Λαβύρινθος - Henri Michaux

Λαβύρινθος η ζωή, λαβύρινθος ο θάνατος

λαβύρινθος χωρίς τέλος, λέει ο Μαιτρ του Ώ!

Όλα εμβυθίζουν, τίποτε δεν ελευθερώνει.

Ο αυτόχειρας ξαναγεννιέται σε μια καινούργια οδύνη.

Η φυλακή ανοίγει σε μια φυλακή

ο διάδρομος ανοίγει ένα άλλο διάδρομο.

Αυτός που πιστεύει ότι  ξετυλίγει τον κύλινδρο της ζωής του

δεν ξετυλίγει τίποτε απολύτως.

Τίποτε δεν εκβάλλει πουθενά

οι αιώνες επίσης ζουν κάτω απ' τη γη, λέει ο Μαιτρ του Ώ!

ΧΡΥΣ. ΤΣΙΚΡΙΤΣΗ - ΚΑΤΣΙΑΝΑΚΗ

ΞΕΝΕΣ ΦΩΝΕΣ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ

(ΣΕΙΡΑ 3η)

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΩΔΩΝΗ 2005

ΣΟΝΕΤΟ Νο 62 - William Shakespeare

Κρίμα αυταγάπης μ' έπιασε, ναρκισσισμού αμαρτία
μάτι, ψυχή μου, μέλη μου και κάθε μου μεριά
και για το κρίμα αυτό καμιά δεν είναι θεραπεία
γιατί έχει πιάσει μέσα μου, ριζώσει στην καρδιά.

Λέω πως δεν είναι τόσο ωραία μορφή σαν την δική μου,
ουδ' όψη τόσο φυσική, ουδέ φύση τόσο γνησία
και κανονίζω εγώ για μένα ο ίδιος την τιμή μου,
αφού είμαι απ' όλους σε όλα εγώ ανώτερος περίσσια.

Μ' αν ο καθρέφτης πράγματι μου δείξει τον εαυτό μου
δαρμένον, σπαραγμένον, με αργασμένην ηλικία,
διαβάζω ανάποδα ολωσδιόλου τον ναρκισσισμό μου:
εαυτός με τέτοιαν αυταγάπη θα 'ταν ειρωνεία.

Συ 'σαι (εαυτέ μου) που σε υμνώ για λόγου μου, με κάλλη
των ημερών σου βάφοντας των χρόνων μου το χάλι.




WILLIAM SHAKESPEARE
ΣΟΝΕΤΑ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΩΤΑΣ, ΒΟΥΛΑ ΔΙΑΜΑΝΤΑΚΟΥ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΤΑΟ ΤΕ ΚΙΝΓΚ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 29 - LAO TSU

Όταν ένας άνθρωπος θέλει να πάρει τον κόσμο και να του δώσει σχήμα.
Μου φαίνεται πως θ' αποτύχει.
Γιατί ο κόσμος είν' ένα θείο σκεύος:
Δεν μπορεί να πάρει κανένα σχήμα.
Μήτε μπορεί κανείς να του επιβάλει τη θέλησή του.
Αυτός που του δίνει σχήμα τον χαλά.
Αυτός που  προσπαθεί να του επιβληθεί τον χάνει.
Γι' αυτό ο σοφός δεν του δίνει κανένα σχήμα, κι έτσι δεν τον χαλά.
Δεν προσπαθεί να του επιβληθεί, γι' αυτό δεν τον χάνει.
Γιατί, ανάμεσα σε όλα τα πράγματα, μερικά προχωράνε μπροστά, ενώ άλλα ξεμένουν πίσω.
Μερικά κρατούν το στόμα τους κλειστό, ενώ άλλα βγάζουν ήχους.
Μερικά είναι δυνατά, ενώ άλλα είναι αδύνατα.
Μερικά είναι πάνω στο αμάξι, ενώ άλλα πέφτουν έξω.
Γι' αυτό ο σοφός αποφεύγει την υπερβολή, την σπατάλη και την παράδοση στις ηδονές.


Σχόλιο: Ο Γουάνγκ Πι σε σχετικό σχόλιό του λέει: «Το κάθε τι έχει τη δική του φύση. Μπορεί ν' αναπτύσσεται σύμφωνα με τη δική του φύση, μα δεν μπορεί να παίρνει σχήμα, ή να συμμορφώνεται βίαια, ενάντια στη φύση του».





LAO TSU

ΤΑΟ ΤΕ ΚΙΝΓΚ (TAO TE CHING)

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΡΦΑΝΙΔΗ

ΤΡΕΛΟΣ; - Guy de Maupassant

Όταν μου λένε: «Ξέρετε ότι ο Ζακ Παράν πέθανε τρελός σε κάποιο ψυχιατρείο», μια οδυνηρή ανατριχίλα, μια ανατριχίλα από φόβο και αγωνία μου διαπερνά τα κόκαλα. Και ξαναβλέπω ξαφνικά, αυτόν το μεγαλόσωμο περίεργο άνθρωπο, που ίσως ήταν τρελός από καιρό, ένας μανιακός, επικίνδυνος, απειλητικός μάλιστα.

Ήταν ένας άντρας σαράντα χρονών, ψηλός, ξερακιανός, λίγο κυρτωμένος, με μάτια αλλοπαρμένα, μάτια μαύρα, τόσο μαύρα που δεν ξεχώριζες την κόρη τους, μάτια αεικίνητα, πλάνα, άρρωστα, στοιχειωμένα. Τι πλάσμα μοναδικό, συνταρακτικό, που έφερνε, που σκορπούσε μια αμηχανία γύρω του, μια αμηχανία αόριστη, στην ψυχή, στο κορμί, ένα απ' αυτούς τους ακατανόητους εκνευρισμούς, που σε κάνουν να πιστεύεις σε υπερφυσικές επιδράσεις.

Είχε μια συνήθεια ενοχλητική: τη μανία να κρύβει τα χέρια του. Δεν τ' άφηνε σχεδόν ποτέ να περιφέρονται, όπως κάνουμε όλοι, πάνω στα αντικείμενα, πάνω στα τραπέζια. Ποτέ δεν ψηλαφούσε τα πράγματα που 'βρισκε μπροστά του, μ' εκείνη την οικεία κίνηση που έχουν σχεδόν όλοι οι άνθρωποι. Ποτέ δεν τ' άφηνε γυμνά, τα μακριά, κοκαλιάρικα, φίνα και λίγο πυρετώδη χέρια του.

Τα 'χωνε στις τσέπες του, κάτω από τις μασχάλες, σταυρώνοντάς τα. Θά ' λεγες πως φοβόταν μήπως πραγματοποιήσουν, παρά τη θέλησή του, κάποια απαγορευμένη εργασία, μήπως κάνουν κάποια ντροπιασμένη ή γελοία πράξη, αν τ' άφηνε ελεύθερα και κυρίαρχα των κινήσεών τους.

Όταν ήταν αναγκασμένος να τα χρησιμοποιήσει για τις καθημερινές ζωτικές κινήσεις, το 'κανε με βίαια τινάγματα, με γρήγορες κινήσεις του μπράτσου, σαν να μην ήθελε ν' αφήσει τα χέρια του τον καιρό να δράσουν από μόνα τους, να φέρουν αντίρρηση στη θέλησή του, να κάνουν κάτι άλλο. Στο τραπέζι άρπαζε το ποτήρι του, το πιρούνι του ή το μαχαίρι του τόσο ζωηρά, που δεν είχε κανείς ποτέ τον καιρό να προβλέψει τι ήθελε να κάνει ακόμα κι όταν το 'χε κιόλας τελειώσει. Ένα βράδυ, λοιπόν, βρήκα την εξήγηση για την εκπληκτική ψυχική του αρρώστια.

Ερχόταν και περνούσε που και που μερικές μέρες σπίτι μου, στην εξοχή, κι εκείνο το βράδυ μου φαινόταν ιδιαίτερα ανήσυχος!

Μια θύελλα ανέβαινε στον ουρανό που ήταν αποπνικτικός και μαύρος, έπειτα από μια φοβερά ζεστή μέρα. Κανένα φύσημα δεν κουνούσε τα φύλλα. Ένας ατμός ζεστός, σαν να 'βγαινε από φούρνο, ακουμπούσε τα πρόσωπα, έκανε τα στήθη να λαχανιάζουν. Ένιωθα δυσάρεστα και ήθελα να πάω στο κρεβάτι μου.

Όταν με είδε που σηκώθηκα για να φύγω, ο Ζακ Παράν με άρπαξε από το μπράτσο με μια άγρια κίνηση.

-Α, όχι! Μείνε λίγο ακομα, μου είπε. Τον κοίταξα με έκπληξη μουρμουρίζοντας:

-Αυτή η θύελλα με χτύπησε στα νεύρα.

Αναστέναξε ή, μάλλον, φώναξε:

-Μήπως εμένα; Αχ, μείνε, σε παρακαλώ. Δε θέλω να είμαι μόνος.

Είχε ύφος αλαφιασμένο.

Είπα:

-Τι έχεις; Σου 'στριψε;

Και ψέλλισε:

-Ναι, μερικές φορές, κάποιες βραδιές, όπως η αποψινή, βραδιές ηλεκτισμένες... να, φοβάμαι... φοβάμαι τον εαυτό μου... με καταλαβαίνεις; Είναι επειδή έχω μια δύναμη... Όχι... μια ικανότητα... όχι... ένα χάρισμα... Τέλος πάντων, δεν ξέρω να σου πω τι είναι, όμως έχω μέσα μου έναν μαγνητισμό τόσο τεράστιο που φοβάμαι, ναι, φοβάμαι τον εαυτό μου, όπως σου 'λεγα προηγουμένως!

Κι έκρυβε, μ' έντονες ανατριχιλες, τα χέρια του, που τρέμανε κάτω από τα ρεβέρ της ζακέτας του. Κι εγώ ένιωσα ξαφνικά να τρέμω από ένα φόβο συγκεχυμένο, δυνατό, φοβερό. Ήθελα να φύγω, να το σκάσω να μην τον ξαναδώ, να μην ξαναδώ το χαμένο βλέμμα του να πέφτει επάνω μου, μετά να φεύγει, να γυρίζει γύρω από το ταβάνι, να ψάχνει να βρει κάποια σκοτεινή γωνιά στο δωμάτιο για να καρφωθεί, σα να 'θελε να κρύψει κι αυτό το επικίνδυνο βλέμμα του. Μουρμούρισα:

-Αυτό δεν μου το 'χες πει ποτέ!

Μου απάντησε:

-Μήπως το 'χω πει ποτέ σε κανέναν; Άκουσέ με, απόψε δεν μπορώ να σωπάσω. Και προτιμώ να τα μάθεις όλα. Άλλωστε, ίσως μπορέσεις να με βοηθήσεις.

Ο μαγνητισμός! Ξέρεις τι είναι; Όχι. Κανείς δεν ξέρει. Κι όμως, τον διαπιστώνουμε. Τον αναγνωρίζουμε, οι ίδιοι οι γιατροί τον χρησιμοποιούν. Ένας από τους πιο διάσημους, ο Σαρκό, τον διδάσκει. Άρα, χωρίς αμφιβολία, υπάρχει.

Ένας άνθρωπος, ένα ον, έχει τη δυνατότητα, την τρομακτική και ακατανόητη δυνατότητα να κοιμίζει, με τη δύναμη της θέλησής του, ένα άλλο ον, και όσο κοιμάται να του κλέψει τη σκέψη του όπως θα 'κλεβε κάποιος άλλος ένα πορτοφόλι. Του κλέβει τη σκέψη του, δηλαδή την ψυχή του. Την ψυχή, αυτόν το ναό, αυτό το μυστικό του Εγώ. Την ψυχη, το βάθος του ανθρώπου που πίστευαν πως ήταν αδιαπέραστο. Την ψυχή, το άσυλο των ανομολόγητων σκέψεων, όλων όσα κρύβουμε, όλων όσους αγαπάμε. Όλων όσα θέλουμε να κρύψουμε από τους ανθρώπους. Την ανοίγει, τη βιάζει, την εκθέτει, την πετάει στο κοινό. Δεν είναι τρομερό, εγκληματικό, άτιμο;

Γιατί; Πως γίνεται αυτό; Το ξέρουμε; Μα τι ξέρουμε;

Τα πάντα είναι ένα μυστήριο. Δεν επικοινωνούμε με τα πράγματα, παρά με τις άθλιες, ατελείς, ασθενικές αισθήσεις μας, τις τόσο αδύναμες, που μόλις τα καταφέρνουν να διαπιστώσουν ό,τι μας περιτριγυρίζει. Τα πάντα είναι ένα μυστήριο. Σκέψου τη μουσική, αυτήν τη θεία τέχνη, αυτή την τέχνη που αναστατώνει την ψυχή, την παρασύρει, τη μεθάει, την ξετρελαίνει, τι είναι λοιπόν; Τίποτα.

Δε με καταλαβαίνεις; Άκου. Δύο σώματα συγκρούονται. Ο αέρας πάλλεται. Αυτοί οι παλμοί είναι λίγοι ή περισσότεροι, γρήγοροι ή όχι, δυνατοί ή αδύναμοι, ανάλογα με τη φύση του χτυπήματος. Έχουμε, λοιπόν, μέσα στ' αφτί μια μικρή μεμβράνη, που δέχεται τις δονήσεις του αέρα και τις μεταδίδει στον εγκέφαλο, με τη μορφή του ήχου. Φαντάσου ένα ποτήρι νερό ν' αλλάζει στο στόμα και να γίνεται κρασί. Το τύμπανο εκτελεί αυτή την απίστευτη μεταμόρφωση, αυτό το εκπληκτικό θαύμα και αλλάζει την κίνηση σε ήχο. Ορίστε.

Η μουσική, αυτή η σύνθετη και μυστηριώδης τέχνη, που έχει ακρίβεια όπως η άλγεβρα, που είναι αόριστη σαν τ' όνειρο, αυτή η τέχνη που έχει γίνει από μαθηματικά κι από αύρα, δεν προέρχεται, λοιπόν, παρά από την περίεργη ιδιότητα μαις μικρής μεμβράνης. Αν δεν υπήρχε αυτή η μεμβράνη, ούτε κι ο ήχος θα υπήρχε, αφού ο ίδιος δεν είναι παρά ένας παλμός. Χωρίς τ' αφτί, θα μαντεύαμε τη μουσική; Όχι. Ε, λοιπόν! Μας περιτριγυρίζουν πράγματα, που δε θα τα υποπτευθούμε ποτέ, γιατί μας λείπουν τα όργανα που θα μας τ' αποκάλυπταν.

Ο μαγνητισμός είναι ίσως μέσα σ' αυτά. Δεν μπορούμε παρά να διαισθανθούμε αυτήν τη δύναμη, μόνο να πασχίζουμε τρέμοντας αυτό το γειτόνεμα των πνευμάτων, μόνο να μισοβλέπουμε αυτό το καινούργιο μυστικό της φύσης γιατί δεν έχουμε καθόλου το όργανο που θα μας τ' αποκαλύψει.

Όσο για μένα... Όσο για μένα, είμαι προικισμένος με μια φρικτή δύναμη. Λες και μέσα μου είναι κλεισμένος κάποιος άλλος που θέλει συνέχεια να ξεφύγει, να δράσει, παρά τη θέλησή μου, που κινείται, που τρώει, μ' εξαντλεί. Ποιος είναι; Δεν ξέρω, όμως στο φτωχό μου κορμί είμαστε δύο και συχνά, όπως απόψε, ο άλλος είναι ο πιο δυνατός.

Φτάνει να κοιτάξω τους ανθρώπους για να τους ζαλίσω, λες και τους πότισα όπιο. Φτάνει ν' απλώσω τα χέρια μου και κάνω πράγματα... πράγματα... τρομερά. Αν ήξερες... Ναι. Αν ήξερες... Η δύναμή μου δεν επιδρά μόνο πάνω στους ανθρώπους, αλλά και πάνω στα ζώα κι ακόμα... πάνω στ' αντικείμενα.

Αυτό με βασανίζει και με τρομοκρατεί πολλές φορές.

Μου 'ρθε η επιθυμία να βγάλω τα μάτια μου και να κόψω τις φλέβες μου.

Όμως θα... θέλω να τα ξέρεις όλα. Κοίταξε. Θα στο δείξω... όχι πάνω σε ανθρώπους, αυτό το κάνουν παντού, αλλά πάνω... πάνω... σε ζώα.

Φώναξε τη Μίρζα.

Περπατούσε με μεγάλα βήματα, σαν να 'χε παραισθήσεις κι έβγαλε τα χέρια του, που τα 'χε κρυμμένα στο στήθος του. Μου φάνηκαν τρομακτικά, σαν να 'χε ξεγυμνώσει δύο σπαθιά.

Και τον υπάκουσα μηχανικά, υποταγμένος, τρέμοντας από φρίκη, ενώ με κατέτρωγε ένα είδος σφοδρής επιθυμίας να δω. Άνοιξα την πόρτα και σφύριξα στη σκύλα μου, που πλάγιαζε στο διάδρομο. Άκουσα αμέσως το γρήγορο θόρυβο των νυχιών της στα σκαλοπάτια και εμφανίστηκε χαρούμενη, κουνώντας την ουρά της.

Μετά της έκανα νόημα να πλαγιάσει σε μια πολυθρόνα. Πήδηξε επάνω και ο Ζακ άρχισε να τη χαϊδεύει, κοιτάζοντάς την.

Στην αρχή, φάνηκε ανήσυχη. Ανατρίχιαζε, στριφογύριζε το κεφάλι, για ν' αποφύγει το σταθερό βλέμμα του ανθρώπου, έδειχνε ταραγμένη από ένα φόβο που όλο μεγάλωνε. Ξαφνικά, άρχισε να τρέμει, όπως τρέμουν τα σκυλιά. Όλο το κορμί της παλλόταν, ταραζόταν από ανατριχίλες και ήθελε να φύγει. Όμως, εκείνος ακούμπησε το χέρι του πάνω στο κεφάλι του ζώου, που άφησε, σε αυτό το άγγιγμα, ένα απ' αυτά τα μακρόσυρτα ουρλιαχτά που ακούμε τη νύχτα, στην εξοχή.

Ένιωθα κι εγώ ο ίδιος μουδιασμένος, ζαλισμένος, όπως όταν ανεβαίνει κανείς σε βάρκα. Έβλεπα τα έπιπλα να γέρνουν, τους τοίχους να κουνιούνται. Μουρμούρισα: «Φτάνει, Ζακ, αρκετά». Αλλά δε μ' άκουγε πια, κοίταζε τη Μίρζα συνέχεια, μ' ένα ύφος τρομακτικό. Εκείνη τώρα έκλεινε τα μάτια κι άφηνε το κεφάλι της να πέσει όπως κάνουμε όταν κοιμόμαστε. Αυτός γύρισε προς το μέρος μου.

«Έγινε», είπε, «κοίταξε τώρα».

Και πετώντας ένα μαντήλι παό την άλλη μεριά του διαμερίσματος, φώναξε: «Φερ' το!»

Τότε το ζώο σηκώθηκε παραπατώντας, σκοντάφτοντας σαν να ήταν τυφλό, κουνώντας τα πόδια του, όπως οι παράλυτοι κουνάνε τα δικά τους και πήγε κοντά στο ρούχο που σχημάτιζε μια άσπρη κηλίδα στον τοίχο. Προσπάθησε πολλές φορές να το πιάσει με τη μουσούδα του, όμως δάγκωνε παραδίπλα, σαν να μην το είχε δει. Τέλος, το άρπαξε κι επέστρεψε παραδέρνοντας σαν υπνοβάτης.

Ήταν φοβερό να το βλέπεις. Εκείνος διέταξε: «Πλάγιασε». Κι εκείνη πλάγιασε. Τότε, αγγίζοντας της το μέτωπο, είπε: «Ένας λαγός, άρπα τον, άρπα τον». Και το ζώο, πεσμένο στο πλευρό, προσπάθησε να τρέξει, άρχισε να κουνιέται όπως κάνουν οι σκύλοι που ονειρεύονται κι έβγαλε, χωρίς ν' ανοίξει το στόμα του, περίεργα μικρά γαυγίσματα, γαυγίσματα εγγαστρίμυθου.

Ο Ζακ έμοιαζε σαν τρελός. Ο ιδρώτας έτρεχε από το μέτωπό του. Φώναξε: «Δάγκωσέ τον, δάγκωσε τον αφέντη σου». Η σκύλα τινάχτηκε από δυο τρεις φοβερούς σπασμούς. Θα 'παιρνες όρκο πως αντιστεκόταν, πως πάλευε. Επανέλαβε: «Δάγκωσέ τον». Τότε, η σκύλα μου σηκώθηκε και ήρθε προς το μέρος μου κι εγώ οπισθοχώρησα προς τον τοίχο, τρέμοντας από το φόβο μου, με σηκωμένο το πόδι, έτοιμος να τη χτυπήσω, να τη διώξω.

Όμως, ο Ζακ διέταξε: «Εδώ, αμέσως». Εκείνη γύρισε προς το μέρος του. Τότε με τα δύο μεγάλα του χέρια άρχισε να της τρίβει το κεφάλι σαν να την έλυνε από αόρατα δεσμά.

Η Μίρζα ξανάνοιξε τα μάτια της. «Τελείωσε», της είπε.

Δεν τολμούσα να την αγγίξω κι έσπρωξα την πόρτα για να φύγει. Έφυγε αργά, τρέμοντας, κατάκοπη κι άκουσα πάλι τα νύχια της να χτυπούν τα σκαλιά.

Ο Ζακ ήρθε προς το μέρος μου. «Δεν τέλειωσα. Αυτό που με τρομάζει περισσότερο είναι... πρόσεξε... Τα πράγματα με υπακούουν».

Πάνω στο τραπέζι μου υπήρχε ένα εγχειρίδιο που το χρησιμοποιούσα για να κόβω τα φύλλα των βιβλίων. Άπλωσε το χέρι του σ' αυτό. Το μαχαίρι έμοιαζε σαν να σέρνεται, πλησίαζε αργά. Και ξαφνικά είδα, ναι, είδα το μαχαίρι το ίδιο, να ανατινάζεται, μετά κουνήθηκε, μετά γλύστρισε αργά, μόνο του, πάνω στο ξύλο, προς το ακίνητο χέρι που το περίμενε, ήρθε και στάθηκε ανάμεσα στα δάχτυλά του.

Άρχισα να φωνάζω από την τρομάρα μου. Νόμιζα πως τρελάθηκα εγώ ο ίδιος, όμως ο οξύς ήχος της φωνής μου με ηρέμησε ξαφνικά.

Ο Ζακ ξανάπε:

-Όλα τα αντικείμενα έρχονται έτσι προς το μέρος μου. Γι' αυτό κρύβω τα χέρια μου. Τι είν' αυτό; Μαγνητισμός, ηλεκτρισμός, μαγνήτης; Δεν ξέρω, όμως είναι φοβερό.

Και καταλαβαίνεις γιατί είναι φοβερό; Όταν είμαι μόνος, μόλις μείνω μόνος, δεν μπορώ ν' αντισταθώ στον πειρασμό να μην τραβήξω προς το μέρος μου ό,τι είναι γύρω μου.

Και περνώ μέρες ολόκληρες, αλλάζοντας θέσεις στ' αντικείμενα και δεν κουράζομαι ποτέ να δοκιμάζω αυτή την αποτρόπαια δύναμη, λες και θέλω να δω αν μ' εγκατέλειψε.

Είχε χώσει τα μεγάλα του χέρια, μες τις τσέπες του και κοίταζε μες τη νύχτα. Ένας μικρός θόρυβος, μια ελαφριά δόνηση έμοιαζε να διαπερνά τα δέντρα.

Είχε αρχίσει να πέφτει βροχή.

Μουρμούρισα: «Είναι τρομακτικο!»

Επανέλαβε: «Είναι φρικτό».

Μια βοή πέρασε τα φυλλώματα, σαν ανεμοστρόβιλος. Ήταν η μπόρα, μια πυκνή βροχή, καταρρακτώδης.

Ο Ζακ έπαιρνε βαθιές ανάσες που ανασήκωναν το στήθος του.

-Άσε με, είπε. Η βροχή θα με ηρεμήσει. Τώρα θέλω να μείνω μόνος.

ΓΚΙ ΝΤΕ ΜΟΠΑΣΑΝ (Guy de Maupassant)

ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΕΛΠΙΔΑ ΜΠΡΑΟΥΔΑΚΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 1980

Ευγένεια - Κώστας Γ. Καρυωτάκης

Κάνε τον πόνο σου άρπα.
Και γίνε σαν αηδόνι,
και γίνε σα λουλούδι.
Πικροί όταν έλθουν χρόνοι,
κάνε τον πόνο σου άρπα
και πε τονε τραγούδι.

Μη δέσεις την πληγή σου
παρά με ροδοκλώνια.
Λάγνα σου δίνω μύρα
- για μπάλσαμο - και αφιόνια.
Μη δέσεις την πληγή  σου,
και το αίμα σου, πορφύρα.

Λέγε στους θεούς «να σβήσω!»
μα κράτα το ποτήρι.
Κλότσα τις μέρες σου όντας 
θα σου 'ναι πανηγύρι.
Λέγε στους θεούς «να σβήσω!»
μα λέγε το γελώντας.

Κάνε τον πόνο σου άρπα.
Και δρόσισε τα χείλη
στα χείλη της πληγής σου.
Ένα πρωί, ένα δείλι,
κάνε τον πόνο σου άρπα
και γέλασε και σβήσου.

ΚΩΣΤΑΣ Γ. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ
ΝΗΠΕΝΘΗ (1921)

Ο πίλος – Παύλος Σπ. Κυράγγελος

Ανέφερα ήδη ότι Γέφυρα είναι και συνώνυμο της πόλεως Τανάγρα στη Βοιωτία, γνωστής απ' τις Ταναγραίες κόρες, που φορούσαν πίλον. Η λέξη «πίλος» σημαίνει:

α. το πίλημα, δηλαδή συμπιεσμένο μαλλί (πρβλ. συμπίλιμα). Ο ελληνικής καταγωγής βραχύς επενδύτης, ονομαζόμενος πάλλιον ( στα L. Pallium, πρβλ. παλτόν), αφού οικειοποιήθηκε απ' τον επίσκοπο Ρώμης ή Πάπα (το γνωστό μας ήδη Ποντίφηκα), στέλλεται απ' αυτόν ως αναγνώριση στους καθολικούς επισκόπους και δηλώνει την εξουσία του Ιησού, όταν φέρεται (φοριέται) απ' τον Ποντίφηκα πάνω στους ώμους του. Θα δούμε, κατά την εξέλιξη της έρευνας πάνω στο θέμα, τη σχέση του παλλίου προς το «Διός κώδιον» κατά τις εορτές της Παλλάδος, αφού προηγουμένως τονισθή (υπογραμμισθή) ότι το pallium κατασκευάζεται απ' το έριον (μαλλί) των προβάτων της μονής καλογραιών της Αγίας Αγνής. Η λατινική (= δωρική, κατ' εμέ) λέξη agna σημαίνει την προβατίνα, είναι θηλυκός τύπος της λ. agnus = αμνός ή κριός, οπόθεν και η λατινική λέξη ignis = πυρ γενικώς (και φωτιά ειδικώτερον), απ' τη σανσκριτική (= δωρική, κατ' εμέ) λέξη agnir = πυρ (δηλ. φωτιά που καίει), το στοιχείο του ζωδίου του Κριού ή Αρνειού (δηλαδή του Αμνού). Είναι πλέον εμφανές περί ποίου Θεού ομιλεί ο Παύλος επί του Αρείου Πάγου προς τους Αθηναίους, εφ' όσον το κείμενο στο εδάφιο Πράξ. ΙΖ', 23 πρέπει να αναγνωσθή, κατ' εμέ, ουχί «αγνώστω θεώ», αλλά «αγνώς τω θεώ», δηλαδή τω θεώ Αγνώς ή Agni ή Κριώ ή Κάρνω (πρβλ. Κάρνειον Απόλλωνα) ή τω Αρνίω τω Εσφαγμένω της Αποκαλύψεως (Αποκ. Ε', 12), «τω λούσαντι ημάς από των αμαρτιών ημών εν τω αίματι Αυτού» (Αποκ. Α', 5).

β. τον μύκητα πολύπορον τον πυροφόρον, κοινώς ύσκα ή ίσκα, εξ ου (κατά μίαν άποψιν) και το όνομα του Ισκαριώτου (πρβλ. και το όνομα Καραϊσκάκης απ' τον Καρα-ίσκο και βλ. περαιτέρω συσχέτιση του προδότη με τον πίλον στο Κεφάλαιο 7: Ο Ιούδας Ισκαριώτης).

γ. το ακόντιον αφ' ενός, τον ύπερον αφ' ετέρου, κατά την εναλλαγήν του Παλαιοελληνικού τύπου «πίλος» στον λατινικό (δηλαδή δωρικό) τύπο pillum. Κατά συνέπειαν αυτής της εναλλαγής το όνομα pilatus μεταφράζεται: ακοντιοφόρος.

Γνωρίζοντας πως ο Πιλάτος προερχόταν απ' τους απελεύθερους, είναι λογικό να υποθέσουμε πως το όνομα Pileatus, απ' τη λατινική λέξη pileus = πίλος, σύμβολο της απελευθερώσεως, το οποίον έφερον (φορούσαν) οι απελεύθεροι(1).

Είναι λοιπόν περίεργο ότι μετά την Απελευθέρωση (μετά το 1821) ο Πουλόπουλος, κατ' άλλους Πιλόπουλος, ίδρυσε στην περιοχή του Θησείου (εκεί, που είναι σήμερα η Γέφυρα του Πουλόπουλου) το γνωστό πιλοποιείον, με σήμα τον λαγό. Εξωτερικώς ο λαγός δηλοί (σημαίνει) δέρμα κατασκευής πίλου, μεσωτερικώς δηλοί τον δι' άλματος εκφεύγοντα της αιχμαλωσίας, δηλαδή αυτόν που έγινε απελεύθερος και γι' αυτό φοράει πίλον, εσωτερικώς δε δηλοί (ως σύμβολον και βρετανικής θεότητος) τον τίτλο Λαγός των Πτολεμαίων βασιλέων της Αιγύπτου, εφ' όσον και Λάγεσις (κατά τον Ησύχιον) = Θεός (στους Σικελούς) και οι Λαγίδαι ή Πτολεμαίοι, ως βασιλείς της Αιγύπτου,είναι Φαραώ (δηλαδή θεοί, τυπικώς βλ. και πλάκα της Ροζέττας)(2). Επιπλέον η Χ(ου)μουν ή Πόλη των Οκτώ, η Μητέρα της αιγυπτιακής θεολογίας, η γνωστή μας Ερμούπολις, φέρει επίσης τον τίτλο «Πόλις του θεού Λαγού».

Υπάρχει δηλαδή στην εγκατάσταση του πιλοποιείου μια εσκεμμένη (απ' τον Πουλόπουλο) ή εσκαμμένη (απ' τη Μοίρα) δήλωση ή σήμανση της επανεγκαταστάσεως των Γεφυραίων ιερέων ή Ιερατείου της Δωδώνης (βλ. σημερινή Επισκοπή και Επίσκοπο Ιωαννίνων) στον Αττικό χώρο, μετά την εκδίωξη του τουρκικού ζυγού και τον αποτυχημένο παρεμβατισμό (παρά τη στήριξη του Πατροκοσμά του Αιτωλού) του Πασά των Ιωαννίνων (Αλή).

Η όλη κατάσταση των εγκαταστάσεων του πιλοποιείου αυτού μέσα απ' τη διαμόρφωση του νεοπαγούς κατεστημένου του μετατουρκικού καθεστώτος αποτελεί πανηγυρική απόδειξη του 1ου Φωτοδυναμικού ή Λογοδυναμικού Αξιώματος του 2ου Νόμου της Θεωρίας μου περί Παλαιοελληνικής Γλώσσης, σύμφωνα με το οποίο: «Καθένας είναι υποχρεωμένος (εξαναγκασμένος), απ' την ελληνοπαγή καμπυλότητα του χωροχρόνου να εφεύρη, δημιουργήση ή κατασκευάση αυτό, που δηλώνει το όνομά του στην Ελληνική Γλώσσα» (π.χ. ο Bell εφεύρε το bell = πέλλαν, δηλαδή κώδωνα ή τηλεφωνική συσκευή).

1.Η φράση «ιουδαϊκός πίλος» αναφέρεται στην υποχρέωση, που είχαν οι Εβραίοι στο Μεσαίωνα να φέρουν ειδικό κάλυμμα στην κεφαλή τους.

2.Ο πατέρας του Πτολεμαίου Α' του Σωτήρος, ο Λάγος (περισπωμένη, άρα συναιρούμενη λέξη) προέρχεται, προφανώς, απ' τη λέξη λάαγος (=άγός, δηλαδή αρχηγός, του λαού) και η παμπάλαια ονομασία Λαγία της νήσου Δήλου οδηγεί πιθανόν στη σουμεριακή πόλη Λαγάς (ύψιστη διαπιστωμένη ακμή της στα 2.500 π.Χ. περίπου).

Η ποικιλία «μινώα» της κρητικής αμπέλου σε συσχέτιση με την ποικιλία «λαγόρθι» και την λατινική ποικιλία lageos, μπορεί να συσχετισθή με τη λατινική λέξη vitis, που σημαίνει την άμπελον (κληματαριά) και τη βίτσα της αμπέλου, αλλά και τη ράβδο και την εξουσία του Εκατόνταρχου.

ΠΑΥΛΟΣ ΣΠ. ΚΥΡΑΓΓΕΛΟΣ

Ο ΙΗΣΟΥΣ ΗΤΑΝ ΕΔΩ

ΑΘΗΝΑ 2000