Το Ρόδο και ο Σταυρός - Aleister Crowley

Μέσα από την κοχλάζουσα χύτρα των στεναγμών μου
όπου έριξα γλυκό και άλας και πικρία
όπου γοητευτική μουσική μάζεψε η γλώσσα μου
κι όπου αλυσόδεσα παράξενα αρχιπελάγη
πεσμένων αστεριών. εκεί που ρέει ορμητικό το πάθος
σαν είδος πίσσας.
εκεί όπου ανάμεσα στα λαμπερό μείγμα
κινήθηκε η ανείπωτη μελωδία της τέλειας αγάπης.
εκεί άνθισε το Μυστικό Ρόδο.
Ολόφωτα τα μύρια πέταλά του.
τα φύλλα του, σμαράγδι ακτινοβόλο.
πύρινη σαν ρουμπίνια η καρδιά του
Στη θέα του ανύψωσα την καρδιά μου στο Θεό
και φώναξα:
Πως θα δρέψω αυτό το όνειρο που επιθυμώ;
Και ιδού! Σχηματίσθηκε ο Πύρινος Σταυρός!

ΤΟ ΙΕΡΟΝ ΠΥΡ – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΜΕΛΗΣ

Κατά τις στιγμές αυτές της παγκόσμιας κρίσης και της χρεωκοπίας των ηθικών αρχών, οι γνωστικοί οφείλουν να παραμείνουν σε κατάσταση συναγερμού και άγρυπνοι όπως ο φρουρός σε καιρό πολέμου.

Είναι ανάγκη να είμαστε πάντοτε επί ποδός δια να προφυλαχτούμε κατά των εφόδων, οι οποίες μας έρχονται από παντού. Έτσι, υπάρχει στις Η.Π.Α. μαύρη στοά μεταμφιεσμένη με τον τίτλο “Γνωστική Εκκλησία” και η οποία διδάσκει το τελείως αντίθετο αυτού του οποίου εμείς διδάσκουμε.

Γνωρίζουμε καλά ότι ο Χριστός είναι η φωτιά της φωτιάς, η φλόγα της φλόγας, η αστρική υπογραφή της φωτιάς. Εν τούτοις, η στοά αυτή μισεί τη φωτιά και μας απεχθάνεται, χαρακτηρίζοντας μας μαύρους μάγους διότι εργαζόμαστε με την Ιερή Φωτιά.

Πάνω στο σταυρό του Λυτρωτή του κόσμου είναι γραμμένη η Ιερή λέξη I.N.R.I. IGNE NATURA RENOVATUR INTEGRAM = με τη φωτιά η φύση ανανεώνεται ολοκληρωτικά.

INRI, είναι η φωτιά. INRI, είναι ο Κοσμικός Χριστός, ο ηλιακός Λόγος, τέλεια πολλαπλή Μονάδα. Αυτοί που ξεσηκώνονται εναντίον της λατρείας της φωτιάς, ξεσηκώνονται στην πραγματικότητα εναντίον του Κοσμικού Χριστού.

Κανένα αντικείμενο διαλογισμού δεν αναδεικνύεται τόσο ωφέλιμο στον αληθινό γνωστικό όσο αυτό της Ιερής Φωτιάς.

Η Φωτιά μας περιτυλίγει και μας διαβρέχει από παντού, μας έρχεται από τον αέρα, το νερό, και από την ίδια την γη, τα οποία είναι οι συντηρητές και διάφορα οχήματά του.

Η γέννηση μας είναι το συγκεκριμένο και εξειδικευμένο αποτέλεσμα της επανενσάρκωσης του, ο θάνατός μας, μοιραία συνέπεια της απενσάρκωσής του.

Ο Προμηθέας έκλεψε την φωτιά από τον ουρανό δια να ζωοποιήσει τον άνθρωπο τον οποίο είχε σχηματήσει, σαν Θεός στην Βίβλο, με την λάσπη της γης.

Ο Ήφαιστος δημιούργησε την Πανδώρα, την πρώτη γυναίκα, την οποία η Αθηνά επροίκησε με κίνηση εφυσώντας σ' αυτήν πολύ επιτήδεια την ζωτική φωτιά.

Ένας απλός θνητός, ο διάσημος γλύπτης Πυγμαλίων, επιθυμώντας να παντρευτεί την Γαλάτεια, το έργο των ίδιων του των χεριών ικετεύει την Αφροδίτη να ζωοποιήσει, χάρη στην ουράνια φωτιά, το υπέροχο μαρμάρινο άγαλμά του.

Το να προσπαθήσετε να βρείτε την φύση και την ουσία του πυρός είναι το ίδιο με το να προσπαθήτε να βρείτε τον Εσωτερικό Χριστό, του οποίου η πραγματική παρουσία εκδηλώνεται πάντοτε με διάπυρη μορφή.

Η φλεγομένη βάτος (Έξοδος 2-2) και η πυρκαγιά του Σινά την στιγμή κατά την οποία ο Θεός παρέδωσε στο Μωυσή τον Δεκάλογο (Έξοδος 19-18) είναι δύο διάπυρες εκδηλώσεις του Θείου.

Στην Αποκάλυψη, ο Εσώτερος Θεός καθ' ενός από μας εμφανίζεται με το πρόσωπο όντος από Ίασπη και Σαρδόνιο χρώματος φλόγας, καθισμένος πάνω σε διάπυρο και αστραποβόλο θρόνο (Αποκ. 4, 3-5). Το όραμα του Λόγου στην αρχή της Αποκάλυψης είναι επίσης πολύ κτυπητό.

“Τα μάτια του είναι σαν διάπυρη φλόγα... και το πρόσωπό του είναι σαν τον Ήλιο που λάμπει με όλη του την λάμψη” (Αποκ. 1, 14-16).

“Ο Θεός μας είναι Πυρ αναλίσκον” γράφει ο Παύλος ο Ταρσέας στην προς Εβραίους επιστολή του(12, 29).

Οι Πέρσες θεωρούσαν την φωτιά σαν την πιο τέλεια εικόντα του ηλιακού Λόγου. Ο Ζωροάστρης, παρ' όλο που δεν εισήγαγε την λατρεία του πυρός κατά την διάρκεια της βασιλείας του Πέρσου βασιλιά Ιστάσπη, διεύρυνε κατά πολύ τις λειτουργίες της (τελετές της φωτιάς).

Ο Πρεταχέος των Ελλήνων ήταν μια αδιάκοπη Εστία. Στα ιερά Ετρούσκοι, Σαβίνοι και Ρωμαίοι αφιερωμένοι στην υπέροχη Βέστα Θεά της Εστίας, διατηρούσαν μια αδιάκοπη φωτιά.

Οι διάφοροι αυτόχθονες πολιτισμοί της προϊσπανικής Αμερικής απέδιδαν λατρεία στην φωτιά.

Ο Μωυσής διετήρησε την πρακτική της διαρκούς φωτιάς στον Ιερό τόπο μεταξύ των εορτών τις οποίες παράγγειλε στους Ισραηλίτες και των οποίων καθόρισε με απόλυτη ακρίβεια τις λεπτομέρειες.

Η Ιερή Φωτιά συνεχίζει να ακτινοβολεί ένδοξα πάνω στους Χριστιανικούς βωμούς, παρ' όλο το μίσος το οποίον αισθάνονται οι σκοτεινοί κατά τοιαύτης λατρείας.

INRI,η φωτιά δεν είναι ποτέ το αποτέλεσμα της καύσης αλλά η πρωταρχική του αιτία. Όταν η φωτιά αποδεσμεύεται από την ύλη, που την κρατά κλεισμένη, εκδηλώνεται και τότε εμφανίζεται το γνωστό φαινόμενο με το όνομα καύση. Η καύση είναι διάπυρη εκπόρευση, ποτέ η πρωταρχική αιτία της φωτιάς, όπως το υποθέτους οι μορφωμένοι αδαείς.

Οι εχθροί του πυρός έχουν εγκατασταθεί παντού, και η απειλή που βαραίνει την στιγμή αυτή όλους μας καθιστά απαραίτητη την μεγαλύτερη δυνατή επαγρύπνηση εκ μέρους μας πάνω σ' όλες τις περιστάσεις της ζωής.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΜΕΛΗΣ

ΚΟΥΝΤΑΛΙΝΙ, ΤΟ ΙΕΡΟΝ ΠΥΡ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΜΕΛΗ

Πίσω από την Πρόσοψη της Ύπαρξης – Colin Wilson

Τα πιο σπουδαία ερωτήματα όχι μονάχα δεν έχουν βρει απάντηση, αλλά φαίνεται να μην έχουν καν απάντηση. Είναι αδύνατο να συλλάβουμε έστω και την αφηρημένη σκιά μιας απάντησης στο ερώτημα “πότε άρχισε το σύμπαν;” ή “Που τελειώνει;”. Στη Γη το καθετί έχει μιαν αρχή κι ένα τέλος. Όμως ο χώρος και ο χρόνος δε φαίνεται να έχουν ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Το ίδιο αίνιγμα αντιμετωπίζω όταν αναλογίζομαι τον εαυτό μου. Το πιστοποιητικό της γέννησής μου με διαβεβαιώνει ότι έχω μια αρχή, αλλά η ιδέα αυτή έρχεται σε αντίθεση με την αίσθηση της λογικής μου. Έτσι τείνω φυσικά να φανταστώ κάτι που προϋπήρξε της γέννησής μου: ίσως κάποια ασώματη ύπαρξη σε κάποιο είδος ουρανού, ή μια ολόκληρη σειρά από προηγούμενες ενσαρκώσεις. Ξέρω επίσης εμπειρικά ότι θα πεθάνω κάποτε. Μπορώ να φανταστώ απλά ένα “σβήσιμο”, γιατί αυτό είναι κάτι που μου συμβαίνει κάθε βράδυ όταν κοιμάμαι αλλά, από την άλλη μεριά, η λογική μου απορρίπτει την ιδέα της εκμηδένισης. Απαιτεί κάποιο είδος συνέχισης.

Πως είναι δυνατό οι άνθρωποι να περνούν μια ζωή δίχως να προβληματίζονται σοβαρά μ' αυτά τα ερωτήματα; Η απάντηση είναι επίσης ανησυχητική. Είναι γιατί οι σκέψεις μας έχουν καθηλωθεί, δεσμευμένες από τα γνώριμα πράγματα. Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, ο ανθρώπινος νους δε φαίνεται να είναι στ' αλήθεια φτιαγμένος για να σκέπτεται. Αυτό το αντιλαμβάνεται κανείς αν προσπαθήσει να σκεφτεί κάποιο σχετικά απλό αφηρημένο πρόβλημα, όπως λόγου χάρη, γιατί ένας καθρέφτης αντιστρέφει την αριστερή και την δεξιά σας πλευρά, αλλά όχι το κεφάλι και τα πόδια σας.

Ο νους προσπαθεί αρχικά να συλλάβει το πρόβλημα, και μετά ντεραπάρει, σαν αυτοκίνητο σε πάγο. Είναι σαν κάποια ισχυρή έλξη να τραβά τις σκέψεις σου πίσω στο εδώ και στο τώρα όπως σε τραβά η βαρύτητα στη γη όταν πηδάς. Προσπαθείς να συγκεντρωθείς σε μεγάλα, κοσμικά προβλήματα, και μια στιγμή αργότερα πιάνεις τον εαυτό σου ν' αναρωτιέται αν ταχυδρόμησε εκείνο το γράμμα. Οι φιλόσοφοι που έχουν συναίσθηση αυτών των προβλημάτων τείνουν να δουν την ανθρώπινη ζωή σαν κτηνώδη και δίχως νόημα. Είναι δύσκολο για ένα λογικό νου να διαφωνήσει.

Αυτό εξηγεί και γιατί οι περισσότεροι νοήμονες άνθρωποι αντιμετωπίζουν με καχυποψία την ιδέα της μετενσάρκωσης ή της ζωής μετά θάνατο. Βλέπουν τις αντιλήψεις αυτές σαν ένδειξη της αδυναμίας του ανθρώπου ν' αντιμετωπίσει την πραγματικότητα. Θεωρούν ότι είμαστε αθεράπευτα αφιονισμένοι από τη βιολογική αίσθηση ασφάλειας – σαν πρόβατα και μοσχάρια πριν φτάσουν στο σφαγείο και μυριστούν το αίμα. Πιστεύουν ότι μας αρέσει να εφησυχάζουμε αποδεχόμενοι σιωπηρά ότι τα πράγματα θα παραμένουν πάντοτε όπως έχουν τώρα. Και ότι γι' αυτό οι περισσότερες θρησκείες υπόσχονται στους πιστούς τους μια μέλλουσα ζωή, που έχει όλα τα γνωρίσματα ευσεβών πόθων και τίποτε άλλο – από τα Ηλύσια Πεδία των Ελλήνων έως τους Ευτυχισμένους Κυνηγότοπους των Αμερικανών Ινδιάνων.

Αλλά, αν οι φιλόσοφοι μπορεί να βλέπουν πίσω από τις ονειροπολήσεις μας, γεγονός είναι ότι δεν έχουν καμία πειστική εναλλακτική απάντηση να μας προσφέρουν.

Αν μπορέσουμε ν' αποσπάσουμε το μυαλό μας από τις καθημερινές ασημαντότητες και να συλλογιστούμε ειλικρινά αυτά τα προβλήματα, θ' αναγκαστούμε να παραδεχτούμε ότι τελικά οι πεσιμιστές δεν εμπνέουν περισσότερη εμπιστοσύνη από τους “αληθινούς πιστούς”. Οι πιο πολλοί από δαύτους χρησιμοποιούν την απαισιοδοξία τους σαν δικαιολογία για να μη σκέφτονται.

Εκ πρώτης όψεως, η στάση τους αυτή φαίνεται απολύτως λογική, εφόσον οι πεσιμιστές πιστεύουν ότι η σκέψη καταλήγει μονάχα πάλι στην αντίληψη ότι η ζωή δεν έχει κανένα νόημα. Αλλά, παρ' όλα αυτά, κάποιο βαθύτερο ένστικτο μας λέει ότι όταν ένας άνθρωπος πάψει να σκέφτεται έχει απαρνηθεί το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του. Οι περισσότεροι απόλυτοι πεσιμιστές γεννούν μέσα μας μια παράξενη εντύπωση ότι η ανάπτυξή τους έχει ανασταλεί. Θα έλεγε κανείς ότι σταμάτησαν να εξελίσσονται ως ανθρώπινα πλάσματα.

Πέρα απ' αυτό, - από τους πεσιμιστές σαν τον Σοπενχάουερ, τον Αντρέγιεφ, τον Αρτσυμπάσεφ, τον Μπέκετ ή τον Σαρτρ – δεν έχει αγγίξει πραγματικά το πλέον βασικό ερώτημα της ανθρώπινης ύπαρξης. Σύμφωνοι, δεν έχω ιδέα από που έρχομαι ή που πηγαίνω, και τα περισσότερα νοήματα που βλέπω ολόγυρά μου είναι απλές συμβάσεις. Παραδέχομαι ότι είμαι ελάχιστα κάτι παραπάνω από ένα άλογο με παρωπίδες, που βαδίζει στωικά, κάνοντας λίγο πολύ ό,τι έκανε χτες ή προχτές, και βλέπω όλα τ' ανθρώπινα πλάσματα γύρω μου να συμπεριφέρονται το ίδιο με μένα.

Ωστόσο, φαίνεται να υπάρχει όντως κάποια λογική στην ανθρώπινη ύπαρξη, ιδίως όταν με διακατέχει η αίσθηση ενός σκοπού. Όταν με κυριεύει εκείνο το συναίσθημα έντασης, πιάνω κάποια φευγαλέα νοήματα που φαίνονται πολύ μεγαλύτερα από το “εγώ” που ξέρω. Αλλά τότε, διαισθάνομαι ότι το “εγώ” που ξέρω δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα είδος προσωρινού ημίμετρου.

Και πέρα απ' όλα αυτά, αρχίζω να πιστεύω ότι οι πεσιμιστές κάνουν ένα βασικό λάθος όσον αφορά στους κανόνες του παιχνιδιού. Το “νόημα” που υπάρχει σε κάτι αποκαλύπτεται από ένα είδος εσωτερικού μας προβολέα ο οποίος ψάχνει στο σκοτάδι. (Αυτός είναι ένας άλλος τρόπος για να εκφράσουμε την άποψη του Χούσσερλ*. Η αντίληψη είναι σκόπιμη). Όσο μεγαλύτερη η ένταση της φωτεινής ακτίνας τόσο περισσότερο νόημα αποκαλύπτει στο διάβα της. Έτσι εκείνος που κοιτάζει τον κόσμο με την απαισιόδοξη βεβαιότητα της ήττας, θα δει σ' αυτόν τόσο ελάχιστο νόημα όσο θέλει να δει.

Τελικά, υπάρχει όντως κάτι το παράλογο στην ανθρώπινη ύπαρξη. Βρισκόμαστε περικυκλωμένοι από προφανή “στέρεα” νοήματα – που όλα τους είναι παρήγορα και βολικά ασήμαντα. Αλλά έτσι κι επιχειρήσεις να σηκώσεις τα μάτια σου πέρα απ' αυτά, η κάθε βεβαιότητα που τυχόν έχεις διαλύεται. Αυτό σε τρομάζει τόσο όσο και το να περάσεις από την είσοδο ενός μεγαλόπρεπου οικοδομήματος και ν' ανακαλύψεις ότι είναι μια σκέτη πρόσοψη, δίχως τίποτα πίσω της. Το παράξενο είναι ότι αυτή η ίδια η πρόσοψη φαίνεται αρκετά στερεή. Τούτος ο κόσμος γύρω μας σίγουρα φαίνεται να έχει συνέπεια και λογική. Είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι δεν είναι παρά μέρος μιας κακόγουστης φάρσας ή ενός εφιάλτη.

Και αυτό μας ξαναφέρνει πίσω στο πιο θεμελιώδες απ' όλα τα ερωτήματα: Μήπως τελικά αυτή η θεωρία, ότι υπάρχει μια ολόκληρη κλίμακα εαυτών, είναι το κλειδί όχι μόνο των “ψυχικών δυνάμεων”, αλλά και του ιδίου του βασικού προβλήματος της ανθρώπινης ύπαρξης, του αινίγματος το οποίο ανέκαθεν βασάνιζε φιλόσοφους, θεολόγους και “υπαρξιστές” στοχαστές;

COLIN WILSON

THE OCCULT

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ “Η ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ”

ΓΡΑΦΕΙ, ΑΝΘΟΛΟΓΕΙ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΖΕΙ

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΛΑΝΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ LOCUS 7

Αριθμολογία. Πεπερασμένο και Άπειρο – Περιττό και Άρτιο – ΚΩΣΤΗΣ ΜΠΑΛΛΑΣ

Οι Πυθαγόρειοι είχαν επιχειρήσει μια ποσοτική ερμηνεία της φύσης, απόπειρα που είχε καταλυτική επίδραση πάνω στην πορεία της ελληνικής φιλοσοφίας. Οι Μιλήσιοι, πριν απ' αυτούς, είχαν προσπαθήσει να εξηγήσουν τα πράγματα με βάση την πρωταρχική ύλη τους (νερό, αέρα ή άπειρο) και τη συμπεριφορά της. Αυτό που οι Πυθαγόρειοι έκαναν, ήταν να αφήσουν κατά μέρος την ύλη και να καθορίσουν τα πράγματα σε σχέση με τη μορφή τους. Ο Αριστοτέλης μας λέγει, πως για τους Πυθαγορείους οι αριθμοί ήταν σύγχρονα οι υλικές και μορφικές αιτίες των πραγμάτων: “Φαίνονται δε ούτοι [οι Πυθαγόρειοι] τον αριθμόν νομίζοντες αρχήν είναι και ως ύλην τοις ούσι...”.

Έτσι για τους Πυθαγορείους, όταν οι αριθμητικές αναλογίες είναι σωστές, δεν έχει σημασία αν οι νότες παράγονται από την κίνηση μιας τεντωμένης χορδής ή από την κίνηση του αέρα σε ένα σωλήνα. Πρόκειται για τις ίδιες νότες.

Ο Αριστοτέλης δέχεται την πρωταρχική σημασία της μορφής, επιμένοντας, πως για να προσδιορισθεί σωστά ένα πράγμα είναι απαραίτητο να δοθεί ο “λόγος” του, η μορφική δηλαδή κατασκευή του. Όμως, καθώς τονίζει ο Guthrie, οι Πυθαγόρειοι δεν είχαν συνειδητοποιήσει αρκετά το τι ακριβώς είχαν κάνει. Ο διαχωρισμός ανάμεσα στη μορφή και την ύλη δεν είχε ακόμα σχηματισθεί καθαρά. Συνέπεια ήταν, πως ενώ στην πραγματικότητα περιέγραφαν μόνο τη μορφική δομή των πραγμάτων, πίστευαν ότι περιέγραφαν σύγχρονα και την υλική τους φύση. Πίστευαν, δηλαδή, πως ήταν δυνατό να μιλήσουν για τα πράγματα σαν να ήταν φτιαγμένα αποκλειστικά από αριθμούς, θεωρούμενους ως αριθμητικές μονάδες, γεωμετρικά σχήματα και φυσικά άτομα. Αυτό προκάλεσε την κριτική του Αριστοτέλους, ότι συνέχεαν μορφικές και υλικές αιτίες.

Όπως μας πληροφορεί ο Αριστοτέλης, οι Πυθαγόρειοι οδηγήθηκαν στη διατύπωση των βασικών τους αρχών από τη μελέτη των μαθηματικών. Αναμφίβολα, οι Πυθαγόρειοι ασχολήθηκαν συστηματικά και με την αριθμητική και με τη γεωμετρία, ο ίδιος μάλιστα ο Πυθαγόρας μελέτησε ιδιαίτερα το “αριθμητικόν είδος” της γεωμετρίας. Αλλά, όπως παρατηρούν οι Kirk και Raven, ενώ το ζεύγος των αντιθέτων Περιττό και Άρτιο είναι αρκετό για την αριθμητική, δεν μπορεί να εφαρμοσθεί στη γεωμετρία. Αναγκάσθηκαν γι' αυτό να καταφύγουν στο ζεύγος Πεπερασμένο και Άπειρο, που πιθανώς είχε ανακαλύψει ο ίδιος ο Πυθαγόρας μελετώντας του αρμονικούς. Κάθε γεωμετρικό σχήμα μπορεί, πολύ φυσικά, να θεωρηθεί ως τμήμα του απείρου χώρου περιορισμένο από σημεία, γραμμές ή επιφάνειες. Σύγχρονα, καθώς δεν ήταν επιθυμητό η αριθμητική και η γεωμετρία να υπόκεινται σε δύο διάφορα ζεύγη αντιθέτων, εξίσωσαν το Περιττό με το Πεπερασμένο (Πέρας) και το Άρτιο με το Άπειρο.

Το Πεπερασμένο-Περιττό και το Άπειρο-Άρτιο θεωρήθηκαν από τους Πυθαγορείους, μέσα στο δυϊστικό τους σύστημα, σαν οι δύο αντιθέμενες αρχές απ' τις οποίες ο κόσμος αναπτύχθηκε. Το Πέρας το είδαν σαν Καλό και το Άπειρο σαν Κακό. Για το θέμα αυτό μιλάει διεξοδικά ο Αριστοτέλης: “Το κακό ανήκει στο άπειρο, καθώς οι Πυθαγόρειοι εικάζουν και το καλό στο πεπερασμένο”. Ο κόσμος είναι ζωντανός και θείος και γι' αυτό καλός. Και μπορεί νάναι έτσι, γιατί είναι πεπερασμένος και υπάρχει μια “τάξη” στη σχέση των μερών από τα οποία αποτελείται. Η πλήρης και ικανή ζωή βασίζεται στην οργάνωση. Το βλέπουμε αυτό και στα έμβια όντα, που τα ονομάζουμε “οργανικά”, για να δείξουμε πως έχουν όλα τα μέρη τους διευθετημένα και υποταγμένα ως “όργανα” για την επίτευξη του σκοπού (“τέλος”) της διατήρησης του οργανισμού ζωντανού και ικανού να εκπληρώσει τις λειτουργίες του. Το ίδιο συμβαίνει και με τον κόσμο. Αν ήταν άπειρος, δεν θα είχε “τέλος”, αλλά θα ήταν “ατελής”, που σημαίνει και χωρίς “τέλος” και χωρίς “τελειότητα”. Όμως, ο κόσμος είναι “τέλειος” και αποτελεί ένα πλήρες λειτουργικό σύνολο. Μπορεί να υπάρχουν ελάσσονες ανωμαλίες, όμως τα μείζονα κοσμικά γεγονότα χαρακτηρίζονται από ομαλή λειτουργία.

Η λέξη “αρμονία” είναι λέξη-κλειδί του Πυθαγορικού συστήματος. Σήμαινε, στη γενική της έννοια, τη συνένωση ή την τέλεια προσαρμογή διαφορετικών πραγμάτων, ενώ ειδικότερα σήμαινε την Πυθαγόρεια μουσική κλίμακα των οκτώ φθόγγων. Έτσι, οι πιο πολλοί μελετητές, συμφωνούν, πως η αριθμητική ερμηνεία του σύμπαντος υπήρξε μια γενίκευση που προήρθε από την ανακάλυψη από τον ίδιο τον Πυθαγόρα, των αριθμητικών αναλογιών που προσδιορίζουν τα αρμονικά διαστήματα της μουσικής κλίμακας.

Η ανακάλυψη του Πυθαγόρα, ότι τα αρμονικά διαστήματα της μουσικής κλίμακας μπορούν να αντιπροσωπευθούν με τις σχέσεις 2:1 (ογδόη), 3:2 (πέμπτη) και 4:3 (τετάρτη), έκανε να φαίνεται, πως ο “κόσμος”, η τάξη δηλαδή και το κάλος, επιβάλλονταν στη χαοτική έκταση του ήχου δια μέσου των τεσσάρων πρώτων ψηφίων. Αυτά όταν προστεθούν δίνουν τον αριθμό δέκα, πράγμα που οδήγησε στην αντίληψη, πως ο αριθμός αυτός περιελάμβανε τη φύση του αριθμού. Το δέκα παριστάνονταν γραφικά με ένα σχήμα που ονομαζόταν “τετρακτύς” και αποτελούσε για τους Πυθαγορείους ένα ιερό σύμβολο.

Υπάρχει, όμως, και μια αρκετά διαφορετική άποψη. Ο Αριστοτέλης λέγει, πως ο Πυθαγόρας “την δε περί τους αριθμούς πραγματείαν μάλιστα πάντων τιμήσαι δοκεί... και προσαγαγείν εις το πρόσθεν απαγαγών από της των εμπόρων χρείας, πάντα τα πράγματα απεικάζων τοις αριθμοίς”. Λέγει, δηλαδή, πως το ενδιαφέρον του Πυθαγόρα για τη μελέτη των αριθμών προήρθε από την παρατήρηση των πρακτικών εφαρμογών τους στο εμπόριο. Καθώς παρατηρεί ο Burkett, η εντύπωση που θα έκανε η μόλις αναπτυχθείσα τότε νομισματική οικονομία, σε ένα σκεπτόμενο πολίτης της εμπορικής Σάμου, κάλλιστα θα μπορούσε να του εμφυτεύσει την ιδέα, πως ένας σταθερός παράγοντας συσχέτισης των πραγμάτων είναι ο ποσοτικός. Μια καθορισμένη αριθμητική αξία σε δραχμές, ένα χρηματικό δηλαδή ποσό, δυνατό να “αντιπροσωπεύει” πράγματα τόσο πολύ διαφορετικά σε ποιότητα, όπως ένα ζευγάρι βοδιών, ένα φορτίο σταριού ή ένα χρυσό κύπελο.

Οι αρχικοί Πυθαγόρειοι, καθώς δεν είχαν απλά αριθμητικά ψηφία σαν τα δικά μας, προτίμησαν να εκφράσουν τους αριθμούς με στιγμές διαταγμένες σε διάφορα σχήματα.

Έτσι, ο αριθμός δέκα αντιπροσωπεύονταν με δέκα στιγμές διαταγμένες σε σχήμα ισοπλεύρου τριγώνου. Η διαγραμματική αυτή παρουσίαση των αριθμών είχε σαν αποτέλεσμα, οι Πυθαγόρειοι, απο τη μια να αποδίνουν στους αριθμούς την ιδιότητα της εκτασιμότητας στο διάστημα και από την άλλη, να συγχέουν το γεωμετρικό σχήμα με την αριθμητική μονάδα, με αποτέλεσμα να προσδίνουν και στα δύο γεωμετρικό μέγεθος. Με τον τρόπο αυτό οδηγήθηκαν στη σκέψη, πως βασικό συστατικό της ύλης είναι το “σημείο-μονάδα”, δηλαδή ένα “υλικός” αριθμός.

Έτσι, κατέληξαν να θεωρούν τον αριθμό “αρχήν είναι και ως ύλην τοις ούσι” ή πως το κοσμικό σύμπαν σύγκειται από αριθμούς. Πίστευαν, δηλαδή, πως τα υλικά αντικείμενα αποτελούνται από τη συσσώρευση “μονάδων-σημείων”. Βέβαια και στο θέμα τούτο υπάρχουν αμφιβολίες αφού ο Αριστοτέλης αναφέρεται σε τρεις διάφορους τύπους του Πυθαγορικού δόγματος των αριθμών: “Τα πράγματα είναι αριθμοί”. “Τα πράγματα είναι μίμηση αριθμών”. “Τα στοιχεία των αριθμών είναι στοιχεία των πραγμάτων και το όλο σύμπαν είναι μια “αρμονία” και ένας αριθμός”.

Γενικά οι αριθμοί για τους Πυθαγορείους δεν ήταν “αφαιρέσεις”, όπως είναι για το σύγχρονο άνθρωπο, αλλά σύμβολα αντιπροσωπεύοντα κοσμικές αρχές. Κάθε αριθμός έχει σχήμα, μορφή, και αποτελείται από μονάδες – σημεία. Η μελέτη αυτών των μορφών, καθώς και του τρόπου, με τον οποίο παράγουν σειρές αριθμών, είναι ο δρόμος που μπορεί να οδηγήσεις στην κατανόηση των αρχών στις οποίες οι μορφές υπόκεινται.

Για τους Πυθαγορείους, όχι μόνο τα υλικά σώματα αποτελούνται από αριθμούς, αλλά και οι αφηρημένες, ακόμα, έννοιες και οι ιδέες εξισώνονται με αριθμούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως προκειμένου για την εξίσωση της δικαιοσύνης προς αριθμόν “ισάκις ίσον” (2^2), ο αριθμός υπολαμβάνεται μάλλον σαν συμβολικός κι όχι σαν πραγματικός. Καθώς, όμως, τονίζεται και από τους Kirk και Raven, οι Προσωκρατικοί γενικά δεν ήταν σε θέση να συλλάβουν το γεγονός, ότι κάτι μπορούσε να υπάρχει χωρίς να καταλαμβάνει χώρο στο διάστημα. Έτσι, ο Εμπεδοκλής χαρακτηρίζει τις αντιμαχόμενες δυνάμεις “Φιλότητα” και “Νείκος” ως “ίσες προς το μήκος και πλάτος των τεσσάρων στοιχείων” ενώ ο Αναξαγόρας περιγράφει το “Νου” ως το “λεπτώτατον πάντω χρημάτων και καθαρώτατον”. Ο Πλάτων, φαίνεται, ήταν ο πρώτος Έλληνας που σκέφθηκε, πως κάτι μπορεί να υπάρχει κατ' άλλον τρόπο, έξω από το χώρο. Ακολούθησε ο Αριστοτέλης, ενώ οι Στωικοί απέδιδαν και αυτοί γεωμετρικές διαστάσεις στις αφηρημένες έννοιες και ιδέες.

Ο αριθμός ήταν για τους Πυθαγορείους, λέγει ο Farrigton, “ένα κλειδί για το άνοιγμα του διαστήματος και ένα όργανο για τον εξαγνισμό της ψυχής”.

Η έμφαση που έδωσαν οι Πυθαγόρειοι στον αριθμό, - “αριθμός το παν” -, αντιμετωπίσθηκε χωρίς πολύ σεβασμό στον σύγχρονο δυτικό κόσμο, τουλάχιστον μέχρι τελευταία. Ενώ αποδέχονταν ασμένως τη γεωμετρία τους, τη μουσική τους θεωρία ή τ θεωρία τους για το ηλιακό σύστημα, αντίθετα θεωρούσαν τον καλούμενο “μυστικισμό του αριθμού” σαν κληρονομικό κατάλοιπο προλήψεων του απώτατου παρελθόντος. Έχει λεχθεί, πως “οι αριθμοί, σε ένα από τα αρχέγονα εξελικτικά στάδια της ανθρώπινης σκέψης θεωρούνταν όχι σαν σχέσεις ή βεβαιωμένες ποιότητες των πραγμάτων, αλλά σαν η ύλη καθεαυτή, η ουσία των πραγμάτων”. Απ' τη στιγμή όμως που έγινε φανερό, πως οι διαφορές ποιότητας ανάμεσα στα διάφορα φαινόμενα είναι βασικά αριθμητικές, το Πυθαγορικό δόγμα εμφανίσθηκε ντυμένο με καινούργιο, σύγχρονο, ρούχο. Είναι σήμερα γνωστό, ότι οι αισθήσεις μας λειτουργούν χάρη στη σύλληψη δονήσεων διάφορης συχνότητας. Το κόκκινο χρώμα είναι τέτοιο μόνο εξ αιτίας της ορισμένης συχνότητας ή “αριθμού” του, ενώ το ίδιο ισχύει για όλες τις αισθητηριακές αντιλήψεις, χωρίς εξαίρεση. Έτσι, το παν ξαναγίνεται και πάλι “αριθμός”. Η Πυθαγόρεια θεωρία ανταποκρίνεται, για μια ακόμα φορά, στις σύγχρονες επιστημονικές απαιτήσεις.

Οι Πυθαγόρειοι, στον ενθουσιασμό τους για την ανακάλυψη της σημασίας της ποσοτικής όψης των πραγμάτων, αγνόησαν τελείως την ποιοτική τους όψη, στην οποία είχε προσδοθεί μέχρι τοτε όλη η έμφαση και στην οποία ξαναγύρισε ο Αριστοτέλης. Σήμερα, όμως, η επιστημονική περιγραφή του κάθε τι στον φυσικό κόσμο παίρνει τη μορφή μαθηματικής εξίσωσης και γι' αυτό ο Wightman υποστήριξε, πως η Πυθαγόρεια αυτή ανακάλυψη άλλαξε την πορεία της ιστορίας.

“Μπορούμε να το δεχτούμε αυτό”, συμπεραίνει ο Guthrie, “χωρίς να εκπλησσόμασθε, που σε ένα τόσο αρχικό στάδιο της διανόησης, οπότε δεν υπήρχε κανένα σύστημα λογικής, ούτε ακόμα και γραμματικής, ο Πυθαγόρας και η σχολή του ανακοίνωσαν τη μεγάλη τους ανακάλυψη, λέγοντας ότι “τα πράγματα είναι αριθμοί”.

ΚΩΣΤΗΣ ΜΠΑΛΛΑΣ

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ & ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΔΕΡΑΤΟΣ

Η ΚΑΒΒΑΛΑ, Ο ΤΡΟΧΟΣ ΤΗΣ ΤΥΧΗΣ – ELIPHAS LEVI

Χρήσις των εμβλημάτων. - Τα αρχαία και νεώτερα μυστήρια αυτών. - Κλείς των σκοτεινοτήτων της Βίβλου. - Ιεζεκιήλ και Αγ. Ιωάννης.

Ας εμβαθύνωμεν τώρα εις το ζήτημα των εμβλημάτων, διότι εντός αυτών ζη όλη η μαγική δύναμις, διότι το μυστικόν της δυνάμεως εύρηται εν τη διαννοία ήτις την διευθύνει.

Δεν θα επανέλθομεν επί των εμβλημάτων του Πυθαγόρου και του Ιεζεκιήλ τα οποία ανεγράψαμεν και εσχολιάσαμεν, αλλαχού θ' αποδείξωμεν ότι τα όργανα της εβραϊκής λατρείας ήσαν εμβληματικαί παραστάσεις. Έκαστος εν τούτοις μάγος δύναται και οφείλει να έχη το ιδιαίτερον του έμβλημα, διότι εν καλώς νοούμενον έμβλημα, είναι τελεία περίληψις του δημιουργήσαντος αυτό πνεύματος.

Ένεκα τούτου ανευρίσκομεν εις τους μαγικούς καζαμίας του TYCHOBRAND και του DUCHENTAU, τα εμβλήματα του Αδάμ, του Ιώβ, του Ιερεμίου, του Ησαΐου και όλων των άλλων μεγάλων προφητών, οι οποίοι υπήρξαν κατά την εποχήν των οι βασιλείς της Καββάλας και οι μεγάλοι ραββίνοι της Επιστήμης.

Το έμβλημα, αποτελούν πλήρη και τελείαν σύνθεσιν, εκφραζομένην δι' ενός σημείου, χρησιμεύει εις το να συγκεντρώνη ολόκληρον την διανοητικήν δύναμιν εις εν βλέμμα, εις μίαν ανάμνησιν, εις μιαν επαφήν. Είναι τρόπον τινά εν σημείον στηρίξεως εκ του οποίου προβάλλομεν την θέλησιν μετά δυνάμεως. Οι νιγρομάντεις και οι γόητες εχάρασσον τα εμβλήματά των επί του δέρματος θυμάτων τα οποία εθυσίαζον. Εις πολλάς σολομωνικάς ανευρίσκονται αι τελετουργίαι της θυσίας, του στραγγαλισμού του εριφίου, της αφαιρέσεως του δέρματος αυτού, του αλατίσματος και της αποξηράνσεως. Εβραίοι τινές πειραματισταί υπέπεσαν εις τας ιδίας παραφροσύνας λησμονήσαντες τους αφορισμούς της εκκλησίας εναντίον εκείνων οι οποίοι θυσιάζουν εις υψηλούς τόπους ή εις τα έγκατα της γης. Πάσα έκχυσις αίματος, εκτελουμένη τελετουργικώς, είναι αποτρόπαιος και ασεβής, από του θανάτου δε του Αδωνιράμ, η κοινωνία των πραγματικών μυστών μισεί τας αιματοχυσίας. ECCLESIA A SANGUINE;

Ο μυητικός συμβλολισμός των εμβλημάτων, γενόμενος αποδεκτός εις όλην την Ανατολήν, αποτελεί την κλείδαν πασών των αρχαίων και νεοτέρων μυθολογιών. Εάν αγνοώμεν το ιερογλυφικόν αλφάβητον, μέλλομεν να πελαγοδρομήσωμεν εντός των σκοτεινοτήτων των Βεδών, της Ζενδ-Αβέστας και της Βίβλου. Το δένδρον της γνώσεως του Καλού και του Κακού, η ενιαία πηγή των τεσσάρων ποταμών, εξ ων ο εις διαβρέχει την γην του χρυσίου, ήτοι του φωτός και έτερος την Αιθιοπίαν, ήτοι το βασίλειον του σκότους, ο μαγνητικός όφις όστις παρασύρει την γυναίκα, ήτις παρασύρει τον άνδρα, αποκαλύπτει τον νόμον της έλξεως, περαιτέρω το Χερουβ ή η Σφιγξ η εγκατεστημένη προ της πύλης της Εδέμ, κρατούσα το ακτινοβόλον ξίφος, των θεματοφυλάκων των συμβόλων, είτα η γέννησις δια της εργασίας και η τεκνοποίησις δια του πόνου, νόμος της μυήσεως και των δοκιμασιών. Η διαίρεσις είτα του Κάιν και του Άβελ, ομοία προς την του Έρωτος και του Αντέρωτος, η κιβωτός φερομένη επί των υδάτων του κατακλυσμού, όπως η κιβωτός του Οσίριδος, ο μέλας κόραξ όστις δεν επανέρχεται, ενώ η λευκή περιστερά επανέρχεται, νέα διατύπωσις του δόγματος του ανταγωνισμού και της ισορροπίας: άπασαι αι θαυμασταί αύται αλληγορίαι της Γενέσεως, αι οποίαι εκλαμβανόμεναι κατά γράμμα θα άξιζαν ακόμη μεγαλειτέρας διακωμωδήσεως και περιφρονήσεως από τους διαφόρους Βολταιρους καθίστανται φωτειναί δια τον μυσταγωγημένον, ο οποίος χαιρετά τότε μετ' ενθουσιασμού και αγάπης την επιβίωσιν του αληθούς δόγματος και την καθολικότητα της μυήσεως δια μέσου όλων των ιερών τεμενών της υδρογείου.

Η πεντάβιβλος του Μωυσέως, η προφητεία του Ιεζεκιήλ και η Αποκάλυψις του Ιωάννου, είναι αι τρεις καββαλιστικαί κλείδες ολοκλήρου του βιβλικού οικοδομήματος. Αι σφίγγες του Ιεζεκιήλ, ανάλογοι προς τας της Σκηνής του Μαρτυρίου, είναι τετραπλή αναπαραγωγή της αιγυπτιακής τετράδος. Οι τροχοί οι οποίοι στρέφονται οι μεν εντός των δε, είναι αι εναρμόνιοι σφαίραι του Πυθαγόρου, η νέα εκκλησία της οποίας ο Ιωάννης δίδει το αρχιτεκτονικόν σχέδιον επί σαφώς καββαλιστικών μέτρων, είναι ο τύπος των έργων της πρωταρχικής Τεκτονικής. Ο Αγ. Ιωάννης αναπαράγει εν τη Αποκαλύψει του τας ιδίας εικόνας και τους αυτούς αριθμούς, και αποκαθιστά ιδανικώς τον παραδείσιον κόσμον εν τη Νέα Ιερουσαλήμ. Αλλ' εν τη πηγή των τεσσάρων ποταμών, ο ηλιακός αμνός, αντικαθιστά το δέντρον της ζωής. Η μύησις δια της εργασίας και του αίματος επετελέσθη, δεν υπάρχει πλέον Ναός, διότι το φως της Αληθείας έχει διαδοθή παγκοσμίως, ο δε κόσμος κατέστη ο ναοός της Δικαιοσύνης.

Το ωραίον τούτο τελικόν όνειρον των Αγίων Γραφών, εγένετο δεκτόν υπό πάντων των αιρεσιαρχών της αρχαιότητος και υπό πολυαριθμων ιδεαλιστών των νεωτέρων χρόνων. Η καθολική αύτη χειραφέτησις και η απόλυτος ισότης πάντων των ανθρώπων, προϋποθέτει την διακοπήν της προόδου και συνεπώς και αυτής της ζωής: επί της γης των απολύτως ίσων, δεν θα είναι δυνατόν να υπάρχουν παιδία και γέροντες, η γέννησις επομένως και ο θάνατος, δεν θα είναι παραδεκτοί. Τούτο είναι αρκετόν δια να πεισθώμεν ότι η Νέα Ιερουσαλήμ δεν ανάγεται εις τον υλικόν τούτον κόσμον, όσον και ο πρωταρχικός Παράδεισος, ένθα οι άνθρωποι ώφειλον να μη γνωρίζουν ούτε το καλόν, ούτε το κακόν, ούτε την ελευθερίαν, ούτε την γέννησιν, ούτε τον θάνατον, εις την αιωνιότητα όθεν άρχεται και λήγει ο κύκλος των θρηκευτικού ημών συμβολισμού.

Οι DUPUIS και VOLNEY κατηνάλωσαν μεγάλην επιστημονικήν εμβρίθειαν ίνα ανακαλύψουν την σχετικήν ταύτην ομοιότητα πάντων των συμβόλων και ήχθησαν εις το αποκαρδιωτικόν αποτέλεσμα της απαρνήσεως πασών των θρησκειών. Δια της αυτής οδού καταλήγομεν ημείς εις το αποτέλεσμα εκ διαμέτρου αντίθετον, αναγνωρίζομεν μετα θαυμασμού ότι ουδαμού ελειτούργησαν εν τω πεπολιτισμένω κόσμω ψευδείς θρησκείαι, ότι το θείον φως, η λάμψις αύτη της υπερτάτης λογικής, του θείου Λόγου, όστις φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον τούτον, δεν έλεθψε τόσον από τα τέκνα του Ζωροάστρου, όσον και από τα πιστά αρνεία του Αγ. Πέτρου, ότι η μόνιμος αποκάλυψις, η ενιαία και καθολική, είναι αγγεγραμμένη εν τη Φύσει, εξηγείται δια της λογικής και συμπληρούται δια των σοφών αναλογιών της πίστεως, ότι υπάρχει τέλος μια αληθής θρησκεία, εν δόγμα και μια νόμιμος πίστις, όσον υπάρχει εις μόνον Θεός, μια Λογική και εν Σύμπαν, ότι η αποκάλυψις δι' ουδένα είναι σκοτεινή και ακατανόητος, διότι όλος ο κόσμος αντιλαμβάνεται κατά το μάλλον ή ήττον την αλήθειαν και την δικαιοσύνην και παν ότι δύναται να υπάρχη, είναι ανάλογον προς ό,τι υπάρχει. Το Ον είναι το Ον, Εειέ ασέρ εειέ.

Αι τόσον παράδοξοι εκ πρώτης όψεως εικόνες της Αποκαλύψεως του Αγ. Ιωάννου, είναι ιερογλυφικαί όπως όλαι των ανατολικών μυθολογιών και δύνανται να περιληφθούν εις σειράν εμβλημάτων.

Ο λευχείμων ιεροφάντης, ο ιστάμενος όρθιος μεταξύ των επτά χρυσών κηροπηγίων και κρατών ανά χείρας 7 αστέρας, εικονίζει συμβολικώς το ενιαίον δόγμα του Ερμού και τας παγκοσμίους αναλογίας του Φωτός. Η υπό του Ηλίου περβαλλομένη γυνή, η στεφανωμένη με τους δώδεκα αστέρας, είναι η ουρανία Ίσις, είναι η Γνώσις της οποίας ο όφις της υλικής ζωής θέλει να καταβροχθίση το τέκνον, αλλ' αποκτά πτέρυγας αετού και καταφεύγει εις την έρημον, διαμαρτυρία του προφητικού πνεύματος εναντίον του υλισμού της επισήμου θρησκείας. Ο κολοσσιαίος άγγελος, του οποίου το πρόσωπον είναι ο ήλιος, ο φωτοστέφανος εν ουράνιον τόξον, το ένδυμα μια νεφέλη, αι κνήμαι πύριναι στήλαι και ο οποίος στηρίζει τον έναν του πόδαν επί της γης και τον έτερον επί της θαλάσσης, είναι ένα πραγματικόν καββαλιστικόν σύμβολον Πανθέου. Οι πόδες παριστούν την ισορροπίαν του Βριάχ ή του κόσμου των μορφών, αι κνήμαι του είναι αι δύο στήλαι του τεκτονικού Ναού J και Β, το σώμα του περιβεβλημένον δια νεφέλης, εκ της οποίας εξέρχεται μια χειρ κρατούσα βιβλίον, είναι η σφαίρα του Ιεζιράχ, ή των μυητικών δοκιμασιών, η ηλιακή κεφαλή, εστεμμένη δια της φωτεινής επτάδος, είναι ο κόσμος Ατζιλούθ ή η τελεία αποκάλυψις. Δεν πρέπει λοιπόν να εκπληττώμεθα διατί οι εβραίοι καββαλισταί δεν εκοινοποίησαν τον συμβολισμόν του θείου τούτου εμβλήματος, όπερ συνδέει τόσον στενώς και αρρήκτως τα υψηλότερα μυστήρια του Χριστιανισμού προς το μυστικόν αλλ' αμετάβλητον δόγμα πάντων των διδασκάλων του Ισραήλ.

Το επτακέφαλον θηρίον, αποτελεί εν τω συμβολισμώ του Αγ. Ιωάννου, την υλικήν και ανταγωνιστικήν άρνησιν της φωτεινής επτάδος, ενώ η πόρνη της Βαβυλώνος, αντιστοιχεί κατά τον ίδιον τρόπον, προς την δια του ηλίου περιβεβλημένην γυναίκα. Οι τέσσερις ιππείς είναι ανάλογοι προς τα 4 ζώα της αλληγορίας του Ιεζεκιήλ. Οι 7 άγγελοι με τας 7 σάλπιγγας και τα 7 ξίφη, χαρακτηρίζουν το απόλυτον του ανταγωνισμού του καλού προς το κακόν δια του λόγου, δια της θρησκευτικής κοινωνίας και δια της δυνάμεως. Ούτω αι 7 σφραγίδες του αποκρύφου βιβλίου ανοίγονται διαδοχικώς και η μύησις επιτελείται.

Οι σχολιασταί του αποκρύφου τούτου βιβλίου, οίτινες ανεζήτησαν εν αυτώ κάθε τι άλλο από τας καββαλιστικάς του αποκαλύψεις, έχασαν τον καιρόν και τους κόπους των, δια να καταστούν περιγέλαστοι. Παράβαλε τον Ναπολέοντα εν το προσώπω του αγγέλου Απολλύοντος, τον Λούθηρον εν τω πίπτοντι αστέρι, τον Βολταίρον και τον Ρουσσώ υπό την μορφήν των ετοίμων προς μάχην ακρίδων, ως και τας άλλας ευθύμους φαντασμαγορίας.

Το αυτό δυνάμεθα να είπωμεν δι' όλας τας παραβιάσεις τας οποίας διέπραξαν διάφοροι επιστήμονες επί των ονομάτων περιφανών ανδρών δια να τα αναγκάσουν αριθμητικώς να περιλαμβάνωνται εις τον μοιραίον αριθμόν 666, τον οπίονο επαρκώς ερμηνεύσαμεν. Όταν δε ενθυμούμεθα ότι άνθρωποι καλούμενοι Νεύτων και Βαοσσουέτος ετράπησαν προς τοιαύτας χιμαίρας, αντιλαμβανόμεθα ότι η ανθρωπότης δεν είναι και τόσον κακεντρεχής εν τη εσωτερική της υποστάσει, όσον θα υπέθετε κανείς εκ των ελαττωμάτων της.

ΠΕΤΡΟΣ ΓΡΑΒΙΓΓΕΡ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΟΣ

ELIPHAS LEVI

ΤΥΠΙΚΟΝ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΜΑΓΕΙΑΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΕΛΕΝΗ ΣΙΑΜΠΟΥ – ΑΝΝΑ ΣΤΑΜΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΜΕΛΗ

Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ (ΚΑΜΠΑΛΑ) – ΖΕΒ ΜΠΕΝ ΣΙΜΟΝ-ΧΑΛΕΒΙ

Σε κάθε θρησκεία υπάρχουν πάντα δύο όψεις: η φανερή και η κρυμμένη. Η φανερή όψη παρατηρείται στα κτίρια των ναών, στους ιερείς, στα τυπικά και στα ιερά γραπα κείμενα, που έχουν σκοπό να επηρεάσουν βαθιά τους ανθρώπους, δίνοντάς τους την έννοια μιας ανώτερης Δύναμης, έναν κώδικα Ηθικής και καλές συνήθειες, μέσα στο βίαιο κόσμο που ζούμε. Πολλές φορές φυσικά, η ιεροσύνη επηρεάζεται από τους κοσμικούς τρόπους, η αυθεντία της φθείρεται και μετατρέπεται σε δυνάστη της ψυχής και του σώματος. Τέτοια όμως φαινόμενα υπόκεινται στους νόμους της κοσμικής δικαιοσύνης και το κακό αυτό καταστρέφεται. Κάθε θρησκεία έχει περάσει από τα στάδια αυτά που χαρακτηρίζουν την τελευταία φάση της παρακμής, προτού μια καινούργια ώθηση δώσει στην παράδοση καινούργια ζωή.

Η καινούργια ώθηση ξεκινά πάντα από την απόκρυφη όψη της θρησκείας, που πολύ συχνά αντιπροσωπεύεται από ένα και μόνο άτομο, ή από μια ομάδα ατόμων. Το φως, που κάποτε φώτιζε τη Διδασκαλία, επιστρέφει πάλι, για να ικανοποιήσει τις ανάγκες μιας γενιάς, που δεν μπορεί να αποδεχτεί πια την αντίληψη των γονιών της για την παράδοση. Και η διαδικασία αυτή πρέπει να συνεχίζεται διαρκώς, για να διατηρείται η ζωή μιας θρησκείας. Αλλιώς, η εσωτερική σημασία εξασθενίζει σιγά – σιγά, και μεταβάλλεται σε μια απλή μορφή, η οποία έπειτα μετατρέπεται σε νεκρή συνήθεια, που φυλακίζει τους αμαθείς και απομακρύνει τους ευφυείς. Η ειρωνεία αλλά και η πρόνοια μιας τέτοιας κατάστασης είναι ότι, οι επαναστάτες πολλές φορές ψάχνουν και βρίσκουν τις πρώτες αρχές της πίστης τους, πέρα από το συμβατικό και συντηρητικό κατεστημένο της θρησκείας τους. Πράγματι, πολύ συχνά, ενώ μελετούν τις πηγές μιας άλλης παράδοσης, συμβαίνει να βρουν και να αναγνωρίσουν τους ίδιους κανόνες, τους ίδιους σκοπούς, και μάλιστα συχνά με όρους πιο οικείους από τις συγκαλυμμένες και επιτηδευμένες αποδόσεις που διδαχτήκαμε από παιδιά. Αυτό συμβαίνει γιατί όλες οι παραδόσεις συναντιώνται στην πηγή τους.

Η πηγή τους αυτή δεν είναι παρά η κρυμμένη όψη μιας παράδοσης, που κατά καιρούς φανερώνεται, όταν εκείνοι που έχουν την ευθύνη της πνευματικής ζωής του ανθρώπινου γένους, αναθεωρούν την Διδασκαλία και την προσαρμόζουν στην κάθε γενιά. Η επανεξέταση αυτή της φύσης του Ανθρώπου και των σχέσεών του με τον Κόσμο και το Θεό, παίρνει διάφορες μορφές, στην ουσία της όμως παραμένει αμετάβλητη. Γιατί η Διδασκαλία είναι τέλεια και πλήρης, αν και παρουσιάζεται με διαφορετικά ενδύματα κάθε φορά.

Η κρυμμένη όψη της θρησκείας έχει σκοπό τη διατήρηση της παράδοσης, όχι όμως με τη μορφή ενός αυστηρού και άκαμπτου κώδικα. Έτσι, ενώ η Διδασκαλία έχει γραφεί σε βιβλία και έχει αποτυπωθεί στις θρησκευτικές τελετές στην τέχνη ή στην ιστορία, η πραγματική ζωή της μπορεί να μεταδοθεί μόνο προφορικά, δηλαδή μέσα από την εξαιρετικά λεπτή σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ του πρεσβύτερου Δασκάλου και του νεώτερου μαθητή. Κατά τον τρόπο αυτό δεν υπάρχει διαστρέβλωση, εξαιτίας της παλιάς γλώσσας που καταντά δυσκολονόητη με το πέρασμα του χρόνου. Κάθε γενιά διδάσκεται στη δική της γλώσσα, έτσι ώστε κι αν ακόμη η τεχνική ορολογία μεταβληθεί, η ακριβής σημασία στο σύγχρονο ιδίωμα παραμένει αμετάβλητη. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που μερικά αρχαία γραπτά κείμενα σήμερα μας φαίνονται ακατανόητα. Αντιλαμβανόμαστε τη βαθιά αλήθεια τους, μα δεν μπορούμε να καταλάβουμε πλήρως τη γλώσσα ή τα σύμβολα που χρησιμοποιούν, επειδή είναι γραμμένα για μαθητές της εποχής εκείνης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα τα αρχαία γραπτά κείμενα, σήμερα είναι ξεπερασμένα και δεν έχουν καμιά ισχύ. Το αντίθετο, υπάρχουν κείμενα όπως η Βίβλος, που έχουν γραφεί τόσο απλά και αντικειμενικά, ώστε η Διδασκαλία να ξεπηδά ολοζώντανη, ακόμη και σήμερα όπως και χιλιάδες χρόνια πριν. Οι ιστορίες που περιγράφει, είναι απλές και βασικές, χωρίς τεχνικές περιπλοκές. Έτσι, εύκολα μπορούμε να αναγνωρίσουμε στην ιστορία της εξόδου των Υιών του Ισραήλ από την Αίγυπτο, και του ταξιδιού τους μέχρι τη Γη της Επαγγελίας, τις ωδίνες της ψυχής που ελευθερώνεται από τα δεσμά του σώματος και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, μέχρις ότου εισέλθει στη χώρα όπου ρέει μέλι και γάλα. Τέτοιες γραφές είναι εντελώς διαφορετικές από τα περισσότερα κείμενα ή εγχειρίδια κάθε θρησκείας. Και κάθε θρησκεία έχει τις γραφές της, που αποτελούν και το υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίζεται η παράδοσή της σε σχέση με τον Κόσμο γενικά. Και καμιά από τις μεγάλες θρησκείες δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς αυτές.

Η εσωτερική Παράδοση αποτελεί μια συνεχή γραμμή. Μας λένε ότι η Καμπαλά ανάγεται στους αγγέλους, που την διδάχτηκαν από το Θεό. Το ανθρώπινο γένος τη διδάχτηκε από τον πρώτο Αρχάγγελο Μετατρόν, για τον οποίο ο Αποκαλυπτικός Θρύλος μας λέει ότι ήταν ο μεταμορφωμένος Ενώχ, ο άνθρωπος που περπάτησε με το Θεό, και που δεν γνώρισε το θάνατο (Γένεση Ε´, 24). Ο θρύλος μας λέει ακόμη ότι ο Μετατρόν, κατά τη διάρκεια της ιστορίας του ανθρωπίνου γένους, έχει εκδηλωθεί με τη μορφή πολλών μεγάλων δασκάλων, ένας από τους οποίους υπήρξε και ο Μελχισεδέκ, ο βασιλιάς χωρίς πατέρα και μητέρα, ο οποίος εμύησε τον Αβραάμ στη γραμμή διαδοχής (Γένεση ΙΔ´, 18-20) Ο Αβραάμ με τη σειρά του δίδαξε το γιο του Ισαάκ, ο οποίος μετάδωσε τη Διδασκαλία στον Ιακώβ. Όταν ο Ιακώβ μετονομάστηκε σε Ισραήλ, που υπήρξε ο Γενάρχης των 12 φυλετικών τύπων της ανθρωπότητας, μόνο ο Λευί ήταν σε θέση να μεταδώσει τη Διδασκαλία. Ο Μωυσής, που ήταν Λευίτης, συνέχισε τη γραμμή διαδοχής και μετέδωσε τη διδασκαλία στο Γιοσούα, (τον Ιησού του Ναυή), και στους Πρεσβύτερους του Ισραήλ. Ο Δαυίδ, που υπήρξε ο πρώτος πραγματικός βασιλιάς του Ισραήλ, είχε άμεση σύνδεση με την Παράδοση, όπως αποδεικν´υει η ευλογία του προς το Σολομώντα, με τη χρησιμοποίηση των ιδιοτήτων του Θεού (Α´ Χρονικών ΚΘ´, 11). Ο Σολομώντας υπήρξε κάτοχος του κλειδιού, αλλά το έχασε όταν στράφηκε στη λατρεία άλλων θεών. Και αυτό υπήρξε και το τέλος του βασιλείου,και η αναπόφευκτη καταστροφή του Ναού, ο οποίος ενσωμάτωνε στην αρχιτεκτονική του και συμβόλιζε τη Διδασκαλία. Χωρίς εξωτερικές εκδηλώσεις πια, η Διδασκαλία διατηρήθηκε κρυμμένη σε όλη τη διάρκεια της Μετοικεσίας των Εβραίων στη Βαβυλώνα, και επέστρεψε πάλι με το Μεγάλο Προσκλητήριο του Έζρα. Από τότε η εσωτερική διδασκαλία συνέχισε να προχωρεί παράλληλα με τον ορθόδοξο Ιουδαϊσμό, αλλά πάντα επιμελώς κρυμμένη. Και ενώ υπήρχαν πολλοί μορφωμένοι άνθρωποι που μελετούσαν τη Βίβλο και τα γραπτά σχόλια πάνω σ' αυτή (που αποτελούν το Ταλμούδ), υπήρχαν και εκείνοι που θεωρούσαν και ασκούσαν το Μαασε Μπερεσίτ, το Έργο της Δημιουργίας ή Μελέτη του Σύμπαντος, και το Μαασέ Μερκαβά, το Έργο του Άρματος ή μελέτη του Ανθρώπου. Και οι δυο αυτές μελέτες θεωρούνταν εξαιρετικά Μυστικές. Και ακόμα, μαζί με όλες τις εσωτερικές δοξασίες, μένουν απόκρυφες, όχι βέβαια γιατί τις έκρυψε κανείς, αλλά γιατί είναι ακατανόητες για κάποιον που δεν ενδιαφέρεται για τους ανώτερους κόσμους. Όπως και σε όλες τις παρόμοιες μελέτες, πολλές παρανοήσεις δημιουργήθηκαν γύρω από αυτές, επειδή μερικές φορές εκείνοι που νόμιζαν ότι γνωρίζουν, θεωρούσαν ότι είχαν αποκλειστικό δικαίωμα στη γνώση, και αποθάρρυναν τους ερευνητές, κρατώντας τους σε απόσταση σαν παρείσακτους, ή εξαιτίας μιας καθαρά δεισιδαιμονικής άγνοιας, ειδικά από μέρους εκείνων που κατανοούσαν ελάχιστα τη σημασία του πνευματικού έργου. Το φαινόμενο αυτό ακολουθούσε κατά πόδας τους μυστικιστές κάθε θρησκείας. Ο Άγιος Ιωάννης του Σταυρού καταπιέστηκε πολύ από την Εκκλησία, και πολλοί Σούφι καταδιώχτηκαν από το ορθόδοξο Ισλάμ. Οι μυστικιστές, μέσα στον Ιουδαϊσμό, αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα, και μερικοί όπως οι Εσσαίοι, ίδρυσαν απομονωμένες κοινότητες για να προστατευτούν.

Η Καμπαλά – που μέχρι το Μεσαίωνα δεν ονομαζόταν έτσι – είχε διαδοθεί στην Παλαιστίνη και στη Βαβυλωνιακή Κοινότητα, κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής περιόδου. Σιγά – σιγά απορρόφησε πολλές Ελληνικές και Βαβυλωνιακές λέξεις και ιδέες, προσαρμόζοντάς τες στην Ιουδαϊκή μυστικιστική Παράδοση για να μιλήσει στις γενιές που ζούσαν στους πολιτισμούς αυτών των Αυτοκρατοριών. Βιβλία όπως το Σέφερ Γιετσιρά μας παρουσιάζουν ολοκάθαρα αυτό το μίγμα. Και άλλα κείμενα, όπως το Βιβλίο του Ενώχ, δείχνουν πως η προφητική αποκάλυψη δεν είχε καθόλου σβήσει παρά την ισχυρή επίδραση των Εθνικών που παρατηρείται στο κείμενο. Η γραμμή συνεχίστηκε και κατά τους πρώτους Χριστιανικούς χρόνους. Δεν υπάρχει αμφιβολία για το ότι ο Γιοσούα μπεν Μιριάμ, ο Ιησούς, γνώριζε καλά την απόκρυφη Ιουδαϊκή Παράδοση. Όλο το περίγραμμα και πλαίσιο αναφοράς του είναι Καμπαλιστικό. Έτσι, για παράδειγμα, η “Βασιλεία των Ουρανών” αναφέρεται άμεσα στη Μαλκούτ της Μπεριά. Στον ορθόδοξο Ιουδαϊσμο, το Έργο του Άρματος συνεχίστηκε, και το Ταλμούδ αποκαλούσε εκείνους που ασκούσαν το έργο αυτό “Ταξιδιώτες της Μερκαβά” ή “Θαμώνες του Παραδείσου”. Κατά την περίοδο αυτή, δημιουργήθηκε ολόκληρη φιλολογία που βασιζόταν πάνω στις εμπειρίες τους. Οι πνευματικές περιπλανήσεις κατά τις διάφορες φάσεις της ανόδου, περιγράφονται με όρους όπως Ουράνια Δώματα, Θρόνος του Θεού και σε ένα βιβλίο υπάρχει η περιγραφή του Θείου Αδάμ και των διαστάσεών του. Τα βιβλία αυτά θεωρήθηκαν από τους αρχηγούς του κύριου Ιουδαϊκού ρεύματος, σαν πολύ ισχυρά για να εφαρμοστούν από το κοινό ποίμνιο. Πράγματι, πολλοί ραββί απαγόρευαν τη μελέτη τους και συνιστούσαν στο λαό να προσηλώνεται μόνο στον ορθολογισμό της απλής Τορά, η οποία είχε σαν αντικείμενο την ορθή συμπεριφορά του ανθρώπου στο φυσικό κόσμο.

Έτσι, η Απόκρυφη Σοφία ή Χοχμά Νιστερά, παρέμενε κρυμμένη, εξαιτίας της ίδιας της φύσης και για πολλούς αιώνες ήταν η μυστική πράκτική λίγων σε πολλές χώρες, μέχρις ότου ο Ααρών μπεν Σαμουήλ από τη Βαβυλώνα, την μετέδωσε στην Ιταλία κατά τα μέσα του 9ου αιώνα. Από εκεί διαδόθηκε προς όλες τις κατευθύνσεις, προς βορρά στη Γερμανία όπου γέννησε μια πολύ πρακτικά προσανατολισμένη Καμπαλά, και συτικά προς τη Γαλλία και την Ισπανία όπου γέννησε τον πιο θεωρητικό κλάδο. Η φιλοσοφική τάση που χαρακτήριζε πάντα τους λαούς της Δυτικής Μεσογείου, ζωογονήθηκε από την αναβίωση της Ελληνικής παιδείας στη Μουσουλμανική Ισπανία. Για να αντισταθμίσουν τη μεγάλη επίδραση του Αριστοτέλη, οι Καμπαλιστές επαναδιατύπωσαν τη Διδασκαλία στην ακαδημαϊκή γλώσσα, που ήταν γενικά αποδεκτή την εποχή εκείνη. Και επειδή η Καμπαλά περιλάμβανε ήδη αρκετούς Νεοπλατωνικούς όρους, η προσαρμογή της είχε επιτυχία. Έτσι, παράλληλα με την άνθιση του σχολαστικισμού, σημειώθηκε και μια ισχυρή άνθιση της Καμπαλά. Τόπος συγκέντρωσης των Καμπαλιστικών μελετών ήταν τότε η Προβηγκία και η Ισπανία, και ειδικότερα η Καταλανική πόλη Χερόνα, όπου μάλιστα γινόταν αξιόλογη θεωρητική εργασία πάνω στη διδασκαλία της Καμπαλά.

Αποτέλεσμα της μεγάλης εξάπλωσης της Παράδοσης υπήρξε η Καμπαλά, όπως την εννοούμε σήμερα. Η διδασκαλία αποκρυσταλλώθηκε στο ογκώδες φιλολογικό έργο Ζόαρ ή Βιβλίο της Λαμπρότητας, που περιέχει ένα μεγάλο μέρος απόκρυφης διδασκαλίας αναγόμενης στη Ρωμαϊκή εποχή. Σαν τέτοι, παρά το γεγονός ότι θεωρήθηκε στην καλύτερη περίπτωση σαν μια συνοψη και στη χειρότερη περίπτωση σαν μια καλογρμμένη πλαστογραφία του συγγραφέα του Μωυσή νε Λεόν, απετέλεσε τον αυθεντικό κανόνα της γραπτής Καμπαλά.

Η προφορική Διδασκαλία παρέμενε πάντα απόκρυφη, αν και κάθε γενιά μιλούσε γι' αυτή και την κατέγραφαν με όρους που μπορούσε να κατανοήσει. Τελευταίους μεγάλος αναθεωρητής υπήρξε ο Ισαάκ Λούρια, Καμπαλιστής του 16ου αιώνα, που έζησε στην Παλαιστίνη. Αν και δεν έχει σωθεί κανένα γραπτό του, έστω και αποσπασματικά, η επίδραση που άσκησε, τόσο στο θεωρητικό όσο και στον πρακτικό τομέα, διατηρείται μέχρι σήμερα. Η γραμμή συνεχίστηκε μέσα από τα διάφορα γεγονότα της Εβραϊκής ιστορίας, μερικά από τα οποία υπήρξαν καταστροφικά και για την Παράδοση, αλλά και για τους ανθρώπους που είχαν σχέση με αυτά. Ο ψευδομεσσίας του 17ου αιώνα Σαμπατάι Τσιβί υπήρξε η αιτία που για αρκετά χρόνια η Καμπαλά έπεσε σε ανυποληψία. Όμως, ακόμη χειρότερη φήμη απέκτησε η Καμπαλά, εξαιτίας του γεγονότος ότι, πολλοί φιλόδοξοι μάγοι χρησιμοποίησαν την ορολογία και τα σχεδιαγράμματα της, για καθαρά μη καμπαλιστικούς σκοπούς. Χρησιμοποίηση της Καμπαλά για μαγικούς σκοπούς γινόταν ανάμεσα στους Ιουδαίους πάντα στις περιόδους των διωγμών. Όμως αυτό έχει παρατηρηθεί σε όλους του λαούς όταν βρίσκονται κάτω από συνθήκες βίας. Παρόλα αυτά, η γραμμή της Παράδοσης με την καθαρή της μορφή συνεχίστηκε, και εξαπλώθηκε στις περιοχές της Χασιντικής ανατολικής Ευρώπης και στους Εβραίους της Ανατολής, οι οποίοι την παρέλαβαν από τους Σεφαρντί ή Ισπανούς και Πορτογάλους εξόριστους του 15ου αιώνα, οι οποίοι είχαν διασκορπιστεί σ' ολόκληρη την Ευρώπη, τη βόρεια Αφρική και την Τουρκική Αυτοκρατορία.

Η ζωή και η εξέλιξη κάθε παράδοσης περνά από ορισμένα στάδια. Τα στάδια αυτά είναι η γέννηση, η ανάπτυξη, η εκπλήρωση των σκοπών, η παρακμή και ο θάνατος. Πολύ συχνά όμως, εκείνοι που βρίσκονται στις παρυφές ενός τέτοιου κινήματος δεν συνειδητοποιούν το γεγονός ότι το φως ήδη απομακρύνθηκε, ότι η καρδιά έχει ήδη απομακρυνθεί από το σχηματισμό αυτό, και ότι το μόνο που έχει απομείνει είναι ένα σύνολο περιττών κανόνων. Ο άνθρωπος που δεν έχει ικανότητες αντίληψης, συχνά μιμείται το δάσκαλο, συχνά υποδύεται το ρόλο του δασκάλου, διδάσκοντας χωρίς βάθος, και χωρίς να συνειδητοποιεί εκείνα που λέει. Επειδή δεν είχαν ποτέ αποκτήσει την εμπειρία της Διδασκαλίας, ενεργούν από μνήμης. Και δεν θα μπορούσαν να έχουν εμπειρία, χωρίς ριζική μεταβολή του εαυτού τους.

Η Ιστορία έχει να αναφέρει πολλούς τέτοιους πνευματικούς οργανισμούς, οι οποίοι, σιγά-σιγά απονεκρώθηκαν και τελικά κατάντησαν να δηλώνουν το αντίθετο από εκείνο που ήθελαν οι ιδρυτές τους. Σχολές που αρχικά σχεδιάστηκαν και ιδρύθηκαν για να βοηθήσουν στην πνευματική απελευθέρωση του ανθρώπου, μπορεί να μετατραπούν σε ψυχολογικές φυλακές. Μια παρόμοια κατάσταση εκπαίδευσης μπορεί να γίνει επικίνδυνη για κείνον που αναζητά την αλήθεια, ή τη μυστικιστική εμπειρία. Το να έχεις σαν δάσκαλο κάποιον που απλώς και μόνο μιμείται το δικό του δάσκαλο, ή που προσπαθεί να ξαναζωντανέψει μύθους, που έχουν από καιρό πεθάνει, δεν χρησιμεύει σε τίποτε. Σε μια τέτοια περίπτωση, η βοήθεια μπορεί να έρθει σ' έναν ευφυή ζηλωτή, αλλά όχι από την αυθεντία ενός τυπικού δυνάστη. Η επαφή με την κρυμμένη παράδοση μπορεί να είναι άμεση και αλάθητη. Αυτή είναι η αδιόρατη γραμμή επαφής, την οποία οι σχολαστικοί δεν βρίσκουν ποτέ. Είναι η αληθινή προφορική παράδοση, και τα αποτελέσματα της επαφής μ' αυτή μπορεί να είναι θεαματικά – σαν το όραμα του Ιεζεκιήλ από τον ποταμό Χεβέρ – όπως μπορεί και να μην είναι τίποτε περισσότερο από ένα απλό, ευνοϊκό γεγονός, που έχει σαν συνέπεια μαι μεταβολή της συμπεριφοράς του ανθρώπου, ή ένα γεγονός που θα μεταβάλει την πορεία ολόκληρης της ζωής του ανθρώπου. Το μόνο που απαιτείται για τις περιπτώσεις αυτές, είναι η ολοκληρωτική αφοσίωση στην πνευματική ανάπτυξη.

Με τις προϋποθέσεις αυτές, η Χάρη και η Πρόνοια μπορεί να δημιουργήσουν τις συνθήκες για μια εσωτερική και εξωτερική αλλαγή. Τέτοια σημεία καμπής είναι βέβαια σπάνια. Όμως, εκείνοι που είναι έτοιμοι να διακινδυνεύσουν το παν για ένα μαργαριτάρι μεγάλης αξίας, δεν είναι κοινοί άνθρωποι. Με τον καιρό και πάντα στη σωστή και κατάλληλη στιγμή, θα έρθει ο δάσκαλος ή μαγγίντ. Μπορεί να φανερωθεί με χίλιους δυο τρόπους, καθώς μας λένε τα παλιά Καμπαλιστικά κείμενα. Και ο δάσκαλος μπορεί να είναι κάποιος που τον είδαμε μόνο μια φορά στη ζωή μας. Για κάποιον άλλο, ο δάσκαλος μπορεί να είναι κάποιος που τον γνώριζε όλη του τη ζωή. Μπορεί να είναι ο παππούς ενός άλλου ή ο συμμαθητής. Μπορεί να είναι κάποιος που περνάει τη θάλασσα μαζί σας με μια βάρκα ή κάποιος που τον θεωρούσατε τρελό. Ο δάσκαλος μπορεί να έρθει και να χτυπήσει την πόρτα του σπιτιού σας, μπορεί όμως και να είνια ήδη μέσα στο σπίτι. Και κανείς άλλος δεν μπορεί να ξέρει ποιος είναι ο δάσκαλός σας, εκτός από σας κι από εκείνον.

Η Καμπαλά δεν μπορεί να μεταδοθεί, παρά μόνο πρόσωπο με πρόσωπο. Είναι μια προφορική παράδοση που αν και μπορεί να δίνεται και να λαμβάνεται με τα γλωσσικά ιδιώματα που μιλούνται σήμερα, δεν παύει να αποτελεί μια διαρκή παρακαταθήκη σοφίας, που παραμένεις αναλλοίωτη για πολλούς αιώνες.

Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να αποκαλύψει τα σκαλοπάτια της κλίμακας του Ιακώβ. Εκθέτει τη θεωρία και την παρκτική της Παράδοσης, τόσο με την παλιά όσο και με τη σύγχρονη ορολογία, έτσι ώστε να πάρει κανείς μια ιδέα για το τι είναι η Καμπαλά, γιατί κανένα βιβλίο δεν μπορεί ποτέ να μεταδώσει την πραγματικότητα της Παράδοσης, αν αυτή δεν είναι ήδη παρούσα στον αναγνώστη.

Όσο για μένα, δεν κάνω τίποτε άλλο, από το να συνεχίζω το έργο που μου άφησαν οι πατέρες μου. Έγραψα, για να εκτελέσω το καθήκον μου, να μεταδώσω εκείνα που ξέρω. Γιατί όπως λέει ένα Καμπαλιστικό ρητό “δεν μπορεί να πάρει κανείς αν προηγουμένως δεν δώσει”. Έτσι συνεχίζεται η γραμμή, μέχρις ότου, ο γνωστός μας κόσμος μεταβληθεί και γίνει παράξενος και αρχαίος ακόμη και για τις γενιές που θα έρθουν. Θα υπάρξουν και τότε – γι' αυτό δεν πρέπει να αμφιβάλλει κανείς – άλλοι άνθρωποι, οι οποίοι θα φροντίσουν να συλλέξουν και να διατηρήσουν την Παράδοση, είτε μέσω διδασκαλίας είτε μέσω φώτισης. Ίσως εσύ να είσαι το πρόσωπο αυτό. Κάποιος που διαβάζει αυτές τις γραμμές, σ' ένα παλιό, ξεθωριασμένο βιβλίο ενός Καμπαλιστή, που έχει πεθάνει εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Σ' ένα βιβλίο γεμάτο αρχαϊκές φράσεις, που παρόλα αυτά δίνουν κάποια έννοια στον αναγνώστη του μακρινού, μελλοντικού μας κόσμου. Γιατί στην Καμπαλά, ο χρόνος δεν έχει καμιά σημασία, δεν ενδιαφέρει καθόλου. Μόνο η Αιωνιότητα και τα πέρα απ' αυτή μετρούν.

ΖΕΒ ΜΠΕΝ ΣΙΜΟΝ-ΧΑΛΕΒΙ

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΜΠΑΛΑ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΣΑΚΑΛΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ