Το Ερωτικό Τραγούδι του Τζ. Άλφρεντ Προύφροκ - The Love-Song of J. Alfred Prufrock - T. S. Eliot

« Εάν πίστευα ότι η απάντησή μου δίνεται

σε κάποιο πρόσωπο που ίσως γυρνούσε στον κόσμο,

αυτή η φλεγόμενη γλώσσα θα σταματούσε να τρεμοπαίζει

Αλλά αφού, από εκείνα τα βάθη, κανείς δεν έχει

ακόμη επιστρέψει ζωντανός, εάν αυτά που ακούω είναι αληθή,

Χωρίς φόβο δυσφήμησης απαντώ»

Δάντης Κόλαση (XXVΙΙ,61-66) Μετάφραση Στρατής Φάβρος

Πάμε λοιπόν εσύ κι εγώ,

καθώς απλώνεται το δειλινό στην ουρανό

Σαν ναρκωμένος με αιθέρα ασθενής στο χειρουργείο.

Πάμε, μέσ’ από κάποια μισοέρημα στενά,

Αποτραβιούνται τα μουρμουρητά τα σιγανά

Των χωρίς ησυχία

Νυχτών σε μιας βραδιάς φτηνά ξενοδοχεία

Και ρεστοράν με πριονίδια και κελύφη από στρείδια :

Στενά, που σαν συζήτηση ανιαρή τραβάνε

Με στόχο δόλιο να σε πάνε

Σε μια ανυπόφορη αμφιβολία …

Ω, μη ρωτάς «Τι είναι αυτή η σκέψη;»

Ας κάνουμε, έλα, την επίσκεψη.

Μες στο δωμάτιο οι κυρίες έρχονται και πάνε

Και για τον Μικελάντζελο μιλάνε.

Η κίτρινη ομίχλη που τη ράχη της τρίβει στα τζάμια,

Η κίτρινη ομίχλη που τρίβει το μουσούδι της στα τζάμια,

Γλείφτηκε στις γωνιές του απογεύματος,

Και χασομέρησε στις λίμνες κάτω απ’ τις υδρορροές

Άφησε πάνω της να πέσει η αιθάλη απ’ τις καπνοδόχους,

Γλίστρησε απ’ την ταράτσα μ’ έναν πήδο ξαφνικά,

Και, βλέποντας πως ήταν ένα ήπιο βράδυ του Οκτώβρη,

Γύρω απ’ το σπίτι κουλουριάστηκε κι αποκοιμήθηκε βαθιά.

Κι αλήθεια, θα υπάρξει χρόνος

Για την κίτρινη καπνιά που γλιστρά κατά μήκος του δρόμου

Τρίβοντας τη ράχη της πάνω στα τζάμια

Θα υπάρξει χρόνος, θα υπάρξει χρόνος

Να προετοιμάσεις ένα πρόσωπο να συναντήσει τα πρόσωπα που συναντάς

Θα υπάρξει χρόνος να καταστρέψεις και να δημιουργήσεις,

Και χρόνος για όλα τα έργα και τις ημέρες των χεριών

Που υψώνονται και σου σεβίρουν μια ερώτηση στο πιάτο

Χρόνος για σένα και χρόνος για μένα,

Και χρόνος για αμέτρητα διλήμματα,

Και για εκατοντάδες θεωρήσεις κι αναθεωρήσεις,

Πριν απ’ το τσάι και τα βουτήματα.

Μες στο δωμάτιο οι κυρίες έρχονται και πάνε

Και για τον Μικελάντζελο μιλάνε.

Κι αλήθεια θα υπάρξει χρόνος

Να αναρωτηθώ «Τολμώ; Τολμώ;»

Χρόνος για να γυρίσω, τα σκαλιά να κατεβώ,

Μ’ ένα σημείο φαλακρό στη μέση του κρανίου μου –

(Θα πουν: «Α, πώς αδυνατίζουν τα μαλλιά του!»)

Το πρωινό παλτό μου, το κολάρο μου σφιγμένο κάτω απ’ το πιγούνι,

Ο λαιμοδέτης μου πλούσιος και σεμνός, στερεωμένος όμως

από μια απλή καρφίτσα –

(Θα πουν: «Μα πόσο είναι αδύνατα τα χέρια και τα πόδια του!»)

Τολμώ

Να ενοχλώ το σύμπαν;

Σε μια στιγμή υπάρχει χρόνος

Για αποφάσεις κι αναθεωρήσεις που μια στιγμή θα ανατρέψει.

Διότι γνωρίζοντάς τα ήδη όλα αυτά, γνωρίζοντάς τα όλα αυτά –

Γνωρίζοντας τ’ απογεύματα, τ’ απομεσήμερα, τα πρωινά,

Έχω μετρήσει τη ζωή μου με κουταλάκια του καφέ

Γνωρίζω τις φωνές που χάνονται σε θανάσιμης πτώσης εφέ

Πίσω απ’ τη μουσική, από ένα μακρινό δωμάτιο.

Λοιπόν, πώς θα τολμούσα;

Κι έχω ήδη γνωρίσει τα μάτια, γνωρίζοντάς τα όλ’ αυτά –

Τα μάτια που σε καθηλώνουν σε μια φράση τυπική,

Κι εφόσον είμαι τυπικός και ισορροπώ πάνω σε μια καρφίτσα,

Κι εφόσον είμαι καρφιτσωμένος και συστρέφομαι στον τοίχο,

Λοιπόν, πώς θ’ άρχιζα

Να φτύνω τα υπολείμματα των ημερών μου και των τρόπων;

Και θα τολμούσα πώς;

Κι έχω ήδη γνωρίσει τα χέρια, γνωρίζοντάς τα όλ’ αυτά –

Χέρια με μπρασελέ και άσπρα και γυμνά

(Μα κι απλωμένα στο φως της λάμπας, με χνούδι ανοιχτόχρωμο!)

Να’ ναι το άρωμα από φουστάνι

Που έτσι να παρεκτρέπομαι μα κάνει;

Χέρια αφημένα στο τραπέζι, ή τυλιγμένα σ’ ένα σάλι.

Πώς θα τολμούσα, λοιπόν;

Και πώς θα άρχιζα;

Θα πω, έχω περάσει, σούρουπο από δρομάκια

Και είδα τον καπνό που ανεβαίνει απ’ τις πίπες

Μοναχικών ανθρώπων, με πουκάμισα, γερμένων στα παράθυρα;

Θα πρέπει να’ μουν δυο τραχιές δαγκάνες οστρακόδερμου

Που διατρέχουν τον πυθμένα σιωπηλών ωκεανών.

Και το απομεσήμερο, τ’ απόγευμα κοιμάται τόσο ειρηνικά!

Κατευνασμένο από δάχτυλα μακριά,

Σε νάρκη… κουρασμένο… ή προσποιούμενο αδιαθεσία,

Απλωμένο στο δάπεδο, εδώ, ανάμεσα σε σένα και σε μένα.

Θα’ πρεπε μετά το τσάι και τα κέικ και τ’ αναψυκτικά

Να’ χω το σθένος να εξωθήσω τη στιγμή στην κρίση της;

Όμως, κι αν θρήνησα και νήστεψα, και θρήνησα και προσευχήθηκα,

Κι αν είδα το κεφάλι μου (που φαλακραίνει)

φερμένο πάνω σ’ ένα δίσκο,

Δεν είμαι προφήτης – κι εδώ δεν έχει και μεγάλη σημασία.

Έχω δει τη στιγμή που τρεμοσβήνει η μεγαλοσύνη μου,

Κι έχω δει τον αιώνιο Θυρωρό να μου κρατάει το παλτό, χασκογελώντας,

Και, για να μην πολυλογώ, φοβήθηκα.

Και θ’ άξιζε, μετά απ’ όλα αυτά,

Μετά απ’ τα φλυτζάνια, τη μαρμελάδα, το τσάι,

Μέσα στις πορσελάνες, μέσα στις κουβέντες μας,

Θα άξιζε, ενώ

Πρέπει να καταπιώ μ’ ένα χαμόγελο το θέμα,

Το σύμπαν να συνθλίψω σ’ ένα μπολ,

Να το αλείψω σε μια αμφιβολία ανυπόφορη, θα άξιζε

Να πω: «Είμαι ο Λάζαρος, έρχομαι από τους νεκρούς,

Έρχομαι να σας πω τα πάντα, θα σας πω τα πάντα»-

Αν έλεγες, ταχτοποιώντας το κεφάλι της στο μαξιλάρι:

«Αυτό δεν είναι αυτό που εννοούσα,

Δεν είναι αυτό καθόλου»

Και θ’ άξιζε εντέλει,

Θ’ άξιζε,

Μετά τα ηλιοβασιλέματα και τις αυλόπορτες και τους ψιχαλισμένους δρόμους,

Μετά τις νουβέλες και τα φλυτζάνια, μετά τις φούστες που σέρνονται στο πάτωμα-

Κι αυτό, και τόσα άλλα;-

Είναι αδύνατον να πω τι εννοώ ακριβώς!

Όμως, σαν κάποιος προβολέας μαγικός που διαπερνώντας τα νεύρα σκιαγραφεί σε μια οθόνη:

Θα άξιζε

Ταχτοποιώντας ένα μαξιλάρι ή ρίχνοντας μια σάρπα,

Και στρέφοντας προς το παράθυρο αν έλεγες:

«Αυτό δεν είναι αυτό,καθόλου,

Δεν είν’ αυτό που εννοούσα!»

Όχι! Δεν είμαι ο Πρίγκηψ Άμλετ, ούτε και είχα πρόθεση να είμαι

Είμαι ένας αξιωματούχος παραστάτης, ένας που θα κάνει

Να σημειωθεί μια πρόοδος, ν’ αρχίσει μια σκηνή ή δυο,

Τον πρίγκηπα να συμβουλέψει, αναμφίβολα εργαλείο βολικό,

Ευλαβικό, ευτυχές που χρησιμοποιείται,

Πολιτικός, προσεχτικός και λεπτολόγος

Όλο ψηλές προτάσεις, όμως λίγο αμβλύνους

Καμιά φορά, πραγματικά, σχεδόν γελοίος –

Καμιά φορά, σχεδόν, ο Γελωτοποιός.

Γερνάω… Γερνάω…

Θα γυρίσω των παντελονιών μου τα μπατζάκια.

Θα χτενίσω προς τα πίσω τα μαλλιά μου; Τολμώ να φάω ένα ροδάκινο;

Θα φορέσω άσπρο κοστούμι φανελένιο και θα περπατώ στην παραλία.

Έχω ακούσει τις σειρήνες, μία προς μία, να τραγουδούν.

Δε νομίζω πως θα τραγουδήσουνε για μένα.

Να καλπάζουνε στην ακροθαλασσιά, πάνω στα κύματα τις έχω δει

Να χτενίζουνε την άσπρη χαίτη των κυμάτων που ανεμίζει

Όταν ο αέρας τα νερά, λευκά και μελανά, αναρριπίζει.

Στης θάλασσας τα δώματα, με τα θαλασσοκόριτσα

Τα τυλιγμένα φαιοπόρφυρες φυκιάδες, ξεχαστήκαμε

Κι ώσπου να μας ξυπνήσουνε ανθρώπινες φωνές, πνιγήκαμε.

T.S.Eliot

Ποιήματα

Μετάφραση Παυλίνα Παμπούδη

Εκδόσεις Printa 2008

S`io credesse che mia risposta fosse

A persona che mai tornasse al mondo,

Questa fiamma staria senza piu scosse.

Ma perciocchè giammai di questo fondo

Non tornò vivo alcun, s’i’odo il vero,

Senza tema d’infamia ti rispondo

Dante Inferno (XXVII, 61-66)

Let us go then, you and I,

When the evening is spread out against the sky

Like a patient etherized upon a table;

Let us go, through certain half-deserted streets,

The muttering retreats

Of restless nights in one-night cheap hotels

And sawdust restaurants with oyster-shells:

Streets that follow like a tedious argument

Of insidious intent

To lead you to an overwhelming question. . .

Oh, do not ask, «What is it?»

Let us go and make our visit.

In the room the women come and go

Talking of Michelangelo.

The yellow fog that rubs its back upon the window-panes

The yellow smoke that rubs its muzzle on the window-panes

Licked its tongue into the corners of the evening

Lingered upon the pools that stand in drains,

Let fall upon its back the soot that falls from chimneys,

Slipped by the terrace, made a sudden leap,

And seeing that it was a soft October night

Curled once about the house, and fell asleep.

And indeed there will be time

For the yellow smoke that slides along the street,

Rubbing its back upon the window-panes;

There will be time, there will be time

To prepare a face to meet the faces that you meet;

There will be time to murder and create,

And time for all the works and days of hands

That lift and drop a question on your plate;

Time for you and time for me,

And time yet for a hundred indecisions

And for a hundred visions and revisions

Before the taking of a toast and tea.

In the room the women come and go

Talking of Michelangelo.

And indeed there will be time

To wonder, «Do I dare?» and, «Do I dare?»

Time to turn back and descend the stair,

With a bald spot in the middle of my hair—

[They will say: «How his hair is growing thin!»]

My morning coat, my collar mounting firmly to the chin,

My necktie rich and modest, but asserted by a simple pin—

[They will say: «But how his arms and legs are thin!»]

Do I dare

Disturb the universe?

In a minute there is time

For decisions and revisions which a minute will reverse.

For I have known them all already, known them all;

Have known the evenings, mornings, afternoons,

I have measured out my life with coffee spoons;

I know the voices dying with a dying fall

Beneath the music from a farther room.

So how should I presume?

And I have known the eyes already, known them all—

The eyes that fix you in a formulated phrase,

And when I am formulated, sprawling on a pin,

When I am pinned and wriggling on the wall,

Then how should I begin

To spit out all the butt-ends of my days and ways?

And how should I presume?

And I have known the arms already, known them all—

Arms that are braceleted and white and bare

[But in the lamplight, downed with light brown hair!]

Is it perfume from a dress

That makes me so digress?

Arms that lie along a table, or wrap about a shawl.

And should I then presume?

And how should I begin?

. . . . .

Shall I say, I have gone at dusk through narrow streets

And watched the smoke that rises from the pipes

Of lonely men in shirt-sleeves, leaning out of windows? . . .

I should have been a pair of ragged claws

Scuttling across the floors of silent seas.

. . . . .

And the afternoon, the evening, sleeps so peacefully!

Smoothed by long fingers,

Asleep . . . tired . . . or it malingers,

Stretched on the floor, here beside you and me.

Should I, after tea and cakes and ices,

Have the strength to force the moment to its crisis?

But though I have wept and fasted, wept and prayed,

Though I have seen my head (grown slightly bald) brought in upon a platter,

I am no prophet–and here’s no great matter;

I have seen the moment of my greatness flicker,

And I have seen the eternal Footman hold my coat, and snicker,

And in short, I was afraid.

And would it have been worth it, after all,

After the cups, the marmalade, the tea,

Among the porcelain, among some talk of you and me,

Would it have been worth while,

To have bitten off the matter with a smile,

To have squeezed the universe into a ball

To roll it toward some overwhelming question,

To say: «I am Lazarus, come from the dead,

Come back to tell you all, I shall tell you all»

If one, settling a pillow by her head,

Should say, «That is not what I meant at all.

That is not it, at all.»

And would it have been worth it, after all,

Would it have been worth while,

After the sunsets and the dooryards and the sprinkled streets,

After the novels, after the teacups, after the skirts that trail along the floor—

And this, and so much more?—

It is impossible to say just what I mean!

But as if a magic lantern threw the nerves in patterns on a screen:

Would it have been worth while

If one, settling a pillow or throwing off a shawl,

And turning toward the window, should say:

«That is not it at all,

That is not what I meant, at all.»

. . . . .

No! I am not Prince Hamlet, nor was meant to be;

Am an attendant lord, one that will do

To swell a progress, start a scene or two

Advise the prince; no doubt, an easy tool,

Deferential, glad to be of use,

Politic, cautious, and meticulous;

Full of high sentence, but a bit obtuse;

At times, indeed, almost ridiculous—

Almost, at times, the Fool.

I grow old . . . I grow old . . .

I shall wear the bottoms of my trousers rolled.

Shall I part my hair behind? Do I dare to eat a peach?

I shall wear white flannel trousers, and walk upon the beach.

I have heard the mermaids singing, each to each.

I do not think they will sing to me.

I have seen them riding seaward on the waves

Combing the white hair of the waves blown back

When the wind blows the water white and black.

We have lingered in the chambers of the sea

By sea-girls wreathed with seaweed red and brown

Till human voices wake us, and we drown.

[1915]

ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ - Arthur C. Clarke

 

Λαοί της Γης, μη φοβάστε. Οι προθέσεις μας είναι ειρηνικές και γιατί όχι, άλλωστε; Είμαστε ξαδέρφια σας. Δεν είναι η πρώτη φορά που ερχόμαστε στη Γη.
Θα μας αναγνωρίσετε όταν συναντηθούμε, σε μερικές ώρες από τώρα. Πλησιά­ζουμε το ηλιακό σύστημα σχεδόν με την ταχύτητα αυτού του ραδιοφωνικού μηνύ­ματος. Ο Ήλιος ήδη κατακλύζει τον ουρανό μπροστά μας. Είναι ο ίδιος που μοι­ράστηκαν οι δικοί μας και οι δικοί σας πρόγονοι πριν από δέκα εκατομμύρια χρόνια. Είμαστε άνθρωποι, όπως και εσείς. Όμως εσείς ξεχάσατε την ιστορία σας, ενώ εμείς θυμηθήκαμε τη δική μας.
Αποικίσαμε τη Γη κατά τη βασιλεία των μεγάλων ερπετών, που πέθαιναν όταν φτάσαμε, και τα οποία δεν μπορέσαμε να σώσουμε. Ο κόσμος ήταν τότε ένας τροπικός πλανήτης και θεωρήσαμε ότι θα ήταν ένα ωραίο σπίτι για το λαό μας.
Κάναμε λάθος. Αν και ήμασταν κυρίαρχοι του διαστήματος, γνωρίζαμε τόσα λίγα για το κλίμα, για την εξέλιξη των ειδών, για τη γενετική...
Για εκατομμύρια καλοκαίρια -δεν υπήρχαν χειμώνες εκείνα τα αρχαία χρόνια- η αποικία άκμασε. Αν και ήταν εκ των πραγμάτων απομονωμένη, σε ένα σύμπαν όπου το ταξίδι από το ένα άστρο στο άλλο διαρκεί χρόνια, διατήρησε την επαφή με το μητρικό της πολιτισμό. Τρεις ή τέσσερις φορές ανά αιώνα έρχονταν διαστη­μόπλοια που έφερναν νέα από το γαλαξία.
Όμως πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια η Γη άρχισε να αλλάζει. Για αιώνες ήταν ένας τροπικός παράδεισος. Μετά έπεσε η θερμοκρασία και οι πάγοι άρχισαν να απλώνονται από τους πόλους. Καθώς άλλαζε το κλίμα άλλαζαν και οι άποικοι.
Γνωρίζουμε πλέον ότι ήταν μια φυσική προσαρμογή στην αλλαγή κλίματος και στο τέλος του μεγάλου καλοκαιριού, όμως εκείνοι που είχαν κάνει τη Γη σπίτι τους για τόσες πολλές γενιές πίστεψαν ότι είχαν προσβληθεί από κάποια περίεργη και αποκρουστική αρρώστια. Μια αρρώστια που δεν σκότωνε, που δεν προκαλούσε σωματικές βλάβες - που μόνο παραμόρφωνε. Κάποιοι όμως είχαν ανοσία.
Η αλλαγή δεν επηρέασε τους ίδιους και τα παιδιά τους. Και έτσι, μέσα σε μερικές χιλιάδες χρόνια η αποικία χωρίστηκε σε δύο ξεχωριστές ομάδες, σχεδόν σε δύο διαφορετικά είδη, που το ένα αντιμετώπιζε το άλλο με καχυποψία και ζήλια.
Ο χωρισμός έφερε φθόνο, διχόνοια και, τέλος, σύγκρουση. Καθώς η αποικία διαλυόταν και το κλίμα ολοένα χειροτέρευε, όσοι μπορούσαν εγκατέλειψαν τη Γη. Οι υπόλοιποι βυθίστηκαν στη βαρβαρότητα.
Θα μπορούσαμε να είχαμε διατηρήσει επαφή, αλλά υπάρχουν τόσα πολλά πράγ­ματα που πρέπει να γίνουν σε ένα σύμπαν εκατό εκατομμυρίων αστεριών. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια δεν γνωρίζαμε ότι κάποιοι από εσάς είχατε επιβιώσει.
Τότε λάβαμε τα πρώτα ραδιοφωνικά σήματα, μάθαμε τις απλές γλώσσες σας και ανακαλύψαμε ότι καταφέρατε να βγείτε από εκείνη την πρωτόγονη κατάσταση.
Ερχόμαστε να σας συναντήσουμε, τους χαμένους μας συγγενείς, και να σας βοη­θήσουμε.
Ανακαλύψαμε πολλά πράγματα στους αιώνες που πέρασαν από τότε που εγκατα­λείψαμε τη Γη. Αν επιθυμείτε να επαναφέρετε το αιώνιο καλοκαίρι που επικρα­τούσε πριν από την Εποχή των Παγετώνων, μπορείτε να το κάνετε. Το κυριότερο είναι ότι έχουμε μια απλή θεραπεία για την αποκρουστική αλλά ακίνδυνη γενετι­κή αρρώστια που προσέβαλε τόσο μεγάλο μέρος των αποίκων.
Ίσως και να έχει εκλείψει η ασθένεια, αλλά, αν όχι, σας έχουμε καλά νέα. Λαοί της Γης, μπορείτε να επανενταχτείτε στην κοινωνία του σύμπαντος χωρίς να νιώ­θετε ντροπή ή αμηχανία.
Αν κάποιοι από εσάς είστε ακόμα λευκοί, μπορούμε να σας θεραπεύσουμε.
 Νοέμβριος 1963

Arthur C. Clarke
Η ΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

Σιωπή – Edgar Allan Poe

Είναι κάτι οντότητες – κάτι ασώματα πράγματα
Με διπλή ζωή, τέτοια που γίνονται
Κάποια δίδυμη ύπαρξη, πηγάζοντας
Από την ύλη και το φως, με μορφή στερεού
Και σκιάς. Είναι δύο Σιωπές – στεριά και θάλασσα –
Σώμα και ψυχή. Σ’ έρημους τόπους έχει σπίτι
Η μια – η χλόη εκεί μόλις πρασίνισε. Κάποιες σεπτές
Χάρες, κάποιες ανθρώπινες μνήμες, κάποια υγρή 
Από δάκρυα σοφία, διώχνουν μακριά της τον τρόμο:
«Όχι πια», τ’ όνομά της. Είναι η ενσώματη Σιωπή: μην
Τη φοβάσαι! Δεν έχει δύναμη να κάμει το κακό.
Αν όμως, μοίρα το θελήσει αμείλικτη κι ανέτοιμος
Με τον ίσκιο της ανταμωθείς (αυτό το ανώνυμο
Ξωτικό που μέρη έρημα στοιχειώνει όπου δεν πάτησε 
Ποτέ ο άνθρωπος), είθε να σε λυπηθεί ο Θεός!

Μετάφραση Στέφανος Μπεκατώρος

Πόε
Τόμος Α’ (Ποιήματα, Κριτική, Επιστολές)
Εκδόσεις Πλέθρον 1991

ΤΑ ΤΣΑΚΡΑ – MIRCEA ELIADE

 

Σύμφωνα με την Ινδική παράδοση, υπάρχουν επτά σημαντικά τσάκρα που συνδυάζονται με τα έξι πλέγματα και τη μετωπική ραφή.
1ο Μουλαντάρα (mula = ρίζα) βρίσκεται στη βάση  της σπονδυλικής στήλης, μεταξύ του πρωκτού και των γεννητικών οργάνων (ιερό-κοκκυγικό πλέγμα). Έχει τη μορφή ενός κόκκινου λωτού με τέσσερα πέταλα, όπου είναι χαραγμένα με χρυσό τα γράμματα v, s, c και s. Στο κέντρο του λωτού υπάρχει ένα κίτρινο τετράγωνο, έμβλημα του στοιχείου Γη (pr thivi) που στο κέντρο του έχει ένα τρίγωνο με την κορυφή προς τα κάτω, σύμβολο του γυόνι που ονομάζεται Κάμαρούπα· στην καρδιά του τριγώνου βρίσκεται τοποθετημένο το σβάγυαμπου-λίγκα (το lin ga που υπάρχει αφ’ εαυτού) με κεφάλι λαμπερό σαν κόσμημα. Κουλουριασμένη οκτώ φορές (σαν φίδι) γύρω του, λαμπερή σαν την αστραπή, κοιμάται η Κουνταλίνι, που κλείνει με το στόμα της (ή με το κεφάλι της) το άνοιγμα του λίγκα. Η Κουνταλίνι φράζει μ’ αυτό τον τρόπο τη βραχμάντβάρα (την «πόρτα του Βράχμαν») και την πρόσβαση στη σουσούμνα. Το μουλαντάρα τσάκρα έχει σχέση με τη συνδετική δύναμη της ύλης, την αδράνεια, τη γέννηση του ήχου, της οσμής, την αναπνοή σπάνια, τους θεούς Ίντρα, Βράχμα, Ντακίνι, Σακτί, κλπ.
2ο Σβαντίσθανα τσάκρα, ή γυαλαμάνταλα (γιατί το tattva του είναι Jala = νερό) και μεντράναρα (medhra = πέος): βρίσκεται στη βάση του ανδρικού γεννητικού οργάνου (ιερό πλέγμα). Λωτός με έξι πέταλα χρώματος πορτοκαλο-κόκκινου που φέρει τα γράμματα b, bh, m, r. l. Στο κέντρο του λωτού, ένα λευκό μισοφέγγαρο, σε μυστική σχέση με τον Βαρούνα. Στο μέσον του φεγγαριού, ένα μπίζα-μάντρα που έχει στο κέντρο τον Βισνού και δίπλα τη θεά Σακίνι (κατά τη Civa-Samhita V.99 Rakini). Το Σβαντίσθανα τσάκρα έχει σχέση με το στοιχείο Νερό, το άσπρο χρώμα, την αναπνοή πράνα, την αίσθηση της γεύσης, το χέρι κλπ.
3ο Μανιπούρα (mani = κόσμημα, pura = τοποθετημένο) ή ναμπίσθανα (nabhi = αφαλός) βρίσκεται στη νεφρική περιοχή, στο ύψος του αφαλού (επιγαστρικό πλέγμα). Λωτός μπλε με δέκα πέταλα και τα γράμματα d, dh, n, t, th, d, dh, n, p, ph. Στο κέντρο του λωτού  ένα κόκκινο τρίγωνο και μέσα ο θεός Μάχαρούντρα, καθισμένος πάνω σ’ έναν ταύρο, έχοντας στο πλευρό του  τη Λακίνι Σακτί, μπλε χρώματος. Αυτό το τσάκρα έχει σχέση με το στοιχείο Φωτιά, τον Ήλιο, το ράγιας (την έμμηνο ρόή), την αναπνοή σαμάνα, την αίσθηση της όρασης, κλπ.
4ο Ανάχατα (anahahata, cabd είναι ο ήχος που παράγεται από δύο αντικείμενα χωρίς ν’ ακουμπήσουν μεταξύ τους δηλαδή ένας «μυστικός ήχος»): περιοχή της καρδιάς, έδρα της πράνα και του ζιβάτμαν. Χρώμα κόκκινο. Λωτός με δώδεκα πέταλα χρυσωμένα (γράμματα k, kh, g, gh, κλπ.). Στο κέντρο, δύο τρίγωνα τοποθετημένα όπως η «σφραγίδα του Σολομώντα», χρώματος καπνού, που στο κέντρο τους βρίσκεται ένα άλλο τρίγωνο από χρυσό που περικλείει ένα λαμπερό λίγκα. Πάνω από τα δύο τρίγωνα βρίσκεται ο Ισβάρα ενωμένος με την Κοκίνι Σακτί (κόκκινου χρώματος). Το ανάχατα τσάκρα είναι σχετικό με το στοιχείο Αέρας, την αίσθηση της αφής, το φαλλό, την κινητική δύναμη, το σύστημα του αίματος, κλπ.
5ο Βιστούνντα τσάκρα (το τσάκρα της αγνότητας) περιοχή του λαιμου (φαρυγγικό και λαρυγγικό πλέγμα στη συμβολή της σπονδυλικής  στήλης και του νωτιαίου μυελού), έδρα της αναπνοής ουντάνα και του μπίντου. Λωτός με 16 πέταλα χρώματος κόκκινου-σταχτί,  (γράμματα a, a, i, u, u, κλπ.). Στο εσωτερικό του λωτού, ένας μπλε χώρος, σύμβολο του στοιχείου άκασα (αιθέρας, διάστημα) που έχει στο κέντρο του έναν άσπρο κύκλο που περικλείνει έναν ελέφαντα. Πάνω στον ελέφαντα ακουμπάει το μπίζα-μάντρα (Han g) που υποβαστάζει τον Σάντασίβα, μισόν ασημένιο, μισό χρυσαφί, γιατί ο θεός παρουσιάζεται κάτω από την ανδρογυνική του όψη (ardhanakricvara). Καθισμένος πάνω σ’ έναν ταύρο, κρατάει στα πολλά του χέρια άπειρα αντικείμενα και εμβλήματα που του ανήκουν ιδιαίτερα (vajra, τρίαινα, καμπάνα, κλπ.). Το μισό του σώμα αποτελεί τη Σάντα Γκάουρα με τα δέκα χέρια και τα πέντε πρόσωπα (που το καθένα έχει τρία μάτια). Το βισούνντα τσάκρα έχει σχέση με το λευκό χρώμα, τον Αιθέρα (akaca) τον Ήχο, το δέρμα, κλπ.
6ο Άζνα (= διαταγή, τάξη, εντολή) τσάκρα: βρίσκεται ανάμεσα στα φρύδια (ηθμοειδές πλέγμα). Άσπρος λωτός με δύο πέταλα, με τα γράμματα h και ks. Έδρα των γνωστικών λειτουργιών: μπούντι, αχάμκαρα, μάνας και των Ίντρυγια (= των αισθήσεων) από τη «λεπτή» του ιδιότητα. Μέσα στο λωτό είναι χαραγμένο ένα άσπρο τρίγωνο με την κορυφή προς τα κάτω (σύμβολο του yoni). Στο κέντρο του τριγώνου ένα λευκό λίγκα, που ονομάζεται ιτάρα (το «άλλο»). Εδώ βρίσκεται η έδρα του Παραμασίβα. Το μπίζα μάντρα είναι το ΟΜ. Προστάτις-θεά είναι η Χακίνι: έχει έξι πρόσωπα και έξι μπράτσα και κάθεται πάνω σ’ ένα λευκό λωτό.
7ο Σαχάσραρα τσάκρα: στην κορυφή του κεφαλιού, με τη μορφή ενός λωτού αναποδογυρισμένου, με χίλια πέταλα (saharsa = χίλια). Ονομάζεται επίσης και βραχμάσθανα, βραχμάραντρα, νιρβάνατσάκρκα, κλπ. Τα πέταλα φέρνουν όλες τις πιθανές προφορές του σανσκριτικού αλφαβήτου που έχει 50 γράμματα (50Χ20). Στο κέντρο του λωτού βρίσκεται η πανσέληνος που περικλείνει ένα τρίγωνο. Εκεί αποκτιέται η εμπειρία της τελικής ένωσης (unmani) του Σίβα και της Σακτί, στόχου της ταντρικής σαντάνα. Εκεί εκβάλλει η κουνταλίνι αφού διασχίσει τα έξι κατώτερα τσάκρα. Πρέπει να παρατηρήσουμε ότι η σαχασράρα δεν ανήκει πια στο επίπεδο του σώματος, ότι υποδηλώνει ήδη το υπερβατικό επίπεδο – πράγμα που εξηγεί γιατί συνήθως στη θεωρία αναφέρονται «έξι τσάκρα».
Υπάρχουν και άλλα τσάκρα, αλλά λιγότερο σημαντικά. Έτσι ανάμεσα στο μουλαντάρα και στο σβαντίσθανα βρίσκεται το γυόνισθανα: είναι το σημείο ένωσης του Σίβα και της Σακτί, τόπος μακαριότητας, που λέγεται (όπως και το μουλαντάρα) και καμαρούπα. Είναι η πηγή της επιθυμίας και στο σαρκικό επίπεδο, μια προήχηση της ένωσης των Σίβα-Σακτί που ολοκληρώνεται μέσα στο σαχασράρα. Πολύ κοντά στο άζνατσάκρα βρίσκονται το μάνας-τσάκρα και το σόμα-τσάκρα, που έχουν σχέση με τις νοητικές λειτουργίες και με μερικές γιογκικές εμπειρίες. Πάντα κοντά στο άζνατσάκρα βρίσκεται επίσης το καραναρούπα, έδρα των επτά «αιτιατών μορφών» που θεωρούνται ότι παράγουν και συνιστούν το «λεπτό» σώμα και το «φυσικό» σώμα. Τελος, άλλα κείμενα μιλάνε για ορισμένο αριθμό άνταρα (=υποστήριγμα, υποδοχέας, δοχείο), τοποθετημένα ανάμεσα στα τσάκρα ή εξομοιωμένα μ’ αυτά.
Οι βουδικές Τάντρα αναγνωρίζουν μόνο τέσσερα τσάκρα, τοποθετημένα αντίστοιχα στις περιοχές: ομφαλική, καρδιακή, λαρυγγική και το εγκεφαλικό πλέγμα: τούτο είναι το σημαντικότερο, ονομάζεται ουσνίσα-κάμαλα (λωτός του κεφαλιού) κι αντιστοιχεί στο σαχασράρα των Ινδών. Μέσα στα τρία κατώτερα τσάκρα είναι εντοπισμένα τα τρία κάγυα (σώματα): το νιρμάνα-κάγυα στο ομφαλικό τσάκρα, το ντάρμα-κάγυα στο τσάκρα της καρδιάς, το σαμπαγκακάγυα στο τσάκρα του λάρυγγα. Παρατηρούμε όμως διαφορές και αντιφάσεις σχετικές με τον αριθμό και τον εντοπισμό αυτών των τσάκρα. Όπως και στις ινδικές παραδόσεις, τα τσάκρα είναι συνδυασμένα με μούντρα και με τις θεές: Λοκάνα, Μαμάκι, Πάνταρα και Τάρα. Η Hevajra-Tantra δίνει σχετικά με τα τέσσερα τσάκρα μια μακροσκελή λίστα των «τετραδίων»: τέσσερα τάττβα, τέσσερα άνγκα, τέσσερις «στιγμές», τέσσερις ευγενικές αλήθειες (arya-sattva)κλπ.
Κατ’ επέκταση, τα τσάκρα συνιστούν μια μαντάλα της οποίας το κέντρο σημειώνεται από το βραχμάραντρα. Μέσα σ’ αυτό το «κέντρο» εξ άλλου συμβαίνει η διάσπαση του επιπέδου και συντελείται η αλλόκοτη πράξη της υπέρβασης, το ξεπέρασμα της σαμσάρα και η «έξοδος από το Χρόνο». Ο συμβολισμός της μαντάλα αποτελεί τμήμα των ναών και κάθε ιερού μνημείου της Ινδίας. Ένας ναός σε τελευταία ανάλυση είναι μία μαντάλα. Μπορούμε επομένως να πούμε ότι κάθε τελετουργική μετακίνηση αντιστοιχεί σε μια πορέια προσέγγισης προς το Κέντρο και ότι η είσοδος σ’ ένα ναό επαναλαμβάνει τη μυητική διείσδυση σε μια μαντάλα ή στο πέρασμα της κουνταλίνι μέσα από τα τσάκρα. Εξ άλλου, το σώμα μετατρέπεται ταυτόχρονα σε μικρόκοσμο (με το όρος Μερού για κέντρο) και σε πάνθεο· κάθε περιοχή και κάθε «λεπτό» όργανο έχει την προστάτιδα θεότητα του, το μάντρα του, το μυστικό του γράμμα, κλπ. Ο πιστός όχι μόνο εξομοιώνεται με τον Κόσμο, αλλά καταλήγει ν’ ανακαλύψει πάλι μέσα στο σώμα του τη Γένεση και την Καταστροφή του Σύμπαντος. Όπως θα δούμε η σαντάνα περιλαμβάνει δύο στάδια: 1ο την «κοσμοποίηση» της ανθρώπινης ύπαρξης και 2ο την «υπέρβαση» του Κόσμου δηλαδή την «καταστροφή» του από τη συνένωση των αντιθέτων (“Ήλιος – Σελήνη”, κλπ.) Το κατ’ εξοχή σύμβολο της υπερβατικότητας συνίσταται στην τελική πράξη της ανόδου της κουνταλίνι: την ένωση της με το Σίβα, στην κορυφή του κρανίου, στο σαχασράρα.

Mircea Eliade
Γιόγκα – Αθανασία και Ελευθερία
Μετάφραση Έλσης Τσούτη
Εκδόσεις Χατζηνικολή 1980

Παραλία – Τζίμης Πανούσης

Ξαπλωμένη ολόγυμνη στην ερημική παραλία και απολαμβάνοντας τον καυτό αυγουστιάτικο ήλιο, σκεφτότανε πόσο γελοίες ήταν οι αντιδράσεις της όταν πέρσι τέτοιον καιρό, στην ίδια παραλία, προσπαθούσε ο Σωτήρης, που τώρα ήταν φαντάρος, να την πείσει να βγάλει το μπικίνι της και να μείνει γυμνή. Μετά από έντονες συζητήσεις με κουτά από μέρους του επιχειρήματα πείστηκε στην αρχή να βγάλει μόνο το επάνω και μετά από λίγο και το κάτω, αφού ο Σωτήρης τη διαβεβαίωσε, αρκετά εκνευρισμένος, ότι δεν προσπαθούσε να την πείσει για σεξουαλικούς λόγους. Άλλωστε, ανέκαθεν την ενοχλούσαν αισθητικά τα άσπρα χωρίσματα που άφηνε στο σώμα το μαγιό μετά από έντονο μαύρισμα. Μ' αυτές τις σκέψεις ανασηκώθηκε, και ρίχνοντας μια τελευταία ματιά μήπως την έβλεπε κανείς, βούτηξε στα δροσερά νερά του Ευβοϊκού. Κολυμπώντας, διαπίστωσε για μια ακόμη φορά την ομορφιά να χαϊδεύει το αλμυρό νερό όλα τα σημεία του σώματος της, προκαλώντας της μια περίεργη ερωτική διάθεση που η μοναξιά της την έκανε ακόμη πιο έντονη. Ξαφνικά, και ενώ χάιδευε απαλά το στήθος της, ένας έντονος πόνος κι ένα διαπεραστικό τσούξιμο ανάμεσα στα πόδια της την έκανε να τιναχτεί έντρομη προς την παραλία, διώχνοντας με γρήγορες απλωτές ένα μικρό κοπάδι τσούχτρες που την τριγύριζαν. Κλαίγοντας από τον πόνο, μόλις άρχισε να πατώνει, προσπάθησε να ξεκολλήσει το γλοιώδες ζελοειδές ζωάκι που είχε κολλήσει με μανία στα χείλια του κόλπου της. Βγαίνοντας στην παραλία και πέφτοντας μπρούμυτα, ακούμπησε το ερεθισμένο της όργανο στην καυτή άμμο, πιέζοντας το με ανακούφιση. Οι ενστικτώδεις κινήσεις τής απάλυναν τον πόνο, όταν ξαφνικά ένα τσίμπημα την έκανε να τιναχτεί απάνω και να πέσει ανάσκελα, μισολιπόθυμη. Ένας ξεραμένος αχινός κρυμμένος στην άμμο είχε διαπεράσει την ερεθισμένη της κλειτορίδα, ενώ λίγα μέτρα πιο πίσω, κρυμμένος σε μια συστάδα θάμνων, ένας ηλικιωμένος ψαράς που από ώρα την παρακολουθούσε, εκσπερμάτωνε αθόρυβα με σπασμούς.

Τζίμης Πανούσης
Μικροαστική καταστροφή
Εκδόσεις Opera 2005

Η σελήνη – Ρώμος Φιλύρας

Ως πότε θα γυρνάς στ’ ουρανού τα πλάτη αργυρή,
πασίφαη, πλησίφαη, γεμάτη, μισή σα δρεπάνι,
σα μαγεία φωτεινή, δέσμη φώτων, σφυρί
που αργάζει, χρυσή, μια φεγγόρροη στεφάνη;

Προαιώνια, πρόκοσμη, προκατακλυσμιαία,
νύμφη ωραία, τροπικών μαγεμένη φροντίδα,
κεκαυμένων ζωνών αφοσίωση ακμαία,
φλογερών, μαύρων πλασμάτων αχτίδα.

Βεδουίνων, Αφρικάνων θρησκεία
και λατρεία υψωμένων καρδιών και τραχήλων
στο ανέσπερο φέγγος που πλέει σα σχεδία
στα ωκεάνεια πλάτη και στα μήκη των θρύλων.

Έκπαγλη, θεία, γλυκιά και καλή, φωτισμένη
σα μετέωρο θέλγητρο, σα μέγα μπαλόνι,
φάρε, κόσμημα και τιάρα γλυμμένη
σ’ ένα πρότυπο λίθων, ερώτων ακόνι.

Οπτασία, φευγαλέα ομορφιά, Οφηλία,
γοητεία των άστρων, Σαλώμη, κραιπάλη,
των ηρώων μυθική ερωμένη, ομιλία,
Ήρα, Λήδα, Σεμέλη, Κλεοπάτρα, Ομφάλη.