Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΜΙΑΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ – ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Είναι στην γνωστοί στους ερευνητές όσοι από τους να ξένους άρχισαν να φτάνουν στην Ελλάδα γύρω στα 1700 και άρχισαν να αποτυπώνουν στο χαρτί τις αρχαιότητες, τις εκκλησίες και οτιδήποτε άλλο ενόμιζαν ότι άξιζε τον τόπο να επιδειχτεί στην Ευρώπη. Μερικοί από αυτούς - πολύ αξιόλογοι, δεν το κρύβω - έχουν βοηθήσει και εμένα στα αρχικά ερεθίσματα μου σχετικά με τις έρευνες στον ελλαδικό χώρο που άρχισα πολύ νωρίς. Άλλοι όμως από τους λεγόμενους περιηγητές - ιδίως ζωγράφοι, αρχιτέκτονες, χαράκτες και επιστήμονες - το ίδιο αξιόλογοι και ίσως αργότερα εξελιχθέντες σε μεγάλα ονόματα στον ευρωπαϊκό χώρο των γραμμάτων και των τεχνών, είμαι πεπεισμένος ότι ήρθαν εδώ στην μαγική μας χώρα με σαφείς και ειδικές εντολές, τις οποίες εξετέλεσαν με κάθε ευσυνειδησία προς τους πάτρωνες τους! Η εξελληνισθείσα λέξη "σπόνσορας", ούσα αγγλική, ήταν φαίνεται γνωστή παλαιόθεν, διότι οι πάτρωνες της εποχής εκείνης δεν ήταν τίποτε άλλο παρά οι σημερινοί σπόνσορες! Κατ' αυτόν τον τρόπο λοιπόν οι ανωτέρω περιηγητές, για να έλθουν στην τότε Ελλάδα θα χρειάζονταν τη βοήθεια, την υλική - προ παντός - και την ηθική, αλλά βεβαίως και την πολιτική προκειμένου να πραγματοποιήσουν ένα τόσο μεγάλο, τόσο επικίνδυνο και τόσο ακριβό ταξίδι. Αυτή την εποχή, γύρω δηλαδή στα 1700, η ταπεινή μας χώρα αρχίζει να έλκει το ενδιαφέρον των Dilettanti! Στον πρόλογο του βιβλίου "Travels in Greece" του Richard Chandler (Oxford 1775), διαβάζουμε την εξής αφιέρωση:

Προς την Εταιρεία των Dilettanti:

Κύριοι

Είναι φυσικό η αφήγηση ενός ταξιδιού με δικές σας εντολές και δαπάνες σε μακρινή χώρα, να αξιώνει την τιμή της Πατρωνίας σας καθώς υποβάλλεται στην κρίση του Κοινού. Η Δικαιοσύνη ορίζει να υποδεικνύει ο Συγγραφέας τις πηγές της γνώσης του. Και αν από το εγχείρημα του απορρέει πληροφόρηση ή ψυχαγωγία, η επιδοκιμασία του κοινού θα πρέπει να απευθύνεται κυρίως στους εντολείς του. Αλλά εκτός από αυτό, ο συγγραφέας είναι ευτυχής που του δίδεται η ευκαιρία να ομολογήσει την υπερηφάνεια και την χαρά του γιατί εργάστηκε για μια Εταιρεία αποτελούμενη από τόσο λαμπρές και διακεκριμένες προσωπικότητες, με θησαυρούς γνώσεων όπως οι Dilettanti.

Ποιοί ήταν όμως οι πανίσχυροι αυτοί εντολείς που αυτοαποκαλούνταν "ερασιτέχνες"; Επρόκειτο για μια μικρή αρχικά "ιδιωτική" εταιρεία αριστοκρατών της Αγγλίας, οι οποίοι άσκησαν ενεργό επίδραση σε αισθητικά, αρχαιολογικά, πολιτικά και άλλα θέματα και διηύθυναν πολλές επιχειρήσεις "αρχαιολογικού" ενδιαφέροντος. Αντίθετα με άλλες παρόμοιες οργανώσεις, οι "Dilettanti" ιδρύθηκαν κατ' αρχήν για "κοινωνικούς" και "ανθρωπιστικούς" σκοπούς. Η ίδρυσή τους όμως, όλως περιέργως, συνέπεσε με ό,τι μπορεί να θεωρηθεί ως γένεση της σύγχρονης Αγγλίας. Είναι η εποχή που όλες οι αποστολές Άγγλων στο εξωτερικό γίνονται με ορισμένους σκοπούς και στόχους, ώστε να συγκεντρωθούν τα απαραίτητα "υλικά" που θα επιτρέψουν οτην Αγγλία να γίνει κοσμοκράτειρα αλλά και να επηρεάζει όσον το δυνατόν μακρότερα τις τύχες του κόσμου και της Ευρώπης. Έτσι λοιπόν το 1774 ιδρύεται η Εταιρεία των Dilettanti, που όπως θα δείτε θα μας απασχολήσει επί μακρόν.

«...Αποστολή σας - λέγει κάποιος πρόλογος ενός άλλου βιβλίου που αφορά πάλιν την Ελλάδα, ονομαζόμενου Αρχαιότητες της Αθήνας, από τους αρχιτέκτονες James Stewart και Nicholas Revett - είναι η περισυλλογή πληροφοριών και παρατηρήσεων των τόπων και όλων των ιδιαιτέρων μερών των οποίων τα ονόματα σας έχουν δοθεί. Η εταιρεία έχει αποφασίσει να διαθέσει αρχικά το ποσό των 2000 λιρών(!) για το σκοπό αυτό. Θα επιβιβαστείτε στο σκάφος Aglicana του Captain Stewart και θα μεταβείτε στην Σμύρνη όπου θα παρουσιαστείτε στον πρόξενο Hayes, ο οποίος έχει ενημερωθεί από τον Πρέσβην Sir James Porter με όλα τα συστατικά έγγραφα, τα στοιχεία και τις εντολές σας... Διατηρώντας το Επιτελείον σας(!) στην Σμύρνη θα επιχειρείτε ταξίδια στους τόπους των εντολών σας με τις ασφαλέστερες και καταλληλότερες συνθήκες. Από την ημέρα της αναχωρήσεως σας θα πρέπει να τηρείτε και οι τρεις (Richard Chandler αρχιτέκτων, Nicholas Revett επιστήμων και William Pars ζωγράφος) ένα λεπτομερές ημερολόγιο των κινήσεών σας και των ανακαλύψεών σας, αναπαριστώντας την πραγματικότητα με τον απλούστερο τρόπο και χωρίς άλλη μέριμνα εκτός από την σαφήνεια. Δηλώνουμε ρητά ότι η διεύθυνση της όλης επιχείρησης ανατίθεται στον συνταγματάρχη George Grey (αδελφό του Sir James Grey, και οι δυο μέλη των Dilettanti) με την συμπαράσταση των κ.κ. Chandler και Revett. Σε περίπτωση διαφωνιών, οι εργασίες θα πρέπει να συνεχίζονται απρόσκοπτα μέχρι νεωτέρας εντολής».

Όπως βλέπουμε, οι ανωτέρω κύριοι θα επισκέπτονταν την χώρα μας ασκούντες περιήγηση κατ' εντολήν και καταγράφοντας τα πάντα, ακόμη και πράγματα τα οποία ήταν δυνατόν να μην κατανοούσαν. Και βέβαια αφού είχαν ειδικές εντολές ως προς τους τόπους των επισκέψεων, θα πρέπει να είχαν προηγηθεί άλλες επισκέψεις άλλων Dilettanti σε άλλες εποχές. Οπωσδήποτε εκράτησαν τα προσχήματα της εποχής, γιατί οι ίδιοι ομολογούν ότι «προσπάθησα να βρω διάφορα χειρόγραφα από αυτά που είχαμε πει και βρήκα μερικά στην Αθήνα. Θέλησα να τα αγοράσω αλλά μου είπαν ότι χρειαζόταν η συγκατάθεση του Αρχιεπισκόπου. Δυστυχώς (ή ευτυχώς) ο αρχιερέας είχε φυγαδευθεί γιατί εκινδύνευε από τους Τούρκους...». Και αλλού, «αγοράσαμε δύο εξαίσια κομμάτια από την ζωοφόρο και μας χάρισαν επιπλέον ένα ωραίο θραύσμα από τις μετόπες που κειτόταν παραμελημένο στον κήπο ενός Τούρκου».

Ήταν τότε - θα μου πουν βέβαια μερικοί - που η αρχαιολογία ήταν στενά συνδεδεμένη με την αρχαιοκαπηλία. Μαρτυρίες, εξάλλου, ελληνικών πηγών γι' αυτό το ταξίδι του R. Chandler αναφέρουν ότι εκτός των Αθηνών, επισκέφτηκε την... Πεντέλη και μάλιστα η κομπανία πέρασε αρκετές ημέρες στην σπηλιά των "ΑΜΩΜΩΝ", γνωστή σε μας σαν την σπηλιά του Νταβέλη.

Είναι αρκετά περίεργο αλλά και έξοχα διαφωτιστικό, το ότι ανάμεσα στις εντολές των Dilettanti προς τους εντολοδόχους ήταν να επισκεφτούν και τη γνωστή σπηλιά. Άλλοι τόποι της Αττικής που επισκέφτηκαν ήταν στο Σούνιο ο ναός του Ποσειδώνα, ο ναός της Ή ρ α ς και η ευρύτερη περιοχή!

Είναι θαυμάσιο ότι οι Dilettanti - ως φαίνεται - είχαν τα ίδια με... εμένα ενδιαφέροντα. Ας σημειώσουμε εδώ ότι η αποστολή εκείνη εστέφθη από πλήρη επιτυχία, καθ' όσον με την επιστροφή τους στην Αγγλία μετά τριετία(!), με πρόταση του Sir James Grey και του συν/χου G. Grey γίνονται μέλη των Dilettanti. Στα χρόνια που θα περάσουν από τότε, η Εταιρεία συνεχίζει να ενδιαφέρεται για τη χώρα μας. Γίνονται και άλλα ταξίδια από άλλους, ωστόσο δύο χρόνια πριν γίνει η Επανάσταση του '21 ένας άλλος Άγγλος, μέλος και αυτός των Dilettanti, o William Gell, επισκέπτεται και αυτός την Αττική αλλά επιμένει στην σπηλιά του Νταβέλη! Κάθησε στο εκεί μοναστήρι πάνω από ένα χρόνο και την ώρα του την σπατάλησε σε "εκδρομές" εις το Πεντελικόν και τη σπηλιά του.

Αργότερα δεν μπόρεσα να βρω άλλα στοιχεία επισκέψεων των Dilettanti στην Αττική. Αυτό φυσικά δεν θα πει ότι δεν έγιναν επισκέψεις, απλώς λόγω των ραγδαίων γεγονότων που μεσολάβησαν ίσως να πέρασαν απαρατήρητοι. Και φτάνουμε στη δεκαετία του '50. Διαβάζοντας γύρω στο 1962 παλιές εφημερίδες, μου έκανε εντύπωση η εξής είδηση:

«Μάρτιος τον 1952. Εκ των Ανακτόρων ανακοινούται ότι το βασιλικό ζεύγος της Ελλάδος εδεξιώθη εις τα ανάκτορα μέλη της γνωστής φιλελληνικής εταιρείας των Dilettanti! Ούτοι θα αρχίσουν περιοδεύοντες εις την Αττικήν εις αρχαιολογικούς και άλλους τόπους»!

Πράγματι, οι Dilettanti επισκέφθηκαν τόπους της Αττικής πολλούς και διαφόρους. Μεταξύ αυτών: το σπήλαιο του Αρχεδήμου, την ευρύτερη περιοχή Σουνίου, την Πεντέλη και την γνωστή σπηλιά, την Καισιαριανή και άλλες τοποθεσίες του Υμηττού, την Αθήνα δε εκτεταμένα με επιμονή τον λόφο του Αστεροσκοπείου, τη βορεινή πλευρά της Ακροπόλεως και τινές εκκλησίες της Πλάκας.

Οι γνωστοί μας Εταίροι λοιπόν, αφού έμειναν επ' αρκετόν, αναχώρησαν για την πατρίδα τους με επισημότητα. Με την ίδια επισημότητα, δυο μήνες αργότερα ανακοινώθηκαν από την αμερικανική ξένη αποστολή στην Αθήνα οι επιλεχθείσες περιοχές της Αττικής όπου θα εδημιουργούντο δυο βάσεις: η μία της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας στο Ελληνικό(!) και η άλλη του αμερικάνικου πολεμικού ναυτικού και μάλιστα τηλεπικοινωνιών στην Ν. Μάκρη(!).

Όπως τα πράγματα εξελίχθηκαν, οι δύο βάσεις αυτές, εκ των οποίων περισσότερο η δευτέρα έγινε σπουδαιότατης σημασίας όπως θα δούμε αργότερα, δεν είναι παρά συνέχεια και ίσως επιστέγασμα του ό,τι συμβαίνει στην σπηλιά του Πεντελικού, την γνωστή μας σπηλιά του Νταβέλη.

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΜΥΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ & ΑΤΤΙΚΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΣΟΠΤΡΟΝ 1999

Ο ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ ΩΣ ΘΕΟΣΟΦΟΣ – ΠΕΤΡΟΣ ΓΡΑΒΙΓΓΕΡ

Εν δύσκολον ψυχολογικόν προβλημα προβάλλει εις τον νεώτερον θετικόν ερευνητήν προς επίλυσιν η μεγάλη προσωπικότης του Ακραγαντινού «φιλοσόφου». Διστάζομεν και πάλιν να αποκαλέσωμεν απλώς δια του τίτλου «φιλόσοφος» τον πολυσχιδή και πολυπράγμονα Εκείνον πολιτικόν, κυβερνήτην, φυσικόν, ιεροφάντην και προφήτην, όμοιον του οποίου ολίγους έχει να παρουσιάση η ανθρωπότης.

Ιδού πως τον περιγράφει ο εμπνευσμένος μας ποιητής Κ. Παλαμάς εις το σχετικόν περί αυτού άρθρον του εν τη Μεγάλη Εγκυκλοπαιδεία:

«Πανταχού ενεφανίζετο και εξήσκει την πολυώνυμον χάριν του, ρέκτης πολιτευτής, ρηξικέλευθος φιλόσοφος, χρυσόστομος ρήτωρ, μηχανικός μεγαλεπήβολος, πανεπιστήμων ερευνητής, ιατρός, Θεόσοφος, θαυματοποιός, μάγος, κύριος όλων των ειδών του λόγου, ραψωδός, υμνοπόλος ιερεύς, προφήτης. Τονίζει ότι κατευνάζει και διεγείρει τους ανέμους, ότι θεραπεύει τας νόσους και το γήρας, ότι επαναφέρει εις την ζωήν νεκρούς, ότι παρά πάντων ως Θεός τιμάται και κάθε φορά που εισέρχεται εις τας πόλεις με ταινίας και άνθη καταστόλιστος οι άνθρωποι των περιστοιχίζουν και την αρωγήν του επιζητούν και ασθενείς προσάγουν εις αυτόν προς θεραπείαν και προφητείας προκαλούν(1). Και φαίνειται ότι διήγε βίον ταυτοχρόνως σεμνόν και μεγαλοπρεπή, ότι του απενέμοντο ύψισται όντως τιμαί και εκοινολογούντο έκτακτοι πράξεις του και θαύματα(2). Αλλά δια τούτο και ως κομπορρήμων κατεκρίνετο και ως αγύρτης εστιγματίσθη υπ' εκείνων οίτινες, αδυνατούντες να κατανοήσουν την εκδήλωσιν και την επιβολήν πνευμάτων υψηλών και Θεοφορήτων δεν ευρίσκουν δια να τα χαρακτηρίσουν προχειρότερα ονόματα από εκείνα της αγοράς».

Είμεθα απολύτως σύμφωνοι με την γνώμην του μεγάλου ποιητού μας και έχομεν λόγους να πιστεύωμεν ότι η προσωπικότης του Εμπεδοκλέους δεν είναι εξ εκείνων αίτινες ευκόλως κατανοούνται υπό των μικροψύχων, και ότι αι φράσεις των μας φαίνονται απλώς υπεροπτικαί και υπερφίαλοι, διότι δεν είμεθα εις θέσιν να κρίνωμεν περί της αληθείας και του βάθους αυτών, και άλλα πολλά παραδείγματα θα έχη ο αναγνώστης πρόχειρα, αναφέρωμεν δυο προχείρως, το του «θείου» αποκληθέντος Θεοφράστου Παρακέλσου, του μόλις σήμερον τιμωμένου υφ' ολοκλήρου της Γερμανίας και εντός ολίγου υφ' ολοκλήρου της Γης μεγάλου μεμυημένου της Δύσεως, και το του επίσης «θείου» και «φωτισμένου» Καλλιόστρο του εισέτι υπό των μυώπων ως αγύρτου και τυχοδιώκτου εκλαμβανομένου μεγάλου μύστου της Ανατολής.

Ομιλών ο E. Renan περί του Εμπεδοκλέους, τον ονομάζει, ουχί ασφαλώς προς τιμήν του και χωρίς να έχη συνείδησιν της επιτυχούς του συνταυτίσεως, κράμμα Νεύτωνος και Καλλιόστρο. Και όμως παραδεχόμενοι τον δεύτερον ως εξαιρετικώς μυσταγωγημένην φυσιογνωμίαν, ευρίσκομεν ότι είναι ούτος ο καλλίτερος χαρακτηρισμός. Ο romain Rolland τον ονομάζει Φάουστ όλων των αιώνων, ουχί δε μετά μεγαλειτέρας δυσκολίας θα ηδύνατο, έστω και αμυδρώς να συγκριθή προς τον πλέον εμπνευσμένον, τον πλέον πολυσχιδή και τον πλέον φωτισμένον ποιητήν των νεωτέρων χρόνων τον Wolfgang von Goethe.

Από της μιας πλευράς, μας παρουσιάζεται ο θετικός επιστήμων, ο φυσιοδίφης, ο οποίος ανατέμνει μετά ψυχραιμίας, όλους τους κλάδους του επιστητού και δίδει λύσεις, ιδίως επί της θεωρίας του φωτός και της φυσιολογίας αι οποίαι μας κινούν τον θαυμασμόν. Από της άλλης πλευράς ο Διονυσιακός Μυστικιστής, ο οποίος με τόνον απεσταλμένου και προφήτου αδιακόπως και άνευ εκδηλώσεων καμάτου περιτρέχει ολόκληρον την Σικελίαν και διδάσκει εις τους κατοίκους της την οδόν της Απολυτρώσεως.

Έχει φθάσει εις το σημείον να διαστείλη τας δύο οδούς της Γνώσεως και να θέση εις την διάθεσιν του αμφοτέρας, αποδίδων αυταίς ό,τι ανήκει εις εκάστην, χωρίς να απορρίπτη την μιαν υπέρ της άλλης. Αναγνωρίζει ότι ο ανθρωπος έχει αισθήσεις και λογικήν δια των οποίων δύναται μετά θετικότητος και εμπειρικώς να μελετά τα «φαινόμενα» της φύσεως και να εξάγη επιστημονικά συμπεράσματα. Αναγνωρίζει όμως συγχρόνως ότι το ανθρώπινον όν είναι πεπροικισμένον και με άλλας πολύ ανωτέρας των αισθήσεών του και της περιωρισμένης λογικής του δυναμικότητας τας οποίας εάν εξελίξη και χρησιμοποιήση προς συμπλήρωσιν των άλλως ελλείπων γνωστικών του μέσων θα είναι εις θέσιν να υπερβή την βαθμίδα των «φαινομένων» και να αχθή εις τας Αιτίας και τας Αρχάς του Κόσμου.

Η μια είναι η επιστημονική μέθοδος, η άλλη η μυσταγωγική μέθοδος. Η πρώτη δεν αποκλείει την δευτέραν. Υπάρχει μόνον μεταξύ των διαφορά βάθους. Αι δια της πρώτης μεθόδου αποκτώμεναι γνώσεις είναι εφικταί δι' όλους τους ανθρώπους πλην όμως περιωρισμέναι, ασταθείς, μεταβληταί, θνησιμαίαι, αι δια της δευτέρας αποκαλυπτόμεναι αλήθειαι είναι μόνον δια τους αρίστους ευπροσπέλαστοι και χαρακτηρίζονται δια του πλήρους, του μονίμου, του κυβικού και του αιωνίου. Τα όρια των δύο τούτων οδών δεν είναι σαφώς καθωρισμένα, διότι ποσάκις η έμπνευσις και η φαντασία δεν οδηγούν τον επιστήμονα εις την ανακάλυψιν των θεωριών του, ποσάκις δε το πείραμα και η επιστημονική επιβεβαίωσις δεν έρχονται – πολύ αργότερον – να βεβαιώσουν τας φανταστικάς βεβαιώσεις του οραματιστού!

Το σημείον τούτο είχε κατανοήσει πλήρως ο Εμπεδοκλής και ούτω μας παρουσιάζεται το δυσεπίλυτον φαινόμενον δια τους νεωτέρους ενός ανθρώπου σκεπτόμενου κατά τον θετικώτερον τρόπον, συγχρόνως δε οραματιζομένου και επαγγελομένου την αθανασίαν!

Είναι ο αιώνιος Φάουστ ο οποίος επιζητεί και κατωρθώνει να εισέλθη εις το βάθος όλων των ανωτέρων αιτίων της Φύσεως και αφού επιτύχη τούτο δεν διαφυλάττει την γνώσιν του δι' εαυτόν, αλλ' εφαρμόζει τα αποκτηθέντα χαρίσματα προς απαλλαγήν της Ανθρωπότητος από του Κακού, του Μίσους, της Έχθρας και της Δυστυχίας.

Ως πραγματικός Πυθαγόρειος και Ορφικός εξασκεί εμπράκτως την θεραπευτικήν, ομαδικώς δε απαλλάσσει τους κατοίκους του Σελινούντος και του Ακράγαντος από διαφόρους επιδημείας, ως δε εκ των κειμένων καταφαίνεται, ολόκληρος ο λαός ως «σωτήρα» και «Θεόν» αναγνωρίζει.

Εις τον Εμπεδοκλή απεδόθησαν πολλά βιβλία, πλην δύο μόνον θεωρούνται ως γνήσια, είναι δε ταύτα φιλοσοφικά ποιήματα, έμμετρα, κατά το είδος των Ομηρικών επών, «Περί φύσεως των όντων» και οι «Καθαρμοί», αμφότερα εκτεινόμενα εις πεντακισχιλίους στίχους. Εξ αυτών σώζονται πολυάριθμα και αρκετά εκτενή αποσπάσματα εκ των οποίων δύναταί τις να ανασυνθέση εν τινι μέτρω την Κοσμοθεωρίαν και απολυτρωτικήν διδασκαλίαν του Ακραγαντινού Μύστου.

Γένεσις και φθορά κατά την κυρίαν σημασίαν των λέξεων δεν υπάρχει μίξις και αποσύνθεσις, ένωσις και διαχωρισμός αμεταβλήτων αγεννήτων και αθανάτων πρωταρχικών ουσιών τας οποίας ο Εμπεδοκλής «στοιχεία» αποκαλεί, τα χαρακτηρίζει δε πρώτος με τα ονόματα πυρ, αήρ, ύδωρ, γη. Πάσαι αι ουσίαι ευρίσκοντο εν αρχή ανεκδήλωτοι εν τω «Σφαίρω». Ο Σφαίρος ούτος είναι εν είδος κοσμογονικού ωού των Ορφικών, εν είδος Χάους, όπερ περιέκλειε δυνάμει όλους τους νόμους τους συντελεστικούς εις την δημιουργίαν. Εν αυτώ δεν υπάρχει κίνησις, αλλά μακαρία τις ευδαιμονία. Εις μιαν όμως στιγμήν, η ισορροπία αύτη διασπάται και δύο νόμοι εκδηλούνται, ο εις είναι κίνησις κεντρομόλος (φιλότης, στοργή, αρμονία) ο έτερος μια κίνησις κεντρόφυξ (το νείκος, η διχόνοια, ο κότος). Αι δυνάμεις αύται παρίστανται ως στοιχεία ανάμεικτα και προσωποποιούνται ως μυθολογικαί υποστάσεις. Εξίσου ανώλεθροι και αρχέγονοι αρχαί δεν ευρίσκονται πάντοτε εν ισορροπία. Υφίστανται διηνεκώς εναλλαγάς υπεροχής. Η φιλότης ενοποιεί τον κόσμον και το νείκος την ενότητα μετατρέπει εις πολλότητα.

Η επικράτησις του Νείκους συνεπάγεται την επικράτησιν του Κακού όπερ έχει ως αποτέλεσμα την «ακοσμίαν» προκαλουμένην δια της επεμβάσεως των Γιγάντων και των Τιτάνων.

Αποτέλεσμα της αντιδράσεως των δύο τούτων πρωταρχικών νόμων, του Νείκους και της Φιλίας επί της αρχικής Μονάδος είναι η διαδοχική εκδήλωσις εκ της χαώδους καταστάσεως του Σφαίρου των τεσσάρων στοιχείων, εκλαμβανομένων ως πρωταρχικών δημιουργικών καταστάσεων, δια συμπυκνώσεως των οποίων λαμβάνουν γένεσιν οι κόσμοι και τα επ' αυτών δημιουργήματα.

Η ζωή του κόσμου είναι κυκλική κατ' ατελεύτητον επανάληψιν και διαγράφεται ως εξής:

1)Κρατεί παντελής Ένωσις.

2)Μετάβασις των στοιχείων προς χωρισμόν.

3)Παντελής χωρισμός των στοιχείων.

4)Επανοδος εις την ενότητα αυτών. Μόνον κατά την δευτέραν και κατά την τετάρτην περίοδον είναι δυνατή ό,τι κυρίως ονομάζεται «φυσική ζωή» δηλαδή η διακεκριμένη ύπαρξις συνθέτων όντων, ο νυν κόσμος(3).

Εκ των οργανικών όντων εγεννήθησαν κατά πρώτον εκ της Γης τα φυτά, ηκολούθησαν δε αργότερον τα ζώα και τέλος αυτά τα ανθρώπινα πλάσματα. Πάντα ταύτα όμως δεν εγένοντο κατόπιν διεγεγραμμένου τίνος σχεδίου και εις παθητικός παράγων, η «Τύχη» έδωσε συμπτωματικώς τας αναλογίας των μίξεων. Δυνάμει των μίξεων τούτων παρήχθη άπειρος αριθμός θνητών πλασμάτων, τυχαίων και παραδόξων «κεφαλαί άνευ τραχήλου και θώρακος, βραχίονες άνευ ώμων, οφθαλμοί στερούμενοι οράσεως» κ.ο.κ. Τα ατελή ταύτα όντα ταχέως εξηφανίσθησαν δια να αφήσουν την θέσιν των εις άλλα διαθέτοντα εκ συμπτώσεως όλα τα στοιχεία και μέλη δια να διαιωνισθούν. Ο αναγνώστης συναντά ενταύθα την Δαρβίνειον αρχήν της επικρατήσεως του ισχυροτέρου.

Και οι άνθρωποι εγεννήθησαν εκ της Γης, κατ' αρχάς άμορφοι όγκοι εξ ύδατος και γης, έπειτα παράδοξα συνθέμματα ως Κένταυροι και Χείμαιραι, Ερμαφρόδιτοι και Σφίγγες και Τραγέλαφοι, μέχρις ότου δια της αρχής της επιλογής και επικρατήσεως του ισχυροτέρου κατέληξαν εις την συνήθη ανθρωπίνην μορφήν.

Το λογικόν, η φρόνησις (το ηγεμονικόν των στωικών) δεν εδρεύει ούτε εν τη κεφαλή ούτε εις το στήθος, αλλ' εις το αίμα διότι εν αυτώ επικρατεί η τελειωτέρα μίξις των τεσσάρων στοιχείων. Και όσον αρμονικωτέρα είναι αύτη, τόσον το λογικόν του ανθρώπου είναι αρτιώτερον. Άλλως τε το λογικόν δεν είναι ιδιάζον κτήμα του ανθρώπου μόνον, αλλά δύναται να ανευρεθή εις υποτυπώδη κατάστασιν και επ' αυτών των συστατικών στοιχείων (Πανψυχισμός μάλλον παρά Πανθεϊσμός). Δια τούτο πάντα τα όντα μετέχουσι φρονήσεως (πάντα γαρ ίσθι φρόνησιν έχειν και νοήματος αίσαν).

Ο θάνατος λαμβάνει χώραν δι' αποχωρισμού του πυρώδους στοιχείου από των λοιπών εκ του συνδυασμού των οποίων ο άνθρωπος αποτελείται. (Ο ύπνος τουναντίον προκαλείται δια του προσωρινού αποχωρισμού του πυρώδους στοιχείου από του ανθρωπίνου σώματος. Η μυστικιστική διδασκαλία του Εμπεδοκλέους περί ψυχής και των πεπρωμένων αυτής περιλαμβάνει σαφή στοιχεία Πυθαγορικών και Ορφικών δοξασιών εις τας οποίας ούτος προσθέτει την περί νείκους και φιλίαν θεωρίαν του. Η μυστική αυτή διδασκαλία ζωγραφίζεται υπό του υμνοπόλου – φιλοσόφου δια ζωηρών χρωμάτων και διαγράφει τας σκληράς δοκιμασίας τας οποίας η Ψυχή, εξ αιτίας του νόμου του Νείκους, δοκιμάζει πίπτουσα εις την σωματικήν και υλικήν κατάστασιν. Από της καταστάσεως ταύτης δια να απολυτρωθή ο άνθρωπος οφείλει να εφαρμόση μιαν Άσκησιν εις την οποίαν περιλαμβάνεται προπάντων η ευρεία εφαρμογή του νόμου της Αγάπης και Φιλίας ως και η αποχή πάσης κρεοφαγίας.

Φέρεται ως παραδεχόμενος τας περί μετεμψυχώσεως θεωρίας ομιλών περί του ιδίου του παραδείγματος θεωρεί εαυτόν ως δαίμονα, δηλαδή ως θείαν και ανεξάρτητον προσωπικότητα, περιπεσόντα εις βαρύ αμάρτημα δια του Νείκους και εκπεσόντα της θείας του φύσεως. Διαδοχικώς έκτοτε η ψυχή του διήλθε μέσω φυτών, δια μέσου σάρκας ζώων και ανθρώπων, πλάνης εις το σύμπαν «φυγάς Θεόθεν και αλήτης» εξετινάχθη εις το «υπόστεγον άντρον» ως αποκαλεί «την επίγειον κοιλάδα του Κλαυθμώνος» μέχρις ου επιστή και δι' αυτόν το πλήρωμα του χρόνου και επανακάμψη εις την προτέραν μακαριότητα.

Χαρακτηριστικόν εν προκειμένω είναι το απόσπασμα του Ιππολύτου ένθα ως προκαλών τας μετεμψυχώσεις και ταλαιπωρίας της δοκιμαζομένης ψυχής αναφέρεται αυτό τούτο το Νείκος – ο Δημιουργός – όστις ως Χαλκεύς κατεργάζεται τον σίδηρον, τον σφυρηλατεί και τον εμβαπτίζει εκ του πυρός εις το ύδωρ.

Τοιουτοτρόπως η ψυχή, κατακτώσα ολοέν έδαφος και αποκαθαιρομένη φθάνει κατά πρώτον την κορωνίδα της φυτικής εξελίξεως ήτις είναι η Δάφνη μετέπειτα της ζωικής εξελίξεως ήτις είναι ο Λέων, δια να προσπελάση τέλος την ανθρωπίνην κατάστασιν ήτις κορυφούται εν τω προσώπω των προφητών των υμνοπόλων, των ιατρών και ηγεμόνων, εντεύθεν δε προέρχονται αυτοί ούτοι οι μάκαρες Θεοί.

Δυστυχώς, ως θα παρατηρήση ο αναγνώστης, μολονότι αφθονία αποσπασμάτων διεσώθη περί των φυσικών θεωριών του μεγάλου Ακραγαντίνου, αι περί Απολυτρώσεως περικοπαί είναι ασήμαντοι και ελάχιστα ψιχία αντιπροσωπεύουν το ασφαλώς λαμπρόν σύστημα αυτού περί αγωγής του ανθρώπου και περί μυσταγωγικής αναπτύξεως.

________________

1.«Τούτο φησί ο Σάτυρος λέγειν, ως αυτός παρίει του Εμπεδοκλή γοητεύοντι. Αλλά και αυτόν δια των ποιημάτων επαγγέλεσθαι τούτο τε και αλλά πλείω, δι' ων φησί. Φάρμακα δ' όσοι γεγάσι κακών και γήραος άλκαρ Πεύση. Επεί μούνω σοι εγώ κρανέω, τάδε πάντα. Παύσεις δ' ακαμάτων ανέμων μένος, οίτ' επί γαίαν. Ορνύμενοι πνοιαίσι καταφθινύθουσιν άρρουραν. Και πάλιν ην κ' εθέλισθα, παλίντισα πνεύματ' επάξεις. Θήσεις δε εξ όμβροιο κελαινού καίριον αυχμόν. Ανθρώποις, θήσεις δε και εξ αυχμοίο θερείου. Ρεύματα δενδρεόθρεπτα και δ' εν θέρει αήσαντα. Άξεις δ' αΐδαο καταφθιμένου μένος ανδρός». (Δ. Λαέρτιος, VIII, 2).

2.Πρβλ. την προσφώνησιν του Εμπεδοκλέους προς τους Ακραγαντίνους την οποίαν αναφέρει ο Διογένης Λαέρτιος VIII, 2

«Ω φίλοι, οι μέγα άστυ κατά ξανθού Ακράγαντος Ναίετ' άκρην πόλεως αγαθών μελεδήμονες έργων, Χοάρετ' εγώ δ' υμίν θεός άμβροστος, ουκ έτι θνητός. Πωλεύμαι μετά πάσι τετιμένος, ώσπερ έοικε, Ταινίαις τε περίστεπτος στέφεσιν τε θαλείοις, Τοίσιν αμ' ευτ' αν ίκωμαι ες άστεα τηλεθόωντα Ανδράσι ηδέ γυναιξί σεβίζομαι, οι δ' αμ' έπονται Μύριοι, εξερέοντες όπη προς κέρδος αταρπός. Οι μεν μαντοσηνέων κεχρημένοι, αι δε τι νούσων Παντοίων επύθοντο κλύειν ευηκέα βάξιν».

3.Κ. Παλαμά, Εμπεδοκλής, Εν Μεγ. Εγκυκλοπαιδεία

ΠΕΤΡΟΣ ΓΡΑΒΙΓΓΕΡ

ΣΥΜΒΟΛΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣΟΦΙΑΝ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΜΕΛΗ 2007

Ο ΜΑΛΑΚΟΚΑΥΛΗΣ – ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ

Μιλάμε καθημερινά γι' ανθρώπους σκληρούς και μαλακούς, περήφανους και ταπεινούς, ψυχρούς και θερμούς, ευγενικούς και θερμόαιμους. Η κοινωνική τους αυτή συμπεριφορά, σαν διαφορετικοί χαρακτήρες, μπορεί να μας δείξει πως πρόκειται μονάχα για διαφορετικές μορφές θωράκισης του εγώ – ανδρικού σήμερα εγώ – ενάντια στους κινδύνους του έξω κόσμου και τις απωθημένες απαιτήσεις των ορμών του «εκείνου» έξω κόσμου. Σήμερα, βασική άμυνα, στον βάναυσο τρόπο που επεισέρχεται η αγοραία καθημερινή κουλτούρα στις διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές ή και κοινωνιστικές εκδηλώσεις είναι μια ηθελημένη ευγένεια, ενάντια στην πραχτική των παρανοϊκών, των αδίστακτων πολιτικάντηδων, της χειραφέτησης, των σλόγκαν της ισότητας των δύο φύλων, στους γενετήσια ναρκισσευόμενους εκφραστές διαφόρων μορφών τέχνης (σκηνοθέτες, στιχουργούς, τραγουδιστές, ηθοποιούς, τραγουδοποιούς ...ως και εκδότες και ποδοσφαιριστές).

Δεν μπορώ να μην υποσημειώσω ότι οι τρόποι αντίδρασης του καθένα μας, έχουν – ως ένα σημείο – κληρονομική βάση. Μ' αυτόν τον τρόπο δεχόμαστε ότι και το νεογέννητο έχει το ...δικό του χαρακτήρα. Πιστεύω όμως, ότι η αποφασιστική επίδραση προέρχεται από το πολιτικο-κοινωνικό περιβάλλον κάθε εποχής και ανάλογα με τη διάδοση μιας «θεαματικής» κουλτούρας, πάντοτε σε σχέση με το περιεχόμενό της. Αυτό το περιεχόμενο της αγοραίας κουλτούρας καθορίζει και την υπάρχουσα προδιάθεση συμπεριφοράς μιας σειράς ατόμων πολιτών, μιας τάξης ή ενός φύλου. Μπορεί, δηλαδή, νέοι που ήταν πρώτα «ελαφρώς ευερέθιστοι» και «εύθυμοι» να έγιναν αργότερα «μελαγχολικοί» και ακόμα αργότερα «σιωπηλοί» και «εμποδισμένοι».

Όλες αυτές οι μεταπτώσεις οφείλονται, στη σταδιακή αμφισβήτηση που έτρεφαν για την ανατροφή τους, ανάμεσα στις κοινωνικο-πολιτικές καταστάσεις. Σίγουρα οι ίδιοι δεν είναι ψυχοπαθείς, αλλά σκέφτηκαν και έμειναν, μεγάλωσαν και έζησαν, αναπτύχθηκαν και ανδρώθηκαν σ' ένα ψυχοπαθολογικό περιβάλλον.

Αυτό γίνεται αμέσως κατανοητό, αν από τώρα πούμε ότι τόσο ο δεσμός με τους γονείς, ο στιγματισμός της μαλακίας και η απαίτηση ασκητικότητας στην εφηβεία, συν το στρίμωγμα των σεξουαλικών ενδιαφερόντων στο θεσμό του γάμου, αντιπροσωπεύουν περίπου το αντίθετο των προϋποθέσεων, που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία και την αυτοοργάνωση ενός σεξουαλικο-οικονομικού προσωπικού ενδιαφέροντος. Η σεξουαλική και ψυχική οικονομία αποκλείει τη δόμηση μιας «ηθικής» που σήμερα αναπτύσσεται με κάθε τρόπο. Αυτό όλο δημιουργεί μια αδυσώπητη, αλλά καλυμμένη, νεύρωση, μια κοινωνικο-πολιτική νεύρωση σεξουαλικής και συμβιωτικής συμπεριφοράς, που εξωθεί τους αρσενικούς φορείς της στην έννοια της λειτουργίας του μαλακοκαύλη.

Ένας περίπου ιδανικός τύπος υγιή, ξεχωρίζει απ' τον ψυχοπαθολογικό-πολιτικά κυκλωμένο, στο ότι ακριβώς η οιδιπόδεια σύγκρουση δεν μετατράπηκε σε χαρακτηριολογική λειτουργία, παρά τακτοποιήθηκε με αφαίρεση της ενεργητικότητας και με μείωση της μέχρι τώρα γνωστής αντρικής πρωτοβουλίας.

Ο Τζαίησον Ξενάκης στο μικροδοκίμιό τους «ΑΦΗΡΗΜΕΝΗ ΑΓΑΠΗ, ΑΦΗΡΗΜΕΝΟ ΑΤΟΜΟ, ΕΞΩΠΕΦΤΗΣ» (Χίππυδες και Κυνικοί, σελ. 91) γράφει: «Τι συμβαίνει στις ερωτικές σχέσεις; Ερωτεύεται ο Γιάννης την Μαίρη; Ή ερωτεύεται την κατάσταση της Μαίρης; Μια κατάσταση που πήρε και η Μαίρη μέρος, μπορεί να είναι έντονη αλλά όχι μόνο εξαιτίας της παρουσίας της. Υπάρχει ακόμα μουσική ή βουνά ή θάλασσα, ή ναρκωτικά ή χορός ή τροφή ή χαμηλά φώτα ή άλλα άτομα ή... Οι καταστάσεις είναι πιο αφηρημένες από τ' άτομο. Είναι ακόμα πιο μοναδικές, εφόσον κυρίαρχο στοιχείο είναι η κάθε συγκεκριμένη και φευγαλέα στιγμή. Αφήστε έξω τις συνθήκες κάτω απ' τις οποίες ο Γιάννης ερωτεύθηκε τη Μαίρη και όλη η υπόθεση θα μπορούσε να μην καταλήξει σε τίποτα».

Ο τύπος που κοινωνικο-πολιτικά αναπήδησε μέσα από τις τάξεις του κόμματος της «αλλαγής» και τώρα σταδιακά, όλο και πολλαπλασιάζεται, είναι αυτό που δεν ανήκει στο στρώμα που θα μπορούσαμε – σύμφωνα πάντα με τις μαρξιστικές γραφές – να ονομάσουμε «κατώτερο», το ξένο προς την ελίτ τάξη, αλλά πάλι δεν ανήκει και στο «ανώτερο» στρώμα, που διαιρείται σε δύο κατηγορίες: την κυβερνητική ελίτ και την μη κυβερνητική ελίτ. Εδώ συναντάμε τον τύπου του μαλακοκαύλη που ενώ έχει κάποιο βαθμό «ικανότητας» και καταφέρνει να έχει κάποια επιρροή στην άρχουσα κυβερνητική ομάδα, η θέση του απέναντι στην σεξουαλική-κοινωνική του συμπεριφορά ορίζεται φορμαλιστικά και η εξουσία του επάνω σε άλλους ανθρώπους – στην περίπτωσή μας η φυσική του κυριαρχία επάνω στο γυναικείο φύλο – στέκεται αδιάφορη και ως ένα σημείο παθητική. Έχει φυσικά αντιληφθεί ότι σ' οποιαδήποτε ελίτ κι αν ανήκει αυτό του δίνει φιλελευθερίστικα στοιχεία και τέτοιες κινήσεις που μπορεί να πλησιάσει την «ιδεολογία της επιτυχίας», αλλά σύμφωνα με την ψυχική του ιδιοσυγκρασία που διαμορφώθηκε, και τροφοδοτήθηκε από οικογένεια που προήλθε από κατώτερη τάξη, αντιμετωπίζει την είσδυση καινούργιων ανανεωτικών ρευμάτων και μια ιδέα επαναστατικότητας που φέρνει η ισοτιμία των δύο φύλων, με τέτοιο τρόπο, που μόνο διατάραξη της κοινωνικής ισορροπίας του δημιουργεί, κυρίως πάνω στην σεξουαλική συμπεριφορά του φύλου του. Σαν μια μόνιμη κατάσταση, άσχετα με ποιο κόμμα ήταν ή είναι στην εξουσία, οι ατομικές αδυναμίες υπήρχαν και υπάρχουν, κι ούτε θα μπορούσε κανείς να υποτιμήσει τις αδυναμίες – κοινωνικές και οικονομικές – που έχει η δημιουργία μιας οικογένειας παλιότερα, μιας συμβίωσης σήμερα, μέσα σ' ένα κεφαλαιοκρατικό οικονομικό σύστημα. Ο «μεταπτυχιακός άντρας» μ' όλο το φόρτωμα των δομών της κοινωνίας, τις μαρξιστικές γραφές, την ιδεολογία της επιτυχίας – ελίτ και οικονομικής – και καταπιεσμένος με την αιφνίδια κίνηση για την απελευθέρωση και την ισότητα της γυναίκας, βρίσκεται ανάμεσα στον αυθορμητισμό, που με το σεξ του δίνει την ευκαιρία να είναι δημιουργικός και ενθουσιώδης, και στην καριέρα της επιτυχίας για χρήμα ή φήμη, πράγματα που μια κοινωνία όπως η σημερινή του υπόσχεται και του δίνει, αρκεί να «δώσει» κι εκείνος. Αυτή η σύγκρουση αυξάνεται όταν παρατηρεί ότι το σεξ για την απελευθερωμένη γυναίκα έγινε σπορ, η μόδα επιτείνει την ομορφιά της γυναίκας, η τάση για μόρφωση και για μάθηση δίνουν μια προσωπικότητα στις γυναίκες και η χειραφέτησή τους επιταχύνεται, με την αποδοχή από τη δυτική κοινωνία, της ισότητας... Σύμφωνα με τη σύγχρονη ψυχολογία, στην τελευταία περίοδο των «τυπικών διεργασιών» που επεκτείνονται σ' ένα νέο παιδί μέχρι και το 16ο έτος της ηλικίας του, έχει διαμορφωθεί μια πλήρης εσωτερική αναπαράσταση του κόσμου. Μπορεί να σκέφτεται πέρα κι από τις τρέχουσες πληροφορίες, να βγάζει συμπεράσματα και με βάση διάφορες υποθέσεις να διαμορφώνει θεωρίες για να εξηγήσει άγνωστα φαινόμενα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, που στη δική μας κοινωνία κρατάει και έως 20 χρόνια, ο νεαρός μπορεί να κάνει νοερά υποθέσεις που βρίσκονται στο περιβάλλον του και να τις χειριστεί συμβολικά, θεωρητικά. Πάντα ξεπερνώντας αυτό το στάδιο έχει φτάσει σε μια ικανότητα λογικής σκέψης και συλλογισμού ίση με τον ενήλικο και συνεπώς η νοητή ανάπτυξη του έχει συμπληρωθεί.

Τι είδε, λοιπόν, στο περιβάλλον του ένα παιδί, ένας νέος, στην τελευταία πενταετία, που έρχεται σε αντίφαση με τις έννοιες της αντιστρεψιμότητας της λογικής του, όταν ο ίδιος ήταν στις ηλικίες 5, 8 και 12 χρονών; Είδε κι ένιωσε τις γυναίκες, τα θηλυκά του περιβάλλοντός του, ν' αναπτύσουν περισσότερα φυσικά χαρίσματα, να έχουν μια αυτόνομη συμπεριφορά, μια αντοχή στον πόνο και στις αντιξοότητες και στην κόπωση. Είδε μια περισσότερη σιγουριά, πέρα από την αναζητούμενη μητρική ή οιδιποδειακή στοργή. Αντιλήφθηκε ότι οι παραδοσιακές αντρικές, ή έστω αρσενικές εξουσίες, έχουν διαφοροποιηθεί και οι διάφορες διαπιστώσεις που δεν μπήκαν σταδιακά και φυσιολογικά στην ανάπτυξη της νοημοσύνης του, έχουν κάποιο τίμημα στην κοινωνική του συμπεριφορά. Μια ανασφάλεια που γεννιέται του δημιουργεί αυτήν την συμπεριφορά, που θα μπορούσε να οριστεί σαν μια κατάθλιψη και που στις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις εκδηλώνεται με μια «σιωπή», με μια «κατανόηση», μ' ένα «εμπόδισμα» για το ξεδίπλωμα όλων των λειτουργιών του. Σχεδόν αναγκασμένος από τον περίγυρο, έχει δεχτεί ότι η γυναίκα είναι δυναμική, θέλει δε θέλει, και μια και η πολιτική αλλά και η κοινωνία της «αλλαγής» της δίνει – νόμιμα πια – όλες τις προϋποθέσεις της ισότητας, σε σχέση με το μέχρι τώρα κυρίαρχο φύλο, ξεπέφτει στην υποταγή ενός κοινωνικού παραδεκτού και αργότερα στην υποταγή μιας γυναίκας.

Φυσικά αυτή η υποταγή, στην ιδέα και στην πράξη, δεν ήρθε έτσι μόνη της και θεωρητικά είχε και τις άσχημες και ταλαίπωρες εμπειρίες της. Κάθε απόπειρα σχέσης του με μια «δυναμική» γυναίκα των ημερών μας, αντιμετωπιζόταν μ' ένα οδυνηρό αποτέλεσμα. Τα πιο συνηθισμένα φαινόμενα ήταν: η διατήρηση των φιλικών, καθαρά, ραντεβού με το πρόσωπο, σε σχεδόν παράλογη διάρκεια. Μετά, η πρόωρη εκσπερμάτωση, πάνω στις ίδιες σεξουαλικές σχέσεις, κι απανωτά μια ανοργασμική εμφάνιση και μια παροδική ανικανότητα, που ήταν κι αυτή η βασική αιτία της υποταγής του αρσενικού όντος πάνω στη θηλυκή ...υγεία και δυναμικότητα. Ακολουθεί μια ψυχική κόπωση, που οι ψυχίατροι και οι ψυχανανλυτές την ονομάζουν «καταπίεση» και «καταπιεσμένος άντρας».

Αφήνοντας κατά μέρος την ψυχολογία, καθένας μας μπορεί να διακρίνει γύρω του μια ή και περισσότερες περιπτώσεις του «καταπιεσμένου άντρα», που συνήθως είναι της ηλικίας 28 έως 36 χρονών, και μπορούμε να τον χαρακτηρίζουμε: «μεταπτυχιακός άντρας»! Όλα αυτά που έχουν γραφτεί παλιότερα για ...«αδιάκοπη πάλη μεταξύ των δύο φύλων» είναι πια ξεπερασμένα. Σήμερα έχουμε δύο παρατάξεις αντρών, που η μια – η δεξιά – αρνείται τη χειραφέτηση και αντιδρά ποικιλότροπα και η άλλη, η προοδευτική παράταξη, η «αλλαγή», την αποδέχεται σαν μια πραγματικότητα αλλά και σαν ένα σημείο αναφοράς προόδου της κοινωνίας μας όπου η γυναίκα υπάρχει και κινείται γύρω μας. Στην αναφορά της προόδου υπάρχει και μια τρίτη «πονηρή» θέση που παίρνουν τα κόμματα του ορθόδοξου κομμουνισμού, όπου με βιβλία και πολιτικά – μόνο – συνθήματα βάζουν τη γυναίκα, στη θέση ενός πολιτικού συμπεράσματος-πιονιού, που θα «παίξει το ρόλο μιας εξιλέωσης» για την συνέχιση της ειρήνης και τη διάδοση των ιδεών της, περιορίζοντας την στον από αιώνες ρόλο της, την παθητικότητα και την υποταγή, αλλά αυτή τη φορά στον οποιονδήποτε ινστρούχτορα.

Πρωτοι απ' όλους οι μαρξιστές διαχώρισαν τη γυναίκα από τον άντρα, ταυτίζοντάς την με την σοσιαλιστική αλλαγή ώστε να την διατηρούν καταπιεσμένη ανάμεσα στον κόσμο της αντίδρασης. Η μαρξιστική θεωρία συνδέει την επίλυση του γυναικείου προβλήματος και των γυναικείων δικαιωμάτων με τον ταξικό αγώνα της εργατικής τάξης για επαναστατικές αλλαγές και για το σοσιαλισμό. Οι μαρξιστές πιστεύουν ακόμα ότι μόνο σε μια κοινωνία όπου δεν υπάρχει ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, όπου δεν υπάρχει εκμετάλλευση της μιας τάξης απ' την άλλη και όπου έχει επιτευχθεί κοινωνική ισότητα όμων των ανθρώπων, θ' απελευθερωθούν οι γυναίκες και θα μπορούν να συμμετέχουν σ' όλες τις σφαίρες της υλικής και πνευματικής ζωής, ισότιμα με τους άντρες. Κι αυτό δεν είναι παλαιό κείμενο και άποψη της δεκαετίας του '20, αλλά γραμμένο το 1975 για το έντος της γυναίκας και μοιρασμένο στα μέλη του ΟΗΕ από την Νικολάγεβα Τερέσκοβα, πρόεδρο της Επιτροπής Σοβιετικών Γυναικών! Έμμεσα με τον παραπάνω συλλογισμό εξακολουθούν να δίνουν το προβάδισμα στους άντρες και την αντρική κυριαρχία σ' όλα τα κράτη της Δύσης. Συμπερασματικά οι μόνοι που απομονώνονται στο να δέχονται τη γυναικεία απελευθέρωση, είναι μόνο όσοι πιστεύουν στην «αλλαγή» και στον «υπαρκτό» σοσιαλισμό του δυτικού τύπου. Αλλά και μέσα σ' αυτούς υπάρχουν κατηγορίες, που προσπερνούν το θέμα λόγω ηλικίας. Όπως οι πολύ νεαρές ηλικίες των αγοριών και οι άντρες κάποιας ηλικίας, που έχουν κωλοκαθίσει πάνω στα πτυχία ή τις θέσεις που κατέχουν. Δεν μένουν, λοιπόν, παρά οι «μεταπτυχιακοί άντρες», μια που οι άλλοι, οι μη «πτυχιούχοι άντρες», αντικατέστησαν το ως ένα σημείο χαμένο πέος τους, με το αυτοκίνητο ή τη βαριά μοτοσυκλέτα.

Η σχέση άντρας-αυτοκίνητο, είναι πιο σύνθετη και πιο περίπλοκη από την γενική σχέση άνθρωπος-μηχανή, γιατι στην πρώτη περίπτωση εκείνο που επεκτάθηκε και αντικαταστάθηκε από την αρχή δεν ήταν το χέρι αλλά το πέος, δηλαδή τονώθηκε και ενθαρρύνθηκε ο αντρικός ρόλος και βέβαια βοηθήθηκε η έκφρασή του μέσα από την άρνηση της βίας. Σταματάω στην έννοια ότι ο αντρικός ρόλος βοηθήθηκε από το αυτοκίνητο, εκεί όπου έχει ανασταλλεί ο αυθορμητισμός κι έχει καταπιεστεί η λίμπιντο.

Εκείνο όμως που κατατρομάζει ακόμα τους σημερινούς «μεταπτυχιακούς άντρες» που εμφορούνται από την ουτοπιστική ιδεολογία της «αλλαγής», είναι όταν συναντάνε, είτε στη δουλειά τους είτε σε άλλες εργασίες, τη γυναίκα που κατέχεται από το «σύνδρομο της βασίλισσας Μέλισσας», γιατί αυτό το θηλυκό είδος του ανθρώπου δεν θα έλεγε κανείς ότι πιστεύει στην «αλλαγή», ή ότι είναι μαχητική ή απλά φεμινίστρια, αλλ' ανήκει κι αυτή, όπως και οι πιο πολλοί συντηρητικοί άντρες, στη χορεία εκείνων των ατόμων που αντιστέκονται σε κάθε μορφή κοινωνικής αλλαγής, είναι συντηρητική πολιτικά, λιγότερο μορφωμένη, μπορεί να είναι θρήσκα κι έχει μια ηλικία άνω των 34 χρόνων. Η γνήσια «βασίλισσα Μέλισσα» τα έχει καταφέρει πολύ καλά ανάμεσα στον «αντρικό κόσμο» του επαγγέλματος, της αρέσει η ιδέα ότι ανήκει στις λίγες και εκλεκτές, ότι έχουν «κάτι το ιδιαίτερο» που τους δίνει τα μοναδικά προσόντα να τους χαρίζουν θέσεις που θ' ανήκαν στον κόσμο των αντρών!

Συνήθως δε, η «βασίλισσα Μέλισσα» έχει δουλέψει σκληρά για να φτάσει εκεί που βρίσκεται – άλλο ππου δεν θέλουν οι κήνσορες του καπιταλισμού! Η ειρωνεία είναι πως η «βασίλισσα Μέλισσα», εξαιτίας της δύναμής της, βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση για να προωθήσει τα γυναικεία συμφέροντα, αλλά δεν έχει καμιά διάθεση να το κάνει, γιατί είναι ταυτισμένη σε αντίθεση με την υπάρχουσα κατάσταση, και ...αυτοί που έχουν την εξουσία εφαρμόζουν την κλασική μέθοδο του «διαίρει και βασίλευε» με τις γυναίκες, όπως άλλωστε και με όλες τις άλλες ομάδες. Δέχονται μερικές αντιφεμινίστριες σαν αντιπροσώπους του φύλου τους και «δείχνουν» τη ...διάσπαση!

Ο μαλακοκαύλης ανήκει κυρίως στη γενιά του 1-1-4, γιατί αυτή με τους σχεδόν διαρκείς αγώνες της διατήρησε την εφηβεία μέχρι και το 1980, όπου το κίνημα της «αλλαγής» πήρε σάρκα και οστά με την εκλογή του ΠΑΣΟΚ σαν πρώτο κόμμα και την άνοδό του στην εξουσία, και θα 'λεγα ότι και πολλοί από τους Εσωτερικάκηδες έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά φαινόμενα του μαλακοκαύλη!

Η συνισταμένη των παραπάνω διαπιστώσεων για το γυναικείο κίνημα, για τη «βασίλισσα Μέλισσα», για τις υποθήκες της ελληνικής οικογένειας, για τον προοδευτισμό, αλλά και τις εξαγγελθείσες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που δεν άφησαν αδιάφορους τους προοδευτικούς ή τους κουλτουριάρηδες προοδευτικούς, που δεν ανήκουν στη δεξιά παράταξη αλλ' ούτε στο Κομμουνιστικό Κόμμα, έδωσαν μια «αποθάρρυνση» στην κατεψυγμένη εφηβεία που σαν αποτέλεσμα έχει την άρνηση να παρασυρθεί σ' ένα αγώνα υπεροχής απέναντι στη σύντροφο γυναίκα που φυσιολογικά θα έπρεπε να είχε έρθει, και είναι ήδη καθυστερημένη. Η αποθάρρυνσή τους αυτή τους οδηγεί σε μια παθητικότητα τέτοια που να έχουν πιστέψει ότι οι ίδιοι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις απαιτήσεις μιας σχέσης. Τους απασχολεί η διατήρηση αυτή της σχέσης, χρησιμοποιώντας δυναμικά αλλά με παθητικό τρόπο όλα τα προτερήματα τους χωρίς σ' αυτό να διακινδυνεύουν τίποτα από το προσωπικό τους γόητρο, που είναι τελείως χτυπημένο από την παραδοχή ότι η γυναίκα που κάνουν παρέα ή συζούν ή και που θα κάνουν παρέα, είναι ανερχόμενη και ιδεολογικά και μαχητικά.

Έκανα μια προσπάθεια – μέχρι τώρα – να ορίσω ποια είναι η σύνθεση που αποτελεί το εσωτερικό και ιδεολογικό υπόστρωμα ενός μαλακοκαύλη.

Περνώντας τώρα στα εξωτερικά γνωρίσματα του, τις εξωστρεφείς και κοινωνικές ενασχολήσεις, όπως λ.χ. πως διασκεδάζει, θέλω ν' αναφέρω – χωρίς να κουράσω – τα παρακάτω γενικά και ενδεικτικά που καθορίζουν το φαινόμενό του.

-Φυσικά κι είναι γνωστό σε όλους, το «καλοκουρεμένο» μουστάκι και γένι-μούσι. Ρούχα – ενδύματα γενικά – απλά, απαραιτήτως χωρίς γραβάτα και πάντα στο στυλ μιλιτάντ-εκστρατείας.

-Βηματισμός απλός, λυμένος, και ποτέ αγκαζέ ή αγκαλιά με ...πρόσωπο.

-Όταν περπατάει με ομόφυλό του, συνήθως συζητάει, χωρίς να κουνάει τα χέρια του. Όταν περπατάει με γυναίκα, αφήν μια μικρή ανεπαίσθητη απόσταση ώστε να υπάρχει η εντύπωση ότι η γυναίκα προπορεύεται...

-Ποτέ δεν θα τον συναντήσεις – μιλάμε πάντα για τον μαλακοκαύλη άντρα – σε χαμπουργκεράδικο και σχεδόν ποτέ σε τοστάδικο των ...πολύχρωμων σάντουιτς.

-Τις περισσότερες φορές με διπλωμένο κάτω απ' την μασχάλη ένα περιοδικό, παρά ημερήσια εφημερίδα. Τακτικά τον βρίσκουμε σταματημένο σε βιτρίνες που παρουσιάζουν γυναικεία ρούχα – όχι όμως σε εσώρουχα!

-Διασκεδάζει χωρίς να 'ναι στα όρια του αφάνταστου «καλού» γλετζέ.

-Συναντάμε – τον τύπο μας – σε μικρά εντίμ εστιατόρια και ταβέρνες που δεν έχουν μουσική, αλλά έχουν όμορφα τραπεζομάντηλα με κεριά κι άλλα όμορφα αντικείμενα πάνω στο τραπέζι φαγητού, και κυρίως σε γωνιακές θέσεις. Προσπαθεί να μη βολεύεται με υποκατάστατα και ενώ συχνάζει σε καφενέδες, όπως Δεξαμενή κλπ., αποφεύγει τις μπαρμπουτιέρες και τα πάρτυ που μπορούν να καταλήξουν σε παρτούζα. Στα ταβερνεία της Καισαριανής, Αθηνών ή Άνω Πόλης (Ακρόπολης), της Θεσσαλονίκης, παραγγέλνει πάντα ελληνικά φαγητά, όπως λαχανοντολμάδες, λακέρδες και τηγανιτές μελιτζάνες – κολοκυθάκια...

-Πηγαίνει σινεμά και δεν τον χαίρεται.

-Τρώει ό,τι του σερβίρουν αλλά ανηδόνιστα.

-Ακούει μουσική που δεν την γουστάρει.

-Πάει στις ταβέρνες αλλά δεν τραγουδάει στα ομαδικά τραγούδια.

-Διαβάζει εφημερίδες και περιοδικά και δεν τη βρίσκει.

-Βλέπει τηλεόραση και δεν βρίζει.

-Πάει σε θέατρο και δεν τη βρίσκει.

-Πηγαίνει σε χώρους ομαδικής συναναστροφής και νιώθει μόνος.

-Σε καμιά περίπτωση δεν κάνει ενέσεις.

-Επειδή η κουλτούρα του διαμορφώθηκε σε δύσκολες εποχές, δεν θα τον συναντήσεις ποτέ σε κινηματογράφους που παίζουν πορνό-τσόντες.

-Προτιμάει τα λαϊκά πανηγύρια με τα σαντούρια και τα κλαρίνα, παρά τα λαϊκά μπουζούκια στα σκυλάδικα.

-Δεν πίνει ποτέ νοθευμένα ποτά κι άλλωστε δεν ξέρει να πίνει... Γεμάτος χοιρινή ζωντάνια δεν παραλείπει να θεσμοποιήσει τις προτιμήσεις του, και στα πολύ μουλωχτά οργανώνει καταστάσεις κομμένες και ραμμένες, πάλι, στα μέτρα του.

Γενικά ο μαλακοκαύλης έχει μια γνώριμη εξωτερική ενοχή, σαν ανθρώπου που παράτησε αβοήθητη τη μάζα στο έλεος επίβουλων κακοποιών.

Θα έλεγα, ότι φοβάμαι πως ο μαλακοκαύλης μ' αυτή τη συγκρότηση και αυτά τα γνωρίσματα, δεν ανήκει στο «καταστροφικό περιθώριο της ζωής» αλλά σε κάτι πολύ χειρότερο: στις τυχάρπαστες ευκαιρίες που θα του προσφέρει ένα αύριο. Στις απολαβές που θα του υπόσχονται να καρπωθεί... Και πέρα απ' αυτό: οικία, επάγγελμα, σύζυγο και τέκνα...

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ

Η ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΤΟΥ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΜΑΛΑΚΑΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΚΤΟΣ 1984

Ο ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ «ΗΛΙΟΣ ΤΗΣ ΜΥΗΣΗΣ» - H. P. BLAVATSKY

Η αρχαιότητα της Μυστικής Δοξασίας μπορεί να γίνει καλύτερα αντιληπτή, όταν φανεί σε ποιο σημείο της ιστορίας τα Μυστήρια είχαν ήδη υποβαθμιστεί, αφού είχαν υποταχθεί στην προσωπική φιλοδοξία του δεσπότη-κυβερνήτη και του πανούργου ιερατείου. Αυτά τα βαθιά φιλοσοφικά και επιστημονικά διαμορφωμένα θρησκευτικά δράματα, στα οποία αναπαριστάνονταν οι μεγαλύτερες αλήθειες του Απόκρυφου ή Πνευματικού Σύμπαντος και η κρυμμένη κληρονομιά της γνώσης, είχαν γίνει αντικείμενο καταδίωξης πολυ πριν από τις μέρες της ακμής του Πλάτωνα και του Πυθαγόρα. Ωστόσο, οι πρωταρχικές αποκαλύψεις που δόθηκαν στην Ανθρωπότητα, δεν πέθαναν μαζί με τα Μυστήρια. Διατηρούνται ακόμη σαν κληρονομιά για τις μελλοντικές και περισσότερο πνευματικές γενιές.

Στην Αποκαλυμμένη Ίσιδα, έχει ήδη αναφερθεί ότι και από την εποχή του Αριστοτέλη τα μεγάλα Μυστήρια είχαν χάσει το αρχικό μεγαλείο και τη σοβαρότητά τους. Οι τελετές τους είχαν αχρηστευθεί και ως ένα μεγάλο βαθμό είχαν υποβαθμιστεί σε απλά ιερατικά θεάματα ή είχαν γίνει θρησκευτικές μιμήσεις. Είναι περιττό να αναφέρουμε πότε εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, αφού υπάρχει μια αξεδιάλυτη χρονολογική σύγχυση, τουλάχιστον μέχρι την εποχή του Αριστοτέλη. Αρκεί να πούμε ότι στην Αίγυπτο τα Μυστήρια ήταν γνωστά από την εποχή του Μήνη και ότι οι Έλληνες τα πήραν μόνο όταν τα έφερε ο Ορφέας από την Ινδία. Σε ένα άρθρο με τίτλο «Ήταν η γραφή γνωστή πριν από τον Πανίνι;», αναφέρεται ότι οι Παντού είχαν αποκτήσει παγκόσμια κυριαρχία και δίδασκαν τα «θυσιαστικά» Μυστήρια σε άλλες φυλές από το 3300 π.Χ. Πράγματι, όταν ο Ορφέας, ο γιος του Απόλλωνα ή Ήλιου, δέχθηκε από τον πατέρα του τη φόρμιγγα – την επτάχορδη λύρα, σύμβολο του επταπλού μυστηρίου της Μύησης – τα Μυστήρια ήταν ήδη πανάρχαια στην Κεντρική Ασία και την Ινδία. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο Ορφέας είναι πολύ αρχαιότερος του Ομήρου και του Ησίοδου. Έτσι, ακόμη και στις μέρες του Αριστοτέλη, ελάχιστοι ήταν οι αληθινοί Μύστες που είχαν μείνει στην Ευρώπη, ακόμη και στην Αίγυπτο. Οι κληρονόμοι εκείνων που αφανίστηκαν από τα κατακτητικά ξίφη διαφόρων εισβολέων της αρχαίας Αιγύπτου, είχαν και οι ίδιοι εξαφανιστεί με τη σειρά τους. Όπως πριν από 8000 ή 9000 χρόνια το ρεύμα της γνώσης κυλούσε αργά από τα οροπέδια της Κεντρικής Ασίας στην Ινδία και προς την Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική, έτσι 500 χρόνια περίπου π.Χ. άρχισε να κυλάει πίσω προς την παλιά του πατρίδα και τόπο γέννησης. Στη διάρκεια των επόμενων δύο χιλιάδων χρόνων, η γνώση της ύπαρξης των μεγάλων Μυστών είχε σχεδόν χαθεί στην Ευρώπη. Ωστόσο, σε μερικά μυστικά μέρη, τα Μυστήρια εξακολουθούσαν να τελούνται με όλη την πρωταρχική τους αγνότητα. Ο «Ήλιος της Δικαιοσύνης» εξακολουθούσε να ρίχνει το φως του στο νυχτερινό ουρανό. Ενώ το σκοτάδι είχε καλύψει το πρόσωπο ενός αμαθή κόσμου, το αιώνιο φως άναβε μέσα στα Άδυτα τις νύχτες της Μύησης. Τα αληθινά Μυστήρια δεν έγιναν ποτέ γνωστά. Η Ελευσίνα και η Άγρα για τα πλήθη, ο Θεός Ευβουλεύς, «της καλής συμβουλής», η μεγάλη Ορφική θεότητα για το νεόφυτο.

Ποιος ήταν άραγε αυτός ο μυστηριώδης Θεός, τον οποίο πολλοί ερευνητές συγχέουν με τον Ήλιο; Όποιος έχει κάποια ιδέα για την αρχαία αιγυπτιακή εξωτερική πίστη, ξέρει πολύ καλά ότι για τα πλήθη ο Όσιρις ήταν ο Ήλιος στον Ουρανό, «ο Ουράνιος Βασιλιάς», ο Ρο-Ιμφαμπ. Οι Έλληνες ονόμαζαν τον Ήλιο «Οφθαλμό του Διός», όπως ο σύγχρονος ορθόδοξος Πάρσης έχει τον «Οφθαλμό του Ορμούζ». Ονομαζόταν, επίσης, «Παντεπόπτης Θεός» (πολυόφθαλμος), «Θεός Σωτήρας» και «αίτιον της σωτηρίας». Διαβάστε τον πάπυρο του Παφέρονμες στο Βερολίνο, καθώς και τη στήλη, όπως αποδόθηκε από τον Μαριέτ-Μπεΐ:

Δόξα σε σένα, ω Ήλιε, θείο τέκνο!... οι ακτίνες σου χαρίζουν ζωή στους αγνούς και σε όσους είναι έτοιμοι... Οι Θεοί [οι «Υιοί του Θεού»] που σε πλησιάζουν τρέμουν από αγαλλίαση και δέος... Εσύ είσαι ο πρωτογεννημένος, ο Υιός του Θεού, ο Λόγος.

Η Εκκλησία αναγνώρισε σε αυτούς τους όρους και είδε σε αυτές τις εκφράσεις των μυητικών τελετών και τα προφητικά λόγια των Παγανιστικών Χρησμών προφητείες για την έλευση του Χριστού. Η αλήθεια είναι πως αναφέρονταν για κάθε άξιο Μυημένο. Αρκετές από τις εκφράσεις που χρησιμοποιούνταν στα ιερατικά κείμενα και ιερογλυφικά, χιλιάδες χρόνια πριν από την εποχή μας, βρίσκονται τώρα στους ύμνους και τις προσευχές των χριστιανικών εκκλησιών. Δύσκολα η Εκκλησία θα παραδεχόταν κάτι τέτοιο, μια και μέσα στους αιώνες επήλθε καταστροφή των πανάρχαιων χειρογράφων. Αναμφίβολα η Χριστιανοσύνη είχε τους δικούς της μεγάλους Ενορατικούς και Προφήτες, όπως κάθε άλλη θρησκεία. Τα επιχειρήματά τους όμως δεν ενισχύονται περισσότερο με το να αρνούνται τους προκατόχους τους.

Ακούστε τι λέει ο Πλάτωνας:

Γνώριζε, λοιπόν, Γλαύκε, πως όταν μιλάω για τη δημιουργία του αγαθού, εννοώ τον Ήλιο. Ο Γιος βρίσκεται σε τέλεια αναλογία με τον Πατέρα του.

Ο Ιάμβλιχος αποκαλεί τον Ήλιο «εικόνα της θείας διάνοιας ή Σοφίας». Ο Ευσέβιος επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Φίλωνα, ονομάζει τον ανατέλλοντα Ήλιο (ανατολή) Αρχάγγελο, αρχαιότερο από όλους, προσθέτοντας ότι ο Αρχάγγελος που είναι πολυώνυμος (έχει πολλά ονόματα) είναι ο Λόγος ή Χριστός. Η λέξη Sol (Ήλιος) προέρχεται από τη λέξη solus, ο Ένας ή ο «Μόνος» και το ελληνικό του όνομα Ήλιος σημαίνει ο «Ύψιστος» και έτσι το σύμβολο γίνεται κατανοητό. Παρ' όλα αυτά οι αρχαίοι έκαναν μια διάκριση ανάμεσα στον Ήλιο και στο πρωτότυπό του.

Ο Σωκράτης χαιρετούσε τον ανατέλλοντα Ήλιο, όπως, ακόμη και στις μέρες μας, κάνει ένας αληθινός Πάρσης ή Ζωροαστριστής. Ο Όμηρος και ο Ευριπίδης, όπως και ο Πλάτωνας, αναφέρουν μερικές φορές το Δία-Λόγο, τη «Λέξη» ή τον Ήλιο. Ωστόσο οι Χριστιανοί ισχυρίζονται ότι αφού το μαντείο όταν ρωτήθηκε για το Θεό Ιάω απάντησε: «Είναι ο Ήλιος», επομένως:

Ο Γιεχοβά των Ιουδαίων ήταν πολύ γνωστός στους Παγανιστές και τους Έλληνες.

Και ο «Ιάω είναι ο δικός μας Γιεχοβά». Το πρώτο μέρος της πρότασης φαίνεται ότι δεν έχει καμιά σχέση με το δεύτερο. Πολύ λιγότερο δεν μπορεί κανείς να θεωρήσει το συμπέρασμα σαν σωστό. Αλλά αν υπάρχει τόση ανάγκη να αποδειχτεί η ταυτότητα, εμείς δε διαφωνούμε καθολου. Μόνο που σε μια τέτοια περίπτωση, ο Γιεχοβά θα είναι επίσης ο Βάκχος. Είναι πολύ περίεργο που οι σύγχρονοι χριστιανοί μελετητές εξαρτώνται από τις πίστεις των Ιουδαίων – που ήταν Σαβαΐτες και λάτρεις του Ήλιου, όπως ο όχλος της Χαλδαίας – και με αυτό τον τρόπο δεν καταφέρνουν να δουν ότι ο μετέπειτα Γιεχοβά δεν είναι παρά μια ιουδαϊκή ανάπτυξη του Για-βά, ή του Ιαώ των Φοινίκων. Με λίγα λόγια, πρόκειται για το μυστικό όνομα ενός Μυστηριακού Θεού, ενός από τους πολλούς Κάβειρους. Παρ' όλο που ήταν ο «Ύψιστος Θεός» για ένα μικρό έθνος, ποτέ δεν θεωρήθηκε σαν τέτοιος από τους Μυημένους που τελούσαν τα Μυστήρια. Για αυτούς δεν ήταν παρά ένα Πλανητικό Πνεύμα προσκολημμένο στον ορατό Ήλιο, ο οποίος είναι το κεντρικό Άστρο και όχι ο κεντρικός πνευματικός Ήλιος.

Και είπεν αυτώ ο Άγγελος Κυρίου, [στον Μανωά] «εις τι τούτο ερωτάς, το όνομά μου και αυτό εστίν θαυμαστόν».

Όπως και αν έχει το πράγμα, δύσκολα μπορεί να απορριφθεί η ταυτότητα του Γιεχοβά του όρους Σινά με το Θεό Βάκχο και ο τελευταίος – όπως ήδη αναφέραμε στην Αποκαλυμμένη Ίσιδα – είναι ο Διόνυσος. Όπου λατρευόταν ο Βάκχος υπήρχε μια παράδοση για την πόλη Νύσα και ένα σπήλαιο όπου ανατρεφόταν. Έξω από την Ελλάδα, ο Βάκχος ήταν ο πανίσχυρος «Ζαγρέας, ο ανώτερος των Θεών», στην υπηρεσία του οποίου βρισκόταν ο Ορφέας, ο ιδρυτής των Μυστηρίων. Τώρα, λοιπόν, αν δε γίνεται αποδεκτό ότι ο Μωυσής ήταν ένας μυημένος ιερέας, ένας Μύστης, οι πράξεις του οποίου αναφέρονται αλληγορικά, τότε θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι λάτρευε το Βάκχο μαζί με τους Ισραηλίτες.

Και ωκοδόμησεν ο Μωυσής θυσιαστήριον, και εκάλεσεν το όνομα αυτού Γιεχοβά Νισσί [ ή Ιαώ-νισί, ή πάλι Διόνυσο].

Για να ενισχύσουμε αυτό τον ισχυρισμό πρέπει να θυμηθούμε ότι ο τόπους που γεννήθηκε ο Όσιρις, ο Αιγύπτιος Ζαγρέας ή Βάκχος, ήταν το όρος Σινά, το οποίο από τους Αιγυπτίους ονομάζεται Νίσα. Το χάλκινο φίδι ήταν ένα ναχάς, και ο μήνας του ιουδαϊκού Πάσχα ονομάζεται Νισάν.

H. P. BLAVATSKY

ΑΡΧΑΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΣΑΚΑΛΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ 1989

ΚΑΤΣΑΡΙΔΕΣ ΣΤΑ ΜΑΛΛΙΑ – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΡΑΣ

Ήταν εκείνο το υγρό χωριό στη μέση του βάλτου, το τελείως επίπεδο, που γιόρταζε πάντα μετά το Πάσχα, του Αγίου Γεωργίου και γίνονταν ιπποδρομίες. Μας έκανε πάντα τραπέζι με κοτόσουπα η αγαπημένη μου θεία, η μαμά του εξαδέρφου που πέθανε στην Αμερική κι έστειλε το είδωλό του να με αποχαιρετήσει στην αητοφωλιά που έμενα (Αραχώβης και Ιπποκράτους), εκείνη τη σκληρή χρονιά (1987) που απολύθηκα από το στρατό και πάλευα με τη φτώχεια, την ανέχεια, τους ασύστατους γονείς και τους κακεντρεχείς (λοιπούς) πρώην συγγενείς μου. Και λέω πρώην γιατί με συκοφάντησαν και με κατέτρεξαν τόσο πολύ που οι εχθροί περίττευαν. Και πραγματικά, εκτός από περιστασιακές επαγγελματικές αντιπαλότητες, δεν είχα ποτέ πραγματικούς εχθρούς, γιατί ήμουνα ταπεινός, προσηνής, ευγενικός κι αγαπούσα – πραγματικά και έμπρακτα – τους άλλους. Είχα βασανιστεί τοσο πολύ, μέσα μου κι έξω μου, που πίστευα πως όλοι οι άνθρωποι έχουν δίκιο κι όλα τα όντα είναι καλά – ακόμα και τα «κακά» και τα γκρίζα... ειδικά εκείνα. Γιατί είχαν στερηθεί την αγάπη και την αποδοχή. Είχαν βιώσει τη σκληρότητα της επιβίωσης κι αυτό τα έκανε τραχιά και χοντρόπετσα. Σαν τη γιαγιά τη Γιαννού. Όμως γι αυτήν θα μιλήσω σε ένα άλλο κεφάλαιο αυτού του ιδιόρυθμου συγγράματος.

Τώρα όμως ας ευθυμήσουμε λίγο. Σ' εκείνο το χωριό επικρατούσε μια ελευθεριότητα κι οι κάτοικοι τελούσαν σε κατάσταση διαρκούς ευθυμίας. Για να μην πω διαρκούς... ιθυφαλλικότητας (δική μου λέξη, μην την ψάξετε στα λεξικά). Κάτι το γλυκόπιοτο κρασί από τα παχιά αμπέλια, κάτι οι απαγορευμένες ουσίες (ξέρετε...) κάτι το τεμπελοχανιό κι η αργομισθία, κάτι η παραδοσιακή ραθυμία του κάμπου που τον δέρνει αλύπητα ο ήλιος τριακόσιες μέρες το χρόνο... Έρχονταν οι πόθοι και κόρωναν κι έφτανε ο αχός των σωμάτων μέχρι τον ουρανό. Όταν λερώνονταν βιάζονταν να πέσουν στα κρύα νερά του ποταμού Πάμισου, για να ξεπλυθούν από τα πειστήρια της απιστίας τους (όχι όμως κι από τις αμαρτίες τους – αφού δεν φαινόταν να θεωρεί κανείς αμαρτία το εκτόνωμα τωναισθησεων – ούτε καν ο παπάς της μονίμως άδειας εκκλησίας με τα κακόγουστα βιτρώ).

Ακόμα και στη γιορτή του χωριού, του Αγίου Γεωργίου, ακόμα και τότε, προτιμούσαν να στέκονται έξω από την εκκλησία, να χαζολογάνε τις γυναίκες των άλλων και τα κορίτσια της παντρειάς, να ξερογλείφονται τηρώντας την ψητή γουρουνοπούλα (με το λεμόνι ολόκληρο στο στόμα της)... Τέτοια ήταν η ευλάβειά τους που με το ένα χέρι έκαναν το σταυρό τους και με το άλλο κάπνιζαν χόρτο από την προσωπική τους φυτεία. Η άλλη θεία μου, η πρωτευουσιάνα, έλεγε ότι σιχαινόταν αυτό το κωλοχώρι και την υγρασία του, εκεί όμως κατέληξε, γριά, παρκισονική, καρδιοπαθής και άπορη (με μια μικρή σύνταξη) αφού τα τρία παιδιά της την εγκατέλειψαν άσπλαχνα, κι ας είχε υποστεί τα πάντα για να τα αναθρέψει όταν ορφάνεψαν. Εκείνα ήταν αχάριστα κι έπασχαν αό το αμάρτημα της αλαζονείας. Ψωροπερήφανοι, αρχοντοχωριάτες, πονηροί, υποκριτές, καλοί Σαμαρείτες για την μικρή κοινωνία. Γραμματείς και Φαρισαίοι όμως εκεί που η ανωνυμία τους ήταν εξασφαλισμένη. Όταν δεν υπήρχαν αυτόπτες μάρτυρες έκαναν το κακό χωρίς αναστολές κι αν κάποιος τους έπαιρνε μυρωδιά κατά λάθος, έσπευδαν εκείνοι να τον βγάλουν τρελό και αναξιόπιστο. Τέλος πάντων... Περασμένα ξεχασμένα. Περυσινά ξινά σταφύλια, που λέει ο λόγος...

Η αστεία μας ιστορία τώρα. Εκεί λοιπόν, σε αυτό το ακατονόμαστο χωρίο, έμενε και μια χήρα με εφτά αγόρια. Ο πρώτος νταβατζής και καβαλάρης (στα άλογα, αλλά και στις ξένες γυναίκες). Οι άλλοι πήγαιναν από πίσω του σαν τα κολλητήρια ξωπίσω από τον Καραγκιόζη του Σπαθάρη, που έστηνε συχνά τον μπερντέ του στο καφενείο του χωριού, ντουμάνι πάντα από τους λουλέδες, τους ναργιλέδες και τα τυλιχτά τσιγάρα. Η τουρκοκρατία είχε περάσει προ πολλού, και το φεουδαρχικό σύστημα των τσιφλικάδων είχε προ πολλού εκπνεύσει, εκεί όμως στον μεσσηνιακό κάμπο φαινόταν να μην το είχε συνειδητοποιήσει ακόμα κανείς. Εν έτει 1975 έμοιαζαν όλα απαράλλαχτα. Κι ας έπεσε η χούντα κι ας έγινε μεταπολίτευση κι ας εμφανίζονταν τώρα πιο ελεύθερα οι πρωην πολιτικοί εξόριστοι, ο κοινωνικός αποκλεισμός του διαφορετικού καλά κρατούσε. Παπάδες και χωροφύλακες, αγροφύλακες και εισπράκτορες, οδηγοί λεωφορείου, τραίνου και νταλίκας, πηδούσαν ό,τι περπατούσε κι ό,τι κινιόταν, χωρίς να ρωτάνε πολλά πολλά για το φύλο, την ηλικία, την εθνότητα ή τα ...φρονήματα, φτάνει να έπλεναν μετά τα αχαμνά τους και τα χέρια τους (σαν τον Πόντιο Πιλάτο) και να μην μίλαγαν ποτέ για το ...φονικό. Γιατί και φονικά γίνονταν βεβαίως ουκ ολίγα, αλλά καλύπτονταν γρήγορα από τη στάχτη του χρόνου και τη στωικότητα των χωρικών που ήξεραν πως όλοι εκεί θα καταλήξουμε , επομένως δεν χρειάζεται να τα συζητάμε και πολύ αυτά τα πράγματα, γιατί όσο τα σκαλίζεις τόσο βρωμάνε...

Η χήρα λοιπόν δεν είχε καταθέσει τα ...όπλα. Οι κακές γλώσσες (οι γεροντοκόρες φαρμακομύτες γειτόνισσες με το ...μουστάκι) έλεγαν ότι και με τον ίδιο της το γιο κοιμόταν, ότι αυτή τον έβγαλε στο κλαρί και του έλεγε όλα τα κόλπα, πως μπορείς να σκλαβώσεις μια γυναίκα για πάντα. Μέχρι και με έναν καλόγερο πήγε η αθεόφοβη, από εκείνους που πούλαγαν κομποσχοίνια. Τον έβαλε στο κελάρι του σπιτιού και του δίδαξε τι εστί βερίκοκο. Αφού λοιπόν του πέταξε τα μάτια έξω και τον ξεζούμισε, του άρπαξε και όλη την είσπραξη, τον πέταξε αδέκαρο στο δρόμο με κλωτσιές ο νταβατζής γιος της, κατηγορώντας τον κακόμοιρο ότι διέφθειρε τη μητέρα του, αν και άνθρωπος της εκκλησίας. Δεν έπρεπε, λέει, να κάνει ένα τέτοιο πράγμα. Ειδεχθές έγκλημα το χαρακτήρισε, καταπώς τον είχε δασκαλέψει η κακούργα η μάννα του.

Όμως ο θεός τους τιμώρησε και τους δύο. Εκείνος πρώτα έπεσε από το μηχανάκι και μετά μια παντρεμένη του έριξε βιτριόλι και του έκανε τα ...αμελέτητα αγνώριστα. Κραυγή τρόμου έβγαλε η μάννα του όταν τον έπλενε στον τέντζερη. Μετά όμως και η ίδια γνώρισε τη θεία τιμωρία για τα ανομήματά της. Ένα απόγευμα που έλυσε τον κώτσο της για να λούσει τα μαλλιά της με ξίδι για τις ψείρες. Είχε γίνει η κόνιδα πίτουρο στο κεφάλι της, ανακάλυψε με φρίκη ότι οι κατσαρίδες είχαν χτίσει φωλιά στο κρανίο της και της είχαν μαδήσει ολόκληρες περιοχές τρώγοντας το κρέας της κεφαλής της. Εκείνη όμως απασχολημένη με τις ερωτοδουλειές του γιου της και τις δικές της παρασπονδίες δεν είχε χρόνο για τέτοιες λεπτομέρειες. Μετά τον κάματο της μέρας έπεφτε ξερή, χωρίς να λύσει καν τον κώτσο της. Ήταν τόση η λάτρα του σπιτιού, το κοτέτσι, η δουλειά στο χωράφι, τα κουνελάκια βρώμιζαν το σύμπαν κι έσκαβαν λαγούμια παντού... Που να βρει χρόνο να ψάξει τα λαγούμια στο ίδιο της το κεφάλι; Έτσι δικαιολογήθηκε στις γειτόνισσες που πήγαν να την συνδράμουν, όταν άκουσαν τις ουρανομήκεις κραυγές της. Έκανε χρόνια να γιατρευτεί. Το βάμμα ιωδίου άφησε όμως πληγές στο καύκαλό της και κυκλοφορούσε πάντα με μαντήλι, ακόμα και μέσα στο σπίτι. Κι όταν είχε εραστή φορούσε την περούκα που είχε αγοράσει από μια γύφτισα, που την είχε κλέψει από μια μεγαλοκυρία που έπεσε ξερή στη μέση του δρόμου. Της είχε έρθει κόλπος της κακομοίρας από το πολύ το πάχος. Αυτά για την ώρα αγαπητοί μου. Τα ευτράπελα και τα λαογραφικά. Θα επανέλθω δριμύτερος με άλλες περιπέτειες. Σας το υπόσχομαι. Καληνύχτα και καλή αυγινή που έλεγε η γιαγιά μου.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΡΑΣ

Το τζιτζίκι της Περσεφόνης

(Ανάλεκτα. Δραματικά και... άλλα)

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΣΤΡΙΑ 2015

Δήμητρα, η … ΘΕΣΜΟΦΟΡΟΣ – ΑΝΤΩΝΙΟΣ Φ. ΧΑΛΑΣ

Η λέξις και μόνη «Θεσμοφόρος, η εισαγαγούσα δηλαδή εις την Αττικήν τους Θεσμούς, αποκαλύπτει τι μεγίστας ευεργεσίας προσέφερεν αύτη εις τας Αθήνας, θεμελιώσασα δια των Νόμων της, μεταξύ των οποίων και η Νομιμοποίησις του Μυστηρίου του Γάμου, το μεγαλείον των Αθηνών, ως της κοιτίδος του Πολιτισμού και της Ευνομίας και ως της Διδασκάλου και Παιδαγωγού της Οικουμένης. Αυτή η ιδρύτρια τωμ Μυστηρίων της Ελευσίνος και του Θειοτάτου Μυστηρίου της Σποράς η αποκαλύπτρια, έχουσα συμπαραστάτην της τον Τριπτόλεμον. Αυτή η αποκαλύπτρια, ως και το όνομά της δηλοι, του Μυστηρίου των Τεσσάρων Μητρών!

Η πρώτη Μήτρα είναι το «πανδεχές δοχείον», η «πανδεχής ύλη», εις την οποίαν πίπτει ο σπόρος ή το είδος του συλλήπτορος Δημιουργού ή Κρόνου Χρόνου του Αγκυλομήτου. Η Ψυχή του Παντός η δεχομένη τον Θείον Σπόρον και εκ της οποίας φύεται το Σύμπαν, αποτελούσα την Φύσιν.

Ο άρχων και έφορος των Ελευσινίων Μυστηρίων είναι η Θεά Δημήτηρ η κατ' εξοχήν Θεά της κυοφορίας και του Γάμου, της βλαστήσεως ή γεννήσεως, της καλλιεργείας ή μορφώσεως, της ανθίσεως, της καρποφορίας, της ωριμάνσεως, της τελειότητος, της ανακυκλήσεως ή μετενσαρκώσεως. Συμπαραστάτην της έχουσαν τον κρυφιόμυστον Κρόνον (Χρόνον του Ορφέως), τον δρεπανηφόρον, τον εμπνευστήν και συλλήπτορα πάσης Σποράς, διότι ο Κρόνος – κατά την Αρχαίαν Ελληνικήν Παράδοσιν – είναι ο Μέγας του Παντός Αρχιτέκτων, ο Υπέρθεος Νους, ο Δημιουργός και Κυβερνήτης του Παντός, του οποίου ο κύριος ρόλος είναι να συλλαμβάνη και να σπείρη εις τόδε το Παν, την συνολικότητα των Σπόρων, Ειδών, Ιδεών, Μορφών, Τύπων, και να προαγάγη τούτους εις την ωρίμανσιν και τελείωσιν.

Η δευτέρα Μήτρα είναι η Ανθρωπίνη Ψυχή, η υπό των Ελευσινίων Μυστηρίων συμβολιζομένη δια της λέξεως «η Κόρη» και «Περσεφόνη», εις δε την Καινήν Διαθήκην δια της λέξεως «Μαρία». Εις δε την Οδύσσειαν δια της λέξεως «Πηνελόπη». Εις δε την Ιλιάδα δια της λέξεως «Ελένη». Εις δε την Ελληνικήν Θεολογίαν δια της λέξεως «Αφροδίτη», της οποίας τέκνον είναι ο Έρως. Ενώ της «Κόρης» ή Περσεφόνης σύζυγος είναι ο Άδης ή ο Πλούτων, ο συμβολίζων την νέκρωσιν της σαρκός ή … την Φιλοσοφίαν ή Κάθαρσιν. Διότι... μόνον δια της Καθάρσεως ή Βαπτίσματος, είναι δυνατή η Θεοποίησις του Ανθρώπου και η τελική αυτού είσοδος εις την Βασιλείαν των Ουρανών: δηλαδή μόνον δια της κατανικήσεως και καταλύσεως της κυριαρχίας του Σατανά επί της ψυχής μας είναι δυνατή η θεοποίησις του ανθρώπου και η μετατροπή αυτού από κωφού και τυφλού δαιμονιζομένου, εις Προφήτην και Άγιον Θαυματουργόν! Δια να επιτευχθή δε τούτο χρειάζεται να πέση εις αυτήν ο Θείος Σπόρος, τα Θεία δηλαδή Ρήματα. Την Θείαν αυτήν Σποράν υπαινίσσεται ο Λουκιανός εις το Ενύπνιόν του, δια της ακολούθου περικοπής: «Αρθείς δε εις ύψος εγώ επεσκόπουν από της έω αρξάμενος άχρι προς τα εσπέρια πόλεις και έθνη και δήμους, καθάπερ ο Τριπτόλεμος, αποσπείρων τι εις την γην».

Η τρίτη Μήτρα είναι η των ζώων, δια την διαιώνισιν του γένους. Αλλοίμονον δ' εις τον άνθρωπον εκείνον, όταν κάμη κατάχρησιν του Θείου του Γάμου και της Σποράς Μυστηρίου, μετατρέπων και βεβηλώνων αυτό εις την εσχάτην κτηνωδίαν, παράκρουσιν και ανομίαν: θα παραμείνει αιωνίως τυφλός και κωφός δαιμονιζόμενος και εις τούτον τον «αιώνα» ή βίον και εις τον μέλλοντα: διότι επιτελεί την μεγίστην αμαρτίαν και βλασφημίαν, την κατά του Πνεύματος του Αγίου.

Η τέταρτη Μήτρα είναι ο ύπερος ή γυναικών, το θήλυ του άνθους ή φυτού όργανον. Ενώ οι στήμονες είναι τα άρρενα του φυτού όργανα, οίτινες κατά το ελεύθερον άκρον αυτών φέρουσι τους ανθήρας, περικλείοντας την γονιμοποιόν κόνιν ή γύριν.

Βεβαίως τα Ελευσίνια Μυστήρια περιέχουν εις τους κόλπους των ολόκληρον την Διδασκαλίαν και τα μέσα δια των οποίων ο μυούμενος κατώρθωνε από δαιμονιζόμενος κωφός και τυφλός, να μετατραπή εις Διαλεκτικόν, Καλχικόν, Μαντικόν, Ορατικόν, Προφήτην, Θείον Άνδρα, και Θεουργόν! Εις Πάνσοφον δηλαδή και τέλειον. Εκ των Αρχαίων Συγγραφέων ο Πλάτων – απ' αρχής μέχρι τέλους του συγγραφικού του έργου – τα τελούμενα και διδασκόμενα εις τα Ελευσίνια Μυστήρια αποκαλύπτει. Και μόνον εις, όντως αμύητος εις την εν τω Παντί Αλήθειαν, δεν δύναται να το διαπιστώση. Ημείς, εις ολόκληρον το συγγραφικόν μας έργον, την μεγάλην αυτήν αλήθειαν διακηρύττομεν. Αυτό άλλωστε αποδεικνύεται και εις την προκειμένην μας συγγραφήν: διότι ο Ίππαρχος του Πλάτωνος την μεγάλην δυναμικότητα του Μυστηρίου της Σποράς αποκαλύπτει, την οποίαν αντιληφθείς ο Ίππαρχος, ενστερνισθείς και εφαρμώσας (δια των προτρεπτικών προς την Αρετήν ρημάτων και παροιμιών και δια των Ομηρικών Επών), κατέστησεν ως είπομεν τας Αθήνας τον Διδάσκαλον και Παιδαγωγόν της Οικουμένης.

Άλλος εκ των Αρχαίων, όστις αποκαλύπτει τα διδασκόμενα εις τα Ελευσίνια Μυστήρια, είναι ο μέγας από θεάτρου Μυσταγωγός: ο Αισχύλος, όστις εις όλα του τα περισωθέντα έργα, και δη εις τον Προμηθέα Δεσμώτην, μας αποκαλύπτει αφ' ενός μεν τα Μυστήρια της Εβδομάδος (περί την οποίαν περιστρέφεται ολόκληρος η Αποκάλυψις του Ιωάννου)(1). Αφ' ετέρου δε της Ιούς ή της Δεκάδος: δηλαδή ολόκληρον την δια μέσου των Αιώνων εξέλιξιν «της Πόρνης της Μεγάλης», της καθημένης επί θηρίον κόκκινον, γέμον ονομάτων βλασφημίας, έχον κεφαλάς 7 και κέρατα 10, της Αποκαλύψεως.

Και τέλος, ο σοφώτατος Ισοκράτης, όστις εις την ακόλουθον περικοπήν εκ του Πανηγυρικού του προς το άστυ της Παλλάδος, μας αποκαλύπτει και πάλιν το Μυστήριον της Σποράς, στενώτατα και αναποσπάστως συνδεδεμένον με τα Ελευσίνια Μυστήρια και το μεγαλείον των Αθηνών: «Δήμητρος γαρ αφικομένης εις την πόλιν ημών, ότε επλανήθη, της κόρης αρπαγείσης και προς τους προγόνους τους ημετέρους ευμενώς διατεθείσης εκ των ευεργεσιών, ας ουχ οίον τε άλλοις ή τοις μεμυημένοις ακούειν, και δούσης δωρεάς διττάς, αι περ μέγισται τυγχάνουσιν ούσαι. Τους τε καρπούς, οι του μη θηριωδώς ζην ημάς αίτιοι γεγόνασιν, και την τελετήν, ης οι μετέχοντες περί τε της του βίου τελευτής και του σύμπαντος αιώνος, ηδίους τας ελπίδας έχουσιν»(2).

Ο σοφός Ισοκράτης αποδίδει το μεγαλείον των Αθηνών εις δύο πράγματα: α) Διότι η Δήμητρα προσέφερεν εις τας Αθήνας – και δια των Αθηνών εις την λοιπήν ανθρωπότητα – το Μυστήριον της Σποράς (τόσον δηλαδή το έχον σχέσιν με τον Γάμον και διαιώνισιν του γένους και του είδους: των ζώων και φυτών. Όσον και την σποράν των Θείων Ρημάτων εις την τρίτην μήτραν: την Ψυχήν. Και των ειδών εις την Ύλην ή το πανδεχές αγγείον). Και β) Την τελετήν, η οποία ως στόχον της έχει την μετάδοσιν εις τον μυούμενον, όσα ο Πλάτων μας μεταδίδει δια του συνολικού του έργου: δηλαδή τα μέσα δια των οποίων επιτυγχάνεται η κάθαρσις της ψυχής, και η μετατροπή αυτής από πόρνης Ελένης, ερωτοτροπούσης προς παν άνομον, δηλαδή προς τον Πάριν, τονα συμβολίζοντα «τον οίστρον της ακολασίας» και «τον ζοφώδη και ασέληνον έρωτα της αμαρτίας». Εις Ελένην, αξίαν του Νυμφίου, δηλαδή του Μενελάου, του συμβολίζοντος το εν ημίν Θείον. Όταν δε η Ψυχή δια της καθάρσεως (δηλαδή δια της νεκρώσεως της σαρκός, που συμβολίζει ο Πλούτων), κατορθώση και «δέση τον οικοδεσπότην της» δηλαδή τον κυριαρχούντα επ' αυτής Σατανάν. Όταν παύση να είναι «ο δαιμονιζόμενος κωφός και τυφλός εις παν το Πνευματικόν και εις παν αφορών τον Αόρατον Κόσμον». Τότε καταστάσα Παρθένος ή Κόρη, είναι πλέον αξία να ακούση, όπως η Θεοτόκος, τον κάλλιστον των ύμνων και προσφωνήσεων: «Χαίρε κεχαριτωμένη! Ο Κύριος μετά Σου». Διότι μόνον εις κεκαθαρμένην και πνευματοποιημένην Ψυχήν δύναται να ενοικήση ο Κύριος και να καταλάβη εν αυτή θέσιν, μετατρεπομένης της Ψυχής εις Ναόν Θεού, δια της πλήρους καταργήσεως επ' αυτής της κυριαρχίας του Σατανά. Και τότε η Ψυχή εκείνη καθίσταται Βασίλισσα, Παντογνώστης, Πάνσοφος, Παντοδύναμος, περιβεβλημένη την Δόξαν ή το λεγόμενον «Αυγοειδές», δηλαδή το απαστράπτον από αίγλην και φωτοβολίαν Αθάνατον Σώμα, το Πνευματικόν Σώμα, περί του οποίου ομιλεί αφ' ενός μεν ο Απόστολος Παύλος, αφ' ετέρου δε ο Ιωάννης εις την Αποκάλυψίν του(3), δι' όσα λέγει εις το προτελευταίον κεφάλαιόν του, δηλαδή το κα' περί της «Καινής Ιερουσαλήμ»: «Και την Πόλιν την Αγίαν Ιερουσαλήμ καινήν είδον καταβαίνουσαν από του Θεού, ητοιμασμένην ως νύμφην, κεκοσμημένην τω ανδρί αυτής».

Το να περιβληθή η Ψυχή το Αυγοειδές, την Καινήν Ιερουσαλήμ, είναι ο τελικός στόχος των μόχθων και αγώνων του «ο Νικών» (=ο=70+ν=50+ι=10+κ=20+ω+800+ν=50=1.000) της Αποκαλύψεως. Ο δε «ο Νικών» είναι η Ψυχή, η αποφασίσασα άπαξ διά παντός δια του Βαπτίσματος δηλαδή δια της Καθάρσεως ή Μετανοίας και Νεκρώσεως της σαρκός ή καταργήσεως της κυριαρχίας επ' αυτής του Σατανά, να καταστή τόσον αγνή όσον η Παρθένος Μαρία, διότι η γλυκυτάτη Παναγία μας είναι ο αιώνιος τύπος της θεοποιημένης Ψυχής και της Τελειότητος, προς την οποίαν Αυτός ο Υιός Της, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός μας προτρέπει να φθάσωμεν, δια της Ρήσεώς Του: «γίνεσθαι τέλειοι, όπως ο Πατήρ υμών ο Ουράνιος τέλειός εστιν».

Μεταξύ των Νεωτέρων εκείνος, όστις εισέδυσε πληρέστατα εις το Μυστήριον της Σποράς είναι ο έτερος των δύο Γιγάντων Ποιητών της Γερμανίας: ο Friedrich von Schiller, εις το θαυμάσιον ποίημά του: «Das Eleusinische Fest». Παραθέτομεν δύο μόνον στροφάς εξ αυτού, με σχετικήν μας μετάφρασιν:

«Die Bezähmerin wilder Sitten,
Die den Menschen zum Menschen gesellt,
Und in friedliche, feste Hütten
Wandelte das bewegliche Zelt.

Mit dem Wurfspieß, mit dem Bogen
Schritt der Jäger durch das Land;
Weh dem Fremdling, den die Wogen
Warfen an den Unglücksstrand!»

«Ήρθεν η Δήμητρα στην Ελευσίνα

κι έφυγ' εκείθεν αμέσως η πείνα.

Στη Χώρα απλώθηκε θεία ευλογία,

που πριν την έδερνεν η δυστυχία.

Με το τόξο, με το βέλος περπατούσ' ο κυνηγός...

Θάνατος άφευκτος και χωρίς μνήμα

τον ξένον εύρισκε που άγριο κύμα

έρριχνε στην αφιλόξενη χώρα!

Κάλλιο στην θάλασσα να σβυνε ο ναυαγός...

Τ' άγρια ήθη ημερώθηκαν τώρα:

κ' είναι η Δήμητρα ο ημερευτής,

η αφθονία κι η ευτυχία

των ανθρώπων και της Γης.

Αυτή τον Πόλεμο έδιωξε κι έφερε την Ειρήνη,

και στου ανθρώπου την καρδιά τρισπόθητη γαλήνη:

σπίτι ατράνταχτο έκαμε το κινητό τσαντήρι

και την τροφή εξασφάλισε μ' αθώο σκαλιστήρι...»

________________________

1.Ιδέ έργον μου: «Η Αποκάλυψις του Ιωάννου», Κλεις της κατανοήσεως της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης. Του κατά Χριστόν Μυστηρίου. Της Αρχαίας Ελληνικής Μυστηριακής Παραδόσεως. Και της σημερινής και μελλοντικής Διεθνούς καταστάσεως. Αθήναι 1953

2.Όταν η Δήμητρα έφθασεν εις την χώραν ημών, όταν περιεπλανήθη λόγω της αρπαγής υπό του Πλούτωνος της Κόρης της (=δηλ. της Περσεφόνης), διετέθη ευμενώς προς τους ημετέρους προγόνους της εποχής της, εξ αιτίας των παρασχεθεισών υπ' αυτών εις αυτήν ευεργεσιών, περί των οποίων όμως μόνον οι μεμυημένοι επιτρέπεται να ακούσουν και προσέφερεν εις αυτούς δύο δωρεάς, αι οποίαι και τυγχάνουσιν αι μέγισται δωρεαί δια τους ανθρώπους και αι οποίαι είναι αφ' ενός μεν οι καρποί, που γίνονται αίτιοι να μη ζώμεν θηριωδώς, και η μυητική τελετή, εις την οποίαν οι μετέχοντες και περί της τελευτής του βίου και περί της συμπάσης εξελίξεως του ανθρώπου δεν δύνανται παρά να έχουν τας γλυκυτάτας των ελπίδων.

3.Ιδέ όσα εξηγώ εις το έργον μου: «Η Αποκάλυψις του Ιωάννου» περί του μυστηρίου της Δόξης ή του Αυγοειδούς ή του Πνευματικού Σώματος.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ Φ. ΧΑΛΑΣ

Ο ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΙΟΤΑΤΟΝ ΤΗΣ ΣΠΟΡΑΣ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΒΛΑΣΦΗΜΟΥΜΕΝΟΝ

ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΠΕΤΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ Α.Ε. 1954