ΤΡΕΛΟΣ; - Guy de Maupassant

Όταν μου λένε: «Ξέρετε ότι ο Ζακ Παράν πέθανε τρελός σε κάποιο ψυχιατρείο», μια οδυνηρή ανατριχίλα, μια ανατριχίλα από φόβο και αγωνία μου διαπερνά τα κόκαλα. Και ξαναβλέπω ξαφνικά, αυτόν το μεγαλόσωμο περίεργο άνθρωπο, που ίσως ήταν τρελός από καιρό, ένας μανιακός, επικίνδυνος, απειλητικός μάλιστα.

Ήταν ένας άντρας σαράντα χρονών, ψηλός, ξερακιανός, λίγο κυρτωμένος, με μάτια αλλοπαρμένα, μάτια μαύρα, τόσο μαύρα που δεν ξεχώριζες την κόρη τους, μάτια αεικίνητα, πλάνα, άρρωστα, στοιχειωμένα. Τι πλάσμα μοναδικό, συνταρακτικό, που έφερνε, που σκορπούσε μια αμηχανία γύρω του, μια αμηχανία αόριστη, στην ψυχή, στο κορμί, ένα απ' αυτούς τους ακατανόητους εκνευρισμούς, που σε κάνουν να πιστεύεις σε υπερφυσικές επιδράσεις.

Είχε μια συνήθεια ενοχλητική: τη μανία να κρύβει τα χέρια του. Δεν τ' άφηνε σχεδόν ποτέ να περιφέρονται, όπως κάνουμε όλοι, πάνω στα αντικείμενα, πάνω στα τραπέζια. Ποτέ δεν ψηλαφούσε τα πράγματα που 'βρισκε μπροστά του, μ' εκείνη την οικεία κίνηση που έχουν σχεδόν όλοι οι άνθρωποι. Ποτέ δεν τ' άφηνε γυμνά, τα μακριά, κοκαλιάρικα, φίνα και λίγο πυρετώδη χέρια του.

Τα 'χωνε στις τσέπες του, κάτω από τις μασχάλες, σταυρώνοντάς τα. Θά ' λεγες πως φοβόταν μήπως πραγματοποιήσουν, παρά τη θέλησή του, κάποια απαγορευμένη εργασία, μήπως κάνουν κάποια ντροπιασμένη ή γελοία πράξη, αν τ' άφηνε ελεύθερα και κυρίαρχα των κινήσεών τους.

Όταν ήταν αναγκασμένος να τα χρησιμοποιήσει για τις καθημερινές ζωτικές κινήσεις, το 'κανε με βίαια τινάγματα, με γρήγορες κινήσεις του μπράτσου, σαν να μην ήθελε ν' αφήσει τα χέρια του τον καιρό να δράσουν από μόνα τους, να φέρουν αντίρρηση στη θέλησή του, να κάνουν κάτι άλλο. Στο τραπέζι άρπαζε το ποτήρι του, το πιρούνι του ή το μαχαίρι του τόσο ζωηρά, που δεν είχε κανείς ποτέ τον καιρό να προβλέψει τι ήθελε να κάνει ακόμα κι όταν το 'χε κιόλας τελειώσει. Ένα βράδυ, λοιπόν, βρήκα την εξήγηση για την εκπληκτική ψυχική του αρρώστια.

Ερχόταν και περνούσε που και που μερικές μέρες σπίτι μου, στην εξοχή, κι εκείνο το βράδυ μου φαινόταν ιδιαίτερα ανήσυχος!

Μια θύελλα ανέβαινε στον ουρανό που ήταν αποπνικτικός και μαύρος, έπειτα από μια φοβερά ζεστή μέρα. Κανένα φύσημα δεν κουνούσε τα φύλλα. Ένας ατμός ζεστός, σαν να 'βγαινε από φούρνο, ακουμπούσε τα πρόσωπα, έκανε τα στήθη να λαχανιάζουν. Ένιωθα δυσάρεστα και ήθελα να πάω στο κρεβάτι μου.

Όταν με είδε που σηκώθηκα για να φύγω, ο Ζακ Παράν με άρπαξε από το μπράτσο με μια άγρια κίνηση.

-Α, όχι! Μείνε λίγο ακομα, μου είπε. Τον κοίταξα με έκπληξη μουρμουρίζοντας:

-Αυτή η θύελλα με χτύπησε στα νεύρα.

Αναστέναξε ή, μάλλον, φώναξε:

-Μήπως εμένα; Αχ, μείνε, σε παρακαλώ. Δε θέλω να είμαι μόνος.

Είχε ύφος αλαφιασμένο.

Είπα:

-Τι έχεις; Σου 'στριψε;

Και ψέλλισε:

-Ναι, μερικές φορές, κάποιες βραδιές, όπως η αποψινή, βραδιές ηλεκτισμένες... να, φοβάμαι... φοβάμαι τον εαυτό μου... με καταλαβαίνεις; Είναι επειδή έχω μια δύναμη... Όχι... μια ικανότητα... όχι... ένα χάρισμα... Τέλος πάντων, δεν ξέρω να σου πω τι είναι, όμως έχω μέσα μου έναν μαγνητισμό τόσο τεράστιο που φοβάμαι, ναι, φοβάμαι τον εαυτό μου, όπως σου 'λεγα προηγουμένως!

Κι έκρυβε, μ' έντονες ανατριχιλες, τα χέρια του, που τρέμανε κάτω από τα ρεβέρ της ζακέτας του. Κι εγώ ένιωσα ξαφνικά να τρέμω από ένα φόβο συγκεχυμένο, δυνατό, φοβερό. Ήθελα να φύγω, να το σκάσω να μην τον ξαναδώ, να μην ξαναδώ το χαμένο βλέμμα του να πέφτει επάνω μου, μετά να φεύγει, να γυρίζει γύρω από το ταβάνι, να ψάχνει να βρει κάποια σκοτεινή γωνιά στο δωμάτιο για να καρφωθεί, σα να 'θελε να κρύψει κι αυτό το επικίνδυνο βλέμμα του. Μουρμούρισα:

-Αυτό δεν μου το 'χες πει ποτέ!

Μου απάντησε:

-Μήπως το 'χω πει ποτέ σε κανέναν; Άκουσέ με, απόψε δεν μπορώ να σωπάσω. Και προτιμώ να τα μάθεις όλα. Άλλωστε, ίσως μπορέσεις να με βοηθήσεις.

Ο μαγνητισμός! Ξέρεις τι είναι; Όχι. Κανείς δεν ξέρει. Κι όμως, τον διαπιστώνουμε. Τον αναγνωρίζουμε, οι ίδιοι οι γιατροί τον χρησιμοποιούν. Ένας από τους πιο διάσημους, ο Σαρκό, τον διδάσκει. Άρα, χωρίς αμφιβολία, υπάρχει.

Ένας άνθρωπος, ένα ον, έχει τη δυνατότητα, την τρομακτική και ακατανόητη δυνατότητα να κοιμίζει, με τη δύναμη της θέλησής του, ένα άλλο ον, και όσο κοιμάται να του κλέψει τη σκέψη του όπως θα 'κλεβε κάποιος άλλος ένα πορτοφόλι. Του κλέβει τη σκέψη του, δηλαδή την ψυχή του. Την ψυχή, αυτόν το ναό, αυτό το μυστικό του Εγώ. Την ψυχη, το βάθος του ανθρώπου που πίστευαν πως ήταν αδιαπέραστο. Την ψυχή, το άσυλο των ανομολόγητων σκέψεων, όλων όσα κρύβουμε, όλων όσους αγαπάμε. Όλων όσα θέλουμε να κρύψουμε από τους ανθρώπους. Την ανοίγει, τη βιάζει, την εκθέτει, την πετάει στο κοινό. Δεν είναι τρομερό, εγκληματικό, άτιμο;

Γιατί; Πως γίνεται αυτό; Το ξέρουμε; Μα τι ξέρουμε;

Τα πάντα είναι ένα μυστήριο. Δεν επικοινωνούμε με τα πράγματα, παρά με τις άθλιες, ατελείς, ασθενικές αισθήσεις μας, τις τόσο αδύναμες, που μόλις τα καταφέρνουν να διαπιστώσουν ό,τι μας περιτριγυρίζει. Τα πάντα είναι ένα μυστήριο. Σκέψου τη μουσική, αυτήν τη θεία τέχνη, αυτή την τέχνη που αναστατώνει την ψυχή, την παρασύρει, τη μεθάει, την ξετρελαίνει, τι είναι λοιπόν; Τίποτα.

Δε με καταλαβαίνεις; Άκου. Δύο σώματα συγκρούονται. Ο αέρας πάλλεται. Αυτοί οι παλμοί είναι λίγοι ή περισσότεροι, γρήγοροι ή όχι, δυνατοί ή αδύναμοι, ανάλογα με τη φύση του χτυπήματος. Έχουμε, λοιπόν, μέσα στ' αφτί μια μικρή μεμβράνη, που δέχεται τις δονήσεις του αέρα και τις μεταδίδει στον εγκέφαλο, με τη μορφή του ήχου. Φαντάσου ένα ποτήρι νερό ν' αλλάζει στο στόμα και να γίνεται κρασί. Το τύμπανο εκτελεί αυτή την απίστευτη μεταμόρφωση, αυτό το εκπληκτικό θαύμα και αλλάζει την κίνηση σε ήχο. Ορίστε.

Η μουσική, αυτή η σύνθετη και μυστηριώδης τέχνη, που έχει ακρίβεια όπως η άλγεβρα, που είναι αόριστη σαν τ' όνειρο, αυτή η τέχνη που έχει γίνει από μαθηματικά κι από αύρα, δεν προέρχεται, λοιπόν, παρά από την περίεργη ιδιότητα μαις μικρής μεμβράνης. Αν δεν υπήρχε αυτή η μεμβράνη, ούτε κι ο ήχος θα υπήρχε, αφού ο ίδιος δεν είναι παρά ένας παλμός. Χωρίς τ' αφτί, θα μαντεύαμε τη μουσική; Όχι. Ε, λοιπόν! Μας περιτριγυρίζουν πράγματα, που δε θα τα υποπτευθούμε ποτέ, γιατί μας λείπουν τα όργανα που θα μας τ' αποκάλυπταν.

Ο μαγνητισμός είναι ίσως μέσα σ' αυτά. Δεν μπορούμε παρά να διαισθανθούμε αυτήν τη δύναμη, μόνο να πασχίζουμε τρέμοντας αυτό το γειτόνεμα των πνευμάτων, μόνο να μισοβλέπουμε αυτό το καινούργιο μυστικό της φύσης γιατί δεν έχουμε καθόλου το όργανο που θα μας τ' αποκαλύψει.

Όσο για μένα... Όσο για μένα, είμαι προικισμένος με μια φρικτή δύναμη. Λες και μέσα μου είναι κλεισμένος κάποιος άλλος που θέλει συνέχεια να ξεφύγει, να δράσει, παρά τη θέλησή μου, που κινείται, που τρώει, μ' εξαντλεί. Ποιος είναι; Δεν ξέρω, όμως στο φτωχό μου κορμί είμαστε δύο και συχνά, όπως απόψε, ο άλλος είναι ο πιο δυνατός.

Φτάνει να κοιτάξω τους ανθρώπους για να τους ζαλίσω, λες και τους πότισα όπιο. Φτάνει ν' απλώσω τα χέρια μου και κάνω πράγματα... πράγματα... τρομερά. Αν ήξερες... Ναι. Αν ήξερες... Η δύναμή μου δεν επιδρά μόνο πάνω στους ανθρώπους, αλλά και πάνω στα ζώα κι ακόμα... πάνω στ' αντικείμενα.

Αυτό με βασανίζει και με τρομοκρατεί πολλές φορές.

Μου 'ρθε η επιθυμία να βγάλω τα μάτια μου και να κόψω τις φλέβες μου.

Όμως θα... θέλω να τα ξέρεις όλα. Κοίταξε. Θα στο δείξω... όχι πάνω σε ανθρώπους, αυτό το κάνουν παντού, αλλά πάνω... πάνω... σε ζώα.

Φώναξε τη Μίρζα.

Περπατούσε με μεγάλα βήματα, σαν να 'χε παραισθήσεις κι έβγαλε τα χέρια του, που τα 'χε κρυμμένα στο στήθος του. Μου φάνηκαν τρομακτικά, σαν να 'χε ξεγυμνώσει δύο σπαθιά.

Και τον υπάκουσα μηχανικά, υποταγμένος, τρέμοντας από φρίκη, ενώ με κατέτρωγε ένα είδος σφοδρής επιθυμίας να δω. Άνοιξα την πόρτα και σφύριξα στη σκύλα μου, που πλάγιαζε στο διάδρομο. Άκουσα αμέσως το γρήγορο θόρυβο των νυχιών της στα σκαλοπάτια και εμφανίστηκε χαρούμενη, κουνώντας την ουρά της.

Μετά της έκανα νόημα να πλαγιάσει σε μια πολυθρόνα. Πήδηξε επάνω και ο Ζακ άρχισε να τη χαϊδεύει, κοιτάζοντάς την.

Στην αρχή, φάνηκε ανήσυχη. Ανατρίχιαζε, στριφογύριζε το κεφάλι, για ν' αποφύγει το σταθερό βλέμμα του ανθρώπου, έδειχνε ταραγμένη από ένα φόβο που όλο μεγάλωνε. Ξαφνικά, άρχισε να τρέμει, όπως τρέμουν τα σκυλιά. Όλο το κορμί της παλλόταν, ταραζόταν από ανατριχίλες και ήθελε να φύγει. Όμως, εκείνος ακούμπησε το χέρι του πάνω στο κεφάλι του ζώου, που άφησε, σε αυτό το άγγιγμα, ένα απ' αυτά τα μακρόσυρτα ουρλιαχτά που ακούμε τη νύχτα, στην εξοχή.

Ένιωθα κι εγώ ο ίδιος μουδιασμένος, ζαλισμένος, όπως όταν ανεβαίνει κανείς σε βάρκα. Έβλεπα τα έπιπλα να γέρνουν, τους τοίχους να κουνιούνται. Μουρμούρισα: «Φτάνει, Ζακ, αρκετά». Αλλά δε μ' άκουγε πια, κοίταζε τη Μίρζα συνέχεια, μ' ένα ύφος τρομακτικό. Εκείνη τώρα έκλεινε τα μάτια κι άφηνε το κεφάλι της να πέσει όπως κάνουμε όταν κοιμόμαστε. Αυτός γύρισε προς το μέρος μου.

«Έγινε», είπε, «κοίταξε τώρα».

Και πετώντας ένα μαντήλι παό την άλλη μεριά του διαμερίσματος, φώναξε: «Φερ' το!»

Τότε το ζώο σηκώθηκε παραπατώντας, σκοντάφτοντας σαν να ήταν τυφλό, κουνώντας τα πόδια του, όπως οι παράλυτοι κουνάνε τα δικά τους και πήγε κοντά στο ρούχο που σχημάτιζε μια άσπρη κηλίδα στον τοίχο. Προσπάθησε πολλές φορές να το πιάσει με τη μουσούδα του, όμως δάγκωνε παραδίπλα, σαν να μην το είχε δει. Τέλος, το άρπαξε κι επέστρεψε παραδέρνοντας σαν υπνοβάτης.

Ήταν φοβερό να το βλέπεις. Εκείνος διέταξε: «Πλάγιασε». Κι εκείνη πλάγιασε. Τότε, αγγίζοντας της το μέτωπο, είπε: «Ένας λαγός, άρπα τον, άρπα τον». Και το ζώο, πεσμένο στο πλευρό, προσπάθησε να τρέξει, άρχισε να κουνιέται όπως κάνουν οι σκύλοι που ονειρεύονται κι έβγαλε, χωρίς ν' ανοίξει το στόμα του, περίεργα μικρά γαυγίσματα, γαυγίσματα εγγαστρίμυθου.

Ο Ζακ έμοιαζε σαν τρελός. Ο ιδρώτας έτρεχε από το μέτωπό του. Φώναξε: «Δάγκωσέ τον, δάγκωσε τον αφέντη σου». Η σκύλα τινάχτηκε από δυο τρεις φοβερούς σπασμούς. Θα 'παιρνες όρκο πως αντιστεκόταν, πως πάλευε. Επανέλαβε: «Δάγκωσέ τον». Τότε, η σκύλα μου σηκώθηκε και ήρθε προς το μέρος μου κι εγώ οπισθοχώρησα προς τον τοίχο, τρέμοντας από το φόβο μου, με σηκωμένο το πόδι, έτοιμος να τη χτυπήσω, να τη διώξω.

Όμως, ο Ζακ διέταξε: «Εδώ, αμέσως». Εκείνη γύρισε προς το μέρος του. Τότε με τα δύο μεγάλα του χέρια άρχισε να της τρίβει το κεφάλι σαν να την έλυνε από αόρατα δεσμά.

Η Μίρζα ξανάνοιξε τα μάτια της. «Τελείωσε», της είπε.

Δεν τολμούσα να την αγγίξω κι έσπρωξα την πόρτα για να φύγει. Έφυγε αργά, τρέμοντας, κατάκοπη κι άκουσα πάλι τα νύχια της να χτυπούν τα σκαλιά.

Ο Ζακ ήρθε προς το μέρος μου. «Δεν τέλειωσα. Αυτό που με τρομάζει περισσότερο είναι... πρόσεξε... Τα πράγματα με υπακούουν».

Πάνω στο τραπέζι μου υπήρχε ένα εγχειρίδιο που το χρησιμοποιούσα για να κόβω τα φύλλα των βιβλίων. Άπλωσε το χέρι του σ' αυτό. Το μαχαίρι έμοιαζε σαν να σέρνεται, πλησίαζε αργά. Και ξαφνικά είδα, ναι, είδα το μαχαίρι το ίδιο, να ανατινάζεται, μετά κουνήθηκε, μετά γλύστρισε αργά, μόνο του, πάνω στο ξύλο, προς το ακίνητο χέρι που το περίμενε, ήρθε και στάθηκε ανάμεσα στα δάχτυλά του.

Άρχισα να φωνάζω από την τρομάρα μου. Νόμιζα πως τρελάθηκα εγώ ο ίδιος, όμως ο οξύς ήχος της φωνής μου με ηρέμησε ξαφνικά.

Ο Ζακ ξανάπε:

-Όλα τα αντικείμενα έρχονται έτσι προς το μέρος μου. Γι' αυτό κρύβω τα χέρια μου. Τι είν' αυτό; Μαγνητισμός, ηλεκτρισμός, μαγνήτης; Δεν ξέρω, όμως είναι φοβερό.

Και καταλαβαίνεις γιατί είναι φοβερό; Όταν είμαι μόνος, μόλις μείνω μόνος, δεν μπορώ ν' αντισταθώ στον πειρασμό να μην τραβήξω προς το μέρος μου ό,τι είναι γύρω μου.

Και περνώ μέρες ολόκληρες, αλλάζοντας θέσεις στ' αντικείμενα και δεν κουράζομαι ποτέ να δοκιμάζω αυτή την αποτρόπαια δύναμη, λες και θέλω να δω αν μ' εγκατέλειψε.

Είχε χώσει τα μεγάλα του χέρια, μες τις τσέπες του και κοίταζε μες τη νύχτα. Ένας μικρός θόρυβος, μια ελαφριά δόνηση έμοιαζε να διαπερνά τα δέντρα.

Είχε αρχίσει να πέφτει βροχή.

Μουρμούρισα: «Είναι τρομακτικο!»

Επανέλαβε: «Είναι φρικτό».

Μια βοή πέρασε τα φυλλώματα, σαν ανεμοστρόβιλος. Ήταν η μπόρα, μια πυκνή βροχή, καταρρακτώδης.

Ο Ζακ έπαιρνε βαθιές ανάσες που ανασήκωναν το στήθος του.

-Άσε με, είπε. Η βροχή θα με ηρεμήσει. Τώρα θέλω να μείνω μόνος.

ΓΚΙ ΝΤΕ ΜΟΠΑΣΑΝ (Guy de Maupassant)

ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΕΛΠΙΔΑ ΜΠΡΑΟΥΔΑΚΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 1980

Ευγένεια - Κώστας Γ. Καρυωτάκης

Κάνε τον πόνο σου άρπα.
Και γίνε σαν αηδόνι,
και γίνε σα λουλούδι.
Πικροί όταν έλθουν χρόνοι,
κάνε τον πόνο σου άρπα
και πε τονε τραγούδι.

Μη δέσεις την πληγή σου
παρά με ροδοκλώνια.
Λάγνα σου δίνω μύρα
- για μπάλσαμο - και αφιόνια.
Μη δέσεις την πληγή  σου,
και το αίμα σου, πορφύρα.

Λέγε στους θεούς «να σβήσω!»
μα κράτα το ποτήρι.
Κλότσα τις μέρες σου όντας 
θα σου 'ναι πανηγύρι.
Λέγε στους θεούς «να σβήσω!»
μα λέγε το γελώντας.

Κάνε τον πόνο σου άρπα.
Και δρόσισε τα χείλη
στα χείλη της πληγής σου.
Ένα πρωί, ένα δείλι,
κάνε τον πόνο σου άρπα
και γέλασε και σβήσου.

ΚΩΣΤΑΣ Γ. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ
ΝΗΠΕΝΘΗ (1921)

Ο πίλος – Παύλος Σπ. Κυράγγελος

Ανέφερα ήδη ότι Γέφυρα είναι και συνώνυμο της πόλεως Τανάγρα στη Βοιωτία, γνωστής απ' τις Ταναγραίες κόρες, που φορούσαν πίλον. Η λέξη «πίλος» σημαίνει:

α. το πίλημα, δηλαδή συμπιεσμένο μαλλί (πρβλ. συμπίλιμα). Ο ελληνικής καταγωγής βραχύς επενδύτης, ονομαζόμενος πάλλιον ( στα L. Pallium, πρβλ. παλτόν), αφού οικειοποιήθηκε απ' τον επίσκοπο Ρώμης ή Πάπα (το γνωστό μας ήδη Ποντίφηκα), στέλλεται απ' αυτόν ως αναγνώριση στους καθολικούς επισκόπους και δηλώνει την εξουσία του Ιησού, όταν φέρεται (φοριέται) απ' τον Ποντίφηκα πάνω στους ώμους του. Θα δούμε, κατά την εξέλιξη της έρευνας πάνω στο θέμα, τη σχέση του παλλίου προς το «Διός κώδιον» κατά τις εορτές της Παλλάδος, αφού προηγουμένως τονισθή (υπογραμμισθή) ότι το pallium κατασκευάζεται απ' το έριον (μαλλί) των προβάτων της μονής καλογραιών της Αγίας Αγνής. Η λατινική (= δωρική, κατ' εμέ) λέξη agna σημαίνει την προβατίνα, είναι θηλυκός τύπος της λ. agnus = αμνός ή κριός, οπόθεν και η λατινική λέξη ignis = πυρ γενικώς (και φωτιά ειδικώτερον), απ' τη σανσκριτική (= δωρική, κατ' εμέ) λέξη agnir = πυρ (δηλ. φωτιά που καίει), το στοιχείο του ζωδίου του Κριού ή Αρνειού (δηλαδή του Αμνού). Είναι πλέον εμφανές περί ποίου Θεού ομιλεί ο Παύλος επί του Αρείου Πάγου προς τους Αθηναίους, εφ' όσον το κείμενο στο εδάφιο Πράξ. ΙΖ', 23 πρέπει να αναγνωσθή, κατ' εμέ, ουχί «αγνώστω θεώ», αλλά «αγνώς τω θεώ», δηλαδή τω θεώ Αγνώς ή Agni ή Κριώ ή Κάρνω (πρβλ. Κάρνειον Απόλλωνα) ή τω Αρνίω τω Εσφαγμένω της Αποκαλύψεως (Αποκ. Ε', 12), «τω λούσαντι ημάς από των αμαρτιών ημών εν τω αίματι Αυτού» (Αποκ. Α', 5).

β. τον μύκητα πολύπορον τον πυροφόρον, κοινώς ύσκα ή ίσκα, εξ ου (κατά μίαν άποψιν) και το όνομα του Ισκαριώτου (πρβλ. και το όνομα Καραϊσκάκης απ' τον Καρα-ίσκο και βλ. περαιτέρω συσχέτιση του προδότη με τον πίλον στο Κεφάλαιο 7: Ο Ιούδας Ισκαριώτης).

γ. το ακόντιον αφ' ενός, τον ύπερον αφ' ετέρου, κατά την εναλλαγήν του Παλαιοελληνικού τύπου «πίλος» στον λατινικό (δηλαδή δωρικό) τύπο pillum. Κατά συνέπειαν αυτής της εναλλαγής το όνομα pilatus μεταφράζεται: ακοντιοφόρος.

Γνωρίζοντας πως ο Πιλάτος προερχόταν απ' τους απελεύθερους, είναι λογικό να υποθέσουμε πως το όνομα Pileatus, απ' τη λατινική λέξη pileus = πίλος, σύμβολο της απελευθερώσεως, το οποίον έφερον (φορούσαν) οι απελεύθεροι(1).

Είναι λοιπόν περίεργο ότι μετά την Απελευθέρωση (μετά το 1821) ο Πουλόπουλος, κατ' άλλους Πιλόπουλος, ίδρυσε στην περιοχή του Θησείου (εκεί, που είναι σήμερα η Γέφυρα του Πουλόπουλου) το γνωστό πιλοποιείον, με σήμα τον λαγό. Εξωτερικώς ο λαγός δηλοί (σημαίνει) δέρμα κατασκευής πίλου, μεσωτερικώς δηλοί τον δι' άλματος εκφεύγοντα της αιχμαλωσίας, δηλαδή αυτόν που έγινε απελεύθερος και γι' αυτό φοράει πίλον, εσωτερικώς δε δηλοί (ως σύμβολον και βρετανικής θεότητος) τον τίτλο Λαγός των Πτολεμαίων βασιλέων της Αιγύπτου, εφ' όσον και Λάγεσις (κατά τον Ησύχιον) = Θεός (στους Σικελούς) και οι Λαγίδαι ή Πτολεμαίοι, ως βασιλείς της Αιγύπτου,είναι Φαραώ (δηλαδή θεοί, τυπικώς βλ. και πλάκα της Ροζέττας)(2). Επιπλέον η Χ(ου)μουν ή Πόλη των Οκτώ, η Μητέρα της αιγυπτιακής θεολογίας, η γνωστή μας Ερμούπολις, φέρει επίσης τον τίτλο «Πόλις του θεού Λαγού».

Υπάρχει δηλαδή στην εγκατάσταση του πιλοποιείου μια εσκεμμένη (απ' τον Πουλόπουλο) ή εσκαμμένη (απ' τη Μοίρα) δήλωση ή σήμανση της επανεγκαταστάσεως των Γεφυραίων ιερέων ή Ιερατείου της Δωδώνης (βλ. σημερινή Επισκοπή και Επίσκοπο Ιωαννίνων) στον Αττικό χώρο, μετά την εκδίωξη του τουρκικού ζυγού και τον αποτυχημένο παρεμβατισμό (παρά τη στήριξη του Πατροκοσμά του Αιτωλού) του Πασά των Ιωαννίνων (Αλή).

Η όλη κατάσταση των εγκαταστάσεων του πιλοποιείου αυτού μέσα απ' τη διαμόρφωση του νεοπαγούς κατεστημένου του μετατουρκικού καθεστώτος αποτελεί πανηγυρική απόδειξη του 1ου Φωτοδυναμικού ή Λογοδυναμικού Αξιώματος του 2ου Νόμου της Θεωρίας μου περί Παλαιοελληνικής Γλώσσης, σύμφωνα με το οποίο: «Καθένας είναι υποχρεωμένος (εξαναγκασμένος), απ' την ελληνοπαγή καμπυλότητα του χωροχρόνου να εφεύρη, δημιουργήση ή κατασκευάση αυτό, που δηλώνει το όνομά του στην Ελληνική Γλώσσα» (π.χ. ο Bell εφεύρε το bell = πέλλαν, δηλαδή κώδωνα ή τηλεφωνική συσκευή).

1.Η φράση «ιουδαϊκός πίλος» αναφέρεται στην υποχρέωση, που είχαν οι Εβραίοι στο Μεσαίωνα να φέρουν ειδικό κάλυμμα στην κεφαλή τους.

2.Ο πατέρας του Πτολεμαίου Α' του Σωτήρος, ο Λάγος (περισπωμένη, άρα συναιρούμενη λέξη) προέρχεται, προφανώς, απ' τη λέξη λάαγος (=άγός, δηλαδή αρχηγός, του λαού) και η παμπάλαια ονομασία Λαγία της νήσου Δήλου οδηγεί πιθανόν στη σουμεριακή πόλη Λαγάς (ύψιστη διαπιστωμένη ακμή της στα 2.500 π.Χ. περίπου).

Η ποικιλία «μινώα» της κρητικής αμπέλου σε συσχέτιση με την ποικιλία «λαγόρθι» και την λατινική ποικιλία lageos, μπορεί να συσχετισθή με τη λατινική λέξη vitis, που σημαίνει την άμπελον (κληματαριά) και τη βίτσα της αμπέλου, αλλά και τη ράβδο και την εξουσία του Εκατόνταρχου.

ΠΑΥΛΟΣ ΣΠ. ΚΥΡΑΓΓΕΛΟΣ

Ο ΙΗΣΟΥΣ ΗΤΑΝ ΕΔΩ

ΑΘΗΝΑ 2000

Κωφ. - Τ. - Η ΛΙΘΟΣ ΤΩΝ ΣΟΦΩΝ. - ΗΛΙΟΓΑΒΑΛΟΣ – ELIFAS LEVI

Ο Ήλιος – VOCATIO. - SOL. - AURUM. -

Τι είναι η Λίθος αύτη. - Διατί εις λίθος. - Ιδιόρρυθμοι αναλογίαι.-

Οι αρχαίοι ελάτρευον τον Ήλιον υπό την μορφήν ενός μέλανος λίθου τον οποίον απεκάλουν Ελαγκαμπάλ ή Ηλιογάβαλον. Τι εσήμαινεν ο λίθος εκείνος; και πως ήτο δυνατόν να εικονίζη τον λαμπρότερον των αστέρων;

Οι οπαδοί του Ερμού, πριν υποσχεθώσιν εις τους μαθητάς των το ελιξήριον της μακροζωίας ή την προσβλητικήν κόνιν, συνίστων εις αυτούς να αναζητήσωσιν την φιλοσοφικήν λίθον. Τι είναι η λίθος αύτη και διατί μια λίθος;

Ο μέγας μυσταγωγός των Χριστιανών προσκαλεί τους πιστούς αυτού να οικοδομήσωσι επί του λίθου, εάν δεν θέλωσι να ίδωσι τα κτίριά των αθεμελίωτα. Καλεί εαυτόν τετραγωνικόν λίθον και λέγει προς τον πιστότερον των μαθητών του: Πέτρος ει και επί της πέτρας ταύτης οικοδομήσω μου την εκκλησίαν.

Η λίθος αύτη, λέγουσιν οι διδάσκαλοι της αλχημείας, είναι το αληθές φιλοσοφικόν άλας, το οποίον λαμβάνει μέρος κατά το εν τρίτον εις την σύνθεσιν του Αζώθ. Αζώθ γνωρίζομεν ότι είναι το όνομα του μεγάλου ερμητικού παράγοντος και του πραγματικού φιλοσοφικού παράγοντος, δια τούτο παριστώσι το άλας αυτό υπό την εικόνα κυβικού λίθου, όπως δύναταί της να το ίδη εις τας δώδεκα κλείδας του Βασιλείου Βαλεντίνου και εις τας αλληγορίας του Τρεβιζάν.

Τι είναι λοιπόν ο λίθος ούτος; Είναι το θεμέλιον της απολύτου φιλοσοφίας, είναι η υπάτη και ακλόνητος λογική. Πριν σκεφθώμεν περί του μεταλλικού Μεγάλου Έργου, πρέπει να έχωμεν σταθεροποιήσει τας γνώσεις μας επί των αρχών της απολύτου φιλοσοφίας, πρέπει να είμεθα κάτοχοι της απολύτου λογικής εκείνης ήτις αποτελεί την λυδίαν λίθον της αληθείας. Ουδέποτε άνθρωπος πλήρης προλήψεων θέλει καταστή βασιλεύς της φύσεως και κυρίαρχος των μεταστοιχειώσεων.

Ώστε προ παντός άλλου η φιλοσοφική λίθος είναι απαραίτητος, αλλά πως ευρίσκεται αύτη; Ο Ερμής μας το διδάσκει εν τω Σμαραγδίνω Πίνακι. Πρέπει να διαχωρήσωμεν το ελαφρόν από το βαρέος, το πτητικόν από του σταθερού, μετά μεγάλης προσοχής και επιδεξιότητος. Κατά ταύτα πρέπει να διαχωρίσωμεν τας βεβαιοτήτας από τας υποθέσεις και να διακρίνωμεν καλώς τα πεδία ενεργείας της επιστήμης και της πίστεως. Δέον να κατανοήσωμεν καλώς ότι δεν γνωρίζομεν τα πράγματα εις α πιστεύομεν και ότι δεν πιστεύομεν πλέον τα πράγματα τα οποία εφθάσαμεν εις το σημείον να γνωρίσωμεν. Και ούτως η ουσία των πραγμάτων της φύσεως είναι το άγνωστον και το απεριόριστον, ενώ όλως τουναντίον συμβαίνει περί των πραγμάτων της επιστήμης. Συμπέρασμα είναι ότι η επιστήμη βασίζεται επί της λογικής και του πειράματος, ενώ η πίστις εδραιούται επί του αισθήματος και της λογικής. Με άλλας λέξεις η φιλοσοφική λίθος, είναι η απόλυτος βεβαιότης την οποίαν η ανθρωπίνη σύνεσις αποδίδει εις ταες ευσυνειδήτους αναζητήσεις και εις την μετριόφρονα αμφιβολίαν, ενώ ο θρησκευτικός ενθουσιασμός δίδει ταύτην αποκλειστικώς εις την πίστην. Επομένως δεν ανήκει εις την άνευ εμπνεύσεων λογικήν, ούτε εις τας παραλόγους εμπνεύσεις. Η απόλυτος βεβαιότης έγκειται εις την απόκτησιν αμοιβαίως της λογικής ήτις γνωρίζει μετά του αισθήματος το οποίον πιστεύει. Η οριστική συμμαχία της πίστεως μετά της λογικής θα επιτευχθή δια της απολύτου αυτών διακρίσεως και του διαμερισμού αλλά συγχρόνως δια της προς αλλήλας επιτηρήσεως και του αδελφικού συνασπισμού. Τοιαύτη είναι η έννοια των δύο στηλών των προπυλαίων του ναού του Σολομώντος, εξ ων η μία είναι λευκή, η δε ετέρα μέλαινα. Είναι διακεκριμμένεαι και διαχωρισμέναι, εκ πρώτης δε όψεως αντίθετοι. Αλλ' εάν τυφλή τις δύναμις θελήση να τας συνενώση συμπλησιάζουσα αυτάς, τότε ο θόλος του ναού θα καταρρεύση: διότι εν διαστάσει αποτελούσι μιαν δύναμιν, συνηνωμέναι όμως αντιπροσωπεύουσι δύο δυνάμεις εξουδετερούσας αλλήλας. Ο άνθρωπος δια να σταθή έχει ανάγκην δύο ποδών, οι κόσμοι ισορροπούσι δια δύο δυνάμεων, η γένεσις έχει ανάγκην δύο φύλων. Τοιαύτη είναι η σημασία του Σολομωντείου Απορρήτου, παριστωμένη δια των δύο στηλών και των δύο τριγώνων.

Ο ήλιος και η σελήνη των αλχημιστών, το αυτό σύμβολον υποκρύπτουσι και συμβάλλουσιν εις την τελειότητα και σταθερότητα της φιλοσοφικής λίθου. Ο ήλιος είναι το ιερογλυφικόν σύμβολον της αληθείας, διότι είναι η ορατή πηγή του φωτός, ο δε αλάξευτος λίθος συμβολίζει την μονιμότητα. Δια τον λόγον τούτον οι αρχαίοι μάγοι εξελάμβανον την λίθον Ηλιογάβαλον ως εικόνα του ηλίου και δια τον αυτόν λόγον οι αλχημισταί του μεσαίωνος υπεδείκνυον την φιλοσοφικήν λίθον ως το πρώτον μέσον παρασκευή χρυσού, δηλαδή μεταμορφώσεως πασών των ζωτικών δυνάμεων, συμβολιζομένων υπό των εξ μετάλλων, εις χρυσόν, ήτοι εις αλήθειαν και φως, πράγμα όπερ αποτελεί την πρώτην και απαραίτητον εργασίαν του Μεγάλου Έργου, ήτις άγει εις τας δευτερεύουσας εφαρμογάς και οδηγεί εις την ανεύρεσιν τη βοηθεία των αναλογιών της φύσεως, του φυσικού και βαρέος χρυσού, εις τους δημιουργούς του πνευματικού και ζώντος χρυσού, εις τους κατόχους του αληθούς άλατος, του αληθούς υδραργύρου και του αληθούς θείου των σοφών.

Η ανεύρεσις λοιπόν της φιλοσοφικής λίθου, ισοδυναμεί προς την ανακάλυψιν του απολύτου, ως το λέγουσιν άλλως τε άπαντες οι διδάσκαλοι. Αλλ' απόλυτον, είναι εκείνο το οποίον δεν επιδέχεται πλέον απάτην, είναι το σταθερόν του πτητικού, είναι ο κανών της φαντασίας, είναι η ανάγκη της υπάρξεως, είναι ο αμετάβλητος νόμος της λογικής και της αληθείας, το απόλυτον είναι το Ον. Αλλ' εκείνο όπερ υπάρχει, υφίσταται τρόπον τινα προ του όντος. Και ο Θεός ακόμη έχει λόγον υπάρξεως και υπάρχει συνεπεία υπερτάτης τινος και αναποδράστου λογικής. Η τοιαύτη λοιπόν λογική, αποτελεί το απόλυτον: προς αυτήν δέον να προσηλώμεν την πίστην ημών εάν θέλωμεν η πίστις αύτη να στηρίζεται επί τινος λογικής και εδραίας βάσεως. Ηδυνήθησαν σήμερον να είπωσιν ότι ο Θεός είναι απλή τις υπόθεσις, αλλ' η απόλυτος λογική δεν αποτελεί υπόθεσιν: είναι ουσιώδες συστατικόν του Όντος.

Ο Άγιος Θωμάς ο Ακυινάτης, είπεν: «Εν πράγμα δεν είναι ορθόν διότι ο Θεός το θέλει, αλλ' ο Θεός το θέλει διότι είναι ορθόν». Εάν ο Άγιος Θωμάς είχεν εξαγάγει όλα τα δυνατά συμπεράσματα της ωραίας ταύτης σκέψεως, θα είχεν ανακαλύψει την φιλοσοφικήν λίθον και αντί να αρκεσθή να είναι ο άγγελος της Σχολής θα εγίνετο ο μεταρρυθμιστής αυτής.

Το να πιστεύη τις εις την λογικήν του Θεού και εις τον Θεόν της λογικής, είναι ωσάν να καθιστά τον αθεϊσμόν αδύνατον. Οι ειδωλολάτραι διεμόρφωναν τους αθέους. Όταν ο Βολταίρος έλεγεν: «Εάν Θεός δεν υπάρχη, πρέπει να τον δημιουργήσωμεν», διησθάνετο ότι δεν κατενόει την λογικήν του Θεού.

Υπάρχει όντως Θεός; Ουδέν γνωρίζομεν, αλλ' επιθυμούμεν να έχη ούτως και δια τούτο το πιστεύομεν. Η τοιουτοτρόπως διατυπουμένη πίστις, είναι πίστις λογική, διότι παραδέχεται την αμφιβολίαν της επιστήμης, πράγματι δεν πιστεύομεν ειμή εις τα ευλογοφανή ζητήματα αλλά περί των οποίων δεν έχομεν σαφή γνώσιν, τον να σκέπτηται κανείς διαφορετικά, είναι ως να παραληρή, το να ομιλή άλλως είναι ωσάν να εκφράζεται ως φωτισμένος ή φανατικός. Όθεν εις τοιαύτα άτομα δεν πρόκειται να αποκαλυφθή η φιλοσοφική λίθος.

Οι αδαείς εκείνοι οι οποίοι διέστρεψαν τον αρχικόν χριστιανισμόν αντικαθιστώντες την επιστήμην δια μόνης της πίστεως, το πείραμα δια του ονείρου, την πραγματικότητα δια του φανταστικού, οι ιεροεξετασταί οι οποίοι επί τόσους αιώνας διεξήγαγον σφοδρότατον πόλεμον κατά της μαγείας, κατέληξαν να συγκαλύψουν δια του σκότους τας αρχαίας ανακαλύψεις του ανθρωπίνου πνεύματος, εις τοιούτο σημείον ώστε βαδίζομεν σήμερον ψηλαφητί δια να ανεύρωμεν την κλείδα των φαινομένων της φύσεως. Όθεν πάντα τα φυσικά φαινόμενα, εξαρτώνται εξ ενός και αμεταβλήτου νόμου παρισταμένου υπό της φιλοσοφικής λίθου και ιδίως υπό της συμβολικής μορφής της, ήτις είναι ο κύβος. Ο νόμος ούτος εκφραζόμενος εν τη Καββάλα δια της τετράδος, είχε δώσει γένεσιν παρά τοις Ιουδαίοις εις όλα τα μυστήρια του θείου αυτών Τετραγραμμάτου. Δυνάμεθα λοιπόν να είπωμεν ότι η φιλοσοφική λίθος είναι τετραγωνική καθ' όλας τας διαστάσεις της, όπως η ουράνιος Ιερουσαλήμ του Αγίου Ιωάννου και επί της μιας έδρας φέρει εγκεχαραγμένον το όνομα του Θεού επί δε της άλλης το του Σολομώντος, επί της τρίτης υπάρχει το όνομα του Αδάμ και επί της όπισθεν το της Εύας, τέλος αι λέξεις Αζώθ και ΙNRI επί των δύο άλλων εδρών. Επί κεφαλής μιας γαλλικής μεταφράσεως του βιβλίου του SIER DE NUISEMENT επί του φιλοσοφικού άλατος, παρίσταται το πνεύμα της φης όρθιον επί τινος κύβου το οποίον διατρέχουσι πύριναι γλώσσαι, ως φαλλόν φέρει εν κηρύκειον, τον δε ήλιον και την σελήνην επί του στήθους, δεξιά και αριστερά, έχει πώγονα και στέμμα, εις την χείρα δε κρατεί σκήπτρον. Είναι το Αζώθ των σοφών, στηριζόμενον επί του άλατος και του θείου. Ενίοτε δίδουσιν εις την συμβολικήν ταύτην εικόνα την κεφαλήν του Μενδησίου τράγου, είναι ο Μπαφομέ των Ναϊτών ο τράγος των σαββατιασμών, ο δημιουργημένος Λόγος των Γνωστικών, εικόνες παράδοξοι αι οποίαι εχρησίμευσαν προς τρομοκράτησιν του όχλου, αφού εχρησιμοποιήθησαν υπό των σοφών ως θέματα συγκεντρώσεως και θεωρίας, αθώα ιερόγλυφα της σκέψεως και της πίστεως τα οποία εχρησιμευσαν ως δικαιολογίαι δια τας αποτροπιαστικάς βασάνους των μεμυημένων. Οπόσοι άνθρωποι είναι δυστυχείς ένεκα της αγνοίας των, αλλά και πόσοι θα περιεφρόνουν εαυτούς εάν κατέληγον να την γνωρίσουν!

ELIPHAS LEVI

(ALPH. LUIS CONSTANT)

ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΜΑΓΕΙΑΣ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΟΣ

ΠΕΤΡΟΣ ΓΡΑΒΙΓΓΕΡ 008

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΜΕΛΗ

Υστερία – T. S. Eliot

Καθώς γελούσε ένιωθα να τυλίγομαι στο γέλιο της και να γίνομαι ένα μέρος από αυτό, ώσπου τα δόντια της κατάντησαν συμπτωματικά μόνο αστέρια με μια δεξιοτεχνία για ασκήσεις ουλαμού. Είσχωρούσα με μικρές κοφτές ανάσες, με ρουφούσε στην κάθε στιγμιαία ανάπαυλα, οριστικά χαμένος στα σκοτεινά σπήλαια του λάρυγγά της, συντριμμένος από τον κυματισμό αόρατων μυώνων. Ένας γηραλαίος υπηρέτης με τρεμάμενα χέρια άπλωνε βιαστικά ένα ύφασμα με άσπρα και ροζ τετράγωνα πάνω στο σκουριασμένο πράσινο σιδερένιο τραπέζι, λέγοντας: «Αν η κυρία κι ο κύριος επιθυμούν να πάρουν το τσάι τους στον κήπο...». Έκρινα πως αν σταματούσε το τίναγμα του στήθους της, θα μπορούσαν να συλλέγονταν μερικά συντρίμμια του απομεσήμερου, και συγκέντρωσα την προσοχή μου με μεγάλη λεπτότητα στον σκοπόν αυτόν.

ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΥΡΟΥ

ΞΕΝΕΣ ΦΩΝΕΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ 1979

Ο ηθοποιός – G.I. Gurdjieff

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 1924

Ερ.: Το επάγγελμα του ηθοποιού είναι μήπως χρήσιμο για την ανάπτυξη συντονισμένης εργασίας των κέντρων;

Απ.: Όσο περισσότερο παίζει ένας ηθοποιός, τόσο περισσότερο η εργασία των κέντρων διαχωρίζεται μέσα του. Για να παίξει κανείς, πρέπει πριν απ' όλα, να είναι καλλιτέχνης.

Έχουμε μιλήσει για το φάσμα που παράγει το λευκό φως. Ένας άνθρωπος μπορεί να ονομαστεί ηθοποιός μόνο αν είναι ικανός, τρόπος του λέγειν, να παράγει λευκό φως. Πραγματικός ηθοποιός είναι εκείνος που δημιουργεί, εκείνος που μπορεί να παράγει και τα εφτά χρώματα του φάσματος. Έχουν υπάρξει και υπάρχουν ακόμα και σήμερα, τέτοιοι καλλιτέχνες. Στη σημερινή εποχή όμως, ένας ηθοποιός είναι γενικά ηθοποιός μόνο εξωτερικά.

Όπως κάθε άνθρωπος, έτσι και ο ηθοποιός έχει έναν ορισμένο αριθμό βασικών στάσεων. Οι άλλες του στάσεις δεν είναι παρά διαφορετικοί συνδιασμοί των βασικών. Όλοι οι ρόλοι φτιάχνονται από τις στάσεις. Είναι αδύνατο να αποκτήσουμε νέες στάσεις με εξάσκηση. Η εξάσκηση μπορεί μόνο να δυναμώσει τις παλιές. Όσο περνάει ο καιρός, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να μάθετε νέες στάσεις, τόσο λιγότερες δυνατότητες υπάρχουν.

Όλη η ένταση του ηθοποιού είναι μάταιη. Είναι απλώς απώλεια ενέργειας. Αν εξοικονομούσε το υλικό αυτό και το ξόδευε σε κάτι νέο, θα ήταν πιο χρήσιμο. Όπως είναι σήμερα, σπαταλιέται σε παλιά πράγματα.

Μόνο η φαντασία η δική του και των άλλων ανθρώπων κάνει να φαίνεται πως ο ηθοποιός δημιουργεί. Στην πραγματικότητα δεν μπορεί να δημιουργήσει.

Στην εργασία μας, αυτό το επάγγελμα δεν μπορεί να βοηθήσει. Αντίθετα, χειροτερεύει τα πράγματα για το μέλλον. Όσο πιο σύντομα ένας άνθρωπος εγκαταλείψει αυτό το επάγγελμα, τόσο το καλύτερο για το αύριο, τόσο πιο εύκολο είναι ν' αρχίσει κάτι νέο.

Το ταλέντο μπορεί να σχηματιστεί σε είκοσι τέσσερις ώρες. Μεγαλοφυία υπάρχει, αλλά ένας συνηθισμένος άνθρωπος δεν μπορεί να είναι μεγαλοφυία. Δεν είναι παρά μια λέξη.

Το ίδιο συμβαίνει σε όλες τις τέχνες. Η πραγματική τέχνη δεν μπορεί να είναι έργο ενός συνηθισμένου ανθρώπου. Αυτός δεν μπορεί να δράσει, δεν μπορεί να είναι «Εγώ». Ένας ηθοποιός δεν μπορεί να έχει αυτό που έχει ένας άλλος άνθρωπος – δεν μπορεί να αισθανθεί όπως αισθάνεται ένας άλλος άνθρωπος. Αν παίζει το ρόλο ενός παπά, θα πρέπει να καταλαβαίνει και να συναισθάνεται όπως ένας παπάς. Αλλά αυτά μπορεί να τα έχει μόνο αν έχει όλο το υλικό του παπά, όλα όσα γνωρίζει και καταλαβαίνει ένας παπάς. Και το ίδιο ισχύει για κάθε επάγγελμα. Χρειάζεται ειδική γνώση. Ο καλλιτέχνης χωρίς γνώση, απλώς φαντάζεται.

Οι συνειρμοί εργάζονται με ορισμένο τρόπο σε κάθε άτομο. Βλέπω έναν άνθρωπο να κάνει μια ορισμένη κίνηση. Αυτό μου δίνει ένα σοκ, και από εκεί αρχίζουν οι συνειρμοί. Ένας αστυνομικός, θα μπορούσε να υποθέσει ότι ο άνθρωπος ήθελε να μου κλέψει το πορτοφόλι. Αν δεχτούμε όμως ότι ο άνθρωπος ποτέ δε σκέφτηκε το πορτοφόλι μου, εγώ, σαν αστυνομικός, δε θα είχα καταλάβει την έννοια της κίνησης. Αν είμαι παπάς έχω άλλους συνειρμούς. Νομίζω ότι η κίνηση έχει κάτι να κάνει με την ψυχή, παρόλο που ο άνθρωπος στην πραγματικότητα μπορεί να σκέφτεται το πορτοφόλι μου.

Μόνο αν γνωρίζω την ψυχολογία και των δύο, του αστυνομικού και του παπά, και τις διαφορές στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν τα πράγματα, μπορώ να καταλάβω με το μυαλό μου. Μόνο αν έχω αντίστοιχα συναισθήματα και στάσεις στο σώμα μου, μπορώ να γνωρίσω με το μυαλό μου ποιοι θα είναι οι συνειρμοί της σκέψης τους, καθώς και ποιοι συνειρμοί της σκέψης προκαλούν ποιους συνειρμούς συναισθημάτων μέσα τους. Αυτό είναι το πρώτο σημείο.

Γνωρίζοντας τη μηχανή, δίνω εντολές κάθε στιγμή για ν' αλλάξουν οι συνειρμοί – αλλά πρέπει να το κάνω αυτό κάθε στιγμή. Είναι αδύνατο να αφήσω τα πράγματα να κυλήσουν μόνα τους. Και μπορώ να κατευθύνω μόνο αν είναι παρών κάποιος που είναι ικανός να κατευθύνει.

Η σκέψη μου δεν μπορεί να κατευθύνει – είναι απασχολημένη. Τα συναισθήματά μου είναι επίσης απασχολημένα. Έτσι θα πρέπει να υπάρχει εκεί κάποιος, που δεν είναι απασχολημένος με την ηθοποιία, ούτε με τη ζωή – τότε μόνο είναι δυνατό να κατευθύνω.

Ο άνθρωπος που έχει «Εγώ» και που γνωρίζει τι απαιτείται από κάθε άποψη, μπορεί να υποδυθεί. Ο άνθρωπος που δεν έχει «Εγώ», δεν μπορεί να υποδυθεί.

Ένας συνηθισμένος ηθοποιός δεν μπορεί να παίξει ένα ρόλο – οι συνειρμοί του είναι διαφορετικοί. Μπορεί να έχει το κατάλληλο κουστούμι και να κρατά περίπου κατάλληλες στάσεις, να κάνει γκριμάτσες όπως ορίζει ο παραγωγός ή ο συγγραφέας. Ο συγγραφέας πρέπει επίσης να τα γνωρίζει όλα αυτά.

Για να είναι πραγματικός ηθοποιός, πρέπει να είναι πραγματικός άνθρωπος. Ένας πραγματικός άνθρωπος μπορεί να είναι ηθοποιός και ένας πραγματικός ηθοποιός μπορεί να είναι άνθρωπος.

Ο καθένας θα πρέπει να προσπαθεί να είναι ηθοποιός. Αυτός είναι ένας υψηλός στόχος. Ο στόχος της κάθε θρησκείας, της κάθε γνώσης, είναι να είναι κανείς ηθοποιός. Προς το παρόν, όμως, όλοι είναι ηθοποιοί.

Ο ΓΚΟΥΡΤΖΙΕΦ ΜΙΛΑ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ

ΑΠΟΨΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΙΔΡΥΜΑ ΓΚΟΥΡΤΖΙΕΦ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ