Δύο ιστορίες Ντάρμα και Σατ – Joseph Campbell

...θα σας διηγηθώ δύο μικρές ιστορίες. Τα ινδικά ανέκδοτα είναι πολύ γλαφυρά, μένουν εύκολα στη μνήμη και διευκρινίζουν την ουσία του πράγματος με πολύ έντονο τρόπο.

Η πρώτη ιστορία έχει να κάνει με το σατ, την επιτέλεση του καθήκοντος. Χρονολογείται από το 2ο π.Χ. αιώνα και απαντάται σε ένα βουδιστικό έργο που ονομάζεται Μιλινταπάνχα. Στην Ινδία υπάρχει μια λαϊκή σχεδόν δοξασία σύμφωνα με την οποία το άτομο που σε όλη του τη ζωή κάνει τέλεια και ανελλιπώς το καθήκον του είναι σε θέση να κάνει μαγικές πράξεις. Έτσι, λέγοντας απλά «Αν σε όλη μου τη ζωή έχω κάνει αυτό κι αυτό χωρίς άλλο, αληθινά και πραγματικά τότε ας γίνει το και το», αυτό που λέει γίνεται. Αυτό λέγεται Πράξη Αλήθειας.

Η ιστορία μας λοιπόν, εξελίσσεται τον 3ο αιώνα π.Χ. κατά την περίοδο της βασιλείας του μεγάλου Βουδιστή αυτοκράτορα Ασόκα, μια χρονία που οι μουσώνες ήταν ιδιαίτερα φορτωμένοι και ο Γάγγης φούσκωνε και απειλούσε να πλημμυρίσει τον πρωτεύουσα Παταλιπούτρα, τη σημερινή Πάτνα. Ο αυτοκράτορας κατέβαινε καθημερινά στις όχθες του ποταμού για να παρακολουθεί τη στάθμη των υδάτων. Όλος ο κόσμος ήταν μαζεμένος εκεί και τον ρωτούσε με αγωνία: «Το ποτάμι φουσκώνει, τι θα απογίνουμε;»

Κάποια στιγμή που η στάθμη είχε ανέβει σε πολύ επικίνδυνο επίπεδο, ο Ασόκα φώναξε: «Υπάρχει κανείς εδώ που μπορεί να κάνει μια Πράξη Αλήθειας και να πει στα νερά του Γάγγη να γυρίσουν προς τα πίσω;»

Οι βραχμάνοι, οι ιερείς συσκέφτηκαν μεταξύ τους κανείς όμως δεν ήταν σε θέση να κάνει μια Πράξη Αλήθειας. Ήταν μεν βραχμάνοι επειδή είχαν ζήσει τέλειες ζωές στις προηγούμενες ενσαρκώσεις, σε αυτήν όμως κανείς τους δεν ήταν τέλειος. Οι ξατρίγια, μια από τα ίδια – ούτε καν ο ίδιος ο αυτοκράτορας – όπως και οι βαϊσίγια.

Κάπου, στο βάθος της ουράς ήταν μια γριά πόρνη που το όνομά της ήταν Μπιντουμάτι, και ψέλλιζε διαρκώς: «Εγώ έχω μια Πράξη Αλήθειας».

«Άντε, Μπίντι, τι περιμένεις;», της φώναζαν οι γείτονες, «για όνομα του Θεού!»

Η Μπιντουμάτι τότε άρχισε να εστιάζεται μέσα της και μέσα από τη δική της ψυχή πρόφερε την Πράξη της Αλήθειας, και φυσικά, όπως αντιλαμβάνεστε, ο ποταμός άρχισε όντως να κυλάει αντίστροφα.

Για ευνόητους λόγους όλοι ήταν κατενθουσιασμένοι. Όταν ο Ασόκα ρώτησε ποιος είχε κάνει αυτή την Πράξη Αλήθειας, το όνομα της Μπιντουμάτι, της ταπεινότερης των υπηκόων του, πετούσε ψιθυριστά από στόμα σε στόμα μέχρι που έφτασε και στα αυτιά του ίδιου. Για μια στιγμή κοντοστάθηκε σαστισμένος, γιατί συμβαίνει κάτι πολύ παράξενο με τα δόγματα της θρησκείας. Όλοι ξέρουν τα τι και τα πως, κανείς όμως δεν πιστεύει ότι λειτουργούν πραγματικά. Ο αυτοκράτορας πάντως κατηφόρισε το δρόμο και κάποια στιγμή πλησίασε την Μπιντουμάτι και άρχισε να τη στολίζει με ένα σωρό κοσμητικά: «Εσύ ποταπή και επάρατη γριά πόρνη, εννοείς ότι έχεις κάνει μια Πράξη Αλήθειας;»

Αυτή με αρκετά ήρεμο και ταπεινό ύφος αποκρίθηκε: «Έχω μια Πράξη Αλήθειας που θα μπορούσε να φέρει τον κόσμο των θεών τα πάνω-κάτω, αν το ήθελα πραγματικά».

Με ένα τσίμπημα φόβου, ο αυτοκράτορας είπε: «Ποια είναι η Πράξη της Αλήθειας σου;»

Η Μπιντουμάτι, η σούντρα, του απάντησε: «Η Πράξη Αλήθειας μου είναι η εξής: αν στην τέλεση του καθήκοντόςμου δεν “έγλειφα” τους πλούσιους, τους όμορφους ή εκείνους της ανώτερης κάστας, ούτε “έφτυνα” τους φτωχούς, τους ταπεινής καταγωγής και τους άσχημους, αλλά προσέφερα πάντα τις υπηρεσίες που όφειλα να προσφέρω για τα λεφτά που έπαιρνα, τότε τα νερά του ποταμού ας αρχίσουν να ρέουν ανάστροφα». Έτσι, λοιπόν, το ποτάμι άρχισε να κυλάει ανάποδα υπακούοντας στη δική της διαταγή, επειδή ήταν ένα αγνό και καθαρό ντάρμα. Σάτι: Η γυναίκα αυτή υπήρχε. Εκεί δεν υπήρχε κανείς. Αυτή η γυναίκα ήταν ένα κομμάτι μάλαμα. Δεν είχε καμία απολύτως κρίση, έκανε μόνο το καθήκον της. Αυτός είναι ο τρόπος που πρέπει να λειτουργεί η Ινδία.

Η γυναίκα αυτή, λοιπόν, έκανε το καθήκον της. Ο αυτοκράτορας τι έκανε; Μήπως την κάλεσε να της πει «Μπιντουμάτι, έσωσες την πόλη! Έλα, κάθισε εσύ στο θρόνο, σήμερα θα είσαι η βασίλισσα της ημέρας και εμείς θα στου στήσουμε ένα άγαλμα;» Καμία σχέση, βέβαια, τίποτε από όλα αυτά – σε αυτή τουλάχιστον τη ζωή. Στην επόμενη θα μπορούσε να ήταν η βασίλισσα του Μπεναρές, τότε όμως όχι. Ήταν και παρέμενε μια σούντρα. Αυτός είναι ο ρόλος της – τα ποντίκια δεν μπορούν να γίνουν λιονταρίνες. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε ποτέ αναφορικά με το σύστημα των καστών. Όταν το άτομο επιτελεί το καθήκον του ανεξάρτητα του που είναι, τότε συμμετέχει στη δόξα και στη δύναμη του σύμπαντος και γίνεται αγωγός της δύναμης αυτής. Κανείς δεν επιλέγει να κάνει οτιδήποτε. Όλοι κάνουν αυτό που οφείλουν να κάνουν και έτσι γυρίζει όλο αυτό το γιγάντιο πράγμα που λέγεται σύμπαν.

Ο επισκέπτης που θα βρεθεί στην Ινδία, θα αντικρύσει άπειρα τρομακτικά και αποκρουστικά στιγμιότυπα. Οι λέξεις περί ένδειας και εξαθλίωσης που χρησιμοποιούμε ούτε καν αγγίζουν την εκεί πραγματικότητα. Όταν πάντως βρεθείς εκεί και καταφέρεις να ξεπεράσεις το πρώτο σοκ, αρχίζει να αναδύεται σταδιακά η συνείδησ της γαλήνης και του ακτινοβόλου φωτός.

Ο Λιούις Μάμφορντ (Lewis Mumford) είχε πει κάποτε: «Από όλα τα επίπεδα της ζωής αναδύονται αξίες». Δεν θα αναδυθούν, όμως, αν τις κριτικάρεις. Θα αναδυθούν μόνο αν εναρμονιστείς μαζί τους. Αυτή είναι η παραδοσιακή αντίληψη. Έρχεσαι στο άλφα ή βήτα επίπεδο, το ζεις, κάνεις το καθήκον σου – τώρα μιλάω από τη σκοπιά των Ινδών. Δεν λες «Πω πω, εγώ έπρεπε να ήμουν εκεί πάνω, ή έπρεπε να είμαι εκεί κάτω, κάποιος μου την έχει φέρει, να, αυτός εκεί παίρνει περισσότερα από μένα» – το ζεις. Κρίνε τη ζωή σου όχι με βάσει το τι παίρνει ο διπλανός σου, αλλά με βάση το πόσο καλά κάνεις αυτό που οφείλεις να κάνεις. Αυτή είναι η δόξα της Ινδίας, η αντίληψη που κάποτε την έκανε μεγαλειώδη, και αυτή που τη στηρίζει σήμερα στη φρίκη που βιώνει. Αυτά λοιπόν περί της ιδέας του σατ, του να είσαι κάτι: είσαι κάτι στο βαθμό που λειτουργείς ως κοινωνικό ον το οποίο φροντίζει να κάνει σωστά το καθήκον του. Και στην Ινδία φροντίζουν να το κάνουν και να το κάνουν σωστά.

Υπάρχει μια ακόμα ιστορία που χρησιμεύει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της σχέσης του εγώ με το ντάρμα. Είναι μια ιστορία πιο ήπια από την άλλη και αφορά ένα μέλος ενός αξιοσέβαστου επαγγέλματος, αυτό του δασκάλου. Η ινδική λέξη για τον δάσκαλο είναι γκουρού, λέξη, ωστόσο, που έχει τελείως διαφορετική έννοια από αυτή που της αποδίδουμε εμείς στη Δύση. Δάσκαλος για εμάς σήμερα σημαίνει κάποιον που σου μεταβιβάζει κάποιες πληροφορίες και σε καθοδηγεί με έναν ορισμένο τρόπο στη ζωή σου, προσφέροντας τη βοήθειά του σε κάθε είδους κρίση που μπορεί να παρουσιαστεί αναπάντεχα στη ζωή σου. Γκουρού σημαίνει το πρόσωπο που λειτουργεί ως μοντέλο, ως πρότυπο για σένα. Ο μαθητής οφείλει να ταυτιστεί με τον δάσκαλό του, να γίνει όπως αυτός. Ο δάσκαλος έγινε όπως ο δάσκαλός του, και έτσι δεν υπάρχει πια κανείς εκεί. Ο δάσκαλος μεταβιβάζει απλώς το ιδανικό, το ντάρμα, στις γενιές που ακολουθούν.

Η ιστορία που θα σας αφηγηθώ αφορά έναν μαθητή που μια μέρα έφτασε στον δάσκαλό του καθυστερημένος. Ο δάσκαλός του είπε: «Άργησες. Που ήσουν, τι τρέχει;»

«Να», απάντησε ο μαθητής. «Δεν μπορούσα να φτάσω εδώ. Ζω στην άλλη μεριά του ποταμού. Το ποτάμι πλημμύρισε, δεν υπήρχε βάρκα να με περάσει απέναντι, η περαταριά είχε βαθύνει πολύ, γι' αυτό και δεν κατάφερα να φτάσω στην ώρα μου».

«Τώρα πάντως, είσαι εδώ. Τι έγινε; Ήρθε τελικά η βάρκα; Έπεσε η στάθμη του ποταμού;»

Ο μαθητής κούνησε το κεφάλι του δεξιά αριστερά. «Όχι, όχι, τίποτε δεν άλλαξε στο ποτάμι».

«Και πως έφτασες ως εδώ;»

Ο μαθητής απάντησε: «Σκέφτηκα τον δάσκαλό μου. Σκέφτηκα: “Ο δάσκαλός μου είναι για μένα το όχημα της αλήθειας, είναι ο θεός μου, είναι η αυθεντία μου. Θα σκεφτώ λοιπόν τον δάσκαλό μου και θα περπατήσω πάνω στο νερό”. Και αυτό έκανα. Έλεγα μέσα μου “Δάσκαλε, δάσκαλε, δάσκαλε”, και περπατούσα πάνω στα φουσκωμένα νερά, και να 'μαι».

Πω πω, σκέφτηκε ο δάσκαλος, δεν ήξερα ότι έχω τη δύναμη να κάνω τέτοια πράγματα. Φυσικά, ο ίδιος ο δάσκαλος δεν είχε κάνει τίποτε απολύτως.

Όταν ο μαθητής έφυγε, ο δάσκαλος σκέφτηκε ότι αυτός έκανε το «θαύμα». Είπε λοιπόν: «Θα δοκιμάσω κι εγώ να το κάνω. Πρέπει να δω πως γίνεται». Στην αρχή έριξε μια ματιά γύρω του για να δει αν τον βλέπει κανείς. Αφου βεβαιώθηκε ότι ήταν μόνος, κατέβηκε στο ποτάμι και στάθηκε εκεί χαζεύοντας τα χειμαρρώδη νερά που κυλούσαν αφρισμένα. Θα το κάνω, σκέφτηκε. Και ξεκίνησε λέγοντας μέσα του «Εγώ, εγώ, εγώ». Έκανε το βήμα για να πατήσει πάνω στο νερό και την επόμενη στιγμή έπεσε στο βυθό του ποταμού σαν πέτρα.

Η μόνη περίπτωση όπου μπορεί κάποιος να περπατήσει πάνω στο νερό είναι όταν δεν υπάρχει κανείς εκεί, όταν είναι κανείς καθαρό πνεύμα, spiritus, άνεμος. Στα Σανσκριτικά, αυτό λέγεται πράνα. Ο δάσκαλος αυτός ήταν στο μυαλό του μαθητή του ένας κοινωνός της αλήθειας. Στο δικό του μυαλό, ωστόσο, ήταν ένα «εγώ» και το «εγώ» έχει βάρος και βουλιάζει.

Joseph Campbell

Μύθοι του Φωτός

Μετάφραση Στέλιος Μεταξάς

Εκδόσεις Αρχέτυπο 2006

ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΡΥΦΗ ΔΟΞΑΣΙΑ - GIULIANO KREMMERZ

Για να καταλάβουμε, απλά, ξεκάθαρα, όλα τα γραπτά που αναφέρονται στις απόκρυφες επιστήμες, στην μαγεία κ.λ.π., πρέπει να καταλάβουμε αυτό που βρίσκεται στη βάση της θεωρίας και της πρακτικής της μαγείας.

Στην μαγεία, η έννοια του σύμπαντος είναι η σύνθεση παντός υπαρκτού.

Κάθε τι που υπάρχει, είναι μια ενότητα, σύνθεση τριών ουσιωδών στοιχείων: ύλης, ζωής και ενέργειας.

Το μέγα όλο έχει μια πλήρη αναλογία στα μέρη του.

Εάν πας πάνω σε ένα βουνό όπου δεν βρίσκεται καθόλου χορτάρι, όπου δεν πετάει κανένα πουλί, θα πιστέψεις πως είσαι μόνος. Εσύ, οι πέτρες, ο αέρας που αναπνέεις, τα αστέρια στον ουρανό αποτελείτε ένα με ολόκληρο το σύμπαν. Την ανθρώπινη λογική σου, διεύρυνέ την μέσ' την λογική του κόσμου όλου και θάχεις την αίσθηση της λογικής του κόσμου. Από εδώ προέκυψε η Αστρολογία, που είναι ο λόγος των άστρων.

Ο Ερμής, στον Σμαράγδινο Πίνακα, λέει πως ό,τι είναι επάνω είναι όπως ό,τι είναι κάτω. Η γνώση αυτού του γεγονότος αρκεί ήδη για να επιτευχθεί ένα θαύμα.

Μελέτησε τον άνθρωπο και γνωρίζεις το σύμπαν. Μελέτησε το σύμπαν και γνωρίζεις τον άνθρωπο. Από το σύμπαν κατέβα ως τον άνθρωπο και εφάρμοσέ του τους παγκόσμιους νόμους, από τον άνθρωπο άνελθε προς το σύμπαν και ανακάλυψε εκεί τους απόκρυφους νόμους. Ο άνθρωπος έχει μια ψυχή, μια σκέψη, μια τάση, ένα τέλος: ακριβώς όπως το σύμπαν. Το σύμπαν έχει μια κίνηση, μια αναπνοή, μια εξέλιξη, έναν κύκλο: ακριβώς όπως ο άνθρωπος. Το παν είναι λογικό και η κατ' εξοχήν μαγική διαδικασία είναι η αναλογία. Το ιερό σύμβολο που δοκιμάζουν μερικοί άσκοπα να ερμηνεύσουν δια της ομοιότητας, είναι επίσης αναλογικό. Αναλογικός είναι ο νόμος των θαυμάτων και των μαγικών διαδικασιών, η δε μελέτη της αναλογίας οδηγεί στη γνώση της μαγείας ή σοφίας του Σολομώντα.

Το ζωτικό ρεύμα είναι μοναδικό.

Η εξελικτική και εισελικτική διαδικασία της δράσης της παγκόσμιας ζωής είναι συνεχής. Αυτή η δύναμη ή ζωτικό ρεύμα μεταμορφώνεται δια του μέσου που την τρέφει και την εμψυχώνει κι αποκτά νέα μορφή.

Ο Papus λέει(1).

«Το παν είναι αναλογικό, ο νόμος που διέπει τους κόσμους, διέπει, επίσης, τη ζωή του εντόμου. Η μελέτη του τρόπου με τον οποίο τα κύτταρα ομαδοποιούνται για να σχηματίσουν ένα όργανο, είναι η μελέτη του τρόπου με τον οποίο τα Βασίλεια της φύσης ομαδοποιούνται για να σχηματίσουν τη Γη, όργανο του κόσμου μας, είναι ο τρόπος μελέτης του πως ενώνονται οι άνθρωποι, για να σχηματίσουν μια οικογένεια, όργανο της ανθρωπότητας».

Η μελέτη του σχηματισμού ενός κόσμου δια των οργάνων του, αντιστοιχεί με την εκμάθηση του πως σχηματίζεται ένας κόσμος από τους πλανήτες κι ένα έθνος από τις οικογένειες, ή με την εκμάθηση της σύστασης του σύμπαντος ξεκινώντας από τους κόσμους, και της Ανθρωπότητας από τα έθνη.

Το παν είναι ανάλογο: εάν γνωρίσεις το μυστικό του κυττάρου, γνωρίζεις το μυστικό του Θεού.

Το απόλυτο είναι το παν. Το παν είναι μέσα στο παν.

Από τα προηγούμενα, βλέπουμε ότι η αποδοχή του όρου ζωή, που φαίνεται εύκολη από την πρώτη ματιά, είναι πολύ πιο γενική απ' ό,τι νομίζουμε συνήθως.

Για τους ανθρώπους η ζωή είναι η δύναμη που μεταφέρεται από τα αιμοσφαίρια που έρχονται να αναγεννήσουν τα όργανα. Αυτό, όμως, στην πραγματικότητα είναι η ανθρώπινη ζωή και όχι η Ζωή.

Στην ουσία, αυτή η δύναμη δεν είναι παρά μια τροποποίηση του αέρα που περιέχει την ζωή όλων των όντων της γης.

Αν θέλει κανείς, όπως οι περισσότεροι σύγχρονοι επιστήμονες, να δει την προέλευση της ζωής μέσα στην γήινη ατμόσφαιρα, μπορεί να σταματήσει εκεί.

Αλλά, η γήινη ατμόσφαιρα, όπως το ανθρώπινο αίμα, έλκει τις ζωοποιούς αρχές της από ψηλότερα, από τον ίδιο τον Ήλιο.

Μπορούμε μ' αυτόν τον τρόπο να ανεβούμε μέχρι το άπειρο. Αλλά επειδή οι επιστημονικές μας γενικές γνώσεις περιορίζονται στον κόσμο μας, δεν πάμε μακρύτερα, διαπιστώνοντας ότι η δύναμη του αίματος έρχεται από τον αέρα, η δύναμη του αέρα από τη γη και η δύναμη της γης από τον Ήλιο. Ας πούμε ότι η ζωή είναι η ηλιακή δύναμη μεταμορφωμένη.

Απ' όσα εξέθεσα, προκύπτει σαφώς η αναλογική αντίληψη περί παντός που αποτελεί μεταμόρφωση της παγκόσμιας ζωής.

Ας εξετάσουμε τώρα τον άνθρωπο, που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα.

Για τους μεν, ο άνθρωπος είναι ύλη. Για τους άλλους (θεολόγους) είναι ύλη και πνεύμα. Για την επιστήμη των μάγων, είναι η αντανάκλαση της παγκόσμιας ζωής και δοξασίας μέσα στην διάπλαση του: το σώμα, το πλαστικό διάμεσο ή αστρικό σώμα και η ψυχή.

Το αστρικό σώμα μπορεί να απομακρυνθεί συνειδητά από το φυσικό σώμα, όπως συμβαίνει με τους adepts ή τους τέλειους μυημένους, ή ακόμα και ασυνείδητα, οπότε υφίσταται τις τυχαίες επιδράσεις της στιγμής (περιφερόμενα πνεύματα), όπως συμβαίνει με τα οποιαδήποτε διάμεσα ή mediums.

Όταν το φυσικό σώμα θραύεται, σπάζει, το αστρικό σώμα αρχίζει την πτήση του και πεθαίνουμε.

Αν ένας άνθρωπος επιβάλλει το αστρικό του σώμα στο αστρικό σώμα κάποιου άλλου, το μαγνητίζει.

Θέλοντας να θέσω τις βάσεις όλων όσων διδάσκει ο αποκρυφισμός διευκρινίζοντας κάθε επιλογή μου που σας παρουσιάζω, δεν θα εισέλθω εδώ στην αναλυτική εξέταση των στοιχείων που συνθέτουν αστρικά τον άνθρωπο.

__________________

(1) Μεθοδική πραγματεία περί των Αποκρύφων Επιστημών.

GIULIANO KREMMERZ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ

Απροσδιόριστη χρονολογία – Μανόλης Αναγνωστάκης

Αυτή η μέρα πέρασε χωρίς καμιάν απόχρωση

Τόσο διαφορετική από τις άλλες μέρες

(Ίσως η απαρχή ομοίων ημερών)

Έσβησεν έτσι ανάλαφρα όπως ήρθε

Χωρίς να παιχνιδίσει ο ήλιος στα κλαδιά

Τράβηξε τις κουρτίνες της με διάκρισην η νύχτα.

Μια μέρα τόσο διάφορη απ' τις άλλες

Χωρίς τα σύμβολα του «πλην» και του «συν»

π' αυλακώνουν τη σκέψη

Χωρίς να βαραίνει καν τη ζυγαριά της μνήμης

Πες σα μια σαπουνόφουσκα που τρυπήσαμε με

την καρφίτσα

Σαν τον καπνό τσιγάρου χωρίς άρωμα.

Έτσι έπεσε ένα φύλλο από το καλαντάρι

Δίχως τον παραμικρότερο ήχο

(Χάθηκε και δεν ψάξαμε να το βρούμε)

Έμεινε το συρτάρι μας όπως τ' αφήσαμε.

Ίσως – λες – πως δεν ήτανε καν μια μέρα

Μόνο που σήμερα φωνάζουν αρνητικά οι αριθμοί

Το ρολόι γυρισμένο ένα ακόμα εικοσιτετράωρο

– Λες – πως περάσαμε ασυνείδητα τα μεσάνυχτα

´Εναν ολόισιο ασφαλτοστρωμένο δρόμο.

Μανόλης Αναγνωστάκης

ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1941-1971

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ 2000

[Μην φανερώνεις τα απαγορευμένα] – CZESLAW MILOSZ

Μην φανερώνεις τα απαγορευμένα. Να κρατάς τα μυστικά.

Διότι τα φανερωμένα βλάπτουν τους ανθρώπους.

Είναι σαν το στοιχειωμένο δωμάτιο στα παιδικά χρόνια

Όπου δεν επιτρέπεται να ανοίγεις πόρτες.

Και τι θα έβρισκα σ' αυτό το δωμάτιο;

Άλλο τότε, άλλο τώρα,

Που είμαι μεγάλος και τόση ώρα περιγράφω

ό,τι βλέπουν τα μάτια.

Μέχρι που έμαθα ότι το πιο σωστό είναι

να σωπαίνω

18η Νοεμβρίου 2002

CZESLAW MILOSZ

Έσχατα ποιήματα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Πάβεου Κρούπκα και Γιώργος Πετρόπουλος

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Momentum 2013

Σκούδο: η ευρωπαϊκή ονομασία της σκυτάλης – Παύλος Σπ. Κυράγγελος

Η σκουτέλλα, λέξη που χρησιμοποιείται στα Ιόνια νησιά, για να δηλώση την κούπα, που πίνουμε (γάλα, ζωμό κλπ.) αποδίδει το λατινικό θηλυκό ουσιαστικό scutella (= 1: μικρός δίσκος & 2: πινακίδιον), που είναι σμικρυντικός τύπος του (επίσης λατινικού θηλυκού) ουσιαστικού scutra (= 1: δίσκος & 2: πινάκιον). Ο σμικρυντικός τύπος scutulum (= μικρή ασπίδα) για το (ουδέτερο λατινικό) ουσιαστικό scutum (= θυρεός, δηλ. επιμήκης ποδήρης ασπίδα) οδηγεί στον αρχικό αρχαιοελληνικό τύπο σκύτος = δέρμα (βλ. άλλωστε την ομηρική αναφορά για την ασπίδα του Αίαντος) φτιαγμένη από επτά επάλληλα δέρματα βοδιών), απ' όπου προέρχονται οι λατινικές λέξεις scutica (= ιμάς μάστιγος), scutale (= ιμάς σφενδόνης) και scutula, που σημαίνει:

1)πινακίδιον, πατάνιον (πρβλ. scutra & scutella, ένθ' αν)

2)μυστικό γράμμα Λακεδαιμονίων

3)φάλαγξ

4)κύλινδρος (πρβλ. εβρ. βιβλία προς ανωτέρω 2)

5)ρόμβος ή πλαίσιον, πλινθίον (βλ. εισ. Β. η')

Βεβαίως όλες αυτές οι λατινικές, δηλ. δωρικές λέξεις προέρχονται από την αρχαία λέξη σκύταλις, που είναι υποκοριστικό της λέξεως σκυτάλη, που σημαίνει:

1)ρόπαλο, ράβδον, κορύνη, ματσούκα (Διόδ.Σικ.3,8), και ειδικά στη φράση «σκυτάλη αγριέλαιος» το ρόπαλο του Ηρακλέους.

2)κάθε μια από τις ράβδους που υποβαστάζουν ένα φορείο (Έξοδ. Λ',4 στην Παλαιά Διαθήκη).

3)κανόνας που μ'αυτόν έκοβαν τον εντός μέτρου σίτον (Πολύδ. 4,70).

4)ξύλινη πινακίδα, αβάκιον (Διόδ. Σικ. 13,106).

5)βλαστός ή παραφυάδα (Γεωπ.9,ΙΙ,4).

6)ράβδος ή ταινία μεταλλική (Ηλιόδ. Αιθ. 9,15).

7)κύλινδρος για τη μετακίνηση μεγάλων βαρών (Αριστλ. Μηχ. 852Α, 16).

8)οι φάλαγγες των δακτύλων (τα οστά, Παύλ. Αιγ. 6,43).

9)ξύλινη ράβδος, που χρησιμοποιούσαν οι Λακεδαιμόνιοι σαν όργανο μυστικής αλληλογραφίας των εφόρωνπρος τον εν εκστρατεία βασιλέα, άρα και η περιτυλισσόμενη στην ξύλινη αυτή ράβδο ταινία (που περιείχε το πεμπόμενο γράμμα, βλ. Θουκ. Ι,131) άρα και γενικώς κάποιο μήνυμα (Πινδ. Ο,6,91).

10)μαστίγιο (καμουτσί), (Μοιρ. 346Ρ).

11)λαβίδα ή μοχλός μηχανής (Ορειβ. 49,3,3).

12)αναφορέας για τη μετάδοση κινήσεως σε τροχό (Ήρων, Βελόπ. 86,12)

13)είδος όφεος (Νικ.Θηρ.384) άρα και γένος ερπετών της τάξεως των οφιδίων στη νεώτερη ορολογία.

14)είδος ιχθύος (Οππ. Αλ. 1, 184).

Με βάση τις ανωτέρω έννοιες της λέξεως σκυτάλη παρήχθησαν περαιτέρω έννοιες από τον υποκοριστικό τύπο «σκυτάλιον», που σημαίνει:

1)μικρή ράβδος (Αριστοφ. Όρν. 1283).

2)μοχλός, με τον οποίο κινείται το βαρούλκο (Ήρων Πνευμ. 1,43).

3)μικρός σωλήνας, αυλός (Πολύδ.4,82).

4)δόντι από οδοντωτό τροχό (Ήρων Διόπτρ.34), πρβλ. και οδοντωτή περιφέρεια κάθε στρογγυλού νομίσματος.

5)το φυτό, που λέγεται κοτυληδών (Διόσκ. 4,91).

Περαιτέρω έννοιες παράγονται από την λέξη «σκυταλίς», θηλυκό υποκοριστικό της αρχικής λέξεως σκυτάλη, που σημαίνει:

1)ραβδί, μικρό ρόπαλο (Ηρ. 4,60).

2)μοχλός, που χρησιμοποιούσαν οι αλιείς (ψαράδες) για να σύρουν το δίχτυ τους στην ξηρά (Αιλ.ΦΙ,12,43).

3)ρόπαλο, που χρησίμευε σαν όπλο (Διόδ. Σικ. 8,27).

4)ξύλινη ράβδος, που υποβάσταζε το φορείο (Ιώσ. ΑΙ,3,6,3).

5)μεταλική ράβδος ή ταινία.

6)μηχανή, με την οποία ρίχνανε πυρ (Βλ. Σουίδ.), άρα στη σύγχρονη ναυτική ορολογία, και πυροτέχνημα που το πετάνε ψηλά με σωλήνα.

7)οι φάλαγγες των δακτύλων (τα κόκκαλα βλ. Ιώσ. ΑΙ,3,7,6 και Γαλ. 2,250).

8)βλαστός, δηλ. παραφυάδα δένδρου (Γεωπ. 4,3,11) και ειδκώτερα μικρό κλαδί ιτιάς εύκαμπτο (Στράβ. 17,1,50) άρα και όργανογια τη μάλαξη των μυών του σώματος.

9)είδος κάμπιας (ΕΜ720,45).

10)είδος μικρού κάβουρα (Ησ).

Το ότι η λέξις «σκύτη» (Ησ.) σημαίνει κεφαλή και σκυφείον στην Ιατρική ορολογία σήμαινε το κρανίον (Παυλ. Αιγ. 3,22,5) σε συσχέτιση με τη σικελική λέξη σκύτα (Ησ.) που σήμαινε τον τράχηλο, μας δίνει μαι ακόμη ένδειξη της ιστορικής καταγωγής της όψεως «κορώνα» των νομισμάτων, που φέρνουνε την εστεμμένη κεφαλή του μονάρχη μαζί με τον αυχένα.

Το ότι η λέξις scutica (= ιμάντας μαστιγίου) υπονοεί την δυνατότητα μαστιγώσεως, ιδίως για τελετουργικούς σκοπούς (πρβλ. εορτήν Ορθίας Αρτέμιδος στους Λακεδαιμονίους προς Εισ. Β.Η.) δείχνει τη λογική της ισπανικής λέξεως escudero = υπηρέτης, εφ' όσον ο υπηρέτης = παις στα αρχαιοελληνικά λεγόταν έτσι επειδή παιδευόταν.

Το παίδεμα σε σχέση με το ρήμα escudriniar = εξετάζω προσεκτικά, δείχνει μαι πρώτη υποψία για τη λογική της Ιεράς Εξετάσεως (= Inquisitio), που άνθισε στην Ισπανία. Το (ισπανικό θηλυκό) ουσιαστικό escudilla (= 1: βαθύ πιάτο & 2: κύπελλο) είναι σαφές πως προέρχεται απ' την ανωτέρω αναλυθείσα λατινική λέξη scutella (= μικρός δίσκος, πινακίδιον), ενώ το αρσενικό ουσιαστικό escudo, που σημαίνει την ασπίδα, την άμυνα, την προστασία, μας οδηγεί κατ'ευθείαν στην ανακάλυψη του σκούδου, που ήταν στην Ισπανία απ' το 1537 ή χρυσή νομισματική μονάδα. Στην Αμερική το δολλάριο παρουσίασε ισοτιμία με το σκούδο κάτω απ' την αναλογία 14$00=14 σκούδα.

Μπορούμε κατά συνέπειαν των ανωτέρω να σκεφθούμε ότι το σύμβολο του δολλαρίου ($) είναι στην ουσία ένα κρυπτογραφικό μονόγραμμα των δύο πρώτων γραμμάτων (Sc) του ισπανικού σκούδου, εξής

Το δίστηλον ή κολωνάτον, ένα επίσης (αργυρούν) ισπανικό νόμισμα με αξία περίπου ένα τάλληρο (= piastra) είχε την εξής παράσταση: ανάμεσα σε δύο κολώνες τα δύο ημισφαίρια της Γης στεφανώνονταν από το Ισπανικό στέμμα. Το νόμισμα αυτό εισήχθη από τον Κάρολο Γ' (1759-1788) και είναι ο πρόδρομος των δύο καθέτων (στο δολλάριο) ή παράλληλων (στο Ευρώ) γραμμών, που στο δίστηλο προεικονίζονται σαν στήλες του Γιβραλτάρ. Το τάλληρο, που αναφέρθηκε ανωτέρω, και που απ' αυτό θεωρείται πως προέρχεται η λέξη dollar (=δολλάριο) έχει μια πιο παληά καταγωγή και συγκεκριμένα απ' τη γερμανική λέξη Thaler, που προέρχεται απ' την γερμανική ονομασία Joachimsthaler που ήταν μια περιοχή με άργυρο. Οι γερμανικές λέξεις Tal = κοιλάδα και Thaler = ρόμπα (κυρίως μοναχού) ενώνονται στην έννοια Joachims + Thaler = ρόμπα του Ιωακείμ, δηλ. του πατέρα της Παναγίας, που εθεωρείτο πολύ πλούσιος (δηλ. ταλαράς). Ο Ιωακείμ, που μαζί με τη γυναίκα του Άννα γιορτάζουν στις 9 Σεπτεμβρίου, δύο δηλαδή μέρες (11/9/2001) πριν το τρομοκρατικό κτύπημα στο κέντρο του δολλαρίου στην Ν. Υόρκη, έχει το όνομα που έφερε ο βασιλιάς Ιωακείμ του Ισραήλ, που ονομαζόταν αρχικά Ελιακείμ και μετωνομάσθηκε έτσι μετά την ήττα του απ' τον Φαραώ Νεκώ. Ο γιος του, που λεγόταν επίσης Ιωακείμ, μετωνομάσθηκε σε Ιεχονία. Το κρίσιμο σημείο (critical point) στην εν λόγω ανάλυση είναι ότι (βλ. και Εισ. Β., β') η λέξη Ιωακείμ ψηφίζει (βλ. και Εισ. Β'.α'&β') 886, όσο ακριβώς ο αριθμός των μονάδων του ευρώ, όπως θα αναλυθή στη συνέχεια του κειμένου.

Το Γιοάχιμσταλ, πόλη της Τσεχοσλοβακίας που στα 1873 καταστράφηκε από πυρκαγιά, βρίσκεται στη Β.Δ. Βοημία στις νότιες κλιτύες του όρους Έρτς και έχει ορυχεία ουρανίου, κρατικό χημείο ραδίου, ραδιοθεραπευτήρια και κρατικά καπνεργοστάσια μαζί με τα εργοστάσια χαρτιού, γαντιών και χρωμάτων. Το 1518 στην ιδιοκτησία του κόμη Σλιτς βρίσκεται το πρώτο αργυρωρυχείο της περιοχής, απ' το οποίο ο Σλιτς κατασκεύασε αργυρά νομίσματα που φέρουν την εικόνα του Αγίου Ιωακείμ και τα οποία ονομάσθηκαν Γιοαχίμσταλερ (ή Ιωαχιμστάλια) ή Σλιτσκεντάλερ. Έτσι η σίγλη (= μονοκοντυλιά)

ή γενικά το σύμβολο του ταλήρου (= δολλαρίου), προήλθε:

1)είτε απ' το αρχικό S του Σλιτς το 1519,

2)είτε απ' το αρχικό Sc του σκούδου το 1537

3)είτε απ' το S σαν έκτυπο περίγραμμα του 8 το 1877, ώστε να προκύψη το € (ευρώ) σαν μισό S (δολλάριο). Το δίστηλο ή κολωνάτο, που αναφέρθηκε ανωτέρω, λεγόταν επίσης «νόμισμα του 8» επειδή ήταν ισοδύναμο με 8 ρεάλια, ενώ είναι προφανές ότι προερχόταν απ' τον σίγλο, νόμισμα περσικό ίσο με 8 οβολούς (ή 7,5) αττικούς. Η σίγλη, λέξη που σημαίνει τη βραχυγραφική γραφή (απόδοση) κάποιου ονόματος με μονοκονδυλιά, μπορεί να θεωρηθή μέσω και της περσικής καταγωγής του σίγλου, ότι δείχνει το σεκέλ, το αρχαίο εβραϊκό νόμισμα που με την μονοκονδυλιά S είναι το έκτυπο περίγραμμα του 8 μαζί με τις ΙΙ γραμμές, που δείχνουν τις δύο στήλες ή τον αριθμό ΙΙ, λόγος για τον οποίο πολλοί υποστηρίζουν πως το σύμβολο του δολλαρίου ($) προέρχεται απ' τα αρχικά S της εβραϊκής λέξεως «σεκέλ» και όχι της ισπανικής σκούδο, όπως υποθέσαμε ανωτέρω. Εφ' όσον οι φάλαγγες των δακτύλων είδαμε ανωτέρω ότι λέγονται σκυτάλη, απ' οπου προήλθε η λέξη «σκούδο», μας δίνουν πλέον την δυνατότητα να συνδυάσουμε τα δάκτυλα του χεριού (σκυτάλη ή αστραγάλους) με την επιγραφή «μανή, θεκέλ, φάρες», που είδε ο Βαλτάσαρ στον τοίχο του ανακτόρου του, την ώρα που εισέβαλαν οι Πέρσες καταλύοντας την αυτοκρατορία του και που του ερμήνευσε ο Δανιήλ.

Η επιγραφή «μανή, θέκελ, φάρες» μεταφράσθηκε απ' τον Δανιήλ με τις λέξεις «εμετρήθης, εζυγίσθης, διενεμήθης» και εξηγήθηκε ως εξής: «Ο Θεός, Βασιλεύ, σε εμέτρησε και βρέθηκες μικρός απέναντί Του, σε ζύγισε και βρέθηκες ελλιποβαρής απέναντί Του, γι' αυτό αποφάσισε και διεσκόρπισε τη δύναμή σου, διανέμοντας την σε άλλους βασιλείς». Ωστόσο ο Δανιήλ, που οι Βαβυλώνιοι τον αποκαλούσαν Βαλτάσαρ, θεώρησε σκόπιμο ακροθιγώς μόνο να εξηγήση στον Βαλτάσαρ, ότι στη μυστική καββαλιστική γλώσσα των Εβραίων η λέξη «φάρες» είναι μια περσική απόδοση της λέξεως «Πάρες», που σημαίνει Πέρσες, και ακριβώς τα περσικά στρατεύματα κατελάμβαναν εκείνη τη στιγμή την πρωτεύουσά του, περνώντας μέσα απ' τους υπόγειους αγωγούς (κανάλια) των ομβρίων υδάτων (κανάτ).

ΠΑΥΛΟΣ ΣΠ. ΚΥΡΑΓΓΕΛΟΣ

€ΥΡΩ

ΕΝΑ ΕΥΡΕΟS ΦΑSMATOS

ΕΒΡΑΪΚΟ ΝΟΜΙ$ΜΑ

ΑΘΗΝΑΙ 2002

Ερμητικός Μετασχηματισμός - Philip K. Dick

Αργά το απόγευμα, όταν το σχολείο είχε τελειώσει, ο Εμμάνουελ αποφάσισε να επιχειρήσει τον Ερμητικό Μετασχηματισμό για να μπορέσει να γνωρίσει τον γύρω του κόσμο.

Πρώτα επιτάχυνε το εσωτερικό του βιολογικό ρολόι για να τρέξουν με μεγαλύτερη ταχύτητα οι σκέψεις του. Ένιωσε να γκρεμίζεται στο γραμμικό τούνελ του χρόνου ώσπου η κίνησή του γύρω απ' αυτόν τον άξονα έφτασε στην ύψιστη ταχύτητά της. Πρώτα, λοιπόν, είδε θολά χρώματα να πλέουν, μετά συνάντησε ξαφνικά τον Φύλακα, τον Γκρίγκον δηλαδή, που φύλαγε το πέρασμα απ' τα Κάτω Βασίλεια στα Άνω Βασίλεια. Ο Γκρίγκον του παρουσιάστηκε σαν γυμνός γυναικείος κορμός που μπορούσε να τον φτάσει και να τον αγγίξει – τόσο κοντά ήταν. Από κείνο το σημείο και πέρα άρχισε να ταξιδεύει με την ταχύτητα του Άνω Βασιλείου, έτσι που το Κάτω έπαψε να υπάρχει και έγινε μια διαδικασία. Αναπτύχθηκε σε επάλληλες, διαρκώς αυξανόμενες στρώσεις με αναλογία ταχύτητας 31.5 εκατομμύρια προς ένα της χρονικής κλίμακας του Άνω Βασιλείου.

Είδε τότε το Κάτω Βασίλειο όχι σαν τόπο, αλλά σαν διαφανείς διαδοχικές εικόνες που εναλλάσσονταν ταχύτατα. Οι εικόνες αυτές ήταν οι έξω απ' το χώρο Μορφές που εισάγονταν στο Κάτω Βασίλειο για να γίνουν πραγματικότητα. Απείχε τώρα μόνο ένα βήμα απ' τον Ερμητικό Μετασχηματισμό.

Η τελική εικόνα πάγωσε κι ο χρόνος σταμάτησε. Με τα μάτια κλειστά μπορούσε ακόμα να βλέπει το δωμάτιο γύρω του. Η πτήση είχε τελειώσει. Είχε αποφύγει ό,τι τον καταδίωκε. Πράγμα που σήμαινε ότι η νευρική του αποφόρτιση ήταν τέλεια, και ο κωνοειδής αδένας του κατέγραψε την παρουσία του φωτός που έφτανε ως τον οπτικό αγωγό.

Κάθισε για κάμποση ώρα – αν και το «κάμποση ώρα» δεν σήμαινε τίποτα πια. Μετά, σταδιακά, συντελέστηκε ο μετασχηματισμός. Είδε έξω απ' αυτόν το μοντέλο, το περίγραμμα του εγκεφάλου του. Βρισκόταν μέσα σ' έναν κόσμοπου αποτελούνταν απ' τον εγκέφαλό του, με ζωντανές πληροφορίες να τρέχουν από δω κι από κει σαν κόκκινα, λαμπερά ρυάκια. Μπορούσε συνεπώς ν' αγγίξει τις ίδιες του τις σκέψεις , στην πρωταρχική τους φύση, πριν ακόμα γίνουν σκέψεις. Το δωμάτιο ήταν γεμάτο απ' τη φωτιά τους, τεράστιοι χώροι απλώνονταν – ο όγκος του ίδιου του εγκεφάλου του έξω απ' αυτόν.

Κατόπιν ενδοπρόβαλε τον εξωτερικό κόσμο έτσι ώστε να τον κλείσει μέσα του. Είχε τώρα μέσα του το σύμπαν και τον εγκέφαλό του απέξω, παντού. Ο εγκέφαλός του εκτεινόταν σε διάστημα αχανές, πολύ μεγαλύτερο από κείνο που καταλάμβανε το σύμπαν. Έτσι ήξερε πια την έκταση όλων των πραγμάτων που ήταν ο ευατός του, και, επειδή είχε κλείσει μέσα του τον κόσμο, τον γνώριζε και τον έλεγχε.

Ηρέμησε λίγο και χαλάρωσε. Μετά μπόρεσε να διακρίνει το περίγραμμα του δωματίου, το τραπεζάκι για τον καφέ, μια καρέκλα, τους τοίχους, κάποιους πίνακες κρεμασμένους πάνω τους: το φάντασμα του εξωτερικού σύμπαντος εξακολουθούσε να υφίσταται μπροστά του. Πήρε ένα βιβλίο απ' το τραπεζάκι και το άνοιξε. Μέσα στο βιβλίο βρήκε γραμμένες, τυπωμένες, τις ίδιες του τις σκέψεις. Οι τυπωμένες σκέψεις ήταν διευθετημένες στη σειρά κατά μήκος του χρονικού άξονα που είχε γίνει χωρικός και ήταν ο μόνος άξονας κατά μήκος του οποίου ήταν δυνατή η κίνηση. Μπορούσε να δει, όπως μέσα σ' ένα ολόγραμμα, τις διάφορες περιόδους της σκέψης του – οι πιο πρόσφατες βρίσκονταν κοντά στην επιφάνεια, οι παλιότερες χαμηλότερα και βαθύτερα σε πολλές επάλληλες στρώσεις.

Κοίταξε τον εξωτερικό κόσμο που είχε τώρα αναχθεί σε γεωμετρικά σχήματα, τετράγωνα ως επί το πλείστον, με το Χρυσό Ορθογώνιο σαν πόρτα. Τίποτα δεν κινιόταν εκτός απ' τη σκηνή πίσω απ' την πόρτα, όπου η μητέρα του έτρεχε χαρούμενα ανάμεσα σε πυκνές τριανταφυλλιές, σε μια φάρμα που είχε μείνει όταν ήταν κοριτσάκι. Χαμογελούσε και τα μάτια της έλαμπαν από χαρά.

Τώρα, σκέφτηκε ο Εμμάνουελ, θα αλλάξω το σύμπαν που έχω κλείσει μέσα μου. Κοίταξε τα γεωμετρικά σχήματα και τους επέτρεψε να γεμίσουν με λίγη ύλη. Απέναντί του, το άθλιο μπλε ντιβάνι που αγαπούσε ο Ελάιας άρχισε να στραβώνει και να παραμορφώνεται. Το σχήμα του άλλαξε. Του είχε αφαιρέσει την αιτιότητα που το διείπε και έπαψε να είναι ένα άθλιο μπλε ντιβάνι γεμάτο λεκέδες από Καφ, για να γίνει ένα ερμάρι γεμάτο πετσέτες, φλυτζάνια και πορσελάνινα πιάτα.

Επανεισήγαγε μια μικρή δόση χρόνου – και είδε τον Ελάιας Τέιτ να πηγαινοέρχεται μες στο δωμάτιο, να μπαίνει και να βγαίνει. Είδε τις αλλεπάλληλες στρώσεις να εναλλάσσονται κατά μήκος του άξονα του γραμμικού χρόνου. Το ερμάρι συνέχισε να παραμένει για κάμποσες στρώσεις σε κατάσταση παθητική, εν αδρανεία, και μετά πέρασε σε δράση ή πήρε μπρος ή τέθηκε σε κίνηση, ενώθηκε με τον διαρκή κόσμο των φυλογόνων και ενσωματώθηκε σε όλα εκείνα της κατηγορίας του που είχαν προηγηθεί. Μέσα στον κόσμο του πρόβαλε ο εγκέφαλός του το ερμάρι και οι πορσελάνες του ενσωματώθηκαν στην αληθινή πραγματικότητα για πάντα. Δεν θα υφίστατο από δω και πέρα άλλες αλλαγές, και κανένας άλλος εκτός απ' αυτόν, δεν θα το έβλεπε. Για όλους τους άλλους βρισκόταν στο παρελθόν.

Συμπλήρωσε τον μετασχηματισμό με τη φόρμουλα του Ερμή του Τρισμέγιστου:

Verum est... quod superius est sicut quod

inferius est sicut quod superius, ad perpetrando

miracula rei unius.

Που σημαίνει:

Η αλήθεια είναι αυτό που είναι πάνω είναι

σαν κι αυτό που είναι κάτω και ότι αυτό που είναι

κάτω είναι σαν κι αυτό που είναι πάνω, για να

επιτελέσουν τα θαύματα του ενός.

Ήταν ο Σμαραγδένιος Δίσκος που παρουσίασε στην Προφήτισσα Μαρία, την αδελφή του Μωυσή, ο ίδιος ο Τεχούτι, ο οποίος έδωσε ονόματα σ' όλα τα πράγματα στην αρχή της δημιουργίας, προτού εκδιωχθεί από τον Κήπο των Φοινίκων.

Αυτό που βρισκόταν κάτω, ο εγκέφαλός του, ο μικρόκοσμος, είχε γίνει μακρόκοσμος, και, μέσα του σαν μικρόκοσμο τώρα, περιείχε τον μακρόκοσμο, δηλαδή ό,τι βρισκόταν πάνω.

Κατέχω τώρα το σύμπαν ολόκληρο, συλλογίστηκε ο Εμμάνουελ. Βρίσκομαι τώρα παντού εξίσου. Έτσι έχω γίνει ο Αδάμ Κάδμων, ο Πρώτος Άνθρωπος. Του ήταν δύσκολο να κινηθεί κατά μήκος των τριών αξόνων του χώρου, γιατί ήδη βρισκόταν οπουδήποτε ήθελε να πάει. Η μόνη δυνατή κίνηση γι' αυτόν ή η μόνη δυνατή αλλαγή πραγματικότητας περνούσε απ' το χρονικό άξονα. Κάθισε και κοίταξε τον κόσμο των φυλογόνων – κινούνταν κατά δισεκατομμύρια, συνεχώς μεγάλωναν και τελειοποιούνταν, οδηγούμενα από τη διαλεκτική που υποβάσταζε κάθε μετασχηματισμό. Του άρεσε αυτό. Το θέαμα της αλληλοσύνδεσης του δικτύου των φυλογόνων ήταν πανέμορφο. Αυτό ήταν ο κόσμος* του Πυθαγόρα, ο αρμονικός συνδυασμός των πραγμάτων, το καθένα τους στη σωστή του θέση, το καθένα τους άφθαρτο.

Τώρα βλέπω ό,τι είδε ο Πλωτίνος, συλλογίστηκε. Κι επιπλέον, εγώ συνένωσα τα χωριστά βασίλεια μέσα μου. Απέδωσα τη Σεχίνα στο εν Σοφ. Αλλά μονάχα για λίγο και μόνο κατά τόπους. Μόνο σε μικρομορφή. Τα πράγματα θα επέστρεφαν εκεί που ήταν και πριν μόλις τα απελευθέρωνε.

«Σκέφτομαι μόνο», είπε δυνατά.

Ο Ελάιας μπήκε στο δωμάτιο λέγοντας, «Τι κάνεις, Μάνι;»

Η αιτιότητα είχε αντιστραφεί. Είχε κάνει ό,τι μπορούσε να κάνει η Ζίνα: είχε κάνει το χρόνο να κυλήσει προς τα πίσω. Γέλασε χαρούμενος. Και άκουσε τις καμπάνες να χτυπάνε.

«Είδα το Τσινβάτ», είπε ο Εμμάνουελ. «Το στενό γεφύρι. Θα μπορούσα να το διασχίσω».

«Δεν πρέπει να το κάνεις αυτό», είπε ο Ελάιας.

«Τι σημαίνουν οι καμπάνες;», ρώτησε ο Εμμάνουελ. «Χτυπάνε καμπάνες κάπου μακριά».

«Όταν ακούς καμπάνες να χτυπάνε μακριά, αυτό σημαίνει ότι ο Σαογιάνς είναι παρών».

«Ο Σωτήρας», είπε ο Εμμάνουελ. «Ποιος είναι ο Σωτήρας, Ελάιας;»

«Εσύ πρέπει να 'σαι».

«Μερικές φορές παύω να ελπίζω ότι θα θυμηθώ».

Άκουγε ακόμα τις καμπάνες να χτυπάνε μακριά, αργά, κινημένες απ' τον άνεμο της ερήμου – το ήξερε. Ήταν η ίδια η έρημος που του μιλούσε. Η έρημος, με τις καμπάνες, προσπαθούσε να ζωντανέψει τη μνήμη του. «Ποιος είμαι;», ρώτησε τον Ελάιας.

«Δεν μπορώ να σου πω».

«Ξέρεις όμως;»

Ο Ελάιας έγνεψε καταφατικά.

«Αν μου το έλεγες, όλα θα απλουστεύονταν», είπε ο Εμμάνουελ.

«Πρέπει να το πεις εσύ στον εαυτό σου», απάντησε ο Ελάιας. «Όταν έρθει η ώρα θα το μάθεις και θα το πεις».

«Είμαι ο...», έκανε διστακτικά το αγόρι.

Ο Ελάιας χαμογέλασε.

________________

*Ελληνικά στο κείμενο

Philip K. Dick

ΘΕΪΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ – ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΑΚΗΣ ΠΑΝΩΡΙΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ PARSEC 1992