Η διαίρεση των τάξεων κατά τους Κινέζους (Κογκ - Τσε ή Κομφούκιος) – FABRE D' OLIVET

Ο Κινεζικός λαός, από αμνημονεύτων χρόνων, έχει διαιρεθή εις τέσσαρας μεγάλας κλάσεις, εν σχέσει με την θέσιν την οποίαν οι άνθρωποι κατέχουν εν τη κοινωνία, αναλόγως με το λειτούργημα το οποίον εκτελούν, ακριβώς σχεδόν όπως εις τας Ινδίας. Η διαίρεσις όμως αύτη, η οποία με την πάροδον του χρόνου κατέστη περισσότερον πολιτική, εθεωρήθη διαφοροτρόπως υπό των φιλοσόφων. Ο άνθρωπος κατ' αυτούς, αποτελεί μίαν των τριών παραγωγικών Δυνάμεων αι οποίαι συνιστούν την ενδιάμεσον Τριάδα του Σύμπαντος διότι θεωρούν το Σύμπαν ήτοι το Παν, ως έκφρασιν μιας τριπλής Τριάδος, περιβαλλομένης, και κυριαρχουμένης υπό της πρωταρχικής Μονάδος: τούτο αποτελεί δι' αυτούς μίαν δεκάδα, αντί της τετράδος. Η τρίτη αύτη δύναμις, καλουμένη Τζιν ή Γιεν (JIN) δηλαδή ανθρώπινον γένος, υποδιαιρείται εις τρεις κυρίας κλάσεις αι οποίαι, μέσω των ενδιαμέσων κλάσεων τας οποίας ο Κογκ-Τσε δέχεται, παράγουν τας πέντε τάξεις, περί ων ο σοφός αυτός ποιείται μνείαν.

«Η πρώτη τάξις, λέγιε, η πλέον πολυάριθμος, η πληθύς αυτή των ανθρώπων οι οποίοι ενεργούν υπό την επίδρασιν ενός μιμητικού ΕΝΣΤΙΚΤΟΥ και εκτελούν σήμερον ό,τι έπραξαν χθες, δια να επαναλάβουν άριον ό,τι έπραξαν σήμερον και οι οποίοι μακράν από του να δύνανται να διακρίνουν εις το απώτερον μέλλον τα σταθερά και αληθή προσόντα, τα ανωτέρας τάξεως συμφέροντα, επιδίδονται εις την απόκτησιν ενός μικρού και χαμηλού συμφέροντος και επιδεικνύουν αρκετήν επιδεξιότητα εις το να το αποκτήσουν. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν αντίληψιν (ENTENDEMENT) όπως όλοι οι άνθρωποι, αλλ' η αντίληψις αύτη δεν προχωρεί πέραν των αισθήσεων. Ούτε ακούουν, ούτε βλέπουν ποτέ τίποτε πέραν εκείνου που τους πληροφορούν τα ώτα και οι οφθαλμοί του σώματός των. Αυτό είναι το πλήθος.

»Η δευτέρα τάξις αποτελείται, κατά τον ίδιον σοφόν, από ανθρώπους μορφωμένους εις τας επιστήμας και τα γράμματα και τας ελευθερίους τέχνας. Οι άνθρωποι ούτοι καθορίζουν ένα σκοπόν και γνωρίζουν τα διάφορα μέσα τα οποία πρέπει να χρησιμοποιήσουν δια να φθάσουν εις το τέρμα. Δεν έχουν εισαχθή εις την ουσίαν των όντων, αλλά την γνωρίζουν επαρκώς δια να δύνανται ελευθέρως να ομιλούν περί αυτών και να δίδουν μαθήματα εις τους άλλους. Είτε ομιλούν, είτε δρουν δύνανται να παρέξουν λογικά επιχειρήματα περί των λεγομένων καιτων πραττομένων, να συγκρίνουν τα αντικείμενα προς άλληλα και να συναγάγουν συμπεράσματα περί του χρησίμου ή του επιβλαβούς αυτών: είναι οι καλλιτέχναι, οι εγγράμματοι, όλοι όσοι ασχολούνται με ζητήματα εις τα οποία παρεμβαίνει ο συλλογισμός και η λογική. Η τάξις αύτη δύναται να επιδράση επί των ηθών και ακόμη επί της διακυβερνήσεως του Κράτους.

»Η τρίτη ταξις, συνεχίζει ο Κογκ – Τσε, περιλαμβάνει εκείνους οι οποίοι εις τας πράξεις των, εις τους λόγους των και εν γένει εις όλην των την συμπεριφοράν, ουδέποτε αποκλείνουν από ό,τι προδιαγράφεται υπό του ΟΡΘΟΥ ΛΟΓΟΥ (DROITE RAISON). Κάμνουν το καλόν χωρίς ν' αποβλέπουν εις τίποτε, απλώς και μόνον διότι το κρίνουν ως καλόν. Ο χαρακτήρ και η στάσις των ουδέποτε μεταβάλλονται και εμφανίζονται πάντοτε οι αυτοί τόσον απέναντι της αντιξοότητος, όσον και της τύχης. Οι άνθρωποι αυτοί ομιλούν μόνον όταν πρέπει να ομιλήσουν και σιωπούν όταν πρέπει να σιγήσουν. Δεν αρκούν εις το να αντλούν τας γνώσεις των από τας συνήθεις πηγάς, αλλ' ανατρέχουν εις τας πρωταρχικάς πηγάς. Αυτοί είναι οι Φιλόσοφοι.

»Εκείνοι περαιτέρω, οι οποίοι δεν απομακρύνονται από του σταθερού και αμεταβλήτου κανόνος τον οποίον εχάραξαν εις τον βίον των, οι οποίοι εκπληρούν με απόλυτον ακρίβειαν και σταθερότητα, και αυτάς τας υστάτας υποχρεώσεις των, που καταπολεμούν τα πάθη των, ελέγχουν συνεχώς τους εαυτούς των και εμποδίζουν τα ελαττώματά των να αναπτυχθούν. Εκείνοι τέλος, οι οποίοι ουδένα λόγον προφέρουν που να μην είναι μεμετρημένος και να μη αποτελή διδαχήν και οι οποίοι δεν διστάζουν ούτε να εργασθούν, ούτε να κοπιάσουν δια την ανάπτυξιν της αρετής εις τους εαυτούς των και επί των άλλων, αυτοί αποτελούν την τετάρτην τάξιν, που είναι εκείνη των εναρέτων ανθρώπων.

»Η πέμπτη τέλος τάξις, προσθέτει ο Κογκ – Τσε, η ανωτέρα και υπεροχωτέρα πασών, περιλαμβάνει τους ασυνήθεις ανθρώπους οι οποίοι συνδυάζουν εις το άτομόν των τα προτερήματα της καρδίας και του πνεύματος, τελειοποιούντες δι' επιτυχούς εθισμού την ροπήν εις το να εκπληρούν εκουσίως και με χαράν εκείνο που η Φύσις και η ηθική επιβάλλουν εκ συμφώνου επί των λογικών και κοινωνικώς ζώντων όντων. Αδέκαστοι επί του τρόπου τούτου ζωής, κατ' απομίμησιν του ηλίου και της σελήνης, του ουρανού και της γης, ουδέποτε διακόπτουν την ευεργετικήν των επίδρασιν. Δρουν βάσει της νοήσεως και όπως τα πνεύματα βλέπουν χωρίς να τους βλέπουν. Η τάξις αύτη, λίαν ολιγάριθμος, δύναται ν' αποκληθή η τάξις των Τελείων και των Αγίων» (Βίος του Κομφούκιου, σ. 237. κ. εφ.).

Αντέγραψα επί λέξει ό,τι ανωτέρω παρέθεσα. Εάν ο αναγνώστης απέδωσε την αρμόζουσαν προσοχήν εις το χωρίον τούτο, θα ανεγνώρισε την Πυθαγόρειον διδασκαλίαν όπως την εξέθεσα και θα ανεγνώρισε την σημαντικήν διάκρισιν μεταξύ ενστίκτου, λογικής και νοήσεως. Θα διεπίστωσεν ακόμη ότι το δόγμα των μυστηρίων επί της ψυχικής ανομοιότητος των ανθρώπων και ευκόλως θα ανεγνώρισεν ότι εις τον ορθόν λόγον που αποτελεί την τρίτην τάξιν κατά τον Κινέζον Θεόσοφον, τον καθαρόν λόγον όστις οδήγησε τον Γερμανόν φιλόσοφον εις την ίδρυσιν του κριτικισμού. Ο ορθός αυτός λόγος, έστω και αν πλησιάζη πολύ τας ανθρωπίνους αρετάς, απέχει ακόμη πολύ από την Σοφίαν ήτις μόνη οδηγεί προς την Αλήθειαν. Θα ήτο εν τούτοις και τούτο δυνατόν, διότι τίποτε δεν ανθίσταται εις την ανθρωπίνην θέλησιν, όπως εκτενώς και επιμόνως εξέθεσα τούτο εις την 12ην εξέτασιν. Θα έπρεπε όμως προς τούτο να αποκτηθούν αι θείαι αρεταί, καθ' ον δε τρόπον ανυψώθημεν εκ του ενστίκτου εις την αντίληψιν (ENTENDEMENT) δια της καθάρσεως, αντιστοίχως να διέλθωμεν εκ της αντιλήψεως εις την νόησιν διατης τελειώσεως. Ο Λύσις παρέχει τα προς τούτο μέσα: τούτο τελείται δια της αυτογνωσίας ήτις υπόσχεται να οδηγήση τον άνθρωπον εις τον ποθητόν σκοπόν. Βεβαιώνει τούτο χρσιμοποιών αυτό τούτο το όνομα του Πυθαγόρου.

FABRE D' OLIVET

ΕΞΕΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΧΡΥΣΩΝ ΕΠΩΝ ΤΩΝ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΩΝ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΟΣ 068

ΠΕΤΡΟΣ ΓΡΑΒΙΓΓΕΡ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΜΕΛΗ 2005

ΕΛΑΤΕ ΝΑ ΠΑΙΞΟΥΜΕ – ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

Στην Όλγα Ντέλλα και την παρέα της

«Του παπά μας το παιδί

έπεσ' από το σκαμνί

κι έσπασε το πόδι του

και το καλαπόδι του

κι ώσπου να 'ρθει η μάνα του

και η αδερφή του

πρόφτασε ο Άγγελος

και πήρε την ψυχή του».

                    Δημοτικό Λάχνισμα(1)

Ελάτε να παίξουμε. Πάρτε το κουβαδάκι σας και το φτυαράκι σας κι ελάτε να χτίσουμε πύργους στην άμμο. Ελάτε να χτίσουμε πύργους που (ω, τι χαρά!) το κύμα θα γκρεμίσει κι ο άνεμος.

Ελάτε να παίξουμε. Πάρτε το κουβαδάκι σας και το φτυαράκι σας κι ελάτε να σκάψουμε τάφους στην άμμο. Ελάτε να σκάψουμε τάφους (ω, τι χαρά!) για πάντα θα γιάνουν μπαμπά και μαμά.

Ελάτε να παίξουμε τους ορφανούς κι ανέστιους πρίγκιπες.

Ελάτε να παίξουμε. Τις πιο απόκρυφες γωνιές σκεφτείτε κι ελάτε να παίξουμε κρυφτό. Ελάτε να παίξουμε κρυφτό και στην πιο σίγουρη κρυψώνα να χωθούμε, βαθιά μέσα στο χώμα. Κι εκείνος που θα τα φυλά, να ψάχνει και να ψάχνει και να μη μας βρίσκει, και να λυσσάει και να κλαίει απ' το κακό του. Και να γελάμε εμείς που του ξεφύγαμε (ω, τι χαρά!), χωμένοι εκεί βαθιά, στα σκοτεινά.

Ελάτε να παίξουμε. Φέρτε ένα σκαμνί κι έναν Μανόλη, κι ελάτε να παίξουμε το γύρω-γύρω όλοι στη μέση ο Μανόλης. Όλοι θα κάθονται στη γη και μόνο ο Μανόλης στο σκαμνί. Μονάχος ο Μανόλης στο σκαμνί και όλοι οι άλλοι γύρω-γύρω, ένας κύκλος που (ω, τι χαρά!) αδιάκοπα θα κλείνει γύρω απ' τον Μανόλη.

Ελάτε να παίξουμε. Φέρτε ένα σκαλιστήρι κι ένα ποτιστήρι κι ελάτε να παίξουμε τους κηπουρούς.

Ελάτε να παίξουμε. Ένα ξερό κλαρί στο χώμα θα φυτέψουμε κι αδιάκοπα θα το ποτίζουμε (ω, τι χαρά!) για να βλαστήσει.

Ποτέ δεν θα βλαστήσει το ξερό κλαρί. Ελάτε να παίξουμε τους κακούς κηπουρούς.

Ελάτε να παίξουμε. Ελάτε ν' ανεβούμε στην ταράτσα, κι όπως θα πλαταγίζει ο άνεμος τα πάλλευκα σεντόνια στην απλώστρα, να παίξουμε τους τολμηρούς θαλασσοπόρους, ψάχνοντας με το χέρι αντήλιο, στον ορίζοντα, τη μακρινή Θαλουρανήλ.

Ελάτε να παίξουμε τους τολμηρούς θαλασσοπόρους, κι όταν μαζέψει τα σεντόνια η νοικοκυρά (ω, τι χαρά!), θα παίξουμε τους θαλασσοδαρμένους ναυαγούς.

Ελάτε να παίξουμε. Ελάτε την τυφλόμυγα να παίξουμε. Αρκετά είδαν τα μάτια μας, αρκετά βαρύνθηκε η ψυχή μας. Ελάτε την τυφλόμυγα να παίξουμε, να εμπιστευτούμε μόνο την αφή μας. Οι φίλοι θα δροσίζουνε τις ρώγες των δαχτύλων μας και θα τις καίνε οι εχθροί μας. Τίποτε άλλο. Τόσο απλά.

Κι αφού έτσι κι αλλιώς, προορισμός μας είναι ο γκρεμός, καλύτερα να πέσουμε σ' αυτόν με σφαλισμένα μάτια.

Ελάτε να παίξουμε. Πάρτε τα ξύλινα σπαθιά σας κι ελάτε να παίξουμε τους υπερασπιστές του βασιλείου. Αμέτρητοι θα είναι οι εχθροί κι εμείς μονάχα τέσσερις ιππότες δίχως άλογα, τέσσερις θλιβεροί βαλέδες.

Ελάτε να παίξουμε, ηρωικώς μαχόμενοι να πέσουμε μπροστά στις πύλες ενός πύργου χάρτινου.

Ελάτε να παίξουμε. Ελάτε τα αγάλματα να παίξουμε. Κρατήστε την ανάσα σας, τα μέλη σας παγώστε, το βλέμμα σας στο τίποτε καρφώστε. Κερδίζει μόνον όποιος σταματά ακόμη και τον ρου του αίματος, αυτός που μένει ακίνητος για πάντα.

Όσοι από το παιχνίδι τούτο βγαίνουν, μπαίνουνε σ' ένα άλλο που ονομάζεται κατάθεση στεφάνων ή μνημόσυνο.

Ελάτε να παίξουμε. Ελάτε τον λαγό να παίξουμε και τα λαγωνικά.

Πρώτος κινάει ο λαγός και, με μια κιμωλία, ίχνη αφήνει πίσω του, βέλη ανεπαίσθητα, πάνω σε πέτρες, δέντρα, πεζοδρόμια, ίχνη που πρέπει τα λαγωνικά ν' ακολουθήσουν.

Αν είναι ο λαγός καλός, αν είναι αρκούντως πονηρός και κάνει σάλτους και πισωγυρίσματα, αδιάκοπα ξεφεύγει.

Η μέρα φεύγει, το σκοτάδι αφανίζει λαγό και ίχνη και λαγωνικά. Μανάδες βγαίνουνε στις πόρτες και καλούν, επί ματαίω, τα παιδιά. Κρυώνει πάνω στο τραπέζι το φαΐ τους, επ' άπειρο κρυώνει.

Αν είναι ο λαγός καλός, αν είναι αρκούντως πονηρός, σε τούτο το παιχνίδι, κερδίζει μόνο η νύχτα.

Ελάτε να παίξουμε. Ελάτε τον κόρακα να παίξουμε.

Ένας ο πιο κακός, θα είναι ο κόρακας. Οι άλλοι θα 'ναι τα παιδιά κι η μάνα τους.

«Κρα! Κρα!» φωνάζει ο κόρακας. «Είμ' όμορφος; Είμ' όμορφος;»

«Σαν το κατράμι, σαν την πίσσα» λέει η μάνα.

Ορμάει τότε ο κόρακας κι αρπάζει ένα παιδί.

Έτσι τραβάει το παιχνίδι ως το τέλος, ώσπου να μείνουν μόνο ο κόρακας κι η μάνα ζωντανοί.

Αν είναι η μάνα δυνατή, τρώει τον κόρακα. Αλλά προς τι; Κανένα δεν της έχει μείνει πια παιδί.

Αν είναι δυνατότερος ο κόρακας, τρώει και τη μάνα. Κι είναι καλύτερα έτσι.

Ελάτε να παίξουμε. Ελάτε τη μικρή να παίξουμε Ελένη, αυτή, την παραπονεμένη, που δεν την παίζουν πια οι φιλενάδες της, αυτήν που κλαίει, απαρηγόρητη, και με κλειστά τα μάτια κοιτά τον ήλιο, με κλειστά τα μάτια τον κοιτά και αποχαιρετά.

Ανεβαίνω στη συκιά και πατώ στην καρυδιά και φωνάζω «Κούι, κούι!» και κανένας δεν μ' ακούει.

Τόση ερημιά, τόση ερημιά που δεν υπάρχει καν συκιά κι ούτε, βεβαίως, καρυδιά.

Δεν ανεβαίνω πουθενά, δεν ανεβαίνω στη συκιά κι ούτε πατώ στην καρυδιά, φωνάζω όμως «Κούι, κούι!» κι ας είναι μόνο το κενό που ακούει.

_____________________

(1)Όταν πρωτοδιάβασα αυτό το δημοτικό λάχνισμα, έμεινα κυριολεκτικά άναυδος. Χρησιμοποιούσαμε κι εμείς, στη λαϊκή γειτονιά όπου μεγάλωσα, λαχνίσματα που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες των ομαδικών παιχνιδιών μας, αλλά δεν ήσαν παρά μικρά, έμμετρα και, στην πλειονότητά τους, ασυνάρτητα στιχουργήματα του τύπου: [Τάπι τάπι του μπεκρή / τάπι τάπι ρούσι / τάπι τάπι του μπεκρή / τάπι τάπι γκρι]. Εδώ, όμως, είχα μπρος στα μάτια μου ένα ποίημα, ένα πραγματικό ποήμα που θα μπορούσε να είχε γραφτεί από τον Μίλτο Σαχτούρη και που, παρά την ωμότητά του, είχε τραγουδηθεί και ίσως τραγουδιόταν ακόμη από γελαστά παιδιά, μικρά ξένοιαστα δαιμόνια.

Μετά το πρώτο ξάφνιασμα, άρχισαν να επιστρέφουν στη μνήμη μου τα παιχνίδια που έπαιζα κι εγώ, κάποτε, ως μικρό ξένοιαστο δαιμόνιο, και, ω του πικρού θαύματος, συνειδητοποίησα, με την καταραμένη κρίση του γέροντα δαίμονα, που είμαι πλέον, πόση πίκρα και πόσο θάνατο έκλειναν μέσα τους ή προοιωνίζονταν αυτά τα παιχνίδια που μ' έκαναν να ξεκαρδίζομαι στα γέλια.

Έτσι γεννήθηκε αυτό το ποίημα που πρωτοδημοσιεύθηκε στο περιοδικό Εντευκτήριο,τον Μάρτιο του 2005, με τον υπότιτλο «Μικρό ανθολόγιο παραδοσιακών παιχνιδιών». Τώρα αν του έβαζα υπότιτλο, θα αντικαθιστούσα τη λέξη παραδοσιακών με τη λέξη δαιμονικών, αλλλά η ένταξή του στο ανά χείρας βιβλίο, πιστεύω ότι καθιστά περιττόν οποιονδήποτε χαρακτηρισμό.

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

ΠΕΡΙ ΑΓΓΕΛΩΝ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΩΝ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ 2007

Η αυτοερμήνευση του εδωνά-Είναι ως «μέριμνας» - Martin Heidegger

Η παρακάτω αυτοερμήνευση του εδωνά-Είναι ως «μέριμνας» έχει κατατεθεί σε ένα αρχαίο μύθο:

«Όταν κάποτε η «Μέριμνα» διάβαινε ένα ποτάμι, είδε χώμα αργιλώδες. Έλαβε σκεφτικά ένα κομμάτι, κι άρχισε να του δίνη μορφή. Όταν έπιασε μετά να συλλογίζεται τι είχε πλάσει, πλησίασε ο Δίας. Η «Μέριμνα» τον παρακάλεσε να παράσχη πνεύμα στο χώμα που μορφοποίησε, κι ο Δίας ευχαρίστως παρέσχε. Αλλά όταν αυτή θέλησε να απονείμη στο πλάσμα της το όνομά της, ο Δίας της το απαγόρεψε, κι απαίτησε να δοθή το δικό του. Ενώ η «Μέριμνα» κι ο Δίας μάλλωναν, ορθώθηκε η Γη (Tellus), κι ήθελε να δοθή το δικό της όνομα στο πλάσμα, εφόσον αυτή του είχε προσφέρει μέρος από το κορμί της. Ζήτησαν από τον Κρόνο να διαιτητεύση, κι αυτος αποφάσισε τα ακόλουθα, που φαίνονται δίκαια: “Μια κι έδωσες, Δία, το πνεύμα, ας λάβης το πνεύμα του όταν πεθάνη. Μια και του χάρισες το σώμα, Γη, το σώμα ας λάβης. Αφού όμως η «Μέριμνα» πρώτη διαμόρφωσε αυτό το ον , ας το κατέχη όσο είναι ζωντανό. Αλλά επειδή διαφωνείτε για το όνομα, ας ονομαστή «homo> [άνθρωπος], μια και φτιάχτηκε από humus [γη]”»

Αυτό το προοντολογικό ντοκουμέντο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, όχι μόνο γιατί η «μέριμνα» εμφανίζεται εδώ ως αυτή στην οποία το ανθρώπινο εδωνά-Είναι ανήκει «ισόβια», παρά και γιατί προβάλλει η προτεραιότητα της «μέριμνας» σε συνάφεια προς τη γνωστή αντίληψη, που θεωρεί τον άνθρωπο ως σύνθεση σώματος (γης) και πνεύματος. Cura prima finxit: στη μέριμνα έχει αυτό το ον την αρχέγονη πηγή του Είναι του. Cura teneat, quamdiu vixerit: Δεν θα αποσπάται το ον από αυτή την πηγή, παρά θα διατηρήται μέσα της, και θα κυριαρχήται από αυτήν όσο «είναι μές στον κόσμο». Το «μες-στον-κόσμον-Είναι» έχει τον οντολογικό χαρακτήρα της «μέριμνας». Αυτό το ον παίρνει το όνομα «homo» όχι γιατί λαβαίνεται υπόψη το Είναι του, παρά γιατί συνίσταται από humus. Την απόφαση για το που πρέπει να ειδωθή το «αρχέγονο» Είναι αυτού του πλάσματος την παίρνει ο Κρόνος, δηλαδή ο «χρόνος». Ο προοντολογικός ορισμός της ουσίας του ανθρώπου, που εκφράζεται με αυτό το μύθο, έφερε λοιπόν δίχως άλλο σε φως το είδος του Είναι που διακατέχει τη χρονική διαβίωση του ανθρώπου μες στον κόσμο.

Η ιστορία της σημασίας της οντικής έννοιας «cura» [μέριμνα] επιτρέπει να διείδουμε κι άλλες θεμελιώδεις δομές του εδωνά-Είναι. Ο Burdach επισύρει την προσοχή στο διπλό νόημα του όρου «cura», ο οποίος δεν σημαίνει μόνο «αγωνιώδης προσπάθεια» αλλά και «φροντίδα», «αφοσίωση». Έτσι ο Σενέκας γράφει στην τελευταία του επιστολή (Εp. 124): «Από τις τέσσερις φύσεις που υπάρχουν (δέντρο, ζώο, άνθρωπος, Θεός), διακρίνονται οι δύο τελευταίες, οι μόνες προικισμένες με λογική, κατά το ότι ο Θεός είναι αθάνατος, ενώ ο άνθρωπος θνητός. Η αγαθότητα του ενός, δηλαδή του Θεού, τελειούται από τη φύση του. Του άλλου, του ανθρώπου, από τη μέριμνα (cura): unius bonum natura perficit, dei scilicet, alterius cura, hominis».

Η perfecto [τελειότητα] του ανθρώπου δηλαδή το να γίνη ο άνθρωπος ό,τι μπορεί να είναι χάρη στην ελευθερία του για τις πιο δικές του δυνατότητες (χάρη στην προβολή) είναι «επίτευγμα» της «μέριμνας». Ισαρχέγονα όμως η «μέριμνα» καθορίζει το θεμελιώδες είδος αυτού του όνοτς, σύμφωνα προς το οποίο τούτο έχει παραδοθή στον κόσμο της βιομέριμνας (ρίξιμο). Το «διπλό νόημα» της «cura» σημαίνει μια θεμελιώδη σύσταση με την ουσιαστικά διπλή δομή της ριγμένης προβολής.

Σε σύγκριση με αυτή την οντική ερμήνευση, η υπαρκτικο-οντολογική ερμηνεία δεν είναι απλώς μια θεωρητικο-οντική γενίκευση. Τούτο θα σήμαινε ότι οντικά όλοι οι σχετισμοί του ανθρώπου είναι «περίφροντεις» [«sorgenvoll»] και πραγματώνονται με αφοσίωση σε κάτι. Η γενίκευση μας είναι απριορικο-οντολογική. Δεν αναφέρεται σε διαρκώς αναδυόμενες οντικές ιδιότητες, παρά σε μια οντολογική σύσταση, η οποία στέκει εκάστοτε ήδη ως θεμέλιο. Αυτή η σύσταση πρωτοκαθιστά οντολογικά δυνατό, το να χαρακτηριστή αυτό το ον οντικά ως cura. Η υπαρκτική συνθήκη της δυνατότητας «βιοτικής μέριμνας» [«Lebenssorge»] και αφοσίωσης πρέπει να νοηθή με αρχέγονο, δηλαδή οντολογικό νόημα, ως μέριμνα.

Η υπερβασιακή «γενικότητα» του φαινόμενου της μέριμνας και όλων των θεμελιωδών υπαρκτικών χαρακτηριστικών είναι εξάλλου αρκετά ευρεία για να σταθή ως θεμέλιο, πάνω στο οποίο κινείται κάθε οντικο-κοσμοθεωρητική ερμήνευση του εδωνά-Είναι, είτε κατανοεί το εδωνά-Είναι ως «βιοτική μέριμνα» και ανάγκη, είτε ολωσδιόλου αντίθετα.

Αν οι υπαρκτικές δομές παρουσιάζονται οντικά «κενές» και «γενικές», είναι οντολογικά καθορισμένες και πλήρεις. Το σύνολο της σύστασης του εδωνά-Είναι δεν είναι λοιπόν απλό μες στην ενότητά του, παρά φανερώνει μια δομική διάρθρωση, η οποία εκφράζεται με την υπαρκτική έννοια της μέριμνας.

Η οντολογική ερμηνεία του εδωνά-Είναι ανήγαγε την προοντολογική αυτοερμήνευση αυτού του όντος ως «μέριμνας» στην υπαρκτική έννοια της μέριμνας. Αλλά η Αναλυτική του εδωνά-Είναι δεν αποβλέπει σε οντολογική θεμελίωση της Ανθρωπολογίας, ο σκοπός της είναι θεμελιακοοντολογικός. Αυτός καθόρισε άρρητα την πορεία των ως τώρα σκέψεων, την εκλογή των φαινομένων και τα όρια μες στα οποία προχώρησε η ανάλυση. Λαβαίνοντας όμως υπόψη το οδηγητικό ερώτημα για το νόημα του Είναι και την επεξεργασία του, η έρευνά μας πρέπει να εξασφαλίση τώρα ρητά όσα πέτυχε ως εδώ. Αλλά κάτι τέτοιο δε μπορεί να επιτευχθή με επιπόλαιη συγκεφαλαίωση όσων συζητήθηκαν. Πρέπει αντίθετα, όσα αναφέραμε χοντροκομμένα αρχίζοντας την υπαρκτική Αναλυτική, να οξυνθούν, με τη βοήθεια όσων πετύχαμε, σε διεισδυτικώτερη κατανόηση του προβλήματος.

Martin Heidegger

ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣ

ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΖΑΒΑΡΑΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΩΔΩΝΗ 1978

Anesthetize - Porcupine Tree

A good impression of myself
Not much to conceal
I'm saying nothing
But I'm saying nothing with feel

I simply am not here
No way I...
Shut up, be happy
Stop whining please

Because of who we are
We react in mock surprise
The curse of "there must be more"
So don't breathe here,
Don't leave your bags

I simply am not here
No way I...
Shut up, be happy
Stop whining please

The dust in my soul
Makes me feel the weight in my legs
My head in the clouds
And I'm zoning out

I'm watching TV
But I find it hard to stay conscious
I'm totally bored
But I can't switch off

Only apathy from the pills in me
It's all in me, all in you
Electricity from the pills in me
It's all in me, all in you
Only MTV, cod philosophy

We're lost in the mall
Shuffling through the stores like zombies
What is the point?
What can money buy?

My hand's on a gun
And I find the range, God tempt me
What did you say?
Think I'm passing out

Only apathy from the pills in me
It's all in me, all in you
Electricity from the pills in me
It's all in me, all in you
Only MTV, cod philosophy

Water so warm that day (water so warm that day)
I counted out the waves (I counted out the waves)
As they broke into shore
I smiled into the sun

The water so warm that day
I was counting out the waves
And I followed their short life
As they broke on the shoreline
I could see you
But I couldn't hear you

You were holding your hat in the breeze
Turning away from me in this moment
You were stolen as black across the sun

Water so warm that day (water so warm that day)
I counted out the waves (I counted out the waves)
As they broke into shore (as they broke into shore)

ΜΟΝΑΔΑ – ELIPHAS LEVI

Η μονάδα είναι η αρχή και η σύνθεση των αριθμών. Είναι η ιδέα του Θεού και του ανθρώπου. Είναι η σύνδεση της λογικής και της πίστης.

Η πίστη δεν μπορεί να έρθει σε αντίθεση με τη λογική. Γίνεται απαραίτητη μέσω της αγάπης και ταυτίζεται με την ελπίδα. Αγάπη σημαίνει να πιστεύεις και να ελπίζεις. Και αυτή η τριπλή έκρηξη της ψυχής ονομάζεται αρετή, επειδή για την επίτευξή της προϋποτίθεται το θάρρος. Τι θα χρησίμευε όμως το θάρρος αν δεν υπήρχε αμφιβολία; Για να μπορούμε να αμφισβητούμε, χρειάζεται η αμφιβολία. Αυτή είναι η δύναμη που εξισορροπεί την πίστη και αυξάνει την όλη αξία της.

Η ίδια η φύση μας ωθεί να πιστεύουμε. Οι διάφορες μορφές της πίστης, όμως, εκφράζουν τις κοινωνικές τάσεις μιας δεδομένης εποχής. Κάτι τέτοιο καθιστά φανερή την ανάγκη του αλάθητου της Εκκλησίας στην πράξη.

Ο Θεός είναι αναγκαστικά το πιο άγνωστο από όλα τα όντα, επειδή ορίζεται μόνο από αρνητική εμπειρία. Είναι ό,τι δεν είμαστε εμείς. Έχει υποτεθεί πως αντιπροσωπεύει το άπειρο σε αντίθεση με το πεπερασμένο.

Η πίστη και συνεπώς η ελπίδα και η αγάπη, είναι τόσο ελεύθερες, ώστε ο άνθρωπος, πέρα από το ότι δεν μπορεί να τις επιβάλλει στους άλλους, δεν μπορεί να τις επιβάλλει ούτε στον ίδιο του τον εαυτό.

«Αυτές», λέει η θρησκεία, «είναι χάρες». Τώρα, κατά πόσο γίνεται αντιληπτό ότι η χάρη θα πρέπει να είναι υποκείμενο αίτησης και θερμής αναζήτησης; Δηλαδή, θα μπορούσε κάποιος να πιέσει τους ανθρώπους για ένα πράγμα το οποίο έρχεται ελεύθερα και δωρεάν από τους Ουρανούς; Δεν είναι δυνατό να κάνουμε τίποτε περισσότερο από το να τις επιθυμούμε διαρκώς.

Η προσήλωση της σκέψης στην πίστη σημαίνει έλλειψη λογικής, εφόσον το αντικείμενο της πίστης είναι έξω από τον κόσμο της λογικής. Εάν κάποιος με ρωτήσει: «Υπάρχει Θεός;» θα απαντήσω: «Το πιστεύω». «Μα είσαι βέβαιος γι' αυτό;» «Εάν ήμουν βέβαιος, δεν θα το πίστευα, αλλά θα το γνώριζα».

Η διαμόρφωση της πίστης πρέπει να συμφωνεί με τους όρους της κοινής υπόθεσης.

Η πίστη αρχίζει εκεί όπου τελειώνει η επιστήμη. Η αύξηση του πεδίου της επιστήμης επιφανειακά ελαττώνει το πεδίο της πίστης; Στην πραγματικότητα, όμως, το πεδίο της πίστης αυξάνεται αναλογικά, επειδή διευρύνεται η βάση του.

Το άγνωστο μπορεί να οριστεί μόνο από τις υποτιθέμενες και εννοούμενες σχέσεις του με το γνωστό.

Η αναλογία ήταν το μοναδικό δόγμα των αρχαίων μάγων. Πραγματικά, τούτο το δόγμα αποτελεί ένα «ενδιάμεσο» σημείο, επειδή κατά το ήμισυ είναι επιστημονικό και κατά το ήμισυ υποθετικό. Κατά το ήμισυ λογικό και κατά το ήμισυ ποιητικό. Αυτό το δόγμα ήταν και πάντα θα είναι ο πατέρας όλων των άλλων.

Τι είναι ο Θεάνθρωπος; Εκείνος ο οποίος διάγοντας την πλέον ανθρώπινη ζωή πραγματώνει τις ύψιστες θεϊκές ιδέες.

Η πίστη είναι ένας οιωνός διάνοιας και αγάπης, όταν αυτές καθοδηγούνται από φυσικά και λογικά σημεία.

Έτσι, λοιπόν, από τη φύση τους τα δεδομένα της πίστης είναι άβατα για την επιστήμη, αμφισβητήσιμα για τη φιλοσοφία και απέχουν κάθε επιβεβαίωσης.

Η πίστη είναι μια υποθετική πραγμάτωση και ένας συμβατικός προσδιορισμός των τελευταίων σκοπών της ελπίδας. Αποτελεί το συνδετικό κρίκο μεταξύ της ορατής και της αόρατης πλευράς των πραγμάτων.

«Πίστη είναι η ουσία των αναμενόμενων να εκπληρωθούν ελπίδων μας, η απόδειξη ύπαρξης των αόρατων πραγμάτων».

Για να θέσωουμε σωστά το τι είναι ή τι δεν είναι ο Θεός, θα πρέπει να αρχίσουμε με ένα λογικό ή μη λογικό ορισμό του Θεού. Τώρα, για να είναι αυτός ο ορισμός λογικός, θα πρέπει να είναι υποθετικός, αναλογικός και να περιλαμβάνει μια άρνηση του γνωστού και πεπερασμένου. Ακόμη και αν αρνηθεί κανείς κάποιον ιδιαίτερο θεό, είναι το ίδιο αδύνατο να αποκηρύξει τον απόλυτο Θεό όσο και να αποδείξει την ύπαρξή του. Ο Θεός αποτελεί μια λογική υπόθεση στην οποία κάποιος πιστεύει.

«Μακάριοι όσοι έχουν καθαρή καρδιά, επειδή θα δουν το Θεό», είπε ο Κύριος. Να βλέπεις με την καρδιά σημαίνει να πιστεύεις. Και αν αυτή η πίστη συνδεθεί με το αληθινό καλό, ποτέ της δεν θα εξαπατηθεί, αρκεί να μην αναζητά να καθορίζει όλα τα πράγματα, σύμφωνα με τα επικίνδυνα συμπεράσματα που απορρέουν από την προσωπική άγνοια. Οι κρίσεις μας όσον αφορά τα ζητήματα της πίστης είναι καθαρά προσωπικές. Θα μας επηρεάσουν ανάλογα με αυτά που πιστέψαμε. Δηλαδή, δομούμε τους εαυτούς μας κατ' εικόνα του ιδανικού μας.

«Αυτοί που κατασκευάζουν τους θεούς τους, γίνονται σαν αυτούς», λέει ο ψαλμωδός, «και εναποθέτουν όλη την πίστη επάνω τους».

Το θείο ιδεώδες του αρχαίου κόσμου δημιούργησε τον πολιτισμό, ο οποίος έφτασε σε ένα τέλος και δε θα πρέπει να απελπιζόμαστε βλέποντας ότι ο θεός των βαρβάρων πατέρων μας κατέστη ο διάβολος των πιο φωτισμένων παιδιών μας. Οι διάβολοι δημιουργούνται από εγκαταλειμμένους θεούς και ο Σατανάς είναι τόσο ασυνάρτητος και τόσο αδιαμόρφωτος επειδή έγινε από τα κουρέλια των αρχαίων θεογονιών. Είναι η σφίγγα χωρίς το μυστικό, το αίνιγμα χωρίς απάντηση, το μυστήριο χωρίς αλήθεια, το απόλυτο χωρίς πραγματικότητα και χωρίς φως.

Ο άνθρωπος είναι ο γιος του Θεού, επειδή ο Θεός, όταν εκδηλώθηκε, πραγματώθηκε και ενσαρκώθηκε επάνω στη γη, αποκαλέστηκε Γιος του ανθρώπου.

Μόνον αφότου η ανθρωπότητα έκανε το Θεό κατ' εικόνα της διάνοιάς Του και της αγάπης Του, κατανόησε τον υπέρτατο Λόγο που είπε: «Γεννηθήτω φως!»

Ο άνθρωπος είναι η μορφή της θεϊκής σκέψης και ο Θεός είναι η ιδεατή σύνθεση της ανθρώπινης σκέψης.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Λόγος του Θεού αποκαλύπτει τον άνθρωπο και ο Λόγος του ανθρώπου αποκαλύπτει το Θεό.

Ο άνθρωπος είναι ο Θεός του κόσμου, και ο Θεός είναι ο άνθρωπος των Ουρανών.

Προτού πει «ο Θεός θέλει», ο άνθρωπος έχει ήδη θελήσει.

Για να κατανοήσει και να τιμήσει τον Παντοδύναμο Θεό, ο άνθρωπος θα πρέπει πρώτα να είναι ελεύθερος.

Εάν ο άνθρωπος από φόβο υπάκουε και δεν έτρωγε τον καρπό του δέντρου της γνώσης, θα ήταν αθώος και χαζός σαν το πρόβατο, σκεπτικιστής και επαναστάτης σαν το άγγελο του φωτός. Έκοψε όμως από μόνος του τον ομφάλιο λώρο της αθωότητάς του και πέφτοντας στη γη παρέσυρε και το Θεό στην πτώση του.

Και μετά από αυτήν την υπέρτατη πτώση, υψώνεται πάλι ένδοξος μαζί με το μεγάλο κατάδικο του Γολγοθά και εισέρχεται μαζί Του στη Βασιλεία των Ουρανών.

Η Βασιλεία των Ουρανών ανήκει στη διάνοια και την αγάπη, και τα δύο παιδιά της ελευθερίας.

Ο Θεός έδειξε την ελευθερία στον άντρα μέσα από την εικόνα μιας όμορφης γυναίκας και θέλοντας να δοκιμάσει το θάρρος του, έβαλε το φάντασμα του θανάτου να περνάει ανάμεσά τους.

Ο άντρας αγάπησε και αισθάνθηκε να είναι Θεός. Της πρόσφερε αυτό που του είχε χαρίσει ο Θεός – την αιώνια ελπίδα.

Βαδίζει προς τη νύφη του, διαμέσου της σκιάς του θανάτου.

Ο άντρας κατείχε την ελευθερία. Είχε αγκαλιάσει τη ζωή.

Ω Προμηθέα, εξιλέωσε τώρα τη δόξα σου! Η κατασπαραγμένη σου καρδιά δεν μπορεί να πεθάνει. Είναι το όρνεο, είναι ο Δίας που θα πεθάνει!

Κάποια μέρα θα ξυπνήσουμε επιτέλους από τα οδυνηρά όνειρα μιας βασανισμένης ζωής. Οι δοκιμασίες μας θα τελειώσουν και θα είμαστε αρκετά δυνατοί ενάντια στη θλίψη για να γίνουμε αθάνατοι.

Τότε θα ζήσουμε εν Θεώ μια πιο ευτυχισμένη ζωή και θα συμμετέχουμε στα έργα Του με το φως της σκέψης Του και θα παρασυρθούμε στην αιωνιότητα από τους ψιθύρους της αγάπης Του.

Θα είμαστε, χωρίς αμφιβολία, οι πρεσβύτεροι αδελφοί μιας νέας φυλής, οι άγγελοι των μεταγενέστερων.

Ουράνιοι αγγελιαφόροι θα πλέουμε στο άπειρο και τα άστρα θα είναι τα ακτινοβόλα πλοία μας.

Θα μεταμορφωθούμε σε γλυκά οράματα για να ησυχάσουμε τα μάτια που κλαίνε. Θα μαζέψουμε ακτινοβόλα κρίνα από άγνωστα λειβάδια και θα σκορπίσουμε τη δροσιά τους στη γη.

Θα αγγίξουμε τα βλέφαρα του κοιμισμένου παιδιού και θα αγαλλιάσουμε την καρδιά της μητέρας του με το όραμα της ομορφιάς του πολυαγαπημένου της γιου!

ELIPHAS LEVI

ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΩΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΟΝΤΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ 1991

Το όνειρο – Cormac McCarthy

Βγαίνοντας από την πίσω πόρτα σ' εκείνο το σπίτι, υπήρχε μια πέτρινη ποτίστρα μες στα αγριόχορτα. Ένα γαλβανισμένο μπουρί κατέβαινε από τη σκεπή κι έτσι η ποτίστρα ήταν τον περισσότερο καιρό γεμάτη και θυμάμαι μια μέρα που κοντοστάθηκα και γονάτισα και την περιεργάστηκα και μ' έβαλε σε σκέψεις. Ούτε που ξέρω πόσα χρόνια ήταν εκεί. Εκατό, διακόσα; Φαίνονταν ακόμα τα σημάδια από το πελέκημα στην πέτρα. Ήταν φτιαγμένη από έναν μεγάλο βράχο κι ήταν γύρω στα δύο μέτρα μήκος και κάν μισό μέτρο φάρδος κι άλλο τόσο στο βάθος. Πελεκημένη απλά από 'να βράχο. Και σκεφτόμουν τον άνθρωπο που είχε κάτσει να τη φτιάξει. Η χώρα αυτή δεν πέρασε απ' όσο ξέρω και κάνα μεγάλο διάστημα δίχως πόλεμο. Έκτοτε έχω διαβάσει και λιγάκι και το ξέρω σίγουρα. Μα αυτός ο άνθρωπος είχε κάτσει με το σφυρί και το καλέμι κι είχε φτιάξει μια γούρνα που θα κρατούσε δέκα χιλιάδες χρόνια. Για ποιο λόγο; Τι ήταν αυτό που πίστευε; Γιατί δεν ήταν πως τίποτα δεν θ' άλλαζε. Που μπορεί αυτό να υποθέσει κανείς. Δεν μπορεί να 'ταν τόσο αφελής. Το 'χω σκεφτεί πολλές φορές από τότε. Το 'χα σκεφτεί κι όταν έφυγα απ' το σπίτι, που είχε γίνει κομματάκια. Νομίζω ότι η ποτίστρα ακόμα εκεί θα 'ναι. Δεν είναι κι εύκολο να την κουβαλήσεις, αυτό να λέγεται. Οπότε κάθομαι και τον σκέφτομαι με το σφυρί και το καλέμι του, μια δυο ώρες την ημέρα μετά το βραδυνό, ποιος ξέρει; Κι αυτό που ειλικρινά πιστεύω, που 'μαι σίγουρος, είναι ότι αυτός ο άνθρωπος είχε μια σαν υπόσχεση στην καρδιά του. Κι όχι ότι σκοπεύω κι εγώ να πελεκήσω τα βράχια για να φτιάξω γούρνες. Μα θα 'θελα να μπορούσα να δώσω μια τέτοια υπόσχεση. Νομίζω θα το 'θελα πιο πολύ απ' οτιδήποτε.

Το άλλο είναι πως δεν έχω πει πολλά για τον πατέρα μου και νομίζω ότι τον αδικώ. Είμαι πια σχεδόν είκοσι χρόνια μεγαλύτερος απ' όσο έφτασε ποτέ του εκείνος, οπότε κατά κάποιον τρόπο τον βλέπω σαν μικρότερό μου. Είχε βγει στη γύρα πουλώντας άλογα όταν ήταν ακόμα πιτσιρίκι. Μου 'πε ότι τις πρώτες φορές τον είχαν γδάρει, αλλά έμαθε να φυλάγεται. Μου είχε πει μια φορά ένας πωλητής τον είχε αρπάξει και του είχε στρίψει το χέρι και τον κοίταξε στα μάτια και του είπε: Μικρέ, θα το παζαρέψουμε σαν να μην έχεις καν άλογο δικό σου. Που πάει να πει ότι μερικοί άνθρωποι θα σου πουν ακριβώς τι σκοπεύουν να σου κάνουν, κι όταν τους συναντήσεις, είναι καλό να πας με τα νερά τους. Αυτό μου 'χε μείνει. Ήξερε από άλογα και τα πήγαινε καλά μαζί τους. Τον έχω δει να εξημερώνει κάνα δυο κι ήξερε τι έκανε. Με το μαλακό τα είχε. Τους μίλαγε πολύ. Εμένα ποτέ δεν προσπάθησε να με εξημερώσει και του χρωστάω περισσότερα απ' όσα φαντάζομαι. Όπως το βλέπει ο κόσμος, μπορείς να πεις ότι εγώ υπήρξα πιο καλός άνθρωπος. Κι ας ακούγεται άσχημο. Πρέπει να 'ταν δύσκολο γι' αυτόν. Ιδίως με τον δικό του το γέρο. Ποτέ δεν θα κατάφερνε να γίνει αστυνόμος. Είχε πάει και πανεπιστήμιο νομίζω μια δυο χρονιές, αλλά τα παράτησε. Δεν τον σκέφτομαι πια πολύ συχνά και ξέρω ότι κι αυτό είναι λάθος μου. Τον είδα δυο φορές στον ύπνο μου όταν πέθανε. Το πρώτο όνειρο δεν το θυμάμαι και πολύ καλά αλλά είχα δει ότι τον συναντούσα κάπου στην πόλη νομίζω, κι αυτός μου είχε δώσει κάτι λεφτά που εγώ τα έχασα. Μα στο δεύτερο όνειρο ήταν σαν να 'χαμε γυρίσει στα παλιά και πηγαίναμε μαζί καβάλα στ' άλογο μες στη νύχτα. Μέσα από ένα διάσελο στα βουνά. Έκανε κρύο και το χώμα ήταν χιονισμένο, κι αυτός με πέρασε με τ' άλογό του και συνέχισε να ξεμακραίνει. Χωρίς να πει κουβέντα. Απλώς με προσπέρασε, κι ήταν τυλιγμένος και με μια κουβέρτα κι είχε το κεφάλι του σκυφτό, και καθώς περνούσε είδα ότι κουβάλαγε ένα κέρατο, σαν αυτά τα κυνηγετικά κι ότι μέσα από το κέρατο έβγαινε ένα φως. Σαν το φεγγάρι ήταν το χρώμα του. Και στ' όνειρο ήξερα ότι θα συνέχιζε κι ότι κάπου θα σταμάταγε ν' ανάψει φωτιά παρά το κρύο και το σκοτάδι κι ήξερα ακόμα πως όποτε και να 'φτανα θα με περίμενε εκεί. Κι έπειτα ξύπνησα.

Cormac McCarthy

No Country for Old Men

(ΚΑΜΜΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΛΛΟΘΑΝΑΤΟΥΣ)

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ