Coincidentia Oppositorum

Κυριακή 5 Απριλίου 2015

Η ΛΙΜΝΗ - Alphonse de Lamartine


Πάντα λοιπόν θα τρέχωμε προς άγνωστο ακρογιάλι, 
θα καταποντιζώμεθα στου τάφου τη νυχτιά,
χωρίς ποτ’ εν’ απάνεμο μες στην ανεμοζάλη, 
ουτ’ ένα καταφύγιο στη βαρυχειμωνιά!

Κύτταξε, λίμνη, κύτταξε! Δεν έκλεισ ένας χρόνος 
πόπαιζε με το κύμα σου χαρούμενη, τρελλή, 
και τώρα, τώρα ο δύστυχος, κάθομαι, λίμνη, μόνος 
στην πέτρα εδ’ οπού πάντοτε μας έβλεπες μαζί.

Καθώς και τώρα εμούγκριζες και τότε αγριεμένη
κ’ εξέσχιζες τα στήθη σου στου βράχου τα πλευρά, 
ανήσυχη επαράδερνες στην άκρη θυμωμένη 
κ’ εράντιζες τα πόδια της με τον αφρό συχνά.

Θυμάσαι, λίμνη, μόνοι μας μια νύχτα εγώ κ’ εκείνη 
ελάμνανε άφωνοι οι φτωχοί στα κρύα σου τα νερά, 
τ’ αγέρι δεν ανάσαινε, είχες και συ γαλήνη, 
στον ύπνο σου, δεν άκουες παρά τα δυό κουπιά.

Με μιας τραγούδι ουράνιο, πρωτάκουστο, δροσάτο 
το γέρο τον αντίλαλο τριγύρω μας ξυπνά.
Έμειν’ ευθύς παράλυτο το κύμα σου το αφράτο, 
και τέτοια λόγια ακούστηκαν, θυμάμαι, αρμονικά:

«Δίπλωσε, Χρόνε, δίπλωσε τ’ ακούραστα φτερά σου, 
ώρες γλυκές, μην τρέχετε, σταθήτε μια στιγμή, 
και συ μη φεύγεις, νύχτα μου, με την αστροφεγγιά σου, 
τώρα που ζευγαρώσαμε ειν’ όμορφη η ζωή.

»Του κόσμου αυτού τα βάσανα, την ερημιά, τη φτώχεια, 
θέλουν να φύγουν άμετροι• γι’ αυτούς γοργά-γοργά, 
χρόνε μου, πέτα κι’ άφησε στου έρωτα τα βρόχια 
τα δυό μας να χορτάσωμε τόσο γλυκεία σκλαβιά.

»Του κάκου. Οι ώρες φεύγουνε. Κανείς δε με προσμένει… 
Κανείς δε μ’ ακουρμαίνεται… Η νύχτα είναι σκληρή… 
Αχνίζουν τ’ άστρα, χάνονται… Κρυφά κρυφά προβαίνει, 
τ’ άσπλαχνο γλυκοχάραμα… Λυπήσου μας, αυγή…

»Του κάκου. Όλα ξεγέλασμα είν’ όνειρα και πλάνη, 
ζωή μας είν’ η αγάπη μας, και μοναχή χαρά, 
ας μη ζητούμε ανύπαρκτο στον κόσμο άλλο λιμάνι, 
του χρόνου η άγρια θάλασσα δεν έχει ακρογιαλιά.

»Χρόνε ζηλιάρη, δύστροπε! Πε μου, γιατί να σβηώνται, 
σαν αστραπή να φεύγουνε οι ώρες της χαράς, 
καθώς περνούν και φεύγουνε χωρίς να λησμονιώνται 
κ’ οι μαύρες, κ’ οι ολόπικρες στιγμές της συμφοράς;

»Απ’ τη βαθειά την άβυσσον, όπου μας καταπίνει, 
απ’ την αιωνιότητα, όπου μας πλημμυρεί, 
τίποτε, Χρόνε, τίποτε στο φως δεν αναδίνει, 
δεν ξεφυτρώνει τίποτε… όλα τα τρως εσύ.

»Λοιπόν, απ’ όσα εχάρηκα, δε θ’ απομείνη τρίμμα, 
δεν θα ν’ αφήσω τίποτε σ’ αυτήν τη μαύρη γη! 
Απ’ το γοργό μας πέρασμα δεν είναι τάχα κρίμα 
να μη σωθή ένα πάτημα, ω Χρόνε αδικητή;»

Ω λίμνη, ω βράχοι μου άφωνοι, ω σεις σπηλιές και δάση, 
που βλέπετε τον πόνο μου, μια χάρη σας ζητώ.
Εσείς, όπου δε σκιάζεσθε κανείς να σας χαλάση, 
ποτέ μη μας ξεχάσετε, στο μνήμ’ αν πάω κι’ εγώ.

Κι’ όταν σε δέρνη ο σίφουνας, κι όταν βαθειά κοιμάσαι, 
ω λίμνη μου αφροστέφανη, να μη μας λησμονής, 
εσ’ είδες την αγάπη μας, και μόνη εσύ θυμάσαι 
πως άναφταν τα στήθη μας και θα μας συμπονής.

Θέλω τα πεύκα, τα έλατα, οι βράχοι, η ρεματιά σου, 
τ’ αφρού σου το μουρμούρισμα, τ’ αντίλαλου η φωνή, 
τα δροσερά σου σύγνεφα, τ’ αγέρι, η καταχνιά σου, 
η βρύση, ο καλαμιώνας σου, το χόρτο, το πουλί,

Τ’ άστρο το ασημομέτωπο, η μυρωδιά που χύνει 
το γαλανό το κύμα σου, ω λίμνη μου γλυκεία, 
ό,τι στην πλάση έχει αίσθηση, πνοή, νοημοσύνη, 
όλα να λένε: «Αγάπησαν τα μαύρα φλογερά!»

Μετάφραση Αριστοτέλης Βαλαωρίτης




Κυριακή 29 Μαρτίου 2015

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣΟΦΟΣ; - Heinrich Khunrath


1. Η υγιής ψυχή του, που δεν καταπιέζεται από τις κοσμικές φροντίδες και δοσοληψίες, εδρεύει σ' ένα υγιές σώμα.
2. Δεν βαδίζει την οδό των οποιωνδήποτε Σοφιστών, αλλά ακολουθεί με σταθερότητα την Ατραπό της Αιώνιας Σοφίας και της Αγίας και Ιερής Καθολικής Αλήθειας, επιμένει δε με ψυχή σταθερή μέχρι το τέλος της επιδαψίλευσης [της θείας Χάρης], η οποία είναι Δώρο Θεού Ζηλωτή.
3. Δεν εμπλέκεται στις ματαιότητες των προσωρινών φροντίδων, τις λαμπρές φαντασίες, τις αθλιότητες, τα παραμύθια και τις προσωρινές ανοησίες της αξιοθρήνητης «σοφίας» του άκοσμου τούτου κόσμου. Αντιθέτως, απασχολείται ημέρα και νύχτα με τους διαλογισμούς και τις εργασίες της Αιώνιας Σοφίας.
4. Έχει γίνει φίλος με τον יְהֹוָה. Διδάσκεται κατευθείαν από τον μόνο καθολικό παιδαγωγό όλων των Σοφών, τον Παλαιότατο, Αγαθότατο και Πιστότατο των Ημερών(1), σύμφωνα με την ελεύθερή Του Θέληση, αμέσως ή εμμέσως, δηλαδή δια του πνευματικού ή του ένσαρκου Διδασκάλου, του αγαθού εκπροσώπου του יְהֹוָה . [Διδάσκεται επίσης] από τα Βιβλία, της Αγίας και Ιεράς Γραφής και της Φύσης, κι ακόμη από τα χειρόγραφα των αυθεντικών διερμηνευτών της Φύσης. Αφού με την δοκιμασία του Πυρός το Πνεύμα του Θεού είναι ο πλέον δίκαιος κριτής, κρίνοντας ορθότατα επί του θέματος [της αυθεντικότητας].
5. Δεν είναι υποταγμένος – είτε δια της ισχύος είτε δια του χρήματος – σε άλλους, ιδιαίτερα σε ανθρώπους ανάξιους αυτών των κοινωνικών αγαθών. Αντιθέτως, είναι αρκούντως ευκατάστατος ώστε να μην έχει τη διαρκή φροντίδα της διατροφής και της ενδυμασίας. Διότι στον ενδεή και στον ανελεύθερο είναι εξίσου αδύνατο να φιλοσοφούν.
6. Έχει πολύ εξασκηθεί και ειδικευθεί στους πρακτικούς χειρισμούς της Φυσικο-Χυμείας.
7. Γνωρίζει ως αυθεντικός λάτρης της Θείας Σοφίας – ως Φιλόσοφος, δηλαδή – και παρατηρεί υπάκουα τη Φύση, την πάντοτε δραστήρια διαχειρίστρια του Αιώνιου και Άρρητου Μεγαλείου στο αληθοφανές θέατρο του κόσμου τούτου, η οποία [Φύση] από Θεία Ευμένεια αποτελεί πιστή οδηγό για όλους του λάτρεις της Σοφίας(2).
8. Μιμείται συνετά [τη Φύση] με τέχνη επιμελή, η οποία βασίζεται στις φυσικές αρχές. Ελκύει [τη Φύση] απαλά (διότι είναι η λειτουργός) και αργά (διότι η δράση της είναι πολύ σταδιακή), χωρίς να της επιβάλλεται με βία.
9. Ιλαρός και γαλήνιος στην ψυχή και στην όψη, με επιδέξια σταθερότητα και φίλεργη υπομονή, προσδοκά υπομονετικά – με την συγκατάβαση του יְהֹוָה – τους καρπούς των έργων της Αληθινής Σοφίας, που δεν δίνονται παρά μόνο στις θείες ψυχές, και τους οποίους θα χρησιμοποιήσει με ευσέβεια και σωφροσύνη: δηλαδή θα διαχύσει αδελφικά τους ποταμούς [των αγαθών], σεβόμενος το Θεό και κρατώντας για τον εαυτό του μόνο την Πηγή, όπως έχει καθήκον ο κάθε Ελεήμων του Θεού, μέσα σ' αυτό το μεγάλο Νοσοκομείο του κόσμου.
10. Δεν αποκαλύπτει τα μυστικά του, αλλά σιωπά Αρποκρατικώς και αποδίδει αθάνατη ευγνωμοσύνη στον Αθάνατο Θεό, αισθανόμενος μιαν ήσυχη χαρά για τα τόσα πατρικά αγαθά και δώρα, για να μη γίνει ο ίδιος αιτία κακού για τους άλλους και επισύρει πάνω του την οργή του יְהֹוָה και την αξιοθρήνητη απώλεια.

_________________
(1) Δηλ. τον Θεό.
(2) Sophia στο πρωτότυπο.


Heinrich Khunrath
ΤΟ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΗΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ 1998

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2015

Ο Ακάμας – Παύλος Σπ. Κυράγγελος


Χωρίς να ξεχνάμε ότι Ακάματος είναι επίθετο της θεάς Αθηνάς, βλέπουμε ότι η περιοχή του Θησείου, που ήδη αναφέρθηκε, πήρε το όνομά της απ' το Θησείο, πρώην Ηφαιστείον (που κτίσθηκε προς τιμήν του Θησέως). Αυτό το κτίσμα, μετά την πολιτική επικράτηση του Χριστιανισμού, μετατράπηκε σε χριστιανικό ναό, που λεγόταν Άγιος Γεώργιος ο Ακαμάτης. Η λέξη «ακαμάτα» ετυμολογείται απ' το επίθετο ακαμάνος (απ' το «μη κάμνειν») και δηλώνει (φανερώνει) τον ακάματον ή ακοπίαστον (κατά το εδάφιον Ματθ. Σ', 28) ή επισκοπούντα τους κοπιώντας και πεφορτισμένους (κατά το εδάφιον Ματθ. ΙΑ' 28), δηλ. αυτούς, που έχουν κοπιάσει και κουραστή απ' τον κόπο, που κατέβαλαν, και το βάρος, που μετέφεραν ή φορτώθηκαν, δηλ. τους κεκμηκότες (βλ. όμως «Ζευς καταχθόνιος» ή «των κεκμηκότων»: ο Άδης στον Όμηρο, σε αντιπρβλ. με την ονομασία «Ζευς Μόριος» ή «Καταιβάτης»).
Το συνώνυμον Σολόεις ή Σολούς του ποταμού της Βιθυνίας Δράκοντος (βλ. Αποκ. ΙΒ' όλον), εν συσχετίσει προς τους Σολύμους και τα (ιερά) Σόλυμα, μας οδηγεί στους Σόλους, πόλη που ιδρύθηκε στην Κύπρο, και στο Ακαμάντιον, πόλη που ιδρύθηκε στη Μεγάλη Φρυγία, απ' τον ίδιο τον Ακάμαντα, γιο του Θησέως και ιδρυτή της Ακαμαντίδος φυλής. Φρονώ ότι η συγγένεια του Ακάμαντος προς τον Θησέα (υιός του πατρός) δικαιολογεί πλήρως την επωνυμία «ακαμάτης» του Θησείου, η δε αναφορά της αθηναϊκής νομοθεσίας στους δύο κορυφαίους νομοθέτες, τον Σόλωνα και τον Δράκοντα, υπό την προεκτεθείσα συνωνυμία των λέξεων, αποτελεί προανάκρουση των όσων θα εκτεθούν κατωτέρω περί Ουδαίων ή Ιουδαίων ή σποράς του δράκοντος.
Πριν γίνει μια ευρύτερη αναφορά στην Ακαμαντίδα φυλή, είναι ωφέλιμο να δούμε τα σχετικά με το σόλο, δηλ. το δίσκο του συγκεκριμένου αγωνίσματος. Στην Ιλιάδα (Ψ 826, 839, 844) αναφέρεται ως νικητής της δισκοβολίας ο Πολυποίτης, όνομα που βγαίνει απ' τη λέξη ποίτιος = πύθιος, άρα αναφέρεται στο δράκοντα των Δελφών και στη γνώση, που έδινε το Μαντείον.
Ο Λεοντεύς, συναγωνιστής του Πολυποίτου, αναφέρεται ως «όζος Άρεως» και ο σόλος αναφέρεται στη φράση «μέγα περιηγέα πέτρον ... σόλον Άρεως». Έτσι συνάγεται ότι σόλος = πέτρα Άρεως, δηλ. σίδηρος (κατά την αντιστοιχία της αστρολογικής θεωρίας) = Κηφάς (απ' την εβρ. λέξη cepha = άκρον βράχου), που δηλώνει τον Άρειο Πάγο. Η υπηρεσία λογοκρισίας των Νικητών (δηλ. το Ιερατείο των Γεφυραίων) έχει εξαφανίσει απ' τα Λεξικά τις κρίσιμες λέξεις, που είναι παράγωγα του τύπου «σόλος». Σώζονται όμως στα λατινικά (δηλ. δωρικά) κείμενα και λεξικά και αναφέρονται κατ' αρχάς στην πολυσήμαντη λέξη solum, που σημαίνει έδαφος ή δάπεδο γενικώς (π.χ. γης, οικίας) και κατ' επέκτασιν συγκεκριμένο έδαφος ή γη, δηλ. τόπο ή χώρα. Έτσι είναι προφανές ότι οι Δωριείς ονόμαζαν με τη λέξη Πέτρα κάθε ιδιαίτερη πατρίδα, όπως Ιεράπετρα την Ιεράπυδνα στην Κρήτη, Πέλλα στη Μακεδονία και Petra ή Πέτρα στη Σικελία και στην Αραβία, όπου ήταν η περιοχή η γνωστότερη σαν Πετραία Αραβία. Κατά συνέπειαν το όνομα του Αδάμ, απ' την εβραϊκή λέξη Adam, απ' τη γενικώτερη έννοια adama = κόκκινη γη ή Γη Σκειρ (δηλ. σκίρος, οπότε βλ. διαδρομή Θησεώς από Σκίρωνα στη Σκύρο και την επωνυμία Σκύριος, που είχε ο πατέρας του Αιγεύς), δηλώνει ουσιαστικά κατ' εμέ, την Κόκκινη Πατρίδα (= Ιδουμαία) ή τον πλανήτη Άρη (Ερυθρόν Ώρον κατά τους Αιγυπτίους) και ιδιαίτερα τον δορυφόρο Φόβο(1).

Κατά λογική (και δη νομική) επέκταση η λέξη solum σημαίνει το έγγειον κτήμα, τα έγγεια, άρα και κάθε βάση ή θεμέλιον κι εφ' όσον βασιζόμαστε στο σώμα, πάνω στα πόδια μας, σημαίνει και το πέλμα ή πτέρνα (του ποδιού ή του παπουτσιού) και το solidum (= ολικό ποσό χρημάτων), που προκύπτει σαν έγγειος πρόσοδος. Το γνωστό λογοπαίγνιο του Δαντών, την ώρα που τον οδηγούσαν στην καρμανιόλα: «μπορεί κανείς να πάρη την πατρίδα του στις σόλες των παπουτσιών του;» συνάδει με την αμετακίνητη, παρά το κώνειο, θέση του Σωκράτη να παραμείνη στην πατρίδα του αδικούμενος, παρά να αδικήση τους Νόμους. Το λατινικό ρήμα soleo (θέτω πόδα) στη λογική προέκταση του σαν soleo (= συνηθίζω, το χω συνήθειο) οδηγεί στη λέξη solidatio (= στερέωση, ίδρυση), προκειμένου να κατανοήσουμε πως η πόλι Soli ή Σόλοι (μία στην Κυπρο και μία στην Κιλικία), που ίδρυσε ο Ακάμας, και η Solus ή Σολούς (στη Σικελία, ζωτικό χώρο συμφερόντων των Αθηναίων), είναι «σόλοι Άρεως», δηλ. δορυάλωτες περιοχές = Πέτρες, πάνω στις οποίες έβαζαν θεμέλιο (solium) οι Δωριείς, δηλ. οι πολεμιστές Έλληνες. Αυτή ακριβώς είναι η έννοια στο ευαγγελικό εδάφιο (Ματθ. Ις', 18), όπου ο Κύριος μετονομάζει τον Σίμωνα εις Κηφά (cepha στα εβραϊκά), που σημαίνει πέτρος (αρσενικός τύπος) = πέτρα (θηλυκός τύπος) = solum (έδαφος) και που θεωρείται «στύλος» (Παύλου Γαλάτ. Β' 9), προκειμένου να του εξηγήση, ότι θα στερεώση (solido) το βασίλειό Του (solum) πάνω του, εφ' οσον αυτός, ο νοητός Ήλιος (Sol) είναι σε έξαρση στον ηλιοφόρο (solifer) Κριό (Petro), που ελέγχει τον Κρανίου τόπον ή κεφάλι (calvaria). Είναι λοιπόν προφανές, πως στο ευαγγελικό κείμενο γίνεται λόγος για στέρεη ή βέβαιη (μόνιμη, solida) κατοικία, δηλ. ελληνική και όχι ασταθή ή παροδική (insolidus και, βέβαια, insolitus, βλ. και Ματθ. Ζ', όλον), δηλ. νομαδική, όπως είναι η εβραϊκή σκηνή (βλ. και γιορτή της Σκηνοπηγίας = Σουκώθ στα εβραϊκά). Επομένως οι Σόλοι, η αθηναϊκή αποικία με το αθηναϊκό όνομα, είναι ακριβώς ένα solium, δωρική (κατά το χαλκιδικόν αλφάβητο) λέξη, που σημαίνει: έδρα, θρόνος, βασιλικός θρόνος, ηγεμονία, βασιλεία, σορός, σαρκοφάγος, λίθινον φέρετρον (βλ. ιδίως Μαρκ. Ις' 3), όλες δηλ. οι έννοιες, που συγκεντρώνονται στο πρόσωπο του Μεσσία ή Πέτρας (Α' Κορ. Ι', 4) ή Sol.
Αυτή είναι η ονομασία του μεγάλου νομοθέτη, του Σόλωνος, είναι η έννοια του παρηγορητή, του ανακουφιστή (Σεισάχθεια), του καταπραϋντή (των πολιτικών παθών) απ' το λατινικό ρήμα solor (παραμυθούμαι, παρηγορώ).
Επιπλέον στον Όμηρο το επίθετον «ακάματον» είναι μια έννοια, που συνοδεύει, αποκλειστικα το Πυρ (ή Sol, τον Ήλιον), κι είναι αυτό το πυρ, το καμίνι, που χρησιμοποιούν στον Κεραμεικό οι Αθηναίοι, για να κατασκευάσουν κεράμια (= φέρετρα) ή φούρνους στο Λαύρειο (= 666) για τις εκκαμινεύσεις τους.
Οι δώδεκα δήμοι της Ακαμαντίδος φυλής είναι των: Ειρεσιδών, Ερμού ή Ερμών, Ηφαιστιαδών, Θορικού, Έξω Κεραμεικού, Κεφαλής, Κικκύνης, Κυρτιαδών, Πόρου, Προσπάλτων, Σφηττού και Χολαργού. Ήδη η αναφορά στον Κεραμεικό, έσω και έξω, με τους γνωστούς δρόμους Πειραιώς, Ακαδημίας και Ιεράς Οδού, μας θέτει «επί τον τύπον των ήλων» της κεντρικής και κρίσιμης έννοιας, του Κεραμεικού.



_______________________
1.Κατά την εορτή των Σκιροφορίων (το μήνα Σκιροφοριώνα, στο ζώδιο του Καρκίνου) προς τιμήν της Σκιράδος Αθηνάς, μεταφερόταν το Σκίρον στο ναό της Αθηνάς.
Κάτω απ' τη σκιά του Σκίρου βάδιζαν τρεις Ιερείς, κι αφού το Σκίρον ήταν επί της Ιεράς Οδού, αντιλαμβανόμαστε τη σημασία της υπάρξεως του ναού της Αγίας Τριάδος στο χώρο του Κεραμεικού. Το ότι ο Σκίρος ήταν μάντις, που ήρθε παλιά απ' τη Δωδώνη (χώρο του αιγυπτιακού ιερατείου, όπως έχω εξηγήσει στο κεφ. 1: Οι Γεφυραίοι, τέλος) τα λέει όλα.
Σκιράς επίσης λεγόταν η Σαλαμίνα και χωριό στο λιμάνι του Φαλήρου απέναντι.
Το Διός κώδιον, που έχω προσημειώσει, μεταφερόταν ακριβώς σ' αυτή τη γιορτή, κι ίσως δεν μπορούμε εδώ να πούμε πιο πολλά γι' αυτό (βλ. ωστόσο λ. ερέα = αρχιερατικό ένδυμα μάλινο).


ΠΑΥΛΟΣ ΣΠ. ΚΥΡΑΓΓΕΛΟΣ
Ο ΙΗΣΟΥΣ ΗΤΑΝ ΕΔΩ
ΑΘΗΝΑ 2000

Κυριακή 22 Μαρτίου 2015

Η ΑΠΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΕΤΡΟΥ – Charles Baudelaire


Τι κάνει ο θεός, λοιπόν, μ' αυτό το κύμα των αναθεματισμών
Που ανεβαίνει κάθε μέρα στα προσφιλή του αγγελούδια;
Σαν τύραννος χορτασμένος από κρέας και κρασιά,
Αποκοιμιέται στο γλυκόν ήχο των φρικτών βλασφημιών μας.

Τ' αναφιλητά των μαρτύρων και των βασανισμένων
Είναι συμφωνία μεθυστική χωρίς αμφιβολία,
Αφού παρά το αίμα που η ηδονή τους κοστίζει,
Οι ουρανοί δεν ένιωσαν ακόμη χορτασμένοι!

Α! Χριστέ μου, θυμήσου τον κήπο των ελαιών!
Μες στην απλότητά σου γονατιστός παρακαλούσες
Εκείνον που γελούσε στον ουρανό του με των καρφιών τον ήχο
Που οι απαίσιοι δήμιοι φύτευαν μες στις ζωντανές σου σάρκες.

Όταν είδες να φτύνει πάνω στη θεότητά σου
Ο άσωτος της φρουράς και των μαγειρείων,
Κι όταν ένιωσες να βυθίζονται τ' αγκάθια
Μες στο κρανίο σου όπου ζούσε η αχανής Ανθρωπότητα.

Όταν του τσακισμένου κορμιού σου το φοβερό φορτίο
Τέντωνε τ' απλωμένα σου μπράτσα, που το αίμα
Κι ο ιδρώτας κυλούσαν απ' το χλωμό σου μέτωπο,
Όταν μπροστά σ' όλους στάθηκες σα στόχος.

Ονειρευόσουν κείνες τις μέρες τόσο λαμπρές κι ωραίες
Όπου ήρθες τη θεία υπόσχεση να εκπληρώσεις,
Όπου ανεβασμένος στο ήμερο γαϊδουράκι πατούσες
Τους στρωμένους με λουλούδια και βάγια δρόμους.

Όπου, με την καρδιά γεμάτη μ' ελπίδα κι ανδρεία,
Μαστίγωνες όλους τους αισχρούς εμπόρους μ' όλη τη δύναμή σου,
Μήπως, εκεί έγινες δάσκαλος επιτέλους; Η τύψη
Δεν πέρασε πιο βαθιά απ' τη λόγχη μες στο πλευρό σου;

Βέβαια θ' απέλθω ευχαριστημένος από έναν κόσμο
Όπου η πράξη δεν είναι αδελφή του ονείρου.
Είθε να μπορώ τη ρομφαία να χρησιμοποιώ κι απ' αυτή να χαθώ!
Ο Άγιος Πέτρος απαρνήθηκε τον Ιησού... καλά έκανε!

Charles Baudelaire
Τα άνθη του κακού
Δίγλωσση έκδοση
Μετάφραση Δέσπω Καρούσου
Εκδόσεις Γκοβόστη  

Κυριακή 15 Μαρτίου 2015

Η φυσική κατάσταση του ανθρώπινου είδους – Immanuel Kant


Μπορούμε να απαλλαγούμε από την τυπική απόδειξη του γεγονότος ότι μια διεφθαρμένη ροπή είναι κατ' ανάγκην ριζωμένη στον άνθρωπο εν όψει του πλήθους των παραδειγμάτων, που μας φανερώνει μπροστά στα μάτια μας η εμπειρία η σχετική με τις πράξεις των ανθρώπων, και τα οποία βοούν. Εάν θέλει κανείς να έχει την εμπειρία αυτή από την κατάσταση εκείνη στην οποία κάποιοι φιλόσοφοι ήλπιζαν ιδίως να συναντήσουν τη φυσική καλοήθεια της ανθρώπινης φύσης, δηλαδή από τη λεγόμενη φυσική κατάσταση, δεν χρειάζεται παρά να συγκρίνει με την υπόθεση τούτη τα φαινόμενα της απρόκλητης σκληρότητας σε σκηνές φόνου στις [νήσους] Τοφούα, στη Νέα Ζηλανδία, στα Νησιά του Θαλασσοπόρου, καθώς και τις αδιάκοπες σκηνές φόνου στις εκτεταμένες ερήμους της βορειοδυτικής Αμερικής (τις οποίες αναφέρει ο πλοίαρχος Hearne), όπου μάλιστα κανείς άνθρωπος δεν έχει το παραμικρό όφελος από αυτές, και θα έχει ελαττώματα της ωμότητας περισσότερα από όσα χρειάζονται για να αποστεί από την άποψη αυτή. Εάν, όμως, διάκειται κανείς θετικά προς την άποψη ότι η ανθρώπινη φύση μπορεί να γνωρισθεί καλύτερα στην πολιτισμένη κατάσταση (στην οποία μπορούν να αναπτυχθούν πληρέστερα οι καταβολές της), θα πρέπει να ακούσει μια μακρά μελαγχολική θρηνωδία με κατηγορίες κατά της ανθρώπινης φύσης: την κρυφή δολιότητα, ακόμη και στη βαθύτερη φιλία, έτσι ώστε ο μετριασμός της εμπιστοσύνης κατά το αμοιβαίο άνοιγμα της καρδιάς ακόμη και των καλύτερων φίλων να συγκαταλέγεται στους καθολικούς γνώμονες της φρόνησης κατά τη συναναστροφή. Για τη ροπή να μισεί κανείς εκείνον στον οποίο είναι υποχρεωμένος, κάτι για το οποίο ένας ευεργέτης πρέπει πάντοτε να είναι προετοιμασμένος. Για την εγκάρδια εύνοια η οποία, ωστόσο, επιτρέπει την παρατήρηση ότι «υπάρχει κάτι στην κακοτυχία των καλύτερων φίλων μας που δεν μας δυσαρεστεί εντελώς», και για πολλά άλλα ακόμη που κρύβονται κάτω από την επίφαση της αρετής, για να μη μιλήσουμε για τις κακίες οι οποίες δεν αποκρύπτονται καθόλου, επειδή αποκαλούμε κιόλας καλό εκείνον που η κακία του είναι καθολικά διαδεδομένη. Και θα χορτάσει κανείς αρκετά με τα ελαττώματα του πολιτισμού και του εκπολιτισμού (τα προσβλητικότερα από όλα), ώστε να αποστρέψει καλύτερα το βλέμμα του από τη συμπεριφορά των ανθρώπων, για να μην αποκτήσει ο ίδιος μιαν άλλη κακία, δηλαδή τη μισανθρωπία. Εάν, όμως, δεν έχει ικανοποιηθεί ακόμη με τούτα, δεν έχει παρά να λάβει υπ' όψιν του την κατάσταση που είναι κατά παράξενο τρόπο σύνθετη από τις δύο προηγούμενες, δηλαδή την εξωτερική κατάσταση των λαών, καθώς οι πολιτισμένοι λαοί βρίσκονται στις σχέσεις τους με τους άλλους στην ωμή φυσική κατάσταση (ένα καθεστώς της μόνιμης εμπόλεμης κατάστασης), και επίσης το έχουν πάρει για τα καλά απόφαση να μη βγουν από την κατάσταση αυτήν. Και τότε θα διαπιστώσει αρχές των μεγάλων κοινωνιών, των λεγομένων κρατών, οι οποίες αντιφάσκουν ευθέως προς τις δημόσιες προφάσεις τους, ωστόσο δεν τις απορρίπτουν ποτέ, και τις οποίες δεν μπόρεσε ακόμη κανείς φιλόσοφος να τις εναρμονίσει με την ηθική, ούτε όμως (πράγμα που είναι κακό) και να προτείνει καλύτερες που να μπορούσαν να συμφωνούν με την ανθρώπινη φύση. Έτσι ώστε ο φιλοσοφικός χιλιασμός, ο οποίος ελπίζει σε μια κατάσταση αιώνιας ειρήνης που θεμελιώνεται σε μιαν ομοσπονδία των λαών ως παγκόσμια δημοκρατία, όπως και ο θεολογικός χιλιασμός ο οποίος προσδοκά την ολοκληρωμένη ηθική βελτίωση ολόκληρου του ανθρώπινου γένους, να είναι κατεγέλαστος καθολικά σαν φαντασιοπληξία.


Immanuel Kant
Επιλογή από το έργο του
Επιλογή – μετάφραση: Κώστας Ανδρουλιδάκης
Εκδόσεις Στιγμή 2008

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2015

Απόκρυφον - Arthur Rimbaud


Στης πλαγιάς την απαλή κατηφοριά οι άγγελοι σύρνουν μάλλινους μανδύες σ' ένα χορτάρι σμαραγδί κι ατσάλινο. Λιβάδια φλόγες τινάζονται και φτάνουν ίσαμε την κορφή του τρυφερού του λόφου. Αριστερά, δώθε απ' τα στάχυα, θωρείς την ποδοβολημένη απ' όλων των λογιώ τις μάχες και τα φονικά κι όλα της συμφοράς τ' αχολογήματα – που διαγράφουν λες ακόμα την τραχιά τους – κοπριά. Κείθε απ' τα στάχυα πάλι, δεξιά, μια γραμμή που σίγουρα θα φέρει την ανατολή, την πρόοδο.

Κι ενώ του πίνακα το πάνω μέρος άλλο τίποτε δεν είναι παρά πλοκαμωτός κι ορμητικός αχός από θαλασσινές κοχύλες και νυχτερινές στιγμές ανθρώπων.

Η ολάνθιστη των άστρων τ' ουρανού κι όλων των άλλων γλύκα, να τηνε, σιγοπέφτει, πανέρι αντίκρυ απ' την πλαγιά – και καταπρόσωπό μας, να σχηματίσει άβυσσο ανθούσα, κει από κάτου.

Όταν οι άγγελοι περπατούν
Ανθολογία πεζού ποιήματος
Στρατής Πασχάλης εισαγωγή – επιλογή κειμένων
Εκδόσεις Μετέχμιο 2007