Coincidentia Oppositorum
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 28 Ιουλίου 2024

Η ξενιτεμένη – Κωστής Παλαμάς


Ἐλθέ, μάκαιρα θεά, μάλ’ ἐπήρατον εἶδος ἔχουσα,
Ψυχῇ γάρ σε καλῶ σεμνῇ, ἁγίοισι λόγοισι.
(Έλα, θεά μακαριστή και τρισχαριτωμένη,
Σε κράζω με ψυχή σεμνή, σε κράζω με άγια λόγια!)
Ορφικός Ύμνος εις Αφροδίτην

Σ’ ένα παλάτι αρχοντικό στον ξακουσμένο τόπο
ξενιτεμένη βρίσκεται κι άφταρτη βασιλεύει 
μαρμαρογέννητη θεά, της Μήλος η Αφροδίτη. 
Από μπροστά της ο Καιρός περνάει, δεν την αγγίζει, 
τα μάτια της δε δέχονται το φως από τον ήλιο, 
και λάμπουν όλα γύρω της απ’ τη δική της λάμψη· 
τα μάτια της αδάκρυτα σ’ άλλους τα δάκρυα φέρνουν, 
τα στήθη της αμάραντα καρδιόχτυπο δεν έχουν, 
όμως ραγίζουν τις καρδιές, τα γόνατα λυγίζουν· 
τα χείλη της αγέλαστα τους πονηρούς φοβίζουν, 
και τα κομμένα χέρια της βαθιά οι καρδιές τα νιώθουν 
να ξεριζώνουν στοχασμούς ανάξιους, φαύλα πάθη· 
και το παλάτ’ είν’ εκκλησιά που αντί βωμούς και εικόνες 
κρατεί τον ίδιο το θεό μέσα φανερωμένο, 
κι όλο από Νότο και Βοριά κι Ανατολή και Δύση 
μπροστά της κόσμος σέρνεται για να την προσκυνήσει. 
Μια μέρα απ’ της Ελλάδας του τα γαλανά ακρογιάλια 
πρόβαλεν ένας Ποιητής στο αρχοντικό παλάτι 
και ξαγναντεύει τη θεά κι εμπρός της γονατίζει 
και σμίγει παρακαλεστά τα χέρια του και λέει:

-Δέσποινα μεγαλόχαρη σε μακρυσμένες χώρες, 
στα χώματα της ξενιτιάς Κυρά μαρμαρωμένη, 
βασίλισσα που κυβερνάς άλλα βασίλεια τώρα, 
θεά που ζεις αθάνατη μακριά απ’ τον Όλυμπό σου! 
Απ’ των Κυθήρων τα νερά κι απ’ τους αφρούς της Κύπρος 
κι από τον καθαρότατον αέρα της Αθήνας 
κι από τ’ Αργίτικα βουνά κι απ’ της Ηλείας τους κάμπους 
κι από την ηλιοφώτιστην Ελλάδα, απ’ την πατρίδα 
σου φέρνω ένα παράπονο και το σκορπώ απ’ τα βάθη 
της φλογισμένης μου καρδιάς γονατιστός μπροστά σου. 
Μάρμαρο αθάνατον, οπού σφιχτά σε περιχύνει 
τόση ζωή και δύναμη και όση ποτέ δεν έχει 
το ευκολοσύντριφτο κορμί λιγόζωου του ανθρώπου, 
θεά, τέτοιο παράπονο μην το καταφρονέσεις, 
κι α δεν τ’ ακούς να χύνεται στου Πλάτωνα τη γλώσσα 
κι α δε μετράει τα λόγια του Ομηρική αρμονία. 
Ήρθανε χρόνια δίσεχτα, τα Ομηρικά τραγούδια 
σώπασαν πια, βουβάθηκαν οι Πλάτωνες για πάντα, 
και των βουνών σου οι μέλισσες μακριά σε ξένα χείλη 
το παραιτούν το μέλι τους, και οι ποιητές που τώρα 
με τα συντρίμμια απόμειναν στην έρημην Ελλάδα 
μιλούν γλώσσ’ ανυπόταχτη, λαχταριστή, θρεμμένη 
με των ελληνικών βουνών τον πάναγνον αέρα, 
αλλά γλυκιά και γνώριμη στα θεϊκά τ’ αφτιά σου, 
γιατ’ είναι γλώσσα της ζωής και γλώσσα της αλήθειας! 
Τώρα τα λόγια μου άσχημα κι αν σου φανούν και κρύα, 
κι άψυχο το παράπονο, μη με καταφρονέσεις· 
όλα μπροστά σου είν’ άψυχα, κι αυτά κι ο κόσμος όλος, 
μπροστά σου ακόμα κι οι θεοί, παλιοί και νέοι και όλοι, 
δείχνονται σα φαντάσματα που νόημα δεν έχουν. 
Κι αν κρύβει ο κόσμος λεβεντιά και νιότη αν κρύβει ακόμα, 
είναι γιατί δεν έχασε τη χάρη να σε νιώθει 
και να θαμπώνεται από σε και να σε προσκυνάει!

Αυγή, στου κόσμου την αυγήν επρωτοφανερώθης! 
Εσ’ είσαι αλάθευτη θεά κι ανίκητη παρθένα, 
εσύ και δε γεννήθηκες από κοιλιά μητέρας 
και τ’ αστροστέφανου ουρανού κόρη μονάκριβ’ είσαι. 
Αμόλυντη κι ατέλειωτη καθώς εκείνος, μένεις 
ψηλότερ’ από τις χαρές, ψηλότερ’ απ’ τις λύπες. 
Ποτέ, ποτέ δε σ’ άγγιξαν του κόσμου οι αμαρτίες. 
Άξιο του Άρη ταίριασμα, κι όχι ερωμένη χαύνη, 
βροντολογούσαν άρματα στα θεία σου στήθη επάνω, 
κι εκείνοι που σε λάτρευαν ένιωθαν την καρδιά τους 
πιο αντρειωμένα να χτυπά, και τ’ άσπρα περιστέρια 
παρθένες τα ’φερναν σ’ εσέ, κι οι νικητές του κόσμου, 
ορκίζονταν οι Καίσαρες στο μέγα τ’ όνομά σου. 
Μα ήρθανε χρόνια δίσεχτα, κι ανήμπορος ο κόσμος 
σέρνεται στον κατήφορο, ξεφαντωτής, και πέφτει 
και τυφλωμένα πίστεψε το πως κι εσύ του μοιάζεις, 
και σε φαντάστηκε τρελή μητέρα που τα πάθη 
μικρά, τυφλά κι ακράτητα γεννάς μες στις καρδιές μας 
και σε κατέβασε, θεά, κι εσένα ο Πραξιτέλης 
απ’ τ’ άγια τ’ άστρα εκεί ψηλά στην ομορφιά της Φρύνης! 
Τότε κι εσύ, περήφανη, η καταφρονεμένη 
από ένα κόσμον άμυαλον, όμως μητέρα πάντα, 
αντί να σιχαθείς τη γη, και παιδεμούς να στείλεις, 
της γης τα σπλάχνα τ’ άνοιξες και κρύφτηκες κι εχάθης. 
Έτσι απ’ τα ύψη τ’ ουρανού με στοχασμού γοργάδα 
ο θυμωμένος κεραυνός τρυπάει τη γη και πάει.

Χιλιάδες χρόνια πέρασαν για να φανείς και πάλι! 
Ω! δόξα να ’χει τ’ άγνωστο λισγάρι του χωριάτη 
που κύλισε του τάφου σου την πέτρα κι αναστήθης! 
Κι είδες τον κόσμο αλλιώτικο, και την Ελλάδαν άλλη 
και ξένη την Ανατολή και βάρβαρη τη γη σου, 
και σα να μην τη γνώρισες, διάβηκες προς τη Δύση!

Γύρισε πάλι, γύρισε στα μέρη που εγεννήθης! 
Ό,τι κι αν είσαι, δύναμη, βασίλισσα, όνειρο, ίσκιος, 
θεά της ομορφιάς, πηγή της αρετής, ω Νίκη, 
γύρισε πάλι, ω! γύρισε στα μέρη που εγεννήθης. 
Χιλιάδες χρόνια πέρασαν, κι ακόμα σε προσμένει 
σα νά ηταν χτες που σ’ έχασε, χλωμός, ξεψυχισμένος, 
στα πορφυρά του σάβανα, στ’ ανθόπλεχτο κλινάρι 
ο λυγερός σου ο Άδωνις, ο μοσχαναθρεμμένος. 

Μοσχοβολούν τριγύρω του σε κρυσταλλένιες γάστρες 
κάθε λογής άνθη, καρποί, και φύλλα και κλωνάρια, 
σε καλαθάκια ολάργυρα τα μήλα ευωδιάζουν, 
κι ανθούνε του δακρύου σου βλαστάρια κι οι ανεμώνες, 
και βαλσαμώνουν μυρουδιές απ’ τη Συρία και κάνουν 
τον ύπνο σου γλυκύτατο στο νεκροκρέβατό του 
κι η χλόη σιμά στα πόδια του φυτρώνει βελουδένια 
και πλέκουν αποπάνω του τα δέντρα πυκνούς ίσκιους, 
χαϊδευτικά τού γλείφουνε τα χέρια του τ’ αγρίμια, 
και φτερουγιάζουν οι έρωτες από ένα δέντρο σ’ άλλο, 
και σαν αηδόνια κελαηδούν, σαν πεταλούδες παίζουν, 
και τρέχει ακόμα διάφανο ξανθό το θείο του αίμα, 
κι από την κάθε στάλα του φυτρώνει κι ένα ρόδο. 
Όμως κανείς, ούτε δεντρά κι αηδόνια και λουλούδια, 
ούτε χορτάρια πράσινα και μήλ’ αφροπλασμένα, 
ούτε ξανθόφτεροι έρωτες κι ανήμερα θηρία, 
ούτε χρυσά στολίσματα και δώρα ελεφαντένια, 
ούτε ουράνια κι ουδέ γη κι ουδέ θεός κανένας 
καμιά δεν έχουν δύναμη να τον νεκραναστήσουν 
τον Άδωνι το λυγερό το μοσχαναθρεμμένο· 
κι εσύ μονάχα, εσύ, θεά, τα Τάρταρα προστάζεις 
νικάς τον Άδη, στη ζωή γυρίζεις τον καλό σου!… 
Γύρισε πάλι, γύρισε στα μέρη που εγεννήθης! 
Ο λυγερός σου ο Άδωνις άλλαξε τ’ όνομά του. 
Γιά ιδές! παρόμοια σαν αυτόν σε καρτερεί, νομίζεις, 
νεκρή βασίλισσα η Ελλάς, νεκρή και ξαπλωμένη 
σα σε κρεβάτι ολόχρυσο στη γη της την πανώρια· 
και γύρω της μοσχοβολά και λάμπ’ η φύσις, ίδια, 
φωτοχυμένη, πλούσια, φωλιά για ερωτεμένους, 
τον ύπνο της πολύπαθης γλυκαίνει, ναναρίζει, 
σκορπίζει χάιδια μητρικά, χίλια τραγούδια λέει, 
μα πια δεν έχει δύναμη να της φωνάξει: Σήκω! 
Γύρισε πάλι, ω! γύρισε να τη νεκραναστήσεις! 
Σε καρτερούν τα Κύθηρα κι η Πάφος σου κι η Αθήνα, 
η Σπάρτ’ η ανυπόταχτη, το φημισμένο το Άργος, 
θεά, στον Ακροκόρινθο σε καρτερούν, και πέρα 
στ’ αγαπημένα σου βουνά, στις ακριβές σου χώρες… 
Σε καρτερούν; ω! τί γλυκιά της φαντασίας απάτη!… 
Είναι χαμένη η πίστη σου, χαλάσματα οι ναοί σου, 
και τα χλωρά στεφάνια σου μαραίνονται σε ξένα 
χέρια, τα περιστέρια σου φωλιάζουν αλλού τώρα,  
κι όπου έστεκαν παλάτια σου χρυσομαρμαρωμένα, 
γυρνούν αγρίμια, όρνια πετούν, πατούν βαρβάρων πόδια.

Αλλά κι αν χάθ’ η πίστη σου και αν πάνε κι οι ναοί σου, 
κάμε, θεά, το θάμα σου, και πλάσε τις καρδιές μας 
αγνές, διπλοθεμέλιωτες, άφταρτες εκκλησιές σου. 
Γύρισε πάλι, γύρισε στα μέρη που εγεννήθης, 
άστρο της νιότης, πρόβαλε, ξανάνιωσέ μας πάλι. 
Εσύ που μες στα σωθικά πόθους, φωτιές ανάφτεις, 
άναψε μες στα σπλάχνα μας φλόγες, βαθιές αγάπες, 
και σπείρε μας τη δύναμη για τα μεγάλα τα έργα! 
Κι όπως οι Καίσαρες, προτού να πολεμήσουν, είχαν 
σημάδι νίκης κι έκραζαν το ιερό όνομά σου, 
κάμε να ξανανθίσουμε και να φανούμε πάλι 
ανίκητοι με τ’ όνομα στα χείλη το δικό σου. 
Εσύ που διώχνεις το βοριά και σβεις τ’ αστροπελέκι 
και τη γαλήνη γαλανή στα πέλαγα στυλώνεις, 
διώξε τις έχθρες από μας, τα πρόστυχα τα πάθη, 
κράτα τους νιους αμόλυντους, του γέρους τιμημένους, 
κι εσύ που στέλνεις μαλακό το αγέρι στο καράβι 
κι ίσα το σπρώχνει, ολόισα, με τα πανιά απλωμένα, 
μακριά από ξέρες και κακά, στο ποθητό λιμάνι, 
διώξε κι απ’ της πατρίδας μας τριγύρω το καράβι 
τ’ αχόρταγα τα κύματα, τη μαύρη ανεμοζάλη, 
κι ίσα κι ολόισα σπρώξε το με τα πανιά απλωμένα 
μακριά από ξέρες και κακά, στης Δόξας το λιμάνι!

Κυριακή 25 Φεβρουαρίου 2024

Το τραγούδι του τρελού - Κωστής Παλαμάς

                                          Στον Αριστομένη Προβελέγγιο 

Καλοί μου άνθρωποι, ακούστε με, κακός δεν είμαι, ελάτε,
σιγά, να σας τα πω.
Μια μοίρα με κατάτρεξε· μη με πετροβολάτε·
δεν έφταιξα, πονώ.

Στο σταυροδρόμι είχα σταθή, στην πέτρα είχα καθήσει
για να ξεκουραστώ,
Με τα οπαλλένια χέρια της έσπερνε γιούλια η δύση
κατά τον Υμηττό.

Τα παλληκάρια, οι λυγερές, αδιάκοπα μπροστά μου
περάσματα. Γιορτή.
Και το βιολί μου φάνταζε παρατημένο χάμου
σαν άρρωστη ψυχή.

Κι εγώ ήμουν ο παράξενος, ο λαλητής ο πλάνος,
και σαν εμέ, κανείς.
Για τούτους είμουν ο τρελός, για κείνους ο ζητιάνος,
για σας ο αδικητής.

Κι οι γνωριμιές μου αφρόντιστα και αγνώριστα γυρίζαν
και όλοι, όλοι βιαστικά·
χαμογελούσαν οι όμορφες εκεί που μ' αντικρύζαν,
καταφρονετικά.

Συρμένη από τη θύμηση του μουσικού βιολιού μου
κι αν κάποτε καμιά
γύρευε σάμπως να σταθή, τ’ αγρίου θολού ματιού μου
την έδιωχνε η φωτιά.

Κάτι έκρυβα στο λογισμό, στην όψη έδειχνα κάτι
που μάκραινε γοργούς
το νιο τον ανοιχτόκαρδο, την κόρη τη δροσάτη
και ξένους και δικούς.

Και πέρασε. Με πλεύρωσε και σα σε δέηση στάθη
και σα γονατιστή·
κ’ ήρθε σα νάθελε από με να μάθη και να πάθη, 
και σαν ανατολή.

Έπαιζε με τον πέπλο της φιλώντας το κορμί της
τ’ αγέρι του βραδιού.
Τ' ανάβλεμμά της χάιδεμα της νιότης. η φωνή της
ρυθμός του τραγουδιού.

Και ντροπαλή και πρόσχαρη και θαρρεμένη· η χάρη 
της κερασιάς που ανθεί,
του χωραφιού στεφάνωμα και του μαγιού καμάρι,
προτού να τρυγηθή.

Σαν ήρθε, γιατί έφυγε; και ποιός θα σε χωρίση
του αποσπερίτη φως
από το βράδυ που φωτάς; Και είχε τα ρόδα η δύση,
τα γιούλια ο Υμηττός.

Ποιό χέρι μου την άρπαξε; Θεός την είχε στείλει;
Δεν έφταιξα. Πονώ.
Δίψα το στόμα μου έκαιγε. Μου δρόσισε τα χείλη
μιας θείας πηγής νερό.

Τ’ αχνάρια από τα πόδια της, φωτίσματα καινούρια, 
πίσω της τρέχω, εκεί
τρέχω, όλο τρέχω, ξέσκισα τη σάρκα στα παλιούρια
και μάτωσα τη γη.

Πέστε μου, που είμαι; στο βουνό; στην πολιτεία; στον κάμπο;
Τρελός δεν είμαι εγώ.
Καλοί μου ανθρώποι, ακούστε με. Σπίτι, άνοιξέ μου, νάμπω,
κήπε, σε λαχταρώ.

Το ξέρω, να το σπίτι, να! μπήκε απ' εκεί, την είδα,
μα η πόρτα του κλειστή.
Τόφερα γύρω ολονυχτίς το σπίτι, ψεύτρα ελπίδα,
και μ’ εύρε εδώ κι η αυγή.

Σκυλιά, και με δαγκώσανε, γειτόνοι, και με πήραν
για κλέφτη, για φονιά·
και βάρδιες, και ξυπνήσανε· και δούλοι, και με δείραν,
Θεέ μου! τι απονιά!

Κλέφτης δεν είμαι ούτε φονιάς. Καλοί μου άνθρωποι, ελάτε,
σιγά, να σας τα πω.
Μια μοίρα με κατάτρεξε· μη με πετροβολάτε,
τον ορφανό! Πονώ.

Το φράχτη σύντριψα, στον κήπο μπήκα, τα πουλιά της
τα ξάφνισα, κ’ εκεί
φίλησα τ' άνθη στη βραγιά, στη γη το πάτημά της.
Κρίμα είν' αυτό, κριτή;

Ήρθα να ιδώ τον ήσκιο της από το παραθύρι
πριν σβήση το κερί,
τον ήσκιο απ' το κεφάλι της την ώρα που θα γύρη
να γλυκοκοιμηθή.

Πετροβολάτε με, άνθρωποι, βασάνισέ με, Αράπη,
στη μαύρη φυλακή.
Το φως μου είν’ αβασίλευτο. Γνώρισα την Αγάπη,
σ’ έζησα πια, ζωή!

Κυριακή 15 Αυγούστου 2021

Ο γκρεμιστής – Κωστής Παλαμάς



  Στον Ίωνα Δραγούμη 

Ακούστε. Εγώ ειμαι ο γκρεμιστής, γιατ’ είμ’ εγώ κι ο χτίστης, 
ο διαλεχτός της άρνησης κι ο ακριβογιός της πίστης. 
Και θέλει και το γκρέμισμα νου και καρδιά και χέρι. 
Στου μίσους τα μεσάνυχτα τρέμει ενός πόθου αστέρι. 
Κι αν είμαι της νυχτιάς βλαστός, του χαλασμού πατέρας, 
πάντα κοιτάζω προς το φως το απόμακρο της μέρας. 
Εγώ ο σεισμός ο αλύπητος, εγώ κι ο ανοιχτομάτης· 
του μακρεμένου αγναντευτής, κι ο κλέφτης κι ο απελάτης· 
και με το καριοφίλι μου και με το απελατίκι 
την πολιτεία την κάνω ερμιά, γη χέρσα το χωράφι. 
Κάλλιο φυτρώστε, αγριαγκαθιές, και κάλλιο ουρλιάστε, λύκοι, 
κάλλιο φουσκώστε, πόταμοι, και κάλλιο ανοίχτε, τάφοι, 
και, δυναμίτη, βρόντηξε και σιγοστάλαξε, αίμα, 
παρά σε πύργους άρχοντας και σε ναούς το Ψέμα. 
Των πρωτογέννητων καιρών η πλάση με τ’ αγρίμια 
ξανάρχεται. Καλώς να ’ρθεί. Γκρεμίζω την ασκήμια. 

Είμ’ ένα ανήμπορο παιδί που σκλαβωμένο το ’χει 
το δείλιασμα, κι όλο ρωτά και μήτε ναι, μήτε όχι 
δεν του αποκρίνεται κανείς και πάει κι όλο προσμένει 
το λόγο που δεν έρχεται, και μια ντροπή το δένει. 
Μα το τσεκούρι μοναχά στο χέρι σαν κρατήσω, 
και το τσεκούρι μου ψυχή μ’ ένα θυμό περίσσο. 
Τάχα ποιός μάγος, ποιό στοιχειό τού δούλεψε τ’ ατσάλι 
και νιώθω φλόγα την καρδιά και βράχο το κεφάλι, 
και θέλω να τραβήξω εμπρός και πλατωσιές ν’ ανοίξω, 
και μ’ ένα Ναι να τιναχτώ, μ’ ένα Όχι να βροντήξω; 
Καβάλα στο νοητάκι μου, δεν τρέμω σας, όποιοι είστε· 
γρικάω, βγαίνει από μέσα του μια προσταγή: Γκρεμίστε!

Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2011

ΚΑΠΟΤΕ ΚΑΠΟΥ - ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ



Κάποτε κάπου αφάνταστο τραγούδησα τραγούδι
σε τούτον το σκοπό,
κάποτε, πρώτη και στερνή φορά· και δεν το βρίσκω
για να το ξαναπώ.
Στ' άδειο σεντούκι του γυρτός ο σφιχτοχέρης, ίδιος,
πάθος, χαμός, ω λύπη !
Του τρέμουνε τα δάχτυλα σα να μετράν ακόμα
το θησαυρό που λείπει.
Βαστώ μιας φλόγας τον καπνό κ' ενός καπνού τον ίσκιο
σε τούτον το σκοπό.
Κάποτε κάπου αφάνταστο τραγούδησα τραγούδι·
ξανά δε θα το πώ.

Τα παθητικά κρυφομιλήματα, 1925
'Απαντα, τομ. Ζ ́, σελ. 479

Πέμπτη 3 Φεβρουαρίου 2011

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΟΡΗΣ - ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

Γνωρίζω κάποια μυστικά, που δεν τα ξέρουν άλλοι!
Αφού ξεχώρισες απ' την αγκάλη
απ' την αγκάλη του παντός πριν της ζωής το κύμα
σε ρίξη στ' ακρογιάλια μας με κόρης αγνής σχήμα -
αφού ξεχώρισες ψυχή, λευκή σαν γαλαξίας
απ' τη γαλήνη της ανυπαρξίας
ένοιωσες πρώτα την ζωή μέσα στης γης τα βάθη
ακίνητη, άνεργη, θολή και δίχως νου και πάθη.
Πετράδι πρωτοβρέθηκες βαθειά σ' ανήλια μέρη,
και μιαν ημέρα σκόρπισες λευκή φεγγοβολιά.
μα πριν στολίσης κανενός το χέρι,
και στέμμα πριν πλουτίσης βασιλιά,
η μοίρα ήλθε την λάμψι σου να κόψη
και χάθηκες κι άλλαξες όψι.
Κι' ακόμα ανέβης ένα σκαλοπάτι,
την σκάλα την τεράστια, τη Ζωή,
κι έγινες κρίνο ολόλευκον. αλλά προτού ένα μάτι
να σ' αντικρύση, και προτού να σε χαϊδέψη μια πνοή,
η Μοίρα σε ξερίζωσε, μαράθηκες και πάλι
μορφήν επήρες άλλη.
Άλλη ακριβώτερη μορφή με πιο σοφα στολίδια
και, κύκνος, γλυκοτάραξες της λίμνης τα νερά.
Αλλ' όμως πριν ανοίξης τα φτερά
γοργά για μακρινά ταξείδια,
η Μοίρα κάρφωσε το πέταμά σου,
και πέθανες, κι' ανοίχτηκαν άλλοι ουρανοί μπροστά σου.
Άλλοι ουρανοί κατάβαθοι κι ασύγκριτοι, κι εφάνης
στα νυχτωμένα μάτια μας ολόφωτη παρθένα.
Άλλ' όμως πριν να κάνης
την ευτυχία μιας καρδιάς, που είχε πλαστεί για σένα,
της Μοίρας ήταν η βουλή,
και σ' έβαλαν να κοιμηθής πάλι βαθιά στο χώμα...
Ψυχή, ποιο σχήμα σε προσμένει ακόμα;
Ποιος κόσμος εντελέστερος, Παρθένα σε καλεί;
Άλλά γνωρίζω κάποια μυστικά
που δεν τα ξέρουν άλλοι...
Δεν αρμενίζεις πλέον γλυκά γλυκά,
δεν σε τραβάει κανένα περιγιάλι.
δεν έχεις πια καρδιά, ευωδιά και ακτίνες και φτερά,
και δεν σε ξεχωρίζει πια θωριά, ομορφιά καμμία,
δεν σε μεθάει πια του Κόσμου η χαρά,
του κόσμου δεν σε δέρνει η τρικυμία.
Τίποτε πλέον τόνειρο του Κόσμου - όνειρο πλάνο -
πια τίποτε, στα μάτια σου δεν θα το ξαναφέρη,
και πια ν' απλώση δεν μπορεί, ψυχή, σ' εσένα επάνω
η Μοίρα σιδερένιο χέρι.
Η Θεία του Παντός Δικαιοσύνη,
η ολάγρυπνη, την άφθαστη ανάπαυση σου δίνει.
γιατί απ' την στιγμή την μακρινή
που ήρθες, ξεχώρισες, ψυχή, λευκή σαν Γαλαξίας
απ' την γαλήνη της ανυπαρξίας,
άδολη, πάναγνη έζησες, έλαμψες, μοσχομύρισες.
Γι' αυτό μέσ' στην γαλήνη την παντοτεινή,
μεσ' στην ασάλευτη γαλήνη εγύρισες.

Τρίτη 9 Νοεμβρίου 2010

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΤΡΕΛΟΥ - ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

Καλοί μου άνθρωποι, ακούστε με, κακός δεν είμαι, ελάτε,
σιγά, να σας τα πω.
Μια μοίρα με κατάτρεξε. μη με πετροβολάτε.
δεν έφταιξα, πονώ


Στο σταυροδρόμι είχα σταθεί, στην πέτρα είχα καθήσει
για να ξεκουραστώ
Με τα οπαλένια χέρια της έσπερνε γιούλια η δύση
κατά τον Υμηττό.


Τα παληκάρια, οι λυγερές, αδιάκοπα μπροστά μου
περάσματα. Γιορτή.
Και το βιολί μου φάνταζε παρατημένο χάμου
σαν άρρωστη ψυχη.


Κι εγώ ήμουν ο παράξενος, ο λαλητής ο πλάνος,
και σαν εμέ, κανείς.
Για τούτους ήμουν ο τρελός, για κείνους ο ζητιάνος,
για σας ο αδικητής.


Κι οι γνωριμιές μου αφρόντιστα και αγνώριστα γυρίζαν
και όλοι, όλοι βιαστικά.
χαμογελούσαν οι όμορφες εκεί που μ' αντικρύζαν,
καταφρονετικά.


Συρμένη από τη θύμηση του μουσικού βιολιού μου
κι αν κάποτε καμιά
γύρευε σάμπως να σταθεί, τ' αγρίου θολού ματιού μου
την έδιωχνε η φωτιά.


Κάτι έκρυβα στο λογισμό, στην όψη έδειχνα κάτι
που μάκραινε γοργούς
το νιο τον ανοιχτόκαρδο, την κόρη τη δροσάτη
και ξένους και δικούς.


Και πέρασε. Με πλεύρωσε και σα σε δέηση στάθη
και σα γονατιστή.
κι ήρθε σα να 'θελε από με να μάθει και να πάθει, 
και σαν ανατολή.


Έπαιζε με τον πέπλο της φιλώντας το κορμί της
τ' αγέρι του βραδιού.
Τ' ανάβλεμμά της χάιδεμα της νιότης. η φωνή της
ρυθμός του τραγουδιού.


Και ντροπαλή και πρόσχαρη και θαρρεμένη. η χάρη 
της κερασιάς που ανθεί,
του χωραφιού στεφάνωμα και του μαγιού καμάρι,
προτού να τρυγηθεί.


Σαν ήρθε, γιατί έφυγε; και ποιός θα σε χωρίσει
του αποσπερίτη φως
από το βράδυ που φωτάς; Και είχε τα ρόδα η δύση,
τα γιούλια ο Υμηττός.


Ποιό χέρι μου την άρπαξε; Θεός την είχε στείλει;
Δεν έφταιξα. Πονώ.
Δίψα το στόμα μου έκαιγε. Μου δρόσισε τα χείλη
μιας θείας πηγής νερό.


Τ' αχνάρια από τα πόδια της, φωτίσματα καινούρια, 
πίσω της τρέχω, εκεί
τρέχω, όλο τρέχω, ξέσκισα τη σάρκα στα παλιούρια
και μάτωσα τη γη.


Πέστε μου, που είμαι; στο βουνό; στην πολιτεία; στον κάμπο;
Τρελός δεν είμαι εγώ.
Καλοί μου άνθρωποι, ακούστε με. Σπίτι, άνοιξέ μου, να μπω,
κήπε, σε λάχταρώ.


Το ξέρω, να το σπίτι, να! μπήκε απ' εκεί, την είδα,
μα η πόρτα του κλειστή.
Το 'φερα γύρω ολονυχτίς το σπίτι, ψεύτρα ελπίδα,
και μ' ηύρε εδώ κι η αυγή.


Σκυλιά, και με δαγκώσανε, γειτόνοι, και με πήραν
για κλέφτη, για φονιά.
και βάρδιες, και ξυπνήσανε. και δούλοι, και με δείραν,
Θεέ μου! τι απονιά!


Κλέφτης δεν είμαι ούτε φονιάς. Καλοί μου άνθρωποι, ελάτε,
σιγά, να σας τα πω.
Μια μοίρα με κατάτρεξε. μη με πετροβολάτε,
τον ορφανό! Πονώ.


Το φράχτη σύντριψα, στον κήπο μπήκα, τα πουλιά της
τα ξάφνισα, κι εκεί
φίλησα τ' ανθη στη βραγιά, στη γη το πάτημά της.
Κρίμα είν' αυτό, κριτή;


Ήρθα να ιδώ τον ίσκιο της από το παραθύρι
πριν σβήσει το κερί,
τον ίσκιο απ' το κεφάλι της την ώρα που θα γείρει
να γλυκοκοιμηθεί.


Πετροβολάτε με, άνθρωποι, βασάνισέ με, Αράπη,
στη μαύρη φυλακή.
Το φως μου είν' αβασίλευτο. Γνώρισα την Αγάπη,
σ' έζησα πια, ζωή!

Κυριακή 23 Μαΐου 2010

ΤΟ ΤΕΛΟΣ - ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ


Σε ξένη χώρα γυριστής καλέστηκα σε γάμο,
η νύφη είταν πεντάμορφη και μάγος ο γαμπρός,
και καβαλλάρης βρέθηκα κ' έτρεχα να προκάμω·
δεν είχε ο δρόμος τελειωμό, κι όλο τραβούσα εμπρός.
Και η ξένη χώρα είν' όραμα, κ' είναι καπνός το άτι,
και ο γάμος αγγελόσκιασμα, και –ω ξύπνημα σκληρό–
πάντα είμ' εγώ ο παράλυτος και ρέβω στο κρεββάτι.
Ήχοι παλιοί και γνώριμοι, μονάχα εσάς κρατώ.
Και σας κρατώ καθώς κρατεί το αξέχαστο παιγνίδι
από τη θέρμη λυώνοντας και λάμποντας μαζί
από νιοφύτρωτα λευκά φτεράκια για ταξίδι,
το βαριαρρωστημένο, το χαδιάρικο παιδί.
Εγώ, τ' αδέξιο, τ' άβουλο παιδί τ' ονειροπλάνο.
Ήχοι παλιοί και γνώριμοι, στ' αφράτα σας φτερά
πάρτε μ' εσείς και φέρτε με να γιάνω ή να πεθάνω
στον ίσκιο τού λευκού σπιτιού μέσα σε μια αγκαλιά.


Ασάλευτη ζωή