Διάλογοι Χάρωνος, Ερμού και νεκρών διαφόρων – ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ

ΧΑΡΩΝ. Ακούσετε πως είνε η κατάστασίς μας. Το πλοιάριον είνε μικρόν, ως βλέπετε, και σαθρωμένον ολίγον και κάνει από παντού νερά και με την παραμικράν κλίσιν προς τα πλάγια ημπορεί να ανατραπή και να βυθισθή, σεις δε ήλθετε τόσοι πολλοί συγχρόνως και έχετε μαζί σας τόσα πράγματα. Αν λοιπόν εμβήτε με αυτά φοβούμαι μήπως μετανοήσετε και μάλιστα όσοι δεν γνωρίζετε να κολυμβάτε.

ΕΡΜΗΣ. Πως να κάμωμεν λοιπόν δια να ταξιδεύσωμεν με ασφάλειαν;

ΧΑΡΩΝ. Θα σας πω. Πρέπει να εισέλθετε εις το πλοίον γυμνοί και να αφήσετε όλα αυτά τα περιττά εις την ακτήν, διότι και έτσι μόλις θα σας χωρέση το πλοιάριον. Συ δε, Ερμή, πρόσεξε να μη δεχθής πλέον κανένα εξ αυτών που να μη είνε γυμνός και να μη έχη αφήσει τα πράγματά του, καθώς είπα. Να σταθής εις την αποβάθραν, να τους εξετάζης ένα-ένα και να τους παραλαμβάνης αφού τους αναγκάζεις να εισέρχωνται γυμνοί.

ΕΡΜΗΣ. Καλά λέγεις και αυτό θα πράξω. - Συ ο πρώτος ποίος είσαι;

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Είμαι ο Μένιππος εγώ. Ιδού η σακκούλα μου ω Ερμή, και η βακτηρία ερρίφθησαν εις την λίμνην. Την κάπα μου ούτε καν την έφερα και έκαμα καλά.

ΕΡΜΗΣ. Πέρνα, Μένιππε, λαμπρέ άνθρωπε, και έχε την πρώτην θέσιν πλησίον του πλοιάρχου, εις το υψηλότερον μέρος του πλοίου δια να βλέπης όλους τους συμπλωτήρας. Αυτός δε ο ωμορφονιός ποίος είνε;

ΧΑΡΜΟΛΕΩΣ. Χαρμολέως από τα Μέγαρα, ο αξιέραστος, ο οποίος δια κάθε φίλημα ελάμβανε δύο τάλαντα.

ΕΡΜΗΣ. Εκδύσου λοιπόν το κάλλος και τα χείλη μαζί με τα φιλήματα και την κόμην την πυκνήν και το ερύθημα των παρειών και ολόκληρον το δέρμα. Καλά είσαι τώρα. Είσαι ελαφρός και δύνασαι να εισέλθης. Αυτός δε εδώ που φορεί την πορφύραν και το διάδημα και έχει το βλέμμα άγριον ποίος είνε;

ΛΑΜΠΙΧΟΣ. Λάμπιχος, ο τύραννος των Γελώων.

ΕΡΜΗΣ. Διατί λοιπόν, Λάμπιχε, ήλθες με τόσας αποσκευάς;

ΛΑΜΠΙΧΟΣ. Τι, έπρεπε να έλθω γυμνός, ω Ερμή, εγώ ένας βασιλεύς;

ΕΡΜΗΣ. Βασιλεύς πλέον δεν είσαι, αλλά νεκρός. Ώστε να τ' αφήσης αυτά.

ΛΑΜΠΙΧΟΣ. Ιδού, απέρριψα τον πλούτον.

ΕΡΜΗΣ. Και την αλαζονείαν ν' απορρίψης, Λάμπιχε, και την υπεροψίαν. Διότι θα δώσουν βάρος εις το πλοιάριον και τα δύο μαζί.

ΛΑΜΠΙΧΟΣ. Τουλάχιστον να μου επιτρέψης να έχω το διάδημα και τον μανδύαν.

ΕΡΜΗΣ. Όχι, αλλά και αυτά να τ' αφήσης.

ΛΑΜΠΙΧΟΣ. Καλά, τι άλλο; Διότι όλα τα αφήκα, ως βλέπεις.

ΕΡΜΗΣ. Και την σκληρότητα και την μωρίαν και το θράσος και την οργήν, και αυτά να τ' αφήσης.

ΛΑΜΠΙΧΟΣ. Ιδού είμαι γυμνός κατά το θέλημά σου.

ΕΡΜΗΣ. Πήγαινε τώρα μέσα. Συ δε ο παχύς με τας πολλάς σάρκας ποίος είσαι;

ΔΑΜΑΣΙΑΣ. Δαμασίας ο αθλητής.

ΕΡΜΗΣ. Ναι, φαίνεσαι. Σε αναγνωρίζω, διότι σε είδα πολλάκις εις τας παλαίστρας.

ΔΑΜΑΣΙΑΣ. Μάλιστα ω Ερμή. Αλλά δέξου με αφού είμαι γυμνός.

ΕΡΜΗΣ. Δεν είσαι γυμνός, φίλε μου, αφού φορείς τόσα κρέατα. Λοιπόν να τ' αποβάλης, διότι μόνον το εν σου πόδι εάν πατήσης εις το πλοίον θα το βυθίσης. Αλλά και τους στεφάνους τούτους να ρίψης και τα κηρύγματα (1).

ΔΑΜΑΣΙΑΣ. Ιδού, είμαι γυμνός, ως βλέπεις, πραγματικώς και ισοβαρής με τους άλλους νεκρούς.

ΕΡΜΗΣ. Έτσι ελαφρός είσαι όπως πρέπει, ώστε έμβαινε. Και συ, Κράτων, άφησε τον πλούτον και την χαύνωσιν και την τρυφηλότητα. Και μη φέρης μαζί σου τα πολυτελή σου σάβανα, ούτε των προγόνων σου τα αξιώματα, εγκατέλειψε δε και την ευγένειαν και την δόξαν σου και τους τίτλους τους οποίους σου απένειμε ποτε η πόλις και τας επιγραφάς των αδριάντων σου και να μη ενθυμήσαι ότι σου κατεσκεύασαν μέγαν τάφον, διότι και αυτά ακόμη βαρύνουν αν τα ενθυμήσαι.

ΚΡΑΤΩΝ. Θα τα απορρίψω αν και ακουσίως. Διότι τι δύναμαι να κάμω;

ΕΡΜΗΣ. Μπα! Μπα! Συ δε ο ωπλισμένος τι θέλεις; Και διατί φέρεις αυτό το τρόπαιον;

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ. Διότι ενίκησα, ω Ερμή, και ηνδραγάθησα και η πόλις με ετίμησε.

ΕΡΜΗΣ. Άφησέ το εδώ το τρόπαιον. Διότι εις τον Άδην επικρατεί ειρήνη και δεν υπάρχει ανάγκη όπλων. Αυτός δε ο σοβαρός το ύφος και αγέρωχος, ο έχων τα φρύδια σηκωμένα, ο οποίος φαίνεται βυθισμένος εις σκέψεις και έχει δάσος από γένεια;

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Είναι κάποιος φιλόσοφος, ω Ερμή, ή μάλλον αγύρτης και γεμάτος από ψεύδη, ώστε γδύσε τον και αυτόν και θα ιδής πολλά και γελοία κρυπτόμενα κάτω από το ένδυμά του.

ΕΡΜΗΣ. Απόβαλε πρώτον την σοβαρότητα του ήθους και έπειτα όλα τα άλλα. Ω Ζευ, πόσην αλαζονείαν φέρει μαζί του, πόσην δε αμάθειαν και φιλονεικίαν και ματαιοδοξίαν και ερωτήσεις αινιγματώδεις και λόγους σκοτεινούς και εννοίας πολυπλόκους. Αλλά και ματαιοπονίαν πάρα πολλήν και όχι ολίγην κενολογίαν και φλυαρίαν και μικρολογίαν, βλέπω δε να έχη και χρυσόν και ηδυπάθειαν και αναισχυντίαν και οργήν και τρυφηλότητα. Τα βλέπω αυτά αν και με ιδιαιτέραν φροντίδα τα κρύπτεις. Άφησε δε και το ψεύδος και την έπαρσιν και την ιδέαν ότι είσαι καλλίτερος των άλλων. Διότι αν εισέλθης με όλα αυτά ποίον πλοίον με πενήντα κουπιά δύναται να σε χωρέση;

ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ. Τα αφήνω λοιπόν αυτά, αφού ούτω διατάσσεις.

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Αλλά και τα γένεια αυτά ν' αφήση, ω Ερμή, διότι είνε πυκνά και βαρειά, ως βλέπεις. Έχουν τουλάχιστον πέντε μνων τρίχας.

ΕΡΜΗΣ. Καλά λέγεις. Άφησε και αυτά.

ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ. Και ποίος θα μου τα κουρεύση;

ΕΡΜΗΣ. Ο Μένιππος απ' εδώ ας πάρη ένα πέλεκυν ναυπηγικόν και αφού στηρίξη το πηγούνι του επί της αποβάθρας ας του τα κόψη.

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Όχι, ω Ερμή, αλλά πριόνι δόσε μου. Διότι αυτό θα είνε αστειότερον.

ΕΡΜΗΣ. Ο πέλεκυς θα είνε αρκετός. Λαμπρά, τώρα είσαι ανθρωπινότερος, αφού απέβαλες αυτήν την τραγίσιαν βρώμαν.

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Θέλεις να του κόψω ολίγον και από τα φρύδια;

ΕΡΜΗΣ. Μάλιστα, διότι δεν γνωρίζω πως κατορθώνει να τα σηκώνη υψηλότερα από το μέτωπον. Μπα! Κλαίεις, κάθαρμα και φοβείσαι τον θάνατον; Έλα, έλα, πηγαινε μέσα.

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Κάτι τι ακόμη το βαρύτερον απ' όλα κρύπτει υπό την μασχάλην του.

ΕΡΜΗΣ. Τι, ω Μένιππε;

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Την κολακείαν, ω Ερμή, η οποία πολύ του εχρησίμευσε εις την ζωήν.

ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ. Λοιπόν και συ, ω Μένιππε, άφησε την ελευθερίαν, την ελευθεροστομίαν, την αναισθησίαν προς την λύπην και το θάρρος και τον γέλωτα. Διότι συ μόνος εξ όλων γελάς εδώ.

ΕΡΜΗΣ. Όχι. Αλλά κράτησέ τα αυτά, διότι είνε ελαφρά και πολύ ευκολοσήκωτα και χρήσιμα εις το ταξίδι. Και συ δε, ρήτωρ, άφησε την τόσην απεραντολογίαν και την πληθώραν των λόγων, τας αντιθέσεις και τας παρομοιώσεις, τας στρογγυλάς περιόδους και τους βαρβαρισμούς και τα άλλα βάρη των λόγων.

ΡΗΤΩΡ. Ιδού, τα αφήνω.

ΕΡΜΗΣ. Καλά. Ώστε τώρα λύσε τα σχοινιά, ας τραβήξωμεν την σκάλαν, ας ανελκυσθή η άγκυρα, τέντωσε το πανί και κανόνισε το τιμόνι. Και τώρα καλό ταξίδι. Αλλά τι έχετε και κλαίετε, ανόητοι, και μάλιστα συ ο φιλόσοφος, του οποίου προ ολίγου εκλαδέψαμεν τα γένεια;

ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ. Διότι, ω Ερμή, ενόμιζα ότι η ψυχή ήτο αθάνατος.

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Ψεύδεται. Δι' άλλα πράγματα λυπείται.

ΕΡΜΗΣ. Ποία;

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Ότι δεν θα καθίση πλέον εις πολυτελή γεύματα, ούτε θα εξέρχεται την νύκτα κρυφά και σκεπάζων την κεφαλήν με το ένδυμά του θα περιέρχεται τα χαμαιτυπεία, την δε ημέραν θα εξαπατά τους νέους με την δήθεν σοφίαν του και θα τους φορολογή. Δι' αυτά λυπείται.

ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ. Και συ, Μένιππε, δεν λυπείσαι διότι απέθανες;

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Πως; Εγώ έτρεξα εις τον θάνατον χωρίς κανείς να με καλέσει(2). Αλλ' ενώ ομιλούμεν, δεν σας φαίνεται ότι έρχεται μια βοή ως να φωνάζουν άνθρωποι από την γην;

ΕΡΜΗΣ. Ναι, ω Μένιππε, και δεν έρχεται μόνον από ένα μέρος αυτός ο θόρυβος αλλ' άλλοι μεν συνήλθον εις την συνέλευσιν του λαού χαρούμενοι και γελούν δια τον θάνατον του Λαμπίχου, ενώ αι γυναίκες συνέλαβον την γυναίκα του και τα μικρά του τέκνα λιθοβολούνται υπό των παιδίων. Αλλού χειροκροτούν τον ρήτορα Διόφαντον ο οποίος εξεφώνησεν εις την Σικυώνα τον επιτάφιον αυτού του Κράτωνος. Αλλ' ακούω μα τον Δία, και την μητέρα του Δαμασίου, η οποία κλαίει και μοιρολογεί με άλλας γυναίκας τον Δαμασίαν. Μόνον σε, ω Μένιππε, δεν κλαίει κανένας, αλλά σε αφήνουν μόνον και ήσυχον.

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Όχι δα. Μετ' ολίγον θ' ακούσης τα σκυλιά να κλαίουν συγκινητικώτατα δι εμέ και τα κοράκια να κτυπούν τα πτερά των, όταν θα συναχθούν να με θάψουν.

ΕΡΜΗΣ. Είσαι γενναίος, Μένιππε. Αλλ' επειδή εφθάσαμεν, σεις μεν πηγαίνετε εις το δικαστήριον ακολουθούντες αυτόν τον ίσιον δρόμον, εγώ δε και ο Χάρων θα επιστρέψωμεν να φέρωμεν άλλους.

ΜΕΝΙΠΠΟΣ. Καλό ταξίδι, ω Ερμή. Ας προχωρήσωμεν δε και ημείς. Αλλά διατί διστάζετε και βραδύνετε; Ν' αποφύγωμεν την δίκην δεν είνε δυνατόν, λέγουν δε ότι αι καταδίκαι είνε βαρείαι, τροχοί και λίθοι είνε βαρείς και και γύπες. Θ' αποκαλυφθή δε καθενός η ζωή λεπτομερώς.

__________________

1.Ο εξ Αμφιπόλεως Δαμασίας έγινεν Ολυμπιονίκης κατά την 115 Ολυμπιάδα. Ο Ολυμπιονίκης περιήγετο εις το στάδιον προηγουμένου κήρυκος, όστις εξεφώνει το όνομα αυτού και του πατρός του.

2.Ελέγετο ότι αυτοκτόνησε.

ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ

ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΚ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΩΝ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΟΝΔΥΛΑΚΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗ – ΝΙΚΑ 1930

Ο ΝΟΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΘΑΝΑΤΩΝ – DION FORTUNE

Μάθε τώρα τις διάφορες σημασίες του θάνατου.

Ο Πρώτος Θάνατος. Όπως αναφέρθηκε προηγούμενα, όταν τέμνονται δύο γραμμές κίνησης, δημιουργείται ένας στρόβιλος. Στη συνέχεια, αυτές οι δύο γραμμές κίνησης αλληλοεξουδετερώνονται και, παύοντας να υπάρχουν σαν κίνηση, γίνονται ένα κέντρο σταθερότητας. Αυτός είναι ο Πρώτος Θάνατος.

Ο Δεύτερος Θάνατος. Η δράση και η αντίδραση είναι ίσες και αντίθετες στο επίπεδο όπου πρωτοεκδηλώνονται. Δρουν, αντιδρούν, και συνεχίζουν να εκδηλώνονται σε κυκλική μορφή. Όταν, όμως, περνούν από το ένα επίπεδο στο άλλο, παύουν να εκδηλώνονται πάνω στο προηγούμενο επίπεδο, και παίρνουν μια υπόσταση διαφορετικής μορφής στο επόμενο επίπεδο. Όταν αυτή η αλλαγή εξετάζεται από το επίπεδο στο οποίο οι δυνάμεις αυτές εκδηλώθηκαν αρχικά, ονομάζεται θάνατος. Αν πάλι εξεταστεί από το επίπεδο που «υποδέχεται» αυτές τις δυνάμεις, ονομάζεται γέννηση.

Αν δεις μια εξελιχτική αλλαγή από την πιο πρωτόγονη όψη της, θα σου φανεί σαν θάνατος. Αν, αντίθετα, τη δεις από την πιο εξελιγμένη όψη της, θα σου φανεί σαν γέννηση. Αυτή η γέννηση είναι ο Δεύτερος Θάνατος.

Ας τα ξεκαθαρίσουμε αυτά μ' ένα παράδειγμα. Η ζωή, έχοντας εξελιχτεί σε βαθμό που ξεπερνάει την εκφραστική ικανότητα των κατώτερων μορφών (αυτές οι ταπεινές μορφές δεν μπορούν πια να την εκφράσουν) δομεί για τον εαυτό της υψηλότερες μορφές. Τα απολιθωμένα υπολείμματα των χαμηλότερων μορφών που έχουν εγκαταλειφθεί, βρίσκονται πια ανάμεσα στα συντρίμμια της ζωής. Έχουν πεθάνει και η φυλή τους εκλείπει. Δεν υπάρχουν πια. Η ίδια η ζωή, όμως, έχει αναγεννηθεί μέσα σ' έναν φορέα υψηλότερου τύπου. Μόνο με την εγκατάλειψη της απλούστερης μορφής, μπορεί η ζωή να εισέρθει στην πιο σύνθετη. Εν τούτοις, η συνείδηση που βρίσκεται στο επίπεδο της απλούστερης μορφής, βλέπει αυτή τη μεταμόρφωση σαν τραγωδία, γιατι δεν μπορεί να συλλάβει την ανώτερη ζωή και βλέπει να προδιαγράφεται ο θάνατος της. Αντίθετα, η συνείδηση που ανήκει στην ανώτερη ζωή, βλέπει σ' αυτή τη «μετακόμιση» τη γέννηση μιας νέας εκδήλωσης και αγαλλιάζει, γιατί βλέπει την πληρέστερη έκφραση των δυνατοτήτων της.

Ο Τρίτος Θάνατος. Κάθε ατομικοποιημένη συνείδηση ζει για να πεθάνει και πεθαίνει για να ζήσει. Μόνο μέσω του θανατου μπορούμε να δρέψουμε τους καρπούς της ζωής. Βόσκουμε στους αγρούς της Γης, και ξαπλώνουμε στους αγρούς των Ουρανών για να αναμασήσουμε την τροφή. Έχει λεχτεί ότι «για μιας ώρας μελέτη, κάνε τρεις ώρες διαλογισμό». Στη διάρκεια της ζωής μελετάμε, και στη διάρκεια του θανάτου, διαλογιζόμαστε.

Αν απλά «ζεις», όλες οι εμπειρίες σου θα περάσουν μέσα από τη συνείδηση και δεν θ' αφήσουν παρά ένα μικρό αποτύπωμα, αφού οι πρώτες λιγοστές εικόνες γεμίσουν όλο το διαθέσιμο χώρο. Όλα θα είναι συγκεκριμένα, άσχετα και ασύνθετα. Με το διαλογισμό του «θάνατου», βγαίνει στην επιφάνεια η αφηρημένη ουσία της ζωής, και τη θέση των αναρίθμητων συγκεκριμένων εικόνων, παίρνει μία και μοναδική αφηρημένη σύλληψη. Μάθε να εμπιστεύεσαι το θάνατο. Μάθε ν' αγαπάς το θάνατο. Μάθε να υπολογίζεις το θάνατο στα σχέδιά σου για το μέλλον και να εκτελείς τακτικά την άσκηση κατά την οποία οραματίζεσαι τον εαυτό σου νεκρό, φανταζόμενος πως θα είσαι τότε. Έτσι θα μάθεις να χτίζεις τη γέφυρα ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο, ώστε να περάσεις με άνεση σ' αυτόν, όταν έρθει η ώρα. Δες τον εαυτό σου σαν πεθαμένο, να συλλογίζεται το πεπρωμένο του. Δες τον εαυτό σου σαν πεθαμένο και συνέχισε το έργο σου από το επίπεδο του νεκρού. Ας γεφυρωθεί μ' αυτή τη μέθοδο το χάσμα ανάμεσα στη λεγόμενη ζωή και το λεγόμενο θάνατο, ούτως ώστε οι άνθρωποι να πάψουν να τον φοβούνται.

Ο Τέταρτος Θάνατος. Το τέσσερα είναι ο «συνδετικός» αριθμός. Το τέταρτο σώμα, που είναι η υψηλότερη όψη της Προσωπικότητας, τη συνδέει με την Ατομικότητα. Ο Τέταρτος Θάνατος ονομάζεται «συνδετικός» θάνατος – «διδακτικός» θάνατος ή διαφορετικά «ύπνος». Ο ύπνος είναι «μικροσκοπικός» θάνατος, ακριβώς όπως ο θάνατος είναι μεγάλος ύπνος. Κάποια γνώση της φύσης του θανάτου, βοηθάει στην ερμηνεία του. Η φύση του θάνατου δεν κατανοείται αρκετά. Οι εντυπώσεις του ύπνου που λαβαίνονται από την συνείδηση, όταν αυτή βρίσκεται σε εγρήγορση, είναι παραπλανητικές. Στον ύπνο, το φυσικό επίπεδο αποχωρίζεται από τα υπόλοιπα πεδία. Η ψυχή που απελευθερώνεται με αυτό τον τρόπο, δεν δέχεται πια τις εντυπώσεις που έρχονται μέσα από τις πέντε πύλες των αισθήσεων και λέμε ότι αυτός που κοιμάται, είναι παθητικός. Αλλά η Ατομικότητα ξυπνάει και είναι ενεργητική. Αντίθετα, όταν ο άνθρωπος είναι ξύπνιος, η Ατομικότητα κοιμάται. Αυτός είναι ο κανόνας για την πλειονότητα. Φτάνει, όμως, κάποια στιγμή στην εξέλιξη μερικών ανθρώπων που η Προσωπικότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την Ατομικότητα για να αυτοεκφραστεί. Αυτό απαιτεί μια πολύ αναπτυγμένη Προσωπικότητα και μια πολύ εξελιγμένη Ατομικότητα. Η Ατομικότητα αναφέρεται στις ιερές γραφές σαν ο «Άγγελος που πάντα βλέπει το πρόσωπο του Θεού».

Κατά τη διάρκεια της αφυπνισμένης ζωής του σώματος, η Ατομικότητα είναι προσηλωμένη στο να μεταφράζει σε δικούς της αφηρημένους όρους τις συγκεκριμένες εντυπώσεις που δέχεται η κατώτερη ψυχή. Όταν στη συνέχεια παύει να είναι στραμμένη προς τα μέσα, γίνεται αντικειμενική πάνω στο δικό της επίπεδο και αντικρύζει το «πρόσωπο του Πατέρα». Ύστερα, μετράει τον εαυτό της συγκρίνοντάς τον με το Θεϊκό μέτρο και κάνει τις «αναπροσαρμογές» που της επιτρέπει η δύναμή της. Αλλά οι «αναπροσαρμογές» του πνεύματος είναι αιώνιες και μετριούνται με το άνοιγμα του Ουρανού.

Οι ελάχιστα εξελιγμένες ψυχές, όμως, μπορεί όταν κοιμώνται να μη βυθίζονται στη λήθη, αλλά στραμμένες στις ανικανοποίητες επιθυμίες της σάρκας, να συνεχίσουν να λειτουργούν σε σχέση με τις σκεπτομορφές αυτών των επιθυμιών. Ονειρεύονται τα όνειρα που απορρέουν από τα ανικανοποίητα πάθη τους και την ορμή των ενστίκτων. Η Ατομικότητα δεν ελευθερώνεται, και αντί ν' αντικρύζει το «πρόσωπο του Πατέρα που βρίσκεται στον Ουρανό», βλέπει την ανεστραμμένη εικόνα της ανθρώπινης μορφής και αναπτύσσεται καθ' ομοίωσή της. Η Ατομικότητα, που έτσι δεν μπορεί να λειτουργήσει στο δικό της επίπεδο, δεν αναπτύσσεται και παραμένει ανεξέλιχτη. Όσο για την Προσωπικότητα, εκφυλίζεται σε μια καρικατούρα του εαυτού της. Από αυτή την κατάσταση μπορεί να ελευθερωθεί μόνο με τον Τρίτο Θάνατο, ο οποίος βοηθάει την Ατομικότητα να επιβληθεί. Αν, πάντως, ο Τρίτος Θάνατος είναι ατελής, η κατώτερη ψυχή θα συνεχίσει να ονειρεύεται πάνω στο αστρικό επίπεδο. Αυτό μας οδηγεί στο ζήτημα του Πέμπτου Θάνατου.

Ο Πέμπτος Θάνατος. Είναι ο θάνατος της Προσωπικότητας. Η Προσωπικότητα, όταν μετά το θάνατο αποσύρεται από το σώμα, συνεχίζει ακόμα να ζει και να λειτουργεί σαν Προσωπικότητα. Έτσι, ο άνθρωπος δεν έχει κατά κανένα τρόπο γίνει σοφότερος και ακόμα «απαντά στο όνομα που έφερε όταν λειτουργούσε μέσα στο σώμα του». Φλέγεται από τις επιθυμίες τους στην Κατώτερη Κόλαση μέχρις ότου σβήσουν όλες οι δυνατότητες επιθυμίας. Η επιθυμία τότε παραμένει μόνο σαν αφηρημένη έννοια και είναι μέρος της Ατομικότητας. Ο άνθρωπος τότε πεθαίνει στο επίπεδο των κατώτερων επιθυμιών, αλλά συνεχίζει να ζει στο επίπεδο των υψηλότερων.

Στη συνέχεια, μαθαίνει ότι κι αυτές, οι υψηλότερες, είναι πεπερασμένες και θνητές. Ανακαλύπτει ότι και τούτες αποτελούν ένα φράγμα ανάμεσα σ' αυτόν και τον Πατέρα του, Του οποίου το πρόσωπο θα μπορούσε ν' αντικρύσει. Έτσι, επιθυμεί να ξεφύγει από αυτές. Δεν θα αγαπάει πια με την προσωπική αγάπη που αγαπάει ένα πρόσωπο, αλλά με την υψηλότερη εκδήλωσή της αγάπης, που η ίδια είναι Αγάπη και δεν αγαπάει πρόσωπο ή πράγμα, αλλά είναι μια κατάσταση συνείδησης μέσα στην οποία περιέχονται τα πάντα. Τότε αποζητάει την ελευθερία από την κατώτερη αγάπη. Αυτή η επιθυμία για απελευθέρωση από εκείνο που, αν και είναι καλό, είναι πεπερασμένο, προκαλεί τον Πέμπτο Θάνατο, για να γίνει αντιληπτό το καλό που είναι αιώνιο. Έτσι γεννιέται μέσα του η συνείδηση της Ατομικότητας, και ζει στο επίπεδό της, αντιλαμβανόμενος το «πρόσωπο του Πατέρα του, ο Οποίος βρίσκεται στα Ουράνια».

Αλλά με το ξύπνημα της επιθυμίας, ξανάρχονται τα όνειρα, και με τα όνειρα έρχεται ξανά το κάλεσμα στην ύλη. Το Πνεύμα, κοιτάζει το πρόσωπο του Πατέρα του μέχρις ότου η συνείδηση κουραστεί από τη λαμπρότητά Του, οπότε (το πνεύμα) κλείνει τα μάτια του και κοιμάται. Και καθώς κοιμάται, ονειρεύεται τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες του. Έτσι, γεννιέται ξανά, γιατί στο επίπεδο της επιθυμίας έχει τη θέση της και μια κατάσταση συνείδησης. Όπως επιθυμούμε ξαναγεννιόμαστε. Έτσι, κάθε άνθρωπος φτιάχνει το κάρμα του.

Μπορεί κανείς να ρωτήσει, γιατί προκαλεί ο άνθρωπος για τον εαυτό του πόνο και περιορισμούς τους οποίους, φυσικά, δεν επιθυμεί; Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο άνθρωπος δεν δρέπει τους καρπούς της φαντασίας του, αλλά τους καρπούς της πραγματοποίησης αυτής της επιθυμίας. Του δίνονται τα αποτελέσματα εκείνου που επέτρεψε στον εαυτό του να επιθυμήσει, και όχι το πράγμα αυτό καθαυτό που επιθύμησε. Ας δώσουμε ένα παράδειγμα: ο άνθρωπος που επιθύμησε δύναμη, θ' αποκομίσει ματαιότητα. Για ν' αποχτήσει δύναμη, θα έπρεπε να είχε επιθυμήσει τις ιδιότητες που παρέχουν τη δύναμη. Αυτές, ονομαστικά, είναι η ισχύς, η προνοητικότητα και η σοφία. Έτσι, θα έχτιζε για τον εαυτό του τη συνείδηση της δύναμης.

Ο Έκτος Θάνατος είναι η έκσταση. Κατά την έκσταση το σώμα κοιμάται, αλλά η ψυχή αγρυπνά. Είναι ενεργητική στο δικό της επίπεδο. Μπορεί να λειτουργήσει με το σώμα σαν υπόβαθρο στη σφαίρα των κατώτερων όψεών της, δηλαδή των ένστιχτων. Μπορεί να λειτουργήσει και στη σφαίρα των υψηλότερων όψεών της, με υπόβαθρο το συγκεκριμένο νου και τα συναισθήματα. Στον φυσιολογικό ψυχισμό, η συνείδηση απεικονίζει τα γεγονότα σε εικόνες στον εσωτερικό κόσμο, σαν σε μαγικό καθρέφτη, όπου οι συνθήκες εστίασης καθορίζονται από τις συγκινησιακές καταστάσεις.

Όταν ο ψυχισμός εστιάζεται στα ένστιχτα και στα πάθη, με υπόβαθρο της ύλη, η συνείδηση μεταφέρεται στο αιθερικό. Αυτό με τη σειρά του, αποσύρεται από τον πυκνό φορέα, για να μπορέσει να δράσει σαν φορέας των παράνομων επιθυμιών. Τότε εκδηλώνονται διάφορες μορφές κατώτερης μαγείας, επικίνδυνης και κακής σε όλες τις όψεις της, που υποβιβάζουν την Προσωπικότητα, γιατί ζει τη ζωή της σε σχέση με την ύλη και όχι με το πνεύμα. Να ζήσεις όλη σου τη ζωή με υπόβαθρο τον Θεό και με μέτρο όλων των πράξεων σου το άνοιγμα του Ουρανού. Να αξιολογείς τις πράξεις σου σε σχέση με τον Κόσμο, ώστε τα αμαρτήματά σου να φαίνονται σοβαρά στα μάτια σου και τα λάθη σου να λιγοστεύουν.

Ο Έβδομος Θάνατος είναι η φώτιση. Στον Έβδομο Θάνατο η συνείδηση αποσύρεται από την Προσωπικότητα και γίνεται ένα με την Ατομικότητα. Τότε ο άνθρωπος αντικρύζει για πάντα το πρόσωπο του Πατέρα του στα Ουράνια, ακόμα κι όταν αυτός ο ίδιος παραμένει, προσωρινά, στη Γη. Γι' αυτό το λόγο, ο φωτισμένος Μυημένος διαφέρει από τους άλλους ανθρώπους. Η πλήρης Μύηση είναι ένας ζωντανός θάνατος.

Εκείνοι που επιθυμούν τα πράγματα των αισθήσεων και την περηφάνεια της ζωής, χρησιμοποιούν τις λέξεις «ζωντανός θάνατος» για να δηλώσουν την πιο τρομερή μοίρα που μπορεί να συμβεί στον άνθρωπο. Αλλά εκείνοι που γνωρίζουν, ξέρουν ότι «ζωντανός θάνατος» σημαίνει ελευθερία του πνεύματος, που κατέρχεται έως το επίπεδο της ύλης. Σημαίνει τη συνείδηση της «Μόνιμης Παρουσίας» στο μέσο της συνείδησης των αισθήσεων. Σημαίνει ότι ό άνθρωπος έχει επίγνωση του Ουρανού, έστω και αν κατοικεί στη Γη. Επομένως ο Μυημένος βαδίζει προς τον ζωντανό θάνατο (που είναι ελευθερία), ενώ έχει ακόμα υλικό φορέα, γιατί ο θάνατος καταργεί το Νόμο του Περιορισμού, ελευθερώνει τις δυνατότητες του πνεύματος, δίνει όραση στον τυφλό και δύναμη στον ανίκανο. Εκείνο το οποίο οι άνθρωποι λαχταρούσανε μάταια στη ζωή, το συναισθάνονται στο θάνατο, γιατί ο θάνατος είναι ζωή και η ζωή είναι θάνατος.

Για τη συνείδηση που έχει πλατύνει περισσότερο τους ορίζοντές της, η μήτρα είναι ένας τάφος και ο τάφος μια μήτρα. Η εξελισσόμενη ψυχη, που έρχεται στη ζωή, αποχαιρετάει τους φίλους της που τη θρηνούν. Και αφού πάρει θάρρος και αντικρύσει τη μεγάλη δοκιμασία και παραδοθεί στον πόνο, τότε γεννιέται. Η πρώτη πράξη της ψυχής στη ζωή είναι να αναπνεύσει. Η δεύτερη πράξη της, μαζί μ' αυτή την αναπνοή, είναι να βγάλει μια κραυγή αγωνίας, γιατί ανέλαβε το καθήκον της ζωής με θλίψη. Σκοπός της σ' αυτή τη ζωή, είναι να κάνει τη ζωή υποφερτή. Αλλά όταν μετά το θάνατο μπαίνει στον τάφο, περνά από μια πύλη που οδηγεί σε μια πλατύτερη ζωή της συνείδησης. Και όταν ο Μυημένος περνάει στην πλατύτερη ζωή της συνείδησης, διέρχεται αναγκαστικά από την πύλη που συμβολίζει το θάνατο. Και με το θάνατό του στα πράγματα της επιθυμίας, αποχτάει ελευθερία, και βαδίζει ανάμεσα στους ανθρώπους σαν νεκρός. Στο «ζωντανό θάνατο» (θάνατος εν ζωή), που είναι η ελευθερία του πνεύματος έστω και μέσα στα δεσμά της σάρκας, η ψυχή υπερβαίνει το Νόμο του Περιορισμού. Ο άνθρωπος όντας νεκρός, είναι ελεύθερος. Όντας νεκρός, κινείται με δύναμη ανάμεσα σ' εκείνους που είναι θαμμένοι στη σάρκα. Και εκείνοι, βλέποντας το Φως που ακτινοβολεί λαμπρά από μέσα του, γνωρίζουν ότι είναι νεκρός, γιατί το Φως δεν μπορεί να λάμψει μέσα από το πέπλο της σάρκας. Όσο η συνείδηση είναι ενσαρκωμένη στο σώμα, το Φως δεν μπορεί να λάμψει μέσα από αυτή τη συνείδηση. Αλλά όταν η συνείδηση είναι άσαρκη, το Φως λάμπει μέσα από αυτήν. Αν η άσαρκη συνείδηση εξακολουθεί να χειρίζεται το σώμα της, τότε το Φως αυτό θα λάμπει μέσα στον κόσμο της ύλης και θα φωτίζει τους ανθρώπους. Αλλά να θυμάσαι το εξής, και να διαλογίζεσαι πάνω σ' αυτό: ο φωτισμένος Μυημένος, είναι ένας νεκρός που χειρίζεται το σώμα του για να μπορεί, μέσα από αυτό, να υπηρετήσει εκείνους οι οποίοι διαφορετικά δεν μπορούν να προσεγγιστούν.

DION FORTUNE

ΤΟ ΚΟΣΜΙΚΟ ΔΟΓΜΑ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΛΙΛΥ ΓΚΟΡΤΣΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ 1983

ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ – FERNANDO PESSOA

Η πρώτη ξεκάθαρη ένδειξη για την τρομερή αδιαφορία μου σε ό,τι αφορά τον εαυτό μου, και σε ό,τι άλλοτε θεωρούσα βαθύτατα δικό μου, μου φανερώθηκε τη μέρα που, ευρισκόμενος μακριά από το σπίτι μου, άκουσα το καμπανάκι του συναγερμού να χτυπάει σαν να ερχόταν από τη γειτονιά μου. Σκέφτηκα πως η φωτιά θα μπορουσε να είχε εκδηλωθεί στο σπίτι μου – κάτι που εντούτοις δεν συνέβαινε – και, ενώ άλλωτε θα με είχε κατακυριεύσει ο πανικός μήπως δω όλα μου τα γραφτά να χάνονται, συνειδητοποίησα, διπλά έκπληκτος, ότι η πιθανότητα να είχε πιάσει φωτιά το σπίτι μου με άφηνε αδιάφορο, και μάλιστα σχεδόν ευτυχή στη σκέψη πως, αν τα χειρόγραφά μου καταστρέφονταν, η ζωή μου θα γινόταν εξαιρετικά απλούστερη. Άλλοτε, η απώλεια των χειρογράφων μου, του αποσπασματικού, μα γραμμένου με φροντίδα στη διάρκεια όλης μου της ζωής έργου μου, θα με οδηγούσε κατευθείαν στην τρέλα. Τώρα τη θεωρούσα ένα απλό ατυχές γεγονός στη ζωή μου, κι όχι ένα θανάσιμο χτύπημα που, αφανίζοντας τις εκδηλώσεις της, θα αφάνιζε μέχρι και την ίδια μου την προσωπικότητα.

Άρχισα λοιπόν να κατανοώ πόσο μπορεί τελικά να μας κουράσει από τα πάντα η αέναη προσπάθειά μας να φτάσουμε μιαν απρόσιτη τελειότητα. Κατάλαβα τους μεγάλους μυστικιστές και τους μεγάλους ασκητές, που, μέσα στην ψυχή τους, αναγνωρίζουν τη ματαιότητα της ζωής. Τι δικό μου περιείχαν αυτά τα χαρτιά; Παλιά θ' απαντούσα «τα πάντα». Σήμερα θα έλεγα «τίποτα», ή «λίγα» ή «κάτι ξένο προς εμένα».

Είχα γίνει αντικειμενικός απέναντι στον εαυτό μου. Αλλά δεν μπορούσα να διακρίνω αν, πράττοντας κατ' αυτό τον τρόπο, είχα βρει τον εαυτό μου ή τον είχα χάσει.

Θα μπορούσε να είχε πιάσει φωτιά το σπίτι μου; Υπήρχε κίνδυνος να δω όλα μου τα χειρόγραφα, την έκφραση ολόκληρης της ζωής μου να καίγονται; Άλλοτε, στη σκέψη αυτή και μόνο, πάντα παρέλυα από έναν ανείπωτο τρόμο – και ξαφνικά διαπίστωσα (και δεν ξέρω αν ήταν έκπληξη ή φόβος αυτό που ένιωσα) ότι το ίδιο μου έκανε κι αν καίγονταν. Ποια πηγή – μυστική, αλλά τόσο δική μου – είχε λοιπόν στερέψει μέσα στην ψυχή μου;

Τότε κατάλαβα πως όλα αυτά τα χρόνια της στείρας κούρασης είχαν μεταφέρει μέχρι τα πιο μύχια βάθη της ψυχής μου μια εξίσου στείρα κι απέραντη κούραση. Είχα αποκοιμηθεί, και μαζί με μένα είχαν αποκοιμηθεί και όλα τα προνόμια της ψυχής μου – οι επιθυμίες που ονειρεύονται ό,τι υψηλό, τα συναισθήματα που ονειρεύονται ό,τι ισχυρό, και οι αγωνίες που τα ονειρεύονται όλα αυτά από την ανάποδη.

FERNANDO PESSOA

Η ΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΣΤΩΙΚΟΥ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΟΥΛΑΚΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΕΣ microMEGA2006

ΚΑΙ ΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΙΟΝ ΘΑ ΜΑΘΗΣ, ΕΑΝ Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΤΟ ΘΕΛΗ, ΤΗΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ ΦΥΣΙΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑΧΟΥ ΟΜΟΙΑ - FABRE D' OLIVET

Είπον ήδη ότι η ομοιογένεια της Φύσεως μαζύ με την ενότητα του Θεού, απετέλουν απόρρητα των Μυστηρίων. Ο Πυθαγόρας εστήριζε την ομοιογένειαν ταύτην επί της ενότητος του πνεύματος εκ του οποίου είναι εμπεποτισμένη και εκ του οποίου, κατ' αυτόν, όλαι αι ψυχαί μας έλκουν την καταγωγήν των (Πορφ. Αφορ. 10). Το δόγμα τούτο το οποίον είχε διδαχθή παρά τοις Χαλδαίοις και από τους ιεροφάντας της Αιγύπτου, είχε γίνει αποδεκτόν παρ' όλων των σοφών της αρχαιότητος, όπως το αποδεικνύουν εν εκτάσει ο STANLEY και ο εμβριθής BEAUSOBRE (STANLEY, DE PHIL. CHALD. σ. 1123 – BEAUSOBRE, HIST. DU MANICH. T. II, β. ΙΧ κ. 1 πργρ. 10). Οι σοφοί εκείνοι απεκαθίστων μιαν αρμονίαν, μιαν τέλειαν αναλογίαν μεταξύ ουρανού και γης, μεταξύ νοητού και αισθητού, της αμερίστου και της μεριστής ουσίας. Ο τρόπος καθ' ον διεδραματίζετο κάτι εις μιαν περιοχήν του Σύμπαντος, ή εις μιαν των μεταλλαγω του πρωταρχικού τριαδικού, ήτο η ακριβής εικών εκείνου που παρήγετο εις μιαν άλλην. Απαντώμεν την ιδέαν ταύτην εκτιθεμένην εντόνως υπό του αρχαίου Θωθ, αποκαλουμένου Ερμού του Τρισμεγίστους υπό των Ελλήνων, εις τον εις αυτόν αποδιδόμενον Σμαράγδινον Πίνακα: «Είναι αληθέστατον, αψευδέστατον, βεβαιότατον ότι τα κατώτερα πράγματα είναι ανάλογα προς τα ανώτερα και αντιστρόφως. Και τα μεν και τα δε ενώνουν τας ακαταμαχήτους δυνάμεις των δια να παραγάγουν εν μόνον πράγμα. Και επειδή τα πάντα απέρρευσαν εκ της θελήσεως του ενός μόνου Θεού, όλα τα οιαδήποτε πράγματα πρέπει να γεννώνται εκ του ενός τούτου πράγματος, δια καταλλήλου διαθέσεως της παγκοσμίου Φύσεως». (Σ.Σ. Λέγεται ότι ο περίφημος ούτος Πίναξ ανευρέθη εις την κοιλάδα των Εβρών, εις ένα τάφον εις τας χείρας του πτώματος αυτού τούτου του Θωθ. Ο KRIEGSMANN όστις βεβαιοί ότι ο εν λόγω Πίναξ πρέπει να αναγνωσθή εις την φοινικικήν γλώσσαν και όχι εις την Ελληνικήν, τον μεταφράζει κάπως διαφορετικά από ό,τι τον απαντώμεν εις τας συνήθεις εκδόσεις. Βλ. Σμαράγδινον Πίνακα, αναφερ. υπό του FABRICIUS, Ελλ. Βιβλ. σ. 68).

Αφ' ετέρου, οφείλω να ομολογήσω, ότι επί της ομοιογένειας ταύτης της Φύσεως, εστηρίζοντο κατά βάσιν όλαι αι καλούμεναι απόκρυφοι επιστήμαι, των οποίων αι, τέσσαρες βασικώτεραι, αναφερόμεναι εις το ανθρώπινον τετραδικόν ήσαν η Θεουργία, η Αστρολογία, η Μαγεία και η Χημεία. Ωμίλησα ήδη συμπτωματικώς περί της αστρολογικής επιστήμης και ανέφερα τας απόψεις μου περί της ανοήτου και γελοίας ιδέας την οποίαν έχουν σχηματίσει οι νεώτεροι περί αυτής. Θα παραλείψω να ομιλήσω περί των τριών άλλων, λόγω της μακρυγορίας την οποίαν θα ηναγκαζόμην να μεταχειρισθώ. Θα προσπαθήσω εις άλλο έργον μου να αποδείξω ότι αι αρχαί επί των οποίων αύται εστηρίζοντο, διέφερον κατά πολύ εκείνων τας οποίας η δεισιδαιμονία και η τυφλή ευπιστία εις τους χρόνους της αγνωσίας τους απέδωσεν. Και ότι αι επιστήμαι αι διδασκόμεναι εις τους μεμυημένους εντός των αρχαίων ιερών, διέφερον εις άκρον από ό,τι έκτοτε ο κοινός όχλος παραδέχεται και αντιλαμβάνεται.

FABRE D' OLIVET

ΕΞΕΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΧΡΥΣΩΝ ΕΠΩΝ ΤΩΝ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΩΝ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΟΣ 068

ΠΕΤΡΟΣ ΓΡΑΒΙΓΓΕΡ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΜΕΛΗ 2005

18 ΘΕΙΕΣ ΑΡΧΕΣ - Haidakhan Babaji

1. Είμαι παντού. Είμαι κάθε αναπνοή σας.
2. Αυτό το σώμα έχει αφ' εαυτού την έννοιά του. Είναι εδώ για να υπηρετήσει τους ανθρώπους. Υπάρχει μόνο μια ανθρωπότητα.
3. Ερευνήστε και βρείτε τη συνείδηση ότι είμαστε όλοι ένα. Ήλθα εδώ για να σας δείξω την Ενότητα, πέρα από τον δυισμό.
4. Θέλω να σας δείξω μια ελευθερία πέρα από κάθε φαντασία σας.
5. Να επιδιώκετε αρμονία σε όλα όσα πράττετε. Είμαι αρμονία.
6. Να έχετε πίστη. Τα πάντα εξαρτώνται από την πίστη.
7. Να λατρεύετε τη Φωτιά, σημαίνει να λατρεύετε το εσωτερικό σας Φως. Λατρεύοντας τη Φωτιά καίτε το Κάρμα. Είναι πνευματικός εξαγνισμός.
8. Να αγαπάτε και να υπηρετείτε όλη την ανθρωπότητα. Να βοηθάτε τους πάντες.
9. Δεν υπάρχει άγιος χωρίς παρελθόν ούτε αμαρτωλός χωρίς μέλλον.
10. Ν' αναγνωρίζετε σε κάθε πρόσωπο το Θεό και την καλοσύνη.
11. Να επαινείτε τους πάντες. Εάν αδυνατείτε να επαινέσετε κάποιον, διώξτε τον από την ζωή σας.
12. Κάθε τελειότητα και κάθε Θεία αρετή είναι κρυμμένες μέσα σας. Να τις αποκαλύψετε στον κόσμο.
13. Αφήστε την Θεία Χάρη να σας ελευθερώσει.
14. Είμαι κανένας και τίποτε. Είμαι σαν καθρέφτης μέσα στον οποίο μπορείτε να δείτε τον εαυτό σας.
15. Τα γεγονότα έρχονται και φεύγουν. Αυτός είναι ο τροχός της μάγια. Αφήστε αυτόν τον τροχό να περιστρέφεται γύρω σας χωρίς προσκολλήσεις σε οποιοδήποτε μέρος του. Να ζείτε στο κέντρο. Αυτό είναι η πραγματικότητα.
16. Αφήστε το δρόμο της δράσης σας να προέλθει από την καρδιά σας.
17. Σήμερα είναι ο χρόνος μεγάλων αλλαγών.
18. Αλλαγή είναι απλώς ο χορός του Σίβα. Ο κατώτερος Εαυτός θαμπώνεται. Ο Ανώτερος Εαυτός παραμένει ανεπηρέαστος κι ακίνητος. Ακολουθήστε την καρδιά και τη θέλησή σας και θ' ανυψωθείτε υπεράνω της πρόκλησης από την αλλαγή.

Είμαι πάντοτε μαζί σας.

[Που βρίσκεται ένα τέλος του, του αθόρυβου θρήνου] (The Dry Salvages II) – T.S. Eliot

Που βρίσκεται ένα τέλος του, του αθόρυβου θρήνου,

του σιωπηλού μαρασμού των φθινοπωριάτικων λουλουδιών

που τινάζουν τα πέταλά τους κι απομένουν ασάλευτα.

Που υπάρχει ένα τέλος στο ναυάγιο το έρμαιο,

στη δέηση του κόκκαλου στο γιαλό, στην αδέητη

δέηση για το απαίσιο το άγγελμα;

Δεν υπάρχει τέλος, αλλά πρόσθεση: η σερνάμενη

συνέπεια των παραπέρα ημερών και ωρών,

όταν η συγκίνηση παίρνει επάνω της τ' ασυγκίνητα

χρόνια της ζωής ανάμεσα στα συντρίμμια

όσων θεωρούνταν σαν τα πιο αξιόπιστα -

και γι' αυτό τα πιο κατάλληλα για απάρνηση.

Υπάρχει η τελική πρόσθεση, η κλονισμένη

περηφάνεια είτε η μνησικακία για δυνάμεις κλονισμένες,

η αδέσμευτη αφοσίωση που θα τη νόμιζες χωρίς αφοσίωση,

σε μια βάρκα που παρασέρνεται κι αργοβουλιάζει,

το σιωπηλό άκουσμα του αναντίρρητου ορυμαγδού

της καμπάνας του στερνού αγγέλματος.

Που είναι το τέλος τους, των ψαράδων που αρμενίζουν

στην ουρά του ανέμου, όπου η ομίχλη σουρώνει;

Δε νοείται χρόνος χωρίς ωκεανό

ή ωκεανός που στρωμένος να μην είναι με σκουπίδια

ή ένα μέλλον που να κινδυνεύει να μην έχει

όπως και το παρελθόν, προορισμό κανένα.

Πρέπει να τους σκεφτόμαστε όπως θ' αδειάζουν πάντοτε νερά,

θα καλάρουν και θα μαϊνάρουν καθώς ο γρέγος χαμηλώνει

πάνω σε όχθους ρηχούς άφθαρτους και αναλλοίωτους

ή θα σκορπάνε τα λεφτά τους, στεγνώνοντας πανιά στα ντόκια.

Όχι όπως θα κάνουν ένα ταξίδι που θα μείνει απλήρωτο

για μια κοιλάδα που δε θα περάσει από έλεγχο.

Δεν έχει τέλος ο άφωνος θρήνος, τέλος κανένα

στο μαρασμό των μαραμένων ανθών,

στην κίνηση της οδύνης που είναι ανώδυνη κι ακίνητη,

στο παράδερμα του πέλαγου και στο ναυάγιο που παραδέρνει,

στη δέηση του κόκκαλου στο Θεό του το Θάνατο. Στη μόλις

και μετά βίας δεητέα δέηση του μόνου Ευαγγελισμού.

Φαίνεται, όσο γερνάει κανείς,

πως το παρελθόν έχει κάποιο άλλο σχέδιο, και παύει να 'ναι μια απλή διαδοχή -

ή ακόμα κι ανάπτυξη: το τελευταίο μια πλάνη μεροληπτική,

που ενθαρρύνεται από επιπόλαιες αντιλήψεις για την εξέλιξη,

και γίνεται, στη σκέψη του κόσμου, ένα μέσο ν' απαρνιέται το παρελθόν.

Τις στιγμές της ευτυχίας – όχι το αίσθημα της ευεξίας,

της απόλαυσης, εκπλήρωσης, ασφάλειας ή στοργής,

ή ακόμα κι ενός καλού γεύματος, αλλά της ξαφνικής φώτισης -

είχαμε την πείρα αλλά μας διέφευγε το νόημα,

κι η προσέγγιση στο νόημα αποκαθιστά την πείρα

με μια διαφορετική μορφή, πέρα από κάθε νόημα

που μπορούμε να προσδώσουμε στην ευτυχία. Είπα και πιο πριν

πως η περασμένη πείρα ξαναζωντανεμένη στο νόημα

δεν είναι η πείρα μιας μόνο ζωής

αλλά γενεών πολλών – μη ξεχνώντας

κάτι που είναι πιθανά ολότελα ανείπωτο:

Η ματιά προς τα πίσω βλέποντας πίσω απ' την αβεβαιότητα

της καταχωρημένης ιστορίας, η κλεφτή ματιά προς τα πίσω

πάνω απ' τον ώμο, προς τον πρωτόγονο τρόμο.

Καταλήγουμε, λοιπόν, ν' αντιληφθούμε πως οι στιγμές της αγωνίας

(κατά πόσο οφείλονται ή όχι σε παρεξήγηση,

έχοντας ελπίσει ή έχοντας φοβηθεί για κάτι σφαλερό,

αυτό δεν το κουβεντιάζουμε) είναι εξίσου μόνιμες

με τη μονιμότητα που έχει ο χρόνος. Το αντιλαμβανόμαστε καλύτερα

στην αγωνία των άλλων, που τη δοκίμασαν καλά,

σαν ανακατευτούμε, παρά στη δική μας.

Τι το δικό μας παρελθόν σκεπάζεται από τα ρεύματα της δράσης,

ενώ των άλλων το μαρτύριο παραμένει μια εμπειρία

ανεπιφύλακτη, άφθαρτη απ' την κατοπινή τριβή.

Οι άνθρωποι αλλάζουν, και χαμογελούν: αλλά η αγωνία παραμένει.

Ο χρόνος ο εξολοθρευτής ειναι ο χρόνος ο συντηρητής

σαν το ποτάμι με το φορτίο του από πεθαμένους νέγρους, αγελάδες και κοτέτσια,

την πικραγγουριά και τη δαγκωματιά στο μήλο.

Κι ο ξεσχισμένος βράχος στ' ασίγαστα νερά,

κύματα τον περιλούζουνε, αντάρες τον τυλίγουν.

Σε μια αλκυονίδα μέρα είναι απλούστατα ένα μνημείο,

σε πλεύσιμο καιρό είναι πάντα μια σημαδούρα

για να υπολογίζεται η πορεία: αλλά σε σκοτεινή εποχή

ή σε μανία ξαφνική, είναι αυτό που πάντα ήταν.

T.S. ELIOT

ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΟΥΑΡΤΕΤΑ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΥΡΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΥΨΙΛΟΝ/ΒΙΒΛΙΑ 1995