HELLO... - ΓΚΡΕΓΚΟΡΥ ΚΟΡΣΟ

Ω τι καταστροφή να 'σαι ένα πληγωμένο ελάφι!
Και γω είμαι απ' όλα το πιο πληγωμένο, αυτό που οι λύκοι κατατρών, όλος αποτυχίες.
Η σάρκα μου πιάστηκε στο Μοιραίο Τσιγκέλι!
Και σαν παιδί είδα πολλά πράγματα που δεν θα ήθελα να είμαι.
Μήπως είμαι αυτός-που-μόνος-του-μιλά;
Αυτός που-οι-γείτονες-κοροϊδεύουν;
Εκείνος που στα σκαλιά του μουσείου γέρνει και κοιμάται;
Μήπως φορώ τα ρούχα του ανθρώπου που έχει αποτύχει;
Είμαι τρελός;
Μες στο μεγάλο νυχτερινό τραγούδι των πραγμάτων,
είμαι άραγε το πέρασμα που έχουν καταργήσει;

Μετάφραση: Βερονίκη Δαλακούρα

Art Pepper – GEOFF DYER

Τεμπελιάζει στο προαύλιο, εκεί που κάνουν γυμναστική, δίπλα σε μια μικρή ομάδα μαύρων φυλακισμένων. Οι τοίχοι ρίχνουν σύνορα σκιάς πάνω στο προαύλιο, κι αυτά επεκτείνονται ανεπαίσθητα προς το έδαφος, μια σταδιακή προώθηση μέσα στην αντηλιά.

“Αυτό είναι με τη φυλακή”, λέει μια φωνή στα δεξιά του. “Ακόμη κι όταν είσαι έξω, είσαι μέσα”.

Γυρίζει και κοιτάζει τον τύπο που του μίλησε. Ενας μαύρος που δεν τον έχει ξαναδεί, ένας απ' αυτούς που τον φοβούνται όλοι, που κανείς δεν του την μπαίνει. Το δέρμα του να ρουφάει όλο το φως της μέρας, τα μάτια του να καίνε στην αντηλιά. Ο Αρτ δεν τον κοιτάζει στα μάτια.

“Είσαι ο Αρτ Πέπερ”.

“Ναι”.

“Ο μουσικός”

“Ναι”.

“Αλτο. Ο μεγάλος σαξοφωνίστας, που παίζει τρομερό άλτο”.

“Μάλλον”.

“Και ο πρεζάκιας”.

“Κι αυτό”.

Ο μαύρος κοιτάζει τον Αρτ, και το πρόσωπό του που δεν δείχνει τίποτα, ψάχνοντας να βρει που κρύβεται το πνεύμα του. Κοιτάζει τα μάτια του, ήδη διάστικτα με το γκρίζο της ήττας.

“Σ' έχω ακούσει να παίζεις κάμποσες φορές”.

“Στο Λος Αντζελες;”

“Ναι. Επαιζες πολύ καλά”.

“Ευχαριστώ”.

“Για λευκός”.

Κοιτάζει προσεκτικά τον Αρτ καθώς το λέει αυτό, αλλά το πρόσωπό του δεν προδίδει τίποτα, ούτε φόβο ούτε πείσμα ούτε περηφάνια, τίποτα. Το σώμα του έχει πλέον γίνει ένα είδος κελιού. Ολ' αυτά τα χρόνια στη φυλακή σημαίνουν ότι έχει αναπτύξει ένα τρόπο να κρύβει τον εαυτό του ώστε όταν τον μαχαιρώνουν να μην αγγίζονται τα ζωτικά του όργανα. Το πρόσωπό του είναι κενό σαν τους τοίχους της φυλακής. Αυτή η έκφραση είναι ο καλύτερος τρόπος να τον αφήνουν μόνο. Αργότερα, ο τόνος του θα εξελίξει κι ένα στοιχείο αυτής της ιδιότητάς, του να προστατεύεις τον εαυτό σου, που πάντα κλείνεται μέσα στην ίδια της την τελειότητα. Από δω και πέρα, ό,τι παίζει θα έχει το άγγιγμα της θλίψης της φυλακής, και όσα έμαθε μέσα σ' αυτήν.

“Σου λείπει το παίξιμο;”

“Ναι”.

“Πόσος καιρός πάει;”

Ο Αρτ κουνάει το κεφάλι, σχεδόν χαμογελά.

Ο μαύρος τύπος μιλάει σ' έναν λεπτοκαμωμένο τύπο με άφρο χτένισμα και φοβισμένα μάτια που απομακρύνεται μέσα στο προαύλιο. Μερικά λεπτά αργότερα επιστρέφει μ' ένα παλιωμένο άλτο. Ο πρώτος το πιάνει και το παραδίδει στον Αρτ.

“Ταξίδεψέ μας”.

“Δεν το 'χω πιάσει εδώ κι ένα χρόνο”.

“Ε, τώρα ήρθε η ώρα”.

“Δεν ξέρω αν μπορώ ακόμη να παίξω”.

“Μπορείς να παίξεις”.

Κρατάει το σαξόφωνο στην αγκαλιά του. Το σηκώνει σε κάθετη θέση, και νιώθει τα πλήκτρα να κροταλίζουν ανάμεσα στα κουμπιά της στολής του. Η σκιά έχει συρθεί πολύ κοντά του, κι εκείνος αφήνει τον ήλιο και πάει στη δροσιά. Αφου ζεσταίνεται με μερικές κλίμακες, αρχίζει να παίζει μια απλή μελωδία, κάτι που ξέρει καλά, κάτι που μπορεί να το παίξει διαισθητικά, για να συνηθίσει το στόμιο, το δακτυλισμό. Παίζει αργά. Δύο τύποι κοντά του αρχίζουν να χτυπούν τα δάχτυλά τους, βλέπει ένα πόδι να κουνιέται ελαφρά στο φωτεινό κομμάτι της αυλής.

Για μερικά λεπτά παίζει μόνο τη μελωδία, ύστερα αρχίζει να την εγκαταλείπει, πρώτα με προσοχή, για να μη χαθεί. Ακούει κάποιον να λέει τ' όνομά του, συνειδητοποιεί ότι όλο και πιο πολύς κόσμος μέσα στο προαύλιο τον ακούει, και το σούσουρο των φωνών καταλαγιάζει. Υπάρχει μια τελειότητα στο χώρο, έτσι που έχουν απλωθεί οι φυλακισμένοι μέσα στην αυλή. Αν και παίζει ακόμη τη μελωδία, είναι λες και σταδιακά κλείνεται μέσα της κι έχει όλο και λιγότερο χώρο να κινηθεί, μέχρι που το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να φωνάξει, και να τη διαλύσει, όπως κάποιος που χτυπάει το κεφάλι του στους τοίχους του κελιού του.

Ένας από τους κατάδικους ψιθυρίζει ότι είναι σαν ν' ακούς το πνεύμα ενός ανθρώπου, σαν να το χτυπούν για να βγει. Δίπλα του, ένας γέρος Νέγρος κουνάει το κεφάλι του:

“Οχι, θα τα σπάσει τα δεσμά του”.

Μετά από ένα χείμαρρο όλο στριμμένες νότες, είναι λες και το σόλο δεν έχει που αλλού να πάει. Κανείς δεν κουνιέται, οι κατάδικοι στέκονται εκεί που είναι, τον περικυκλώνουν σαν τον παλαιστή που τον έριξαν νοκάουτ, και παλεύει να έρθει στα καλά του για να συνεχίσει. Φτύνοντας ενωμένες νότες σαν σπασμένα δόντια, προετοιμάζεται να σηκωθεί πάνω στη σκάλα μόλις μετρήσει ο διαιτητής. Ακούγοντας, οι φυλακισμένοι ξέρουν ότι το παίξιμό του μιλάει για κάτι που δεν είναι ψηλότερο αλλά βαθύτερο από την αξιοπρέπεια, τον αυτοσεβασμό, την περηφάνια, ή την αγάπη – πιο βαθύ και από το πνεύμα: την απλή προσαρμοστικότητα του σώματος. Πολλά χρόνια μετά, όταν το σώμα του θα έχει γίνει μια ανεκτική αποθήκη πόνου, ο Αρτ θα θυμάται το μάθημα της ημέρας: αν μπορεί να σταθεί όρθιος, τότε μπορεί και να παίξει, και αν μπορεί να παίξει, τότε μπορεί να παίξει υπέροχα.

Για μερικές στιγμές μπερδεύεται, αγνοώντας τι παίζει, κολλώντας τον όγδοο με τον ένατο χτύπο του μέτρου. Και τότε, συγκεντρώνοντας όλη του την ενέργεια, ψάχνει την πιο ψηλή νότα, την φτάνει -ίσα ίσα- και εκτινάσσεται μακριά. Στην κορυφή του άλματος, πριν τον καλέσει πίσω η βαρύτητα, υπάρχει μια στιγμή απόλυτα αβαρής – λαμπερή, καθαρή, ήρεμη- και ύστερα πεφτει και πάλι, διαγράφοντας ένα θαυμάσιο καμπυλωτό τόξο, που καταλαγιάζει μέσα στον βαθύ στεναγμό των μπλουζ. Και οι κατάδικοι καταλαβαίνουν ότι γι' αυτό επρόκειτο εξαρχής – ένα όνειρο πτώσης.

Οταν τελειώνει, είναι ιδρωμένος. Κουνάει ανεπαίσθητα το κεφάλι, τόσο λίγο που μοιάζει με τικ σε αργή κίνηση. Γύρω του μονάχα η σιωπή των φυλακισμένων που τον ακούν. Οχι μόνο των φυλακισμένων. Υπάρχει και η γκρίζα ησυχία των φρουρών που κοιτάνε. Ενα γκλοπ που χτυπάει τέσσερα τέταρτα στην παλάμη ενός χεριού. Πόδια που κουνιούνται ρυθμικά μέσα σε σκληρά παπούτσια, το σιωπηλό βογκητό των χαλικιών πάνω στο τσιμέντο. Σύντομα, ούτε καν αυτό.

Κανένα χειροκρότημα. Κάθε δευτερόλεπτο μοιάζει με τη στιγμή πριν ακουστεί η πρώτη κρούση της μιας παλάμης στην άλλη. Αλλά αντι γι' αυτό υπάρχει μια παρατεταμένη νότα σιωπής, τεντωμένη εξωπραγματικά, σαν νοερό βάραθρο. Ολοι πλέον αντιλαμβάνονται τη σιωπή στο προαύλιο, το ξεφύσημα μιας ατμομηχανής μέσα στο εργαστήριο της φυλακής. Αντιλαμβάνονται επίσης ότι αυτή η σιωπή είναι μια εκτίμηση της μουσικής, μια πράξη συλλογικής θέλησης, ότι υπάρχει πάντα μια αναπόφευκτη αξιοπρέπεια στη σιωπή, ότι μια φωνή ή μια κραυγή μπορεί πολύ εύκολα να την καταστρέψει. Η σιωπή είναι επίσης κάτι ορατό, αιχμαλωτισμένο στο χρόνο. Κανείς δεν κινείται γιατί, προκειμένου να υπάρξει σιωπή σ' ένα μέρος σαν αυτό, ο χρόνος πρέπει να σταματήσει. Κάτι πρέπει να συμβεί για να σπάσει τη σιωπή, και να αποδεσμεύσει το χρόνο. Οι φρουροί νιώθουν την αυξανόμενη ένταση των στιγμών που έχουν στοιβαχτεί η μια πάνω στην άλλη σαν αυτοσχέδιο οδόφραγμα: αν προσπαθήσουν να το περάσουν, θα 'ναι σαν να προκαλούν εξέγερση. Οπότε περιμένουν. Η ησυχία γίνεται πνιγερή. Οσο περισσότερο βράζει τόσο πιο βίαιη θα είναι η έκρηξη ήχου που σίγουρα θ' ακολουθήσει. Από τη σιωπή στην οχλαγωγία του μετάλλου, των φωνών, της φωτιάς. Ενα απλό “κλικ” στην ασφάλεια του όπλου θα ήταν αρκετό για να ξεκινήσουν όλ' αυτά, σαν το πρώτο “τικ” του ρολογιού που ξαναμπαίνει σε λειτουργία, και πυροδοτεί το χρόνο. Η σιωπή είναι σαν ένας αργά επεκτεινόμενος ορίζοντας, μια μακρινή θέα, που κάνει τους τοίχους της φυλακής ασήμαντους και ευτελείς. Ο διευθυντής της φυλακής, απαρατήρητος και ανοίκειος, έχει βγει από το γραφείο του και στέκεται ήσυχα στη σκιά.

Οι φυλακισμένοι σχηματίζουν έναν χάρτη, οι καμπύλες τις οποίες διαγράφει η ματιά τους περικλείουν τη χλομή μορφή που ανασαίνει σιγά, κρατώντας στα χέρια το σκουριασμένο άλτο, και σηκώνει το χέρι προς το στόμα, καθαρίζοντας το λαιμό της.

GEOFF DYER

ΚΙ ΟΜΩΣ, ΟΜΟΡΦΑ...

Ενα βιβλίο για την Τζαζ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΔΑΝΑΗ ΣΤΕΦΑΝΟΥ

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΠΥΡΟΣ

ΟΙΚΤΟ ΔΕΝ ΕΧΩ ΠΙΑ... - ΓΚΙΓΙΩΜ ΑΠΟΛΛΙΝΑΙΡ

Οίκτο δεν έχω πια για μένα
Τη σιωπηλή μου οδύνη δεν μπορώ να εκφράσω
Τα λόγια που λογάριαζα να ειπώ μεταβληθήκαν σε άστρα
Ενας Ικαρος προσπαθεί ν' ανυψωθεί ως τα μάτια μου
Κομιστής ήλιων φλέγομαι στο κέντρο δυο αστερισμών
Τι έκαμα στα θεολογικά θηρία της γνώσης
Σ' αλλοτινούς καιρούς έρχονταν οι νεκροί να με λατρέψουν
Κι έλπιζα να τελειώσει ο κόσμος
Μα το δικό μου τέλος σαν τη θύελλα καταφθάνει.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Τάκης Σινόπουλος

Υπό την βασιλικήν δρυν – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

Οταν παιδίον διηρχόμην εκεί πλησίον, επί οναρίου οχούμενος, δια να υπάγω να απολαύσω τας αγροτικάς μας πανηγύρεις, των ημερών του Πάσχα, του Αγίου Γεωργίου και της Πρωτομαγιάς, ερρέμβαζον γλυκά μη χορταίνων να θαυμάζω περικαλλές δένδρον, μεμονωμένον, πελώριον, μιαν βασιλικήν δρυν. Οποίον μεγαλείον είχεν! Οι κλάδοι της χλωρόφαιοι, κατάμεστοι, κραταιοί. Οι κλώνές της, γαμψοί ως η κατατομή του αετού, ούλοι ως η χαίτη του λέοντος, προείχον αναδεδημένοι, εις βασιλικά στέμματα. Και ήτον εκείνη άνασσα του δρυμού, δέσποινα αγρίας καλλονής, βασίλισσα της δρόσου...

Από τα φύλλα της εστάλαζε κ’ έρρεεν ολόγυρά της «μάννα ζωής, δρόσος γλυκασμού, μέλι το εκ πέτρας». Εθαλπον οι ζωηφόροι οποί του έρωτα θείας ακμής, κ’ έπνεεν η θεσπεσία φυλλάς της ίμερον τρυφής ακηράτου. Και η κορυφή της βαθύκομος ηγείρετο ως στέμμα παρθενικόν, διάδημα θείον.

Ησθανόμην άφατον συγκίνησιν να θεωρώ το μεγαλοπρεπές εκείνο δένδρον. Εφάνταζεν εις το όμμα, έμελπεν εις το ους, εψιθύριζεν εις την ψυχήν φθόγγους αρρήτου γοητείας. Οι κλώνες, οι ράμνοι, το φύλλωμά της, εις του ανέμου την σείσιν, εφαίνοντο ως να ψάλλωσι μέλος ψαλμικόν, το «Ως εμεγαλύνθη». Μ’ έθελγε, μ’ εκήλει, μ’ εκάλει εγγύς της. Επόθουν να πηδήσω από του υποζυγίου, να τρέξω πλησίον της, να την απολαύσω. Να περιπτυχθώ τον κορμόν της, όστις θα ήτον αγκάλιασμα δια πέντε παιδιά ως εμέ, και να τον φιλήσω. Να προσπαθήσω ν’ αναρριχηθώ εις το πελώριον στέλεχος, το αδρόν και αμαυρόν, ν’ αναβώ εις το σταύρωμα των κλάδων της, ν’ ανέλθω εις τους κλώνας, να υψωθώ εις τους ακρέμονας... Και αν δεν μ’ εδέχετο, και αν μ’ απέβαλλεν από το σώμά της και μ’ έρριπτε κάτω, ας έπιπτον να κυλισθώ εις την χλόην της, να στεγασθώ υπό την σκιάν της, υπό τα αετώματα των κλώνων της, τα όμοια με στέμματα Δαυίδ θεόληπτου.

Επόθουν, αλλ’ η συνοδία των οικείων μου, μεθ’ ων ετέλουν τας εκδρομάς εκείνας ανά τα όρη, δεν θα ήθελε να μοι το επιτρέψη. Και μιαν χρονιάν, ήτο κατά τας εορτάς του σωτηρίου έτους 186..., καθώς είχομεν διέλθει πλησίον του δένδρου, εφθάσαμεν εις το Μέγα Μανδρί. – ήτο δε το Μέγα Μανδρί μικρός συνοικισμός, θερινόν σκήνωμα των βοσκών του τόπου. Εκατοίκουν εκεί επτά ή οκτώ οικογένειαι αγροτών. Δύο εκ των οικογενειών τούτων συνεδέοντο προς τους γονείς μου δια δεσμών βαπτίσματος, κολληγοσύνης, κτλ. και όλοι ήσαν φίλοι και συμπατριώται μας.

Κατηρχόμεθα εκεί συνήθως τας ημέρας του Πάσχα, είτα πάλιν του Αγίου Γεωργίου ή την Πρωτομαγιάν, άλλοτε δε του Αγίου Κωνσταντίνου ή της Αναλήψεως. Επί τερπνού λόφου υπήρχε το παρεκκλήσιον του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, όπου ελειτουργούμεθα.

Ηγοντο εκεί χοροί και πανηγήρεις. Δρόσος και αναψυχή και χάρμα εβασίλευεν. Εθύοντο αρνία και ερίφια, και σπονδαί εγίνοντο πυρόξανθου ανθοσμίου. Ετελούντο αγώνες αμίλλης, δισκοβολίαι και άλματα. Επληττε τας πραείας ήχους ο φθόγγος του αυλού και της λύρας, συνοδεύων το έρρυθμον βήμα των παρθένων προς κύκλιον χορόν. Και ξανθαί, ερυθρόπεπλοι βοσκοπούλαι επήδων, επέτων, εκελάδουν.

Καθώς είχομεν φθάσει εκεί, την χρονιάν εκείνην, με είχε κυριεύσει ζωηρότερον η εντύπωσις η μαγική της δρυός. Διηρχόμεθα εκάστοτε ουχί μακράν του δένδρου, απέχοντος ημισείας ώρας οδόν από το Μέγα Μανδρί. Ο δρόμος μας ήτον επί της κλιτύος, ολίγον υψηλότερον της θέσεως όπου ίστατο το δένδρον, έτεμνε δε πλαγίως το βουνόν... και η δρυς η μαγική, καθώς εξηκολούθουν να την βλέπω επί ικανήν ώραν, με εγοήτευε και με εκάλει, ως να ήτο πλάσμα έμψυχον, κόρη παρθενική του βουνού.

Κατά τας ποικίλας κυμάνσεις της οδού, σύμφωνα με τα κοιλώματα ή τας προεξοχάς του εδάφους, και κατά τας κινήσεις του οναρίου τας ιδιοτρόπους και πείσμονας – καθώς εξάνοιγα το πρώτον την δρυν, καθόσον επλησίαζα ή απεμακρυνόμην απ’ αυτής, τόσας θέας, απόψεις και φάσεις ελάμβανε το δένδρον. Εκ πλαγίου και μακρόθεν είχεν όψιν λιγυράς χάριτος. Εγγύθεν και κατά μέτωπον, προέκυπτεν όλη μεστή και αμφιλαφής, βαθύχλωρος, επιβάλλουσα ως νύμφη.

Ολην την νύκτα, κοιμώμενος και αγρυπνών, ωνειρευόμην την δρυν, την θεσπεσίαν και υψηλήν... Την πρωίαν εκείνην του Μεγάλου Σαββάτου καθώς είχεν ευωδιάσει ο ναϊσκος από δάφνας και λιβανωτίδας, και είχε κρουσθή τρελά από παιδικάς χείρας ο μικρός κώδων ο υπεράνω του γείσου της στέγης της πλακοσκεπούς, χαιρετίζων το «Ανάστα ο Θεός», το οποίον έψαλλεν ο παπάς ραίνων τους πιστούς με πέταλα ρόδων και ίων... είτα, πριν απολύση η λειτουργία, εγώ έγινα άφαντος.

Δια πλαγίου, κρυφού δρομίσκου τον οποίον είχον ανακαλύψει την προτεραίαν, ήρχισα να ανέρχωμαι την ράχιν του βουνού... διευθυνόμενος προς το μέρος όπου ευρίσκετο η βασιλική δρυς. Επίστευον ότι εγνώριζα καλά τον δρόμον.

Ητον όλη η οδός ανωφερής, κ’ εγώ έτρεχον, έτρεχον δια να φθάσω ταχέως, ν’ ασπασθώ την ερωμένην μου – επειδή η δρυς υπήρξεν η πρώτη παιδική μου ερωμένη – και ταχέως πάλιν να επιστρέψω, φανταζόμενος ότι η απουσία μου τότε δεν θα παρετηρείτο, και δεν θα είχον ν’ ακούσω επιπλήξεις από τους οικίους.

Προ εμού είχον αναχωρήσει από το ποιμενικόν σκήνωμα ολίγοι εκ της τάξεως των βοσκών, απερχόμενοι εις την πολίχνην, δια να κομίσωσιν αρνία και τυρίον εις τους κολλήγας, αποφέρωσι δε άλλα οψώνια εκ της πόλεως. Ούτοι θα επέστρεφον προς εσπέραν, και δεν ήτο πιθανόν να συναντήσω τινάς καθ’ οδόν. Πλην παρ’ ελπίδα είδον μακρόθεν άλλους ερχομένους προς τα εδώ, εν συνοδία γυναικών και παίδων και υπζυγίων. Ούτοι ήρχοντο εκ της πόλεως δια να συνεορτάσωσιν εν τη εξοχή πλησίον των συγγενών των, των βοσκών.

Πάραυτα εξετράπην της οδού, κ’ έσπευσα να κρυβώ όπισθεν πυκνών θάμνων. Οι άνθρωποι εκείνοι να με συνήντων, μεμονωμένον, μακράν των γονέων μου, πορευόμενον άγνωστον που, θα επαραξενεύοντο, και αν δεν μ’ έπειθον να κατέλθω μετ’ αυτών ευθύς οπίσω, εξ άπαντος θα με κατήγγελλον εις τους γονείς μου, τους οποίους θα εύρισκον κάτω εις το Μέγα Μανδρί. Ημην ένδεκα ετών παιδίον.

Εκείνοι ταχέως αντιπαρήλθον, κ’ εγώ ανέλαβα τον δρόμον μου, αλλά μετ’ ολίγον τον έχασα. Εις εν σταυροδρόμιον όπου έφθασα, επήρα τον δρόμον αριστερά, τον υψηλότερον, και ασθμαίνων έφθασα εις την κορυφήν του βουνού. Πλην η μεγάλη δρυς υπήρξεν ευεργέτις μου και κηδεμών μου. Αύτη μ’ εξήγαγεν εκ της απάτης, εφαίνετο δε ως να μοι ένευε μακρόθεν, και με ωδήγει να έλθω πλησίον της.

Καθώς την είδα χαμηλότερα, δεξιόθεν, αρκετά μακράν, άφησα τον δρομίσκον εις τον οποίον έτρεχα, και στραφείς προς δυσμάς ήρχισα να κατέρχωμαι, μέσω των αγρών, υπερπηδών, αιμασιάς, χάνδακας, φραγμούς θάμνων και βάτων, σχίζων τας σάρκας μου, αιμάσσων χείρας και πόδας... τέλος έφθασα πλησίον της ποθητής νύμφης των δασών.

Ημην κατάκοπος, κάθιδρος και πνευστιών. Αμα, έφθασα, ερρίφθην επί της χλόης, εκυλίσθην επάνω εις παπαρούνες και χαμολούλουδα. Αλλ’ όμως ησθανόμην κρυφήν ευτυχίαν, ονειρώδη απόλαυσιν. Ερρέμβαζον αναβλέπων εις τους κλώνάς της τους κραταιούς, και ανοιγόκλειον ηδυπαθώς τα χείλη εις την πνοήν της αύρας της, εις τον θρουν των φύλλων της. Εκατοντάδες πουλιών ανεπαύοντο εις τους κλώνας της, έμελπον τρελά τραγούδια... Δρόσος, άρωμα και χαρμονή εθώπευον την ψυχήν μου...

Ημην αποσταμένος, και δεν είχον κοιμηθή καλά την νύκτα. Ο ύπνος μου έλειπεν. Εις την σκιάν του πελωρίου δένδρου, εν μέσω των μηκώνων του των κατακοκκίνων, ο Μορφεύς ήλθε και μ’ εβαυκάλησε, και μοι έδειξεν εικόνας, ως εις περίεργον παιδίον.

Μου εφάνη ότι το δένδρον – έσωζον καθ’ ύπνον την έννοιαν του δένδρου – μικρόν κατά μικρόν μετέβαλλεν όψιν, είδος και μορφήν. Εις μιαν στιγμήν η ρίζα του μου εφάνη ως δύο ωραίαι εύτορνοι κνήμαι, κολλημέναι η μια επάνω εις την άλλην, είτα κατ’ ολίγον εξεκόλλησαν κ’εχωρίσθησαν εις δύο. Ο κορμός μου εφάνη ότι διεπλάσσετο και εμορφούτο εις οσφύν, εις κοιλίαν και στέρνον, με δύο κόλπους γλαφυρούς, προέχοντας. Οι δύο παμμέγιστοι κλάδοι μου εφάνησαν ως δύο βραχίονες, χείρες ορεγόμεναι εις το άπειρον, είτα κατερχόμεναι συγκαταβατικώς προς την γην, εφ’ ης εγώ εκείμην. Και το βαθύφαιον, αειθαλές φύλλωμα μου εφάνη ως κόμη πλουσία κόρης, αναδεδημένη προς τ’ άνω, είτα λυομένη, κυματίζουσα, χαλαρουμένη προς τα κάτω.

Το πόρισμά μου, το εν ονείρω εξαχθέν, και εις λήρον εν είδει συλλογισμού διατυπωθέν, υπήρξε τούτο: «Α! Δεν είναι δένδρον, είναι κόρη. Και τα δένδρα, όσα βλέπομεν, είναι γυναίκες!»

Οταν μετ’ ολίγον εξύπνησα, ως συνέχειαν του ανείρου έσχον εν νω την ανάμνησιν της ιστορίας του τυφλού, τον οποίον ο Χριστός εθεράπευσε, καθώς είχον ακούσει τον διδάσκαλόν μας εις την Ιεράν Ιστορίαν: «Καταρχάς μεν είδε τους ανθρώποους ως δένδρα. Δεύτερον δε τους είδε καθαρα...»

Πλην δεν εξύπνησα ακόμη, πριν ακούσω τι έλεγε το φάσμα. Η κόρη – η δρυς, είχε λάβει φωνήν και μοι έλεγεν:

-Ειπέ να μου φεισθούν, να μη με κόψουν... δια να μη κάμω ακουσίως κακόν. Δεν είμ’ εγώ νύμφη αθάνατος. Θα ζήσω όσον αυτό το δένδρον...

Εξύπνησα έντρομος, κ’ έφυγον... Ητο ήδη μεσημβρία, και ο ήλιος εμεσουράνει... Εκαιεν υψηλά, υπεράνω της κορυφής της δρυός, ήτις ήτο σκιά αδιαπέραστος... Από τον αντικρινόν λόφον ήκουσα φωνήν να με καλή εξ ονόματος.

Ητον εις μικρός βοσκός, με την κάππαν του με την στραβολέκαν του, και με δέκα αίγας, τας οποίας ωδήγει. Μου εφώναξεν ότι ο πατήρ μου με ανεζήτει ανήσυχος, και , να τρέξω να φθάσω ταχέως εκεί κάτω...

Δεν ενόησα τίποτε από το μαντικόν όνειρον. Αργότερα εδιδάχθην από εγχειρίδιον Μυθολογίας ότι η Αμαδρυάς συναποθνήσκει με την δρυν, εν η ευρίσκεται ενσαρκωμένη...

Μετά πολλά έτη, όταν ξενιτευμένος από μακρού επέστρεψα εις το χωρίον μου, κ’ επεσκέφθην τα τοπία εκείνα, τα προσκυνητήρια των παιδικών αναμνήσεων, δεν εύρον πλέον ουδέ τον τόπον ένθα ήτό ποτε η Δρυς η Βασιλική, το πάγκαλον και μεγαλοπρεπές δένδρον, η νύμφη η ανάσσουσα των δρυμώνων.

Μια γραία με την ρόκαν της, με δύο προβατίνας τας οποίας έβοσκεν εντός αγρού πλησίον, ευρίσκετο εκεί, καθημένη έξωθεν της μικράς καλύβης της.

Οταν την ηρώτησα τι είχε γίνεει το «Μεγάλο Δέντρο», το οποίον ήτον ένα καιρόν εκεί, μοι απήντησεν:

-Ο σχωρεμένος ο Βαργένης το έκοψε... μα κ’ εκείνος δεν είχε κάνει νισάφι με το τσεκούρι του. Όλο θεόρατα δέεντρα, τόσο σημαδιακά πράματα... Σαν το ‘κοψε κ’ ύστερα, δεν είδε χαϊρι και προκοπή. Αρρώστησε, και σε λίγες μέρες πέθανε...

Το Μεγάλο Δέντρο ήταν στοιχειωμένο.

(1901)

ΤΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

Του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

Εισαγωγή – επιλογή διηγημάτων – σχόλια

ΣΤΡΑΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΕΧΜΙΟ

ΓΛΩΣΣΑΡΙ

αιμασιά = φράχτης, ξερολιθιά

ακήρατος = άσπιλος, καθαρός, αγνός

ακρέμων = το κλαδί που βρίσκεται ψηλότερα

αμφιλαφής = με πλούσια και πυκνή βλάστηση

ανθόσμιος = μοσχάτο κρασί

βαθύκομος = αυτός που έχει πυκνά μαλλιά

βαθύφαιος = σκούρος σταχτής

βαυκαλώ = νανουρίζω

γλαφυρός = κοίλος, βαθουλός

έμελπον (μέλπω) = ψάλλω

εύτορνος = καλώς τορνευμένος, στρογγυλός

θεόληπτος = ο κατεχόμενος από το θείον

ίμερος = πόθος

κολληγοσύνη = στενός φιλικός σύνδεσμος

λήρος = ανόητος, μωρός, φλύαρος

λιβανωτίς = είδος φυτού που μυρίζει όμορφα

λιγυρός = εύκαμπτος, ευλύγιστος

μήκων = παπαρούνα

νισάφι = έλεος, λύπηση

Οπός = παχύρρευστος χυμός δένδρου

Ούλος = πυκνός

ράμνος = αγκαθωτός θάμνος

σκήνωμα = κατάλυμα

στραβολέκας = η γκλίτσα

χαϊρι = προκοπή

χαρμονή = τέρψη, χαρά

Χλωρόφαιος = γκριζοπράσινος

ΒΑΛΠΟΥΡΓΕΙΑ ΝΥΧΤΑ – ALEISTER CROWLEY

Ο ανεμοστρόβιλος του Αετού και του Λέοντα!

Το Δένδρο πάνω στο Βουνό της Σιών!

Ο γάμος της Αστρακτίδας και του Τρελού!

Το μυστικό Σαμπάθ των Αγίων του Θεού!

Ιππευσε το Σκουπόξυλο που είναι ο Θεός-στον-Ανθρωπο!

Σπιρούνισε τον αγριο Τράγο που το μυστικό όνομά του είναι Παν!

Μπροστά σ' αυτή τη ράβδο ο Ουρανός είναι μικρός.

Κάτω απ' τις οπλές αυτές τ' άστρα είναι της σκόνης οι πνοές!

Ξύπνα ψυχή μου! Ενα βήμα και ο χώρος γεφυρώνεται.

Ο χρόνος, σαν πεταλούδα, συνθλίβεται στο αριστερό σου χέρι,

Ενώ με το δεξί σου απλώνεις για ν' αδράξεις

Το δισκοπότηρο του Θεού, γέρνοντάς το στα χείλη σου;

Ιδέ! Όλες οι περιδινούμενες ακτίδες Φωτός ένας ιστός

Οπου οι παλίρροιες του Χρόνου υποχωρούν κι ανέρχονται,

Μια καρδιά που κτυπά την Αιώνια ένταση,

Τα άκρα που εξουδετερώνονται στο Τίποτα.

Το φως ριγεί μέσω του Φωτός, το αδράχτι της επιθυμίας,

Σταυρός πάνω σε Σταυρό Στοιχειακής Φωτιάς.

Η Ζωή κυκλώνει τη Ζωή, το Ρόδο ανθίζει ψηλά,

Και στο γάμο τους γίνονται Αγάπη.

Ιδέ! Σε κάθε δόρυ της Λαμπρότητας καίγεται ένας κόσομος

Περιστρεφόμενος, περιδινούμενος, κλαίγοντας δυνατά. Και συσπειρωμένος

Γύρω από κάθε κόσμο, περικλείοντας στην πορεία του,

Ο Ιερός Οφις, ο πατέρας της δύναμής του,

Ενεργός, ενεργοποιών, αυτοσυντήρητος,

Ανθρωπόκαρδος, Αετόφτερος, με χάιτη Λιονταριού,

Θριαμβεύοντας στην λαμπρότητα του καθώς τινάζει

Τα του Φοίνικα φτερά του σ' αθάνατες στάχτες

Εκ των οποίων μια νιφάδα, ένας σπόρος του πνεύματος που έχει υφανθεί,

Περιστεφει τον εαυτό της μπροστά, και δημιουργεί έναν ήλιο.

Φως που διαχέεται σε Φως, ένας απαστράπτων σπασμός

Της λαμπρότητας του Ουρανίου Τόξου που γεφυρώνει το κοσμικό χάσμα.

Το φώς κρυσταλλώνεται στη Ζωή και η Ζωή τελειοποιείται

Στο Φως, η άισθηση της μαγείας τους καταναλώνοντας

Το θαύμα της Αγάπης, και όλο το δέος

Της Ανάγκης ενοποιείται με τον ένα νόμο της Ελευθερίας.

Ενα τετράφυλλο λουλούδι Θεότητας, φύλο και καρπός

Και σπόρος και μπουμπούκι μιας λαμπρής ρίζας,

Διαλύοντας όλη την ουσία του ανθίσματός του

Στην έκσταση του ίδιου του του αρώματος.

Κάθε ίνα αυτού του φωτός μια αστρο-δέσμη

Οπου όλη η ύπαρξη αστράφτει στην πορεία της!

Ολα τα πράγματα που ζουν, μια μουσική και μια χορωδία,

Γελούν με τα σκιρτήματα εκείνης της διάπυρης φωτιάς.

Λαμπρά σημεία εκείνου του ηλιόφωτος, είναι μεθυσμένα απ'

Το κρασί της ίδιας τους της ενέργειας της αγάπης.

Τίποτα τόσο μικρό, τόσο βασικό, τόσο ατελές,

Μα να που χορεύει με μαγεμένα πόδια.

Κι όπου το Φως συναντά το Φως, όλες οι αγάπες συνδυάζονται:

Ιδού ο Θεός, οι πιστοί, ο βωμός.

Καθένας περιέχοντας τη μοναδική ψυχή του

Και συνάμα κέντρο και πηγή του όλου.

Καθένας τελειοποιείται στο δικό του παθιασμένο ρόλο,

Καθένας η περιφέρεια, και καθείς η καρδία!

Πάντοτε το τρία στο ένα είναι πλεγμένα,

Πάντοε το Ενα στα Τρία ανυπέρβλητα δεμένο

Η ουσία τους στο Κεντρικό Πνεύμα εξακοντίζεται

Κι έτσι εκσφενδονίζεται ένας αδιάφθορος κόσμος,

Από Εκείνο που, κατανοώντας σε μια ενότητα

Την Συμπαντική έκσταση της ψυχής Του,

Κατοικεί πέρα από τη δική Του φωτεινότητα

Μακριά από την άφθαρτη θέση Του,

Υποστηρίζοντάς το παν, με χέρι που το ξίφος του λαμπυρίζει.

Με κάθε λάμψη μια νέα φτερωτή Ψυχή των Πραγμάτων.

Παρατηρώντας το παν, με μάτια που οι λάμψεις τους πλημμυρίζουν

Μ' αίμα τις φλέβες του ίδιου τους του σύμπαντος.

Απορροφώντας το παν, καθ' ένα από τα μυριάδες στόματα διάπυρο

Για να προφέρει το άρρητο Όνομα

Που καλεί όλες τις ψυχές, μεγάλες και μικρές,

Στην αφάνταστη γαμήλια γιορτή.

Και στην ίδα την μετάληψη αφυπνίζεται

Η ουσία τους με μια μονάχα Λέξη.

Αυτό το Παν, αυτός ο Κύριος του Παντός, κατοικεί

Πίσω από τον απεριόριστο χείμαρρο των ρευμάτων Του,

Στη σιγή κάθε πράξης, ή λέξης, ή σκέψης

Ωστε είτε δεν το ονομάζουμε είτε Το λέμε Τίποτα.

Αυτή είναι η Αλήθεια πίσω από το ψέμα που καλείται Θεός.

Αυτό κηλιδώνει τους ουρανούς και ζει μέσα στον τρελό.

Αυτό είναι το κέντρο όλων των σφαιρών, η φλόγα

Στους ανθρώπους και τα άστρα, η ψυχή πίσω απ' το Όνομα,

Η πηγή της Ζωής, ο Αξονας του Τροχού

Που τα πάντα κινεί κι όμως είναι το Ενα που είναι ακίνητο.

Μην Το λατρεύεις, γιατί σε λατρεύει Εκείνο,

Τη σκιώδη μορφή της αιωνιότητάς Του.

Ανόρθωσε τον εαυτό σου! Εσο δυνατός για να σπάσεις τα δεσμά σου!

Ιδέ! Το αναστημά σου θα ξεπεράσει τ' άστρα.

ALEISTER CROWLEY

ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ – ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΡΑΘΙΑ

ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Επιστήµονες θα εξετάσουν το DΝΑ του Οζι Οζµπορν

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Πέμπτη 17 Ιουνίου 2010 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ

Η επιστήµη και µόνο µπορεί να δώσει απάντηση στην περίπτωση Οζι Οζµπορν (φωτογραφία). Και εντός ολίγου µπορεί ο Πρίγκιπας του Σκότους να αποκτήσει ακόµη έναν τίτλο, αυτόν του Ιατρικού Θαύµατος. Κι αυτό, καθώς - σύµφωνα µε το Sky Νews - επιστήµονες σκοπεύουν να αναλύσουν το DΝΑ του και να µελετήσουν πώς ύστερα από τόσες καταχρήσεις που έχει κάνει στη ζωή του, και οι οποίες κάτω από κανονικές συνθήκες θα σκότωναν τον ανθρώπινο οργανισµό, ο Οζι όχι µόνον ζει αλλά και συνεχίζει µε συναυλίες, περιοδείες και heavy metal. Η εξέταση (κόστους περίπου 40.000 δολαρίων) που θα κάνει η οµάδα επιστηµόνων Κnome από το Κέµπριτζ της Μασαχουσέτης, θα δώσει απαντήσεις για το πώς ο οργανισµός του Οζι αντιδρά στα ναρκωτικά και το αλκοόλ, απλά αναλύοντας το αίµα του. Αποτελέσµατα θα βγουν τρεις µήνες µετά την αιµοληψία. Εκτός από ναρκωτικά και αλκοόλ που κατανάλωνε επί τέσσερις δεκαετίες, ο Οζι επέζησε από ένα µοτοσυκλετικό ατύχηµα ενώ σήµερα πάσχει από µια ασθένεια όµοια µε Πάρκινσον. Στα 61 του χρόνια, ωστόσο, τα πηγαίνει µια χαρά. Καινούργιο άλµπουµ (το «Scream», που θα βγει σε λίγες ηµέρες), καλοκαιρινή περιοδεία (που τον Σεπτέµβριο θα τον φέρει και στην Αθήνα) ενώ, όπως δηλώνει ο ίδιος, δεν αποκλείεται να ξαναβρεθεί µε τους Βlack Sabbath. Να υποθέσουµε ότι το επόµενο αντικείµενο ανάλυσης των επιστηµόνων θα είναι ο Κιθ Ρίτσαρντς. 

Αν δεχθεί να τον αναλύσουν.