θα μπορούσε να παρατηρήσει ένας σύγχρονος Ριπ Βαν Γουίνκλ θα ήταν μια κρυφή αναμονή, καθώς η Ανθρωπότητα περίμενε   να φανερωθούν οι Επικυρίαρχοι και να βγουν από τα γυαλιστερά πλοία τους.

ΑΡΘΟΥΡ ΚΛΑΡΚ

ΟΙ ΕΠΙΚΥΡΙΑΡΧΟΙ (ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ)

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Δ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΚΤΟΣ